_{อยุธยายศล่มแล้ว     ลอยสวรรค์  ลงฤๅ
สิงหาสน์ปรางรัตน์บรร   เจิดหล้า
บุญเพรงพระหากสรรค์   ศาสน์รุ่ง เรืองแฮ
บังอบายเบิกฟ้า            ฝึกฟื้นใจเมือง}

ถอดความได้ว่า...กรุงศรีอยุธยาล่มสลายไปแล้ว กลับลอยลงมาจากสวรรค์อีกครั้งหนึ่ง  พระราชอาสน์ พระปรางค์ ประดับประดาด้วยแก้วมณีงามเด่นในโลก เป็นเพราะผลบุญของพระมหากษัตริย์ได้ทรงกระทำไว้แต่เก่าก่อน พระพุทธศาสนาจึงได้เจริญรุ่งเรือง ช่วยปิดทางแห่งความชั่ว เปิดทางสู่ความดี ฟื้นฟูจิตใจราษฎรให้พ้นจากความงมงายในบาปต่างๆ

วิเคราะห์คุณค่า

มีการใช้ปฏิพากษ์  การใช้ถ้อยคำที่มีความหมายตรงกันข้ามหรือ ขัดแย้งกันมากล่าว อย่างกลมกลืนกัน เพื่อเพิ่มความหมายให้มีน้ำหนักมากยิ่งขึ้น เช่น ในบทนี้ใช้คำว่า "ล่ม" กับ "ลอย" และ "บังอบาย" กับ "เบิกฟ้า" เป็นต้น

ครูหนิง

บางยี่เรือราพาง พี่พร้อง

เรือแผงช่วยพานาง เมียงม่าน มานา

บาง บ่ รับคำคล้อง คล่าวน้ำตาคลอ

• ถอดคำประพันธ์

ล่องเรือมาตามลำคลองไปเรื่อยๆ จนผ่านตำบลบางยี่เรือ เมื่อจะล่องเรือออก ก็บอกกับบางยี่เรือ ช่วยให้เอาเรือแผงไปรับนางมา ให้นางนั่งอย่างอย่างสบายอยู่หลังม่านของเรือ แต่บางยี่เรือก็ไม่รับคำ จึงต้องนั่งน้ำตาคลอ

• วิเคราะห์คุณค่า

มีการใช้โวหารภาพพจน์ คือ สัลปังคพิสัยโดยบทนี้แสดงถึงความโศกเศร้าเสียใจ ที่พี่คร่ำครวญว่าอยากให้น้องมาด้วยแต่ไม่มีเรือใดรับเลย และบุคลวัต คือ มีการพูดคุยกับเรือแผง ซึ่งเป็นสิ่งไม่มีชีวิต พูดคุยกับเรือโดยบอกว่า ให้พานางมา แต่เรือแผงก็ไม่ได้รับคำขอ

น.ส.ภาวิดา มิตรประทาน เลขที่ 21 ม.4/1

น.ส.วริศรา กิติทัศน์เศรณี เลขที่ 23 ม.4/1

ถอดความได้ว่า

เมื่อเดินมาถึงตระนาวศรียิ่งสงสารนาง
เพราะพี่ต้องจากนางไปทำศึกเป็นเวลานาน ขณะเดินทางผ่านท้องทุ่งผืนป่า กวีฝากหญ้าทุก
หย่อมผ่านห้วงน้ำ กวีฝากย่านน้ำทุกย่านช่วยสั่งลานางแทนพี่ด้วย

คุณค่าด้านกลวิธีการแต่ง

เป็นการสัมผัส กวีเล่นเรียงสัมผัสสระและสัมผัสอักษรภายในวรรคและระหว่างวรรค เพิ่มความไพเราะ เช่นสัมผัสสระ หน่ำ-ซ้ำ ดง-ท่ง

สัมผัสอักษร ตระนาว-ตระหน่ำ สง-สาร อร-เอย ศึก-โศก เดิน-ดง ท่ง-ทาง สาร-สั่ง หย่อม-หญ้า สัมผัสระหว่างวรรค ซ้ำ-สง(สาร) นาน-เนิ่น หาน-หิม(เวศ) หญ้า-ย่าน

