• leestechniek en -begrip

• leesmotivatie

• leesgedrag

De leerkrachten als rolmodel

• tonen hun eigen leesgedrag

• delen leestips en persoonlijke favorieten

• integreren boeken in hun vak (ook niet-taalvakken)

• creëren leestijd in de klas

• begeleiden leerlingen in hun boekkeuze

• ...

De ouders erkennen lezen als een gedeelde verantwoordelijkheid van school én thuis

• voelen zich competent en betrokken bij het leesproces van hun kind

• lezen wordt ook thuis zichtbaar en bespreekbaar

• krijgen laagdrempelige toegang tot boeken en leesinspiratie

• ...

De school start een bibliotheek

• per graad of voor heel de school

• met vakliteratuur voor leraren

• met boeken die in de les gebruikt kunnen worden

• waar leerlingen een boek kunnen lezen

• ...

UITBREIDING

🔗 Klik hier voor de fiche 'Naar een duurzaam leesbeleid op school' van Onderwijscentrum Brussel.

• ondersteunt met nieuwe titels en inspiratie

• kan boeken in uitverkoop aanbieden

• boekenboxen samenstellen en uitlenen

Zet de expertise van vakleerkrachten laat hen zelf vakliteratuur selecteren of aankopen i.f.v. de lessen

In of vlak bij het lokaal is er een knus hoekje waar leerlingen zich kunnen nestelen met een boek.

bv. een zachte zetel of zitzak, kussens en dekens, een hangmat of tapijt, leeskussens op vensterbanken, sfeerverlichting...

Rustige leesruimte

Leerlingen hebben de mogelijkheid om zich even terug te trekken en ongestoord te lezen.

Leesrituelen

Een vast ritueel helpt om tot rust te komen en in de juiste stemming te geraken voor het lezen.

bv. schoenen uitdoen, rustgevende muziek, een digitaal haardvuur of aquarium tonen op het bord, sfeerverlichting aanzetten, in een leeshoek kruipen,

een dekentje nemen...

inspirerende citaten uit boeken, opvallende boekcovers, verrassende illustraties, vragen die aanzetten tot denken of bespreken van een boek, affiches, prikkelende gedichten, uitspraken van auteurs of illustratoren

Breng boeken letterlijk in beeld

• Laat je eigen leesgedrag zien door een boek of tijdschrift zichtbaar op je bureau te leggen.

• Maak een creatieve boekenhoek

  bv. een “Bookflix”-wand met leestips

• Voorzie een vaste plek voor favoriete boeken van jou en van de leerlingen.

• Presenteer boeken met de kaft naar voren, zeker op thematafels om sneller de aandacht te trekken.

Leerkracht als rolmodel

• laat boeken rondslingeren

• vertel over je eigen lievelingsboek

• lees in je eigen boek tijdens een toets

• ...

Toegang en gebruik van de bibliotheek

Spreek duidelijk af wie wanneer toegang heeft en onder welke voorwaarden de bib gebruikt wordt.

Begeleiding bij elk bezoek

Bepaal hoe leerlingen ondersteund worden bij een bibbezoek, zodat het meer is dan alleen boeken halen.

Hoe je leerlingen boeken laat kiezen

Maak afspraken over hoe je leerlingen begeleidt in hun keuze en hoeveel vrijheid ze krijgen.

Structuur en ordening van de boeken

Kies bewust hoe de boeken geordend worden, zodat leerlingen ze gemakkelijk vinden en zelfstandig kunnen kiezen.

Het uitleensysteem (voor leerkrachten en leerlingen)

Leg vast hoe uitlenen en terugbrengen gebeurt en wie de opvolging doet.

Wanneer er tijd is voor vrij lezen

Plan structurele leestijd in en zorg dat die gedragen wordt door het team.

Wie verantwoordelijk is voor opvolging en organisatie

Duid aan wie de praktische organisatie en coördinatie opneemt en hoe het team samenwerkt rond leesbevordering.

bv. alfabet, genre, thema, onderwerp...

💡 TIP

Bezoek de plaatselijke bib en spiegel het systeem in de mate van het mogelijke aan dat van hen. Dit zorgt voor herkenbaarheid tussen school- en bibsysteem.

