Næringafræði by Evlalía Lind Þórðardóttir https://padlet.com/evlalialind/okei123 Made with a bold sensibility en-us 2022-02-24 08:55:02 UTC 2022-03-21 17:09:45 UTC hello@padlet.com Næring á meðgöngu evlalialind https://padlet.com/evlalialind/okei123/wish/2064194159
Næring á meðgöngu:
  • Það á ekki að borða hráan fisk, þorskalifur, sverðfisk og stórlúðu.

  • Aðrar fæðutegundir sem ber að forðast eru hráar baunaspírur, ógerilsneydd mjólk og ostar/afurðir úr ógerilsneyddri mjólk, hrátt kjöt, hrá egg, fýll og fýlsegg.

  • Eftirfarandi fæðutegundir ætti að borða í hófi ekki oftar en einu sinni í viku: Túnfisksteik, búra, niðursoðinn túnfisk, svartfuglsegg og hrefnukjöt.

  • Barnshafandi konum er ráðlagt að taka B-vítamínið fólat í töfluformi og gæta þess sérstaklega að borða fólatríkar matvörur.
    • Fólatrík matvæli: Vítamínbætt morgunkorn (skoðið umbúðir), hveitikím og hýðishrísgrjón. Spergilkál, blómkál, kínakál, rósakál, rauð paprika, spergill, spínat, blaðsalat, avókadó, kartöflur, rauðkál, hvítkál, tómatar, græn paprika, laukur, blaðlaukur og gulrætur. Hnetur, möndlur, baunir, til dæmis sojabaunir, hvítar baunir og bakaðar baunir. Bananar, appelsínur, rifsber, jarðarber, appelsínusafi og sveskjusafi.

  • Kalkþörf eykst á meðgöngu. Auðveldast er að uppfylla kalkþörfina með tveimur til þremur glösum eða diskum af mjólk eða mjólkurvörum.

  • D-vítamín er nauðsynlegt til að kalkið nýtist líkamanum. Fáar fæðutegundir innihalda D-vítamín nema lýsi og feitur fiskur, svo sem lax og síld. Konum er eindregið ráðlagt að taka annað hvort teskeið af þorskalýsi (5ml), lýsisbelgi eða D-vítamíntöflur.

  • Á meðgöngu eykst þörf fyrir járn meira. Kjöt, blóðmör, baunir og linsubaunir, þurrkaðir ávextir, dökkgrænt grænmeti, járnbætt morgunkorn, gróft korn, fræ og gróft brauð er járnríkur matur.

  • Joð (Iodine) er mikilvægt næringarefni. Aukin þörf er fyrir joð á meðgöngu en það er mikilvægt fyrir eðlilegan þorska fósturs. Helstu joðgjafar fæðunnar eru fiskur (fyrst og fremst ýsa en einnig þorskur), mjólk og mjólkurvörur. Barnshafandi konur eru hvattar til að borða fisk tvisvar til þrisvar sinnum í viku og tvo skammta af mjólk eða mjólkurvörum daglega. 

  • Ómega-3 fitusýrur.

Konur með börn á brjósti:
  • Konur með barn á brjósti geta stuðst við almennar ráðleggingar um mataræði en huga þarf sérstaklega að því að drekka nógan vökva á hverjum degi. Vatn er besti drykkurinn en ekki er gott að drekka mikið af kaffi eða kóladrykkjum.
https://www.heilsuvera.is/efnisflokkar/naering/radleggingar-um-mataraedi/a-medgongu/


]]> 2022-02-24 08:55:43 UTC https://padlet.com/evlalialind/okei123/wish/2064194159 Næring ungbarna https://padlet.com/evlalialind/okei123/wish/2064200015 Börn frá 0-6 mánaða
-Brjóstamjólk
-Formúla/þurrmjólk
- ungbörn þurfa D-vítamín eins og allir, geta þau fengið D-vítamíndropa en ef þau eru á formúlu er ekki þörf á þeim vegna þess að það er D-vítamín í henni.
https://www.heilsuvera.is/efnisflokkar/naering/radleggingar-um-mataraedi/naering-0-6-manada/

6-12 mánaða
- Maukaðan mat
- skvísa
-Barnamaukur
-stappaður banani og fleira.
- minni noktun á pela og brjóstamjólk.
https://www.heilsuvera.is/efnisflokkar/naering/radleggingar-um-mataraedi/naering-6-12-manada/

1- 2 ára
- byrja borða venjulegan mat
- vel af fiski
- gefa þeim trefjaríkan mat
- ávexti 
- grænmeti
- vatn 
- mjólk
https://www.heilsuvera.is/efnisflokkar/naering/radleggingar-um-mataraedi/naering-1-2-ara/]]> 2022-02-24 09:00:13 UTC https://padlet.com/evlalialind/okei123/wish/2064200015 Næring barna og unglinga https://padlet.com/evlalialind/okei123/wish/2064200431 Börn

- það sem er mikilvægast fyrir börn er að borða fjölbreyta fæðu, takmarka inntöku sykurs.

- mælt er með því að börn borði fisk minnst 2. sinnum í viku, á alla vega 1. þeirra að vera feitur fiskur. Feiti fiskurinn inniheldur gott magn D-vítamíns og omega-3 fitusýru.