นางสาวนิภารัตน์ แซ่โง้ว เลขที่20ม.4/1

นางสาวภูริชญา มณีรัตน์เลขที่22 ม.4/1

พระพรหมผู้มีสี่หน้าแปดหูที่คอยฟังสรรพเสียงใดๆ หรือจะเป็น

พระนารายณ์ที่บรรทมอยู่หลังนาค เมื่อเราทั้งสองต้องพลัดพลากจากกัน เราสองคร่ำครวญอยู่ซ้ำซากแต่เทพพระองค์ก็ไม่สนใจ

เกร็ดความรู้

พระอินทร์ คือ ผู้ที่มีพันตา และเป็นเทวดาองค์สำคัญของศาสนาพราหมณ์ โดยเป็นประมุขแห่งทวยเทพ และเป็นประธานเทวสภา มีอำนาจหน้าที่ปกครอง ควบคุม ธำรง รักษา และบำรุงสวรรคโลกและมนุษยโลก

พระพรหม คือ เป็นเทพเจ้าแห่งการสร้างสรรค์ ความเมตตา เป็นพระผู้สร้างโลกและให้กำเนิดสิ่งต่าง ๆ ในจักรวาล และให้กำเนิดคัมภีร์พระเวท

พระนารายณ์ เทพเจ้าแห่งการพิทักษ์ปกป้องและรักษา เมื่อใดก็ตามที่โลกตกอยู่ในอันตราย หรือเมื่อความชั่วร้ายคุกคามเอาชนะความดี

ชื่อ นายจันทรวัทน์ วงศ์ไพรกรณ์ เลขที่ 9 ม.4/1

นายภคกรณ์ ศิริโชติภากรณ์ เลขที่ 15 ม.4/1

_{ตราบขุนคิริข้น ขาดสลาย แลแม่}

_{รัก บ่ หายตราบหาย หกฟ้า}

_{สุริยจันทรขจาย จากโลก ไปฤา}

_{ไฟแล่นล้างสี่หล้า ห่อนล้างอาลัย}

ถอดความ ภูเขาพังทลาย สวรรค์๖ชั้น ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ จะหายไปในโลก ความรักของพี่นั้นก็ไม่หายไป ถึงไฟมาผลาญ ล้างทวีปทั้ง4 ก็สามารถล้างความอาลัยของพี่ได้

วิเคราะห์คุณค่า เป็นรสวรรณคดีสัลลาปังคพิสัย เนื่องจากแสดงถึงความรักที่จะไม่จางหายไป มีการใช้อติพจน์ในโคลงบทนี้ เนื่องจากการกล่าวเกินจริง เพื่อคุณค่าด้านอารมณ์ และมีการแสดงถึงความเชื่อในด้านวัฒนธรรม เนื่องจากกล่าวถึง4ทวีปในไตรภูมิพระร่วง

เกร็ดความรู้ภายในบท หกฟ้า หมายถึง สวรรค์6ชั้น ซึ่งเรียกว่า”ฉกามาพจร“

สี่หล้า หมายถึง 4ทวีป ได้แก่ชมพูทวีปอยู่ทางทิศใต้ บุรพวิเทหทวีปอยู่ทางทิศตะวันออก อุตตรกุรุทวีปอยู่ทางเหนือ และอมรโคยานทวีปอยู่ทางทิศตะวันตก

น.ส.ณิชนันทน์ ดำเนินกิจ ม.4/1 เลขที่26

น.ส.ณฐมน ศรีสุวรรณ ม.4/1 เลขที่28

_{ฝากอุมาสมรเเม่เเล้ ลักษมี เล่านา}

_{ทราบสวยมภูวจักรี เกลือกใกล้}

_{เรียมคิดจบจนตรี โลกล่วง เเล้วเเม่}

_{โฉมฝากใจเเม่ได้ ยิ่งด้วยใครครอง}

ถอดความได้ว่า เมื่อคิดจะเอาไปฝากกับพระอุมา ก็กลัวว่าพระอิศวรจะมาเชยชม ถ้าไปฝากกับพระลักษมี ก็กลัวว่าพราะนารายณ์จะมาเเอบมอง จนสุดท้ายคิดได้ว่าฝากไว้กับใจของนางเเหละดีที่สุด