⚠️ Order de boeken niet op leesniveau

Vermijd dat leerlingen zich ‘betere’ of ‘slechtere’ lezers voelen op basis van niveau. Maak een thematafel met boeken van verschillende niveaus, zodat iedereen iets vindt en niemand ontmoedigd raakt.

Denk na over een goed uitleensysteem

• Bouw een duidelijke inventaris op en zie welke titels de school in huis heeft. Dat helpt om verouderde of minder relevante boeken tijdig te vervangen.

• Orden boeken op thema, genre of type, waardoor leerlingen sneller iets vinden dat bij hun interesses past.

• Volg op welke leerlingen welk boek lezen, wat gesprekken over leeservaringen en voorkeuren makkelijker maakt.

• Krijg zicht op leesgedrag op schoolniveau: hoeveel boeken worden uitgeleend, welke titels populair zijn en hoeveel leerlingen actief lezen.

🔗 Klik hier voor de fiche 'Welke boeken doen we weg - Tips om te wieden in een klas- of schoolbibliotheek' van IedereenLeest

• lezers zichzelf herkennen in personages, thema’s of situaties (spiegels);

• lezers andere leefwerelden en perspectieven ontdekken (ramen).

bv. inspirerende citaten uit boeken, opvallende boekcovers, verrassende illustraties, vragen die aanzetten tot denken of bespreken van een boek, affiches, prikkelende gedichten, uitspraken van auteurs of illustratoren

• Op welke plek voelen jullie je graag thuis?

• Hoe ziet voor jullie een ideale leesomgeving eruit?

• Wat maakt een ruimte gezellig?

• Hoe zouden jullie de leesplek willen inrichten?

• Welke materialen kunnen jullie zelf maken of meebrengen?

Laat leerlingen hun ideale leesplek visualiseren met een tekening, maquette...

Digitale platformen voor een leesportfolio:

• Microsoft OneNote

• Canva

• Padlet

• ...

Maak een afspraak dat ze de school de kans geven om als eerste te komen kijken als ze boeken wegdoen of verkopen.

• Schenking van lokale serviceorganisaties

Vraag aan lokale serviceorganisaties een schenking in kader van je leesbeleid/taalstimulering Nederlands.

Interessante categorieën

• 🔗 BoekenBoeien

Een reeks van twintig spannende, vlot leesbare boeken waarin bewust veel schooltaalwoorden verwerkt zitten. Ze zijn geschikt voor jongeren vanaf 12 jaar in de B-stroom en het bso.

• 🔗 Leeslicht

Een reeks van vereenvoudigde versies van bekende bestsellers, en heel wat titels zijn ook verfilmd. Voor jongeren is er Leeslicht Young Adults.

• 🔗 Daar kun je op rekenen!

Deze reeks brengt fictieverhalen die dicht bij de leefwereld van jongeren staan. In de verhalen zitten bewust rekentaalwoorden verwerkt die ze nodig hebben in de rekenles. De boeken zijn vooral geschikt voor de b-stroom, maar werken ook goed in OKAN-klassen. De reeks maakt deel uit van BoekenBoeien.

Geef hen een rol in bijvoorbeeld:

• een stylingteam dat de leesplek sfeervol en aantrekkelijk maakt

• een promoteam dat leuke leesactiviteiten op poten zet

• een boekenteam dat mee waakt over een gevarieerd en kwalitatief aanbod dat aansluit bij de interesses van de leerlingen

actie in je leesplek te krijgen. Je kijkt welke leesmaterialen aansluiten bij de thema's en onderwerpen die tijdens de les aan bod komen.

Leerlingen kunnen plezier en motivatie vinden in verschillende teksten over eenzelfde thema lezen, eventueel met een oplopende moeilijkheidsgraad.

Werk met thematafels

• Zo maak je leerlingen nieuwsgierig en prikkel je hun verbeelding met boeken, tijdschriften, passende illustraties/foto's, gedichten, fragmenten uit (voor)gelezen verhalen...

• Thematafels zorgen bij het binnenkomen voor aandacht op het leesaanbod