Anıtın heykeli Samsun Valisi Kâzım Paşa tarafından Samsun halkı adına Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel'e 1927 yılında sipariş edilmiş, aynı yıl 19 Mayıs günü kaidenin resmî temel atma töreni yapılmıştır. 1928 yılında Viyana'da başlayan heykelin yapım süreci 1931 yılında sonlanmış ve heykel kaidesine 29 Ekim 1931 tarihinde dikilmiştir. 15 Ocak 1932 tarihinde anıtın resmî açılışı yapılarak cumhuriyet tarihinin on üçüncü anıtı, Heinrich Krippel'in ise Türkiye'deki dördüncü anıt çalışması olmuştur.

Atatürk Kültür Merkezi binası içerisinde büyük ve küçük adlarında iki adet gösteri salonu bulunmaktadır. Bunlardan büyük salon 550, küçük salon 210 kişiliktir. İki salon da uluslararası standartlarda ses ve ışık ekipmanları ile donatılmış, gerekli her türlü teknolojik alt yapıya sahiptir. Büyük salon sahnesi altında orkestra ekibinin eserlere eşlik ederken yer aldığı bir orkestra çukuru bulunmaktadır. Opera, bale, operet, müzikal, çocuk temsili vb. eserlerde ve büyük orkestra ve koro gruplarının yer aldığı konserlerde büyük salon, oda müziği gibi küçük orkestra ve koro gruplarının yer aldığı konserler ve bazı çocuk etkinliklerinde küçük salon kullanılmaktadır.