วิเคราะห์คุณค่า

มีการประยุกต์ใช้ภาษาที่สละสลวย มีความไพเราะ เเละเเสดงอารมณ์ความรู้สึกของตัวละครใน บทประพันธ์อย่างชัดเจนผ่านการสื่อถึงความเจ็บปวด เเละความคิดถีง

นายปารเมศ เทพปิยะวงศ์ ม.4/1 เลขที่ 10

นายบดีภัค กีรติพิพัฒน์พงศ ม.4/1 เลขที่3

ถอดความ:เห็นต้นแตกจากกิ่งก้านสลับกับต้นระกำ ทำให้ชอกช้ำระกำใจว่าเคยเป็นเวรกรรมที่คงเคยทำกันมาทำให้เราต้องจากกันไกล ขอให้ครั้งหน้าเราคงได้อยู่ร่วมกัน

วิเคราะห์คุณค่าได้ว่า:มีการเล่นคำการใช้คำว่า”จาก“กันหลายที่ในบทประพันธ์หนึ่งบทแต่คำว่า“จาก”นั้นมีความหมายต่างกันและมีการใช้คำพ้องเสียงกันคือ”กำ“มีความหมายต่างกันคือ ต้นระกำ ระกำช้ำใจ เวรกรรม

นายภัทรพล นนท์นภาพันธ์ เลขที่ 7 ม.4/1

นายธนัชภูมิ บุญณะ เลขที่14ม.4/1

ถอดความได้ว่า

เป็นการเปรียบเทีนบของหน้านางกับดวงจันทร์ แต่ดวงจันทร์มีรอยตำหนิเป็นรอยกระต่าย แต่ใบหน้าของน้องนางสวยงามไม่มีตำหนิไม่มีสิ่งใดมาเปรียบเทียบ เพราะใบหน้าของน้องงามกว่าดวงจันทร์ ยิ่งมองยิ่งงามกว่านางฟ้า

วิเคราะห์คุณค่า

มีการเล่นคำซ้ำ คำที่มีความหมายเหมือนกันแต่ใช้ในบริบทต่างกัน

มีการใช้สรรพนามคนดี เสาวรดี การเล่าของตัวละคร

มีการใช้ภาพพจน์ อติพจน์ กล่าวถึงสิ่งหนึ่งเปรียบเทียบกับสิ่งที่ดูเกินกว่าความจริง

นาย ภัทรทร เตชะนาทักษิณ ม4/1 เลขที่6

นายกิตติภูมิ หสลคนึง ม.4/1 เลขที่ 13

บ้านบ่อน้ำบกแห้ง ไป่เห็น

บ่อเนตรคงขังเป็น เลือดไล้

อ้าโฉมแม่เเบเบญ- จลักษณ์ เรียมเอย

มาซับอัสสุชลให้ พี่เเล้วจักลา

ถอดบทความได้ว่า

ถึงตำบลบ้านบ่อ แต่น้ำบนบกนั้นแห้ง แต่ในตาพี่มีน้ำตาขังเป็นสายเลือด ให้แม่โฉมงาม ที่มีความงามทั้ง5 ประการ มาซับน้ำตาให้พี่ แล้วค่อยจากไป

วิเคราะห์คุณค่า

มีการใช้ภาพพจน์อุปลักษณ์ และอติพจน์

มีการใช้รสวรรณคดี สัลลาปังคพิสัย แสดงถึงความโศกเศร้าที่ต้องจากลา

มีการใช้คำที่มีความหมายซ้ำ "อัสสุชล" เดิมทีคำว่าอัสสุ ก็มีความหมายว่า น้ำตา และ ชล ก็มีความหมายว่า น้ำ เหมือนกัน

