Smáorð - óbeygjanleg orð by Páll Pálsson https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx Made with a little mischief en-us 2019-03-13 13:42:34 UTC 2019-03-13 14:02:53 UTC hello@padlet.com https://padlet-assets.s3.amazonaws.com/icons/Terminator.png Forsetningar pall https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx/wish/340867825
  • stýra falli - eru fallstjórnendur
  • stýra oftast einu falli
  • nokkrar stýra tveimur föllum
  • forsetningin stendur oftast á undan því fallorði sem hún stýrir
    • Dæmi: Brynja settist á bekkinn
    • Stundum eru tvær forsetningar saman á undan fallorði
    Dæmi: Þröstur kom á móti mér

    Þær sem stýra þolfalli: um, gegnum, kringum, umhverfis

    Þær sem stýra þágufalli: af, að, frá, hjá, andspænis, gegnt, handa, með fram, móti, undan, úr, ásamt, gagnvart, gegn

    Þær sem stýra eignarfalli: til, án, auk, meðal, milli, sökum, vegna, handan, innan, ofan

    Þær sem stýra þolfalli og þágufalli: á, eftir, fyrir, í, með, undir, við, yfir



    ]]>     2019-03-13 13:47:26 UTC https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx/wish/340867825     Atviksorð pall https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx/wish/340868342
  • standa með sagnorðum (Óli hleypur hratt), lýsingarorðum (Óli er mjög lítill) eða öðrum atviksorðum (Óli er ekki alltaf þægur)
  • lýsa orðunum sem með þeim standa - ákvæðisorð
  • sum þeirra stigbreytast
  • ef spurt er hvar, hvenær eða hvernig eitthvað gerist og svarað er með einu orði er orðið alltaf atviksorð
    • Dæmi: Hvar er bókin? hérna, þarna, uppi, niðri, heima...Hvenær kemur þú? bráðum, seinna, núna...Hvernig bragðast maturinn? illa, sæmilega, vel...

    Atviksorð eða lýsingarorð
    • Atkviksorð breytast ekki þótt skipt sé um tölu - ég skemmti mér vel - þær skemmtu sér vel
    • Ef þú ert í vafa þá setur þú orðið í ft. eða et. og ef það breytist ekki er um atviksorð að ræða - annars lýsingarorð;)



    ]]>     2019-03-13 13:48:21 UTC https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx/wish/340868342     Upphrópanir pall https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx/wish/340868957 Smáorð sem tjá tilfinningar eða hughrif s.s. undrun, gleði, reiði o.fl.

    Algengustu upphrópanirnar eru:
    ha, uss, þei, svei, jæja, ojæja, jamm, hana, hæ, hó, ó, já, nei, ái......]]>     2019-03-13 13:49:26 UTC https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx/wish/340868957     Samtengingar pall https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx/wish/340869323 Smáorð sem tengja saman orð, setningaliði eða setningar.
    *    geta verið eitt orð (einyrtar) - Gunnar og Þór eru bræður
    *geta verið fleiri orð (fleiryrtar) - Jóhanna lætur eins og kjáni
    *geta hleypt orði/orðum á milli sín (fleygaðar) - Garðar er bæði stór og sterkur
    *samtengingar skiptast í aðaltengingar og aukatengingar og fer það eftir hlutverki þeirra.

    Algengustu samtengingarnar eru:
    en, heldur, enda, og, eða, að, vegna þess að, ef, svo að, þó að, þótt, til að, eins og, (heldur) en, þegar, hvort, þar sem, annað hvort...eða, hvorki...né, ýmist...eða, bæði...og.....]]>     2019-03-13 13:49:59 UTC https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx/wish/340869323     Nafnháttarmerki pall https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx/wish/340870259 Er aðeins eitt orð, að, á undan sögn í nafnhætti. Smáorðið að getur verið í 4 orðflokkum þannig að mikilvægt er að skoða samhengi textans.
    *Ég var að tala við hana (nafnháttarmerki).
    *Báturinn er kominn     að landi (forsetning).
    *Báturinn er kominn     að (atviksorð).
    *Talið er     að kosið verði í haust (samtenging).


    ]]>     2019-03-13 13:51:33 UTC https://padlet.com/pall/s4j7rs18umyx/wish/340870259