Mantarlar

mikroskobik canlılar

Bitkiler

Hayvanlar

• Şapkalı mantarlar: Besin olarak tükettiğimiz mantarlardır. Bol miktarda vitamin ve protein içerirler. Besinlerini topraktan veya başka canlılardan hazır olarak alırlar. Zehirli olanları da vardır. Zehirli olanları ayırt etmek uzmanlık gerektirir. Bu nedenle doğada bulunan mantarları toplamak ve tüketmek tehlikelidir. Zehirli mantar yiyen kişiler kusturulmalı ve acil bir şekilde hastaneye ulaştırılmalıdır.

Şapkalı Mantarlar

• Küf Mantarları: Canlı kalıntılarını çürüterek yaşarlar. Açıktaki ekmek, peynir, kesilmiş meyve gibi besinler üzerinde görülürler.

Küf Mantarları

• Maya Mantarları: Şekerli ılık su içerisinde hızla çoğalabilen, gözle görülemeyecek kadar küçük, hamurun mayalanmasında kullanılan mantarlardır.

Maya Mantarları

• Parazit Mantarlar: İnsan, hayvan ve bitkilerde mantar hastalıklarına neden olurlar. akciğerler, bağırsaklara, deriye, boyuna, yüze, ellere, ayaklara, kemiklere zarar verebilirler.

Mikroskobik canlıların en basit yapılı olanlarına bakteri denir. Bakteriler birçok yerde yaşayabilirler. Öyle ki dünya üzerinde bulunmadıkları yer yoktur. Ancak en çok atıkların bulunduğu yerlerde ve sularda yaşarlar. Bakteriler çok soğuk ve çok sıcak ortamlarda yaşarlar. Bakterilerin faydalı olanları ve zararlı olanları vardır. Örneğin sütten yoğurt elde edilmesinde yararlanılan bakteriler faydalı iken, hastalıklara yol açan bakteriler zararlıdır. Verem, zatürre, kolera gibi hastalıklara bakteriler neden olur.

Bakteriler

Bakterilere göre daha gelişmiş olan ve mikroskobik canlılara protozoa denir. Öglena, amip, terliksi hayvan, sıtma mikrobu birer protozoadır. Protozoaların bir kısmı canlıalrın vücudunda bir kısmı da deniz ve tatlı sularda yaşarlar.

Protozoa

Bozulan yiyecek ve içeceklerin içerisindeki mikroskobik canlılar kendiliğinden üremezler. Bu canlılar yiyeceklerin içerisine havadan karışır. Bunu kanıtlayan kişi Fransız bilim insanı Pasteur(Pastör)'dür.

Çiçeksiz bitkiler: Basit yapılıdırlar. Göl, bataklık, nemli topraklar ve ağaç gövdelerinde yaşarlar. Su yosunu, kara yosunu ve eğrelti otu çiçeksiz bitkilere örnektir.

Çiçeksiz Bitkiler

Çiçekli bitkiler: Gelişmiş yapılı bitkilerdir. Kök, gövde, yaprak ve çiçekten oluşurlar. Papatya, erik, elma, kiraz çiçekli bitkilere örnektir.

Çiçekli Bitkiler

Çiçekli Bitkilerin Kısımları

Çiçekli bitkiler kök, gövde, yaprak ve çiçek olmak üzere dört temel kısımdan oluşur.

• Kök: Genellikle bitkinin toprak altındaki bölümüdür. Bitkiye toprağa bağlar. Üzerindeki emici tüyler sayesinde bitkinin ihtiyacı olan topraktaki suyu ve suda çözünmüş mineralleri alır. Turp, havuç, kereviz gibi bitkilerde kök aynı zamanda besin depolar.

Kök – Bazı Bitkilerde Kök Besin Depolar

• Gövde: Bitkinin genellikle toprak üstündeki kısmıdır. Kök tarafından emilen suyu ve mineralleri yaprağa doğru taşır. Yaprak ve çiçekler gövde üzerinde bulunur. Ayrıca yapraklarda üretilen besin gövde ile bitkinin diğer kısımlarına iletilir. Bitkini dik durmasını sağlar.

Gövde

• Yaprak: Bitkilerde besinin üretildiği kısımdır. Karbondioksit, su ve ışığı kullanarak besin üretir.

Yaprak Çeşitleri

• Çiçek: Bitlerin üreme organıdır. Bitkilerin çoğalmasını sağlar. Bazıları güzel renkli ve güzel kokuları sayesinde arı, kelebek gibi canlıları kendilerine çekerler. Bu canlılar kendi besinlerini elde ederken bitkilerin üremesine de yardımcı olurlar.

Hayvanlar Farklı Şekillerde Beslenirler

Hayvanlar iskelet bulundurma özelliklerine göre omurgasız ve omurgalı hayvanlar olarak iki grupta incelenir. Vücutlarında kemik ve kıkırdak bulunan hayvanlar omurgalı hayvanlar, bulunmayanlar ise omurgasız hayvanlar olarak adlandırılır.

Omurgasız Hayvanlar: Karada ve suda yaşayabilenleri vardır. Omurgasız hayvanlar;

• Süngerler,

• Solucanlar,

• Eklembacaklılar ve

• Derisi dikenliler olarak gruplandırılırlar.

Omurgasız Hayvanlar

Omurgalı Hayvanlar: En gelişmiş canlı grubudur. Balıklar, kurbağalar, sürüngenler, kuşlar ve memeliler olarak beş grupta incelenirler.

• Balıklar: Tatlı ve tuzlu suda yaşarlar, solungaç solunumu yaparlar. Yüzgeçleri sayesinde hareket ederler. Vücutları pullarla kaplıdır. Yumurtayla çoğalırlar.

Balıklar

• Kurbağalar: Suda, karada ve hem suda hem de karada yaşayanları vardır. Ayakları uzun ve perdeli olur yumurta ile çoğalırlar.

Kurbağalar

• Sürüngenler: Gövdeleri genellikle uzundur. Bu nedenle sürünerek hareket ederler. Vücutları pul veya kemik tabakayla kaplıdır. Suda ve karada yaşarlar. Yumurta ile çoğalırlar. Kaplumbağa, kertenkele, yılan ve timsah sürüngenlere örnektir.

Sürüngenler

• Kuşlar: Vücutları tüy ve teleklerle kaplıdır. Tüyle vücut sıcaklıklarını korur. Yumurtayla çoğalırlar. Genellikle uçarak hareket ederler. Penguen, tavuk, hindi ve devekuşu kuşlar grubunda olmalarına rağmen uçma yetenekleri sınırlıdır.

Kuşlar

• Memeliler: Omurgalı hayvanların en gelişmiş grubudur. Doğurarak çoğalır yavruları sütle beslerler. Büyük bir kısmı karada yaşar ancak; fok ve balina gibi memeliler suda yaşarlar. Yarasa da uçan bir memeli hayvandır. Fare, deve, geyik, kurt, zürafa ve aslan memeliler grubunda yer alır.