น.ส.โชษิตา กิรติภัทรนันท์ ชั้น ม.4/1 เลขที่17

น.ส.ณัฐชยา อินทร์คำ ชั้น ม.4/1 เลขที่ 18

เสนาะสนั่นดินครวญ ครุ่นฟ้า

สารสั่งพี่กำสรวล แสนเสน่ห์ นุชเอย

ควรแม่ไว้ต่างหน้า พี่พู้นภายหลัง

ถอดคำประพันธ์

พี่พร่ำพูดถึงเรื่องความรัก อาลัยที่ต้องจากน้อง เสียงดังสนั่นจากพื้นแผ่นดินดังถึงฟากฟ้า เป็นข้อความที่พูดถึงความโศกเศร้าของพี่ เหมือนเป็นจดหมายฝากคำพูดจากพี่ถึงน้อง พี่ขอฝากให้น้องไว้ดูต่างหน้าเมื่อไกลห่างกัน

วิเคราะห์คุณค่า

มีการใช้รสวรรณคดีคือสัลลปังคพิสัย เนื่องจากบทนี้แสดงถึงความเศร้าที่พี่จะต้องจากน้องไป

มีการเล่นเสียงพยัญชนะ เช่น ร่ำรักรำเรื่องร้าง แรมนวล นาฏฤา

นางสาวนนทกร แก้วสอนดี ชั้น ม.4/1 เลขที่19

นางสาวญาณิศา สวัสดิภูมิ ชั้น ม.4/1 เลขที่27

ตัวพี่เองอยากเอียงอกเพื่อเทความรู้สึกทั้งหมดที่มีต่อน้องมาอวดให้น้องเห็น แม้จะยกเขาพระสุเมรุมาใช้แทนปากกาชุบกับมหาสมุทรที่เป็นเสมือนน้ำหมึกมาใช้เขียนบนอากาศแทนกระดาษ แต่ก็คงจะอธิบายความรักที่มีต่อน้องไม่พอ น้องพี่คนงามเหมือนนางสวรรค์จะอยู่อย่างไรบ้าง

วิเคราะห์คุณค่า

ใช้โวหารภาพพจน์ : อติพจน์ การกล่าวเกินจริง

ใช้คำว่า เอียงอกเท เพื่อแสดงถึงความรักที่มีอยู่ล้นใจ หรือ การใช้เขาพระสุเมรุเป็นปากกา มหาสมุทรและผืนดินเป็นน้ำหมึก ใช้อากาศวาดเขียนแทนกระดาษ ล้วนแต่เป็นการกล่าวเกินจริงที่อธิบายถึงความรักอันยิ่งใหญ่ที่มีต่อคนรัก

นางสาวสุพิชฌาน์ แจ่มกระจ่าง เลขที่ 25 ม.4/1

นางสาวร่มโพธิ์ทอง ไหว้พรหม เลขที่ 29 ม.4/1

ถอดความได้ว่า

กรุงศรีอยุธยาได้ล่มสลายไปแล้ว แต่มีเมืองที่มาแทนที่นั่นคือ กรุงเทพมหานคร เหมือนอยุธยาที่ลอยลงมาจากสวรรค์ พระสิงหาสน์หรือพระที่นั่งประดับไปด้วย แก้วเพชรอัญมณีที่งดงามที่สุดในโลก นั่นเป็นเพราะผลบุญจากพระมหากษัตริย์องค์เก่าที่ได้สะสมมา ทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาให้มีความรุ่งเรือง ปิดทางความชั่ว เปิดทางความดี ฟื้นฟูจิตใจชาวเมืองให้พ้นจากความลุ่มหลงในสิ่งไม่ดี

วิเคราะห์คุณค่า

มีการใช้โวหารภาพพจน์คือ อติพจน์ หรือการกล่าวเกินจริง

แสดงถึงความนับถือ เคารพ พระมหากษัตริย์และพระพุทธศาสนาของชาวไทย

นางสาวฐิติวรดา ปลิ่มกมล เลขที่ 24

นางสาวสโรชา นิลฉวี เลขที่30

วิเคราะห์คุณค่า

คุณค่าทางด้านวัฒนธรรมและศาสนา

• กลอนนี้พรรณนาถึงวัดหรือสถานที่ทางศาสนาอย่างชัดเจน เช่น โบสถ์ หอไตร และระฆัง ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของวัฒนธรรมไทยที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนา

