Jeśli posiadasz pamiątki, z którymi wiążą się jakieś historie rodzinne, przynieś je na dzisiejszą lekcję i opowiedz o nich.

wyjaśnia przydatność znajomości historii dla życia ludzi we współczesności.

1. Materialne źródła wiedzy.
2. Pisane źródła wiedzy.

Nauczyła się czytać mając 4 lata.

Była najmłodsza w klasie, ale miała najlepsze stopnie.

Wyruszyła z mężem w podróż poślubną na rowerach.

Jako jedna z pierwszych kobiet zdobyła szczyt Rysów.

Jako pierwsza kobieta zrobiła prawo jazdy na samochody ciężarowe.

Jako pierwsza kobieta w Europie została doktorem fizyki

Przyjaźniła się z 7 lat starszym pianistą – Ignacym Janem Paderewskim.

Wymyśliła słowo radioaktywność.

Jako jedyna na świecie kobieta otrzymała drugą Nagrodę Nobla

Przyjaźniła się z Albertem Einsteinem.

Mówiła biegle w pięciu językach: polskim, rosyjskim, niemieckim, angielskim oraz francuskim.

Notatki Marii są skażone izotopem radu, dlatego są przechowywane w ołowianych naczyniach.

Jej ciało zostało pochowane w ołowianej trumnie.

No i była POLKĄ

Co to znaczy “zejść pod ziemię” w działaniach przeciwko Niemcom?

1. Jak nazywała się tajna armia Polaków, która działała podczas II wojny światowej?

2. Jaką nazwę mieli harcerze działający w “podziemiu”?

3. Jakie hasło mieli harcerze?

4. Jak nazywali się najmłodsi harcerze działający w “podziemiu”?

5. Jak wyglądał symbol państwa podziemnego?

6. Jakie działania podejmowali harcerze w walce z Niemcami?

7. Jak nazywał się znak hitlerowców?

8. Czym był tzw. MAŁY SABOTAŻ?

9. Jaką nazwę mieli starsi harcerze walczący z Niemcami?

10. Czym była AKCJA POD ARSENAŁEM?

11. Jak inaczej nazywała się ta akcja?

12. Jaki pseudonim miał Jan Bytnar?

13. Kto postanowił uwolnić Jana Bytnara?

14. Jak nazywało się straszne więzienie, w którym uwięzionych torturowano?

15. Kto poinformował spiskujących przyjaciół o transporcie Jana Bytnara?

16. Który z przyjaciół został postrzelony podczas akcji?

17. W jakiej książce zostały opisane wydarzenia AKCJI POD ARSENAŁEM?

18. Kto napisał wiersz o kamieniach rzucanych na szaniec? 

Obok niej Helena – zostanie nauczycielką, przeżyje II wojnę światową i dożyje 96 lat.

Jest też Józef – zostanie lekarzem.

Obok Józefa stoi Bronia – wybierze medycynę i umrze krótko przed wybuchem wojny.

W środku najmłodsza – pięcioletnia Marysia. Podbije świat nauki i stanie się naszą narodową dumą.

A konkretnie na ich mózgi.

W XIV wieku Polska była państwem, które Kazimierz Wielki modernizował z wielką energią. Powstawały zamki, miasta, nowe prawa. Ale kto miał tym wszystkim zarządzać?

Bo jeśli zostawi się sprawy bez ludzi, którzy umieją czytać, liczyć i pisać dokumenty, to prędzej czy później kończy się to sporem o krowę, który trwa trzy pokolenia.

Kazimierz potrzebował prawników, urzędników, lekarzy i ludzi znających się na administracji. Czyli ludzi wykształconych. Polacy, którzy chcieli studiować, musieli jeździć za granicę. Do Bolonii, Padwy, Paryża czy Pragi. A jeśli młody człowiek wyjedzie do Włoch, to istnieje ryzyko, że zamiast wrócić z dyplomem, wróci z mandoliną i filozoficznym przekonaniem, że najlepiej żyć nad morzem.

Król postanowił więc: zrobimy uniwersytet u siebie.

I właśnie 12 maja 1364 roku król wydał przywilej fundacyjny Akademii Krakowskiej. Dokument dawał uczelni to, o czym w średniowieczu marzyła każda akademia: własne prawa, autonomię, możliwość nadawania stopni naukowych, własny majątek, a nawet sądy dla studentów i profesorów.

Jeśli student coś przeskrobał w karczmie, to nie zajmował się nim miejski sędzia, tylko uniwersytet.

Nowa uczelnia była tak zwanym Studium Generale, czyli uniwersytetem o międzynarodowym charakterze. Była drugą uczelnią w Europie Środkowej, zaraz po Pradze.

Na początku działały trzy wydziały: sztuk wyzwolonych, prawa i medycyny. Nie było jeszcze teologii, bo do tego potrzebna była zgoda papieża.

Zajęcia zaczęły się kilka lat później, około 1367 roku. I prawdopodobnie odbywały się na Wawelu. To były ciekawe czasy. Z jednej strony rycerze, zbroje i królewskie uczty. Z drugiej studenci dyskutujący o Arystotelesie.

Jest jeszcze jedna ciekawostka, którą Smok zna z bardzo starych plotek. Otóż król początkowo chciał zbudować uniwersytet nie w Krakowie, lecz na Kazimierzu.