- Góð samsetnings máltíðar er.
        - 1/3 grænmeti og ávextir
        - 1/3 kolvetnaríkarvörur t.d. hrísgjrón, pasta, bygg, trefjar
        - 1/3 prótein t.d. fiskur, kjöt og egg.

- takmarka inntöku mjólkurafurða við 500ml á sólarhring.

https://throunarmidstod.is/library/Files/Naering%20barna%20eldri%20en%202%20ara.pdf

Unglingar

- Sömu gildi, gilda yfir börn og unglinga. Helsti munurinn er unglingar eru líklegri til að leita frekkar í óhollar skyndibitafæður sem eru næringalitlar og hiteiningarmiklar.

- Unglingar eiga að passa inntöku orkudrykkja.

    ]]> 2022-02-24 09:00:27 UTC https://padlet.com/evlalialind/okei123/wish/2064200431 Næring aldraðra mareneir1 https://padlet.com/evlalialind/okei123/wish/2064200570
  • Orkuþörfin verður minni en þörfin fyrir vítamín og steinefni minnkar þó ekki en prótein þörf eykst.

    • Mikilvæg vítamín: 
    D-vítamín
    Kalk

    • Aldrað fólk þarf að borða mikið að trefjum.

    • Mælt með að borða:
    Heilkornavörur (hafragraut og heilkornabrauð) 
    Grænmeti
    Ávextir
    (Soðið grænmeti er jafn góður trefjagjafi og hrátt grænmeti)

    • Fyrir eldra fólk sem er veikt eða borðar lítið þarf að gera einstaklingsbundnar ráðstafanir til að uppfylla næringarþörf og koma í veg fyrir vannæringu.

    • Fyrir eldra fólk, sem hefur minni matarlyst, er sérstaklega mikilvægt að minni fæðuskammtur gefi meira magn af próteini en um leið sama magn af vítamínum og steinefnum.
    https://www.heilsuvera.is/efnisflokkar/naering/radleggingar-um-mataraedi/eldra-folk/






    ]]>     2022-02-24 09:00:34 UTC https://padlet.com/evlalialind/okei123/wish/2064200570     Næring fullorðinna https://padlet.com/evlalialind/okei123/wish/2064200619 - Velja brauð eða aðrar matvörur úr heilkorni að minnsta kosti tvisvar á dag.

    - Nota heilkorn í bakstur og grauta, t.d. rúg, bygg, heilhveiti, grófmalað spelt eða hafra.
    - Nota bygg, hýðishrísgrjón og heilkornapasta sem meðlæti í stað fínunninna vara.

    - Velja kornvörur sem eru merktar með Skráargatinu.

    - Ostur: Veldu fituminni ost, t.d. 17% ost og smurost, í stað feitari tegunda. Ef fæðið er að öðru leyti í samræmi við ráðleggingar um mataræði er rúm fyrir hóflega neyslu feitari osta.

    - Mjólk: Veldu fjörmjólk, undanrennu eða léttmjólk í stað nýmjólkur til drykkjar. Mundu að vatn er besti drykkurinn við þorsta.

    - Jógúrt og skyr: Veldu sem oftast fituminni, ósykraðar mjólkurvörur án sætuefna, í staðinn fyrir sykraðar, feitari mjólkurvörur.

    - Olíur: Notaðu jurtaolíur við matargerð og út á salöt, t.d. rapsolíu og ólífuolíu, í staðinn fyrir smjör, smjörlíki eða kókosfeiti. Með því að auka hlut mjúkrar fitu á kostnað mettaðrar fitu má draga úr hættu á hjarta- og æðasjúkdómum.

    - Drykkir: Veldu sem oftast vatn til drykkjar í staðinn fyrir gos-, orku- og svaladrykki.

    - Morgunkorn: Veldu múslí úr heilkorni með sem minnstum sykri og sömuleiðis morgunkorn í staðinn fyrir fínni og sætari tegundir.
    -Veldu tegundir sem eru merktar með skráargatinu því þær tegundir eru yfirleitt grófari og innihalda minni sykur og salt en sambærilegar tegundir.

    - Snakk: Hefur þú prófað að fá þér hnetur, fræ, grænmeti eða ávexti í staðinn fyrir sælgæti, kökur, kex eða snakk?
    -Hefurðu prófað ávaxtasalat með hnetum, fræjum eða smávegis af rifnu dökku súkkulaði?
    -Ef þú borðar snakk veldu þá saltminni tegundir og hafðu skammtinn lítinn.

    - Salt: Veldu frekar matvæli sem eru nær uppruna sínum því tilbúin matvæli eru yfirleitt saltríkari. Lestu utan á umbúðir matvæla - veldu sem oftast saltminni kostinn.
    -Takmarkaðu notkun salts við matargerð því fjöldi annarra krydda og kryddjurta getur kitlað bragðlaukana. Ferskar og þurrkaðar jurtir eru bragðmiklar, en athugaðu að kryddblöndur innihalda oft mikið salt.
    -Veldu skráargatsmerktar vörur því þær innihalda yfirleitt minna salt.





    ]]>     2022-02-24 09:00:37 UTC https://padlet.com/evlalialind/okei123/wish/2064200619