คุณค่าทางด้านวรรณศิลป์

• การใช้ภาพพจน์ ในการพรรณนาทำให้ผู้อ่านเห็นภาพชัดเจน เช่น “ก่ำฟ้าเฟือนจันทร์” ซึ่งสื่อถึงบรรยากาศยามค่ำที่ท้องฟ้ามืดมนและดวงจันทร์ไม่สว่างชัดเจน

นายชวนนท์ รุ่งศิริยืนยง เลขที่1 ม.4/1

นายโชติวิทย์ วรรณโก เลขที่2 ม.4/1

กวีจินตนาการถึงจำนวนเจดีย์มากมายจนยอดเสียดกัน เพื่อสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ของศาสนาในสังคม

วิเคราะห์คุณค่า : รสวรรณคดี เสาวรจนี ชมความรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนา มีการใช้อติพจน์ กล่าวเกินจริงตรงส่องแสงงดงามยิ่งกว่าแก้ว 9 ประการ นอกจากนี้ยังมีการใช้พรรณนาโวหารให้เห็นภาพของสมัยนั้น และมีการใช้สัมผัสอักษรในหลายจุด เช่น พ้น-พัน ริน-รส เป็นต้น

นายภคดล ภักคีรี เลขที่ 5 ม.4/1

นายปิยะพัทธ์ จันทร์เพ็ญ เลขที่12 ม.4/1

เกรงเทพไท้ธรณินทร์  ลอบกล้ำ

ฝากลมเลื่อนโฉมบิน  บนเล่า นะแม่

ลมจะชายชักช้ำ ชอกเนื้อเรียสงวน

ถอดความได้ว่า...ควรจะฝากนางไว้กับฟากฟ้า

หรือแผ่นดินดี เพราะกลัวเทวดาผู้เป็นใหญ่บนแผ่นดินแอบชม จึงจะฝากให้ลมพัดพานางขึ้นไปบนฟ้าลมกลับพัดทำให้ผิวที่เรียบเนียนมีรอยช้ำ

วิเคราะห์คุณค่า

มีการใช้โวหารภาพพจน์อย่างการใช้อติพจน์โดยเป็นการกล่าวเกินจริงเพื่อให้คุณค่าด้านอารมณ์เป็นสำคัญเช่น "โฉมควรจักฝากฟ้า ฤาดินดรฤา เกรงเทพไท้ธรณินทร์ ลอบกล้ำ" ซึ่งสื่อความหมายออกเเนวว่า นางสวยมากถ้าฝากไว้กับเเผ่นดินกลัวว่าพระเจ้าเเผ่นจะมาเชยชม นอกจากนี้ยังมีการใช้รสวรรณคดีคือเสาวรจนี

นายพัสกวิน เสาวนา เลขที่ 4

นายภูรินทร์ กัลยา เลขที่ 8

นทีสี่สมุทรม้วย หมดสาย
ติมิงคล์มังกรนาคผาย ผาดส้อน
หยาดเหมพิรุณหาย เหือดโลก แล้งแม่
แรมราคแสนร้อยร้อน ฤเถ้าเรียมทน

ถอดความได้ว่า

น้ำในมหาสมุทรทั้งสี่สาย ได้แก่ ปิตสาคร,ผลิกสาคร,บีรสาคร และนิลสาคร ได้แห้งจนหมด จนปลาติมงคล์ มังกร และนาค ต้องรีบหาที่ซ่อนตัวกัน ฝนที่เปรียบเหมือนทองได้หายไปจากโลกเป็นเวลานานจนแห้งแล้ง แม้ความร้อนนั้นจะร้อนมากก็ตาม แต่ก็ยังไม่ร้อนเท่าความร้อนที่ต้องทรมานกับความทุกข์ของพี่ที่ต้องจากนางอันเป็นที่รัก

วิเคราะห์คุณค่า

มีการใช้ภาษาที่ไพเราะ และการเล่นสัมผัสพยัญชนะและสระ

มีการใช้อธิพจน์ คือการใช้ถ่อัคำเรียบเรียงเนื้อหาที่มีการกล่าวเกินความเป็นจริง หรือแปลกประหลาดไปจากเดิม

นายพีระวัฒน์ ศรีทองคำ ม.4/1 เลขที่11

นายธนธรณ์ ทับบำรุง ม.4/1 เลขที่16