Dzisiaj to dzielnica Krakowa.

Ale wtedy to była osobna miejscowość, oddzielona od Krakowa odnogą Wisły.

Archeolodzy znaleźli nawet ślady wielkich fundamentów w okolicy dzisiejszych ulic św. Wawrzyńca i Dajwór. Wygląda na to, że rozpoczęto tam budowę ogromnego gmachu. Jednak doradcy królewscy i papież uznali, że uniwersytet powinien znajdować się w poważnym, dużym mieście.

Kazimierz był wtedy zbyt młody. Więc projekt porzucono, a uczelnia trafiła do Krakowa.

Historia uczelni nie była jednak prostą opowieścią o sukcesie. Po śmierci Kazimierza Wielkiego w 1370 roku działalność Akademii praktycznie zamarła. Dopiero później została odnowiona i rozkwitła na dobre, ale o tym opowiem kiedy indziej.

Gdyby Kazimierz Wielki nie wpadł na pomysł stworzenia uniwersytetu, Polska mogłaby wyglądać zupełnie inaczej. Bo od tamtego majowego dnia w 1364 roku Kraków stał się nie tylko miastem królów.

Stał się miastem uczonych.

Patrzycie na moje photo i widzicie piękno Bazyliki Mariackiej? Ja też tak myślałam... Dopóki nie dokopałam się do faktów, które przez wieki próbowano zamieść pod dywan. Ta świątynia to nie tylko modlitwa – to historia cenzury, brutalnej walki o kasę i XIX-wiecznego wandalizmu.

Zanim następnym razem tam wejdziecie, musicie to wiedzieć:

Wielkie sprzątanie trupów (Posadzka ze skandalem w tle)

Widzicie tę idealnie lśniącą podłogę na moim zdjęciu? Wygląda luksusowo. W rzeczywistości to efekt... „czyszczenia historii” z końca XIX wieku. Wyrzucono wtedy z kościoła setki prawdziwych, starych płyt nagrobnych krakowskich mieszczan, które przez stulecia tworzyły oryginalną posadzkę. Część bezpowrotnie zniszczono, a część wmurowano na zewnątrz „dla ozdoby”. Dzisiejsza podłoga jest gładka, bo miała zatrzeć pamięć o dawnym, chaotycznym cmentarzu w środku świątyni.

Ocenzurowane anioły Matejki

To obłędne błękitne sklepienie w złote gwiazdy to dzieło Jana Matejki. Ale czy wiecie, że jego projekty wywołały w Krakowie gigantyczny skandal obyczajowy? Matejko w motywach roślinnych i anielskich poukrywał... twarze znanych mu krakowian, w tym swoich osobistych wrogów i ludzi o „wątpliwej reputacji”! Mało tego – duchowieństwo zmusiło go do zamalowania części rysunków, bo pierwotne anioły uznali za... zbyt zmysłowe i wyzywające. Patrzycie na wersję z cenzurą!

Walki o stołki (Dosłownie!)

Te ciemne, rzeźbione ławy (stalle) po bokach to nie miejsce cichej modlitwy. W XVII wieku bogate rody mieszczańskie... procesowały się i biły o to, kto ma prawo w nich siadać. Dochodziło do rękoczynów i zrywania mszy! Miejsce bliżej ołtarza oznaczało status, władzę i wielkie pieniądze. Zwykły człowiek nie miał tam prawa nawet stanąć.

Najdroższy foch w historii Polski

Majaczący w głębi ołtarz Wita Stwosza to dziś świętość. W XV wieku? Najbardziej znienawidzona i najdroższa inwestycja miasta. Honorarium Stwosza (w gotówce i kamienicach) było tak gigantyczne, że cechy rzemieślnicze bankrutowały, żeby się na nie złożyć. Sam mistrz miał tak potworny charakter, że narobił sobie w Krakowie wrogów na całe życie.

---

A co z legendami? (Obalamy mity!)

Nóż w Sukiennicach to bajka?

Legenda mówi, że nierówne wieże to wynik rywalizacji braci – starszy zabił młodszego /nożem/ z zazdrości i skoczył z wieży. Prawda jest nudniejsza: wyższa wieża należała do miasta i była strażnicą (stąd trębacz), a niższą zbudowano po prostu jako dzwonnicę kościelną.

Hejnał i Tatarzy?

Opowieść o strzale, która przebiła gardło trębacza, to... genialny chwyt marketingowy stworzony przez amerykańskich turystów w XX wieku po premierze powieści „Trębacz z Krakowa”. Średniowieczne kroniki o żadnej strzale nie wspominały!

Legenda o Złotej Nitce:

Podobno Matejko ukrył na suficie jedną gwiazdę z prawdziwego złota ze stopionego pierścienia swojej zmarłej miłości. Kto dojrzy ją rano bez okularów, ten ma mieć wieczne szczęście w biznesie. Próbowaliście kiedyś wypatrzyć?

Uczeń przedstawia legendy związane ze swoją okolicą i wskazuje w nich elementy poświadczone historycznie i fikcyjne.

1) uczeń indywidualnie: a) angażuje się w organizację obchodów upamiętniających ważną rocznicę lub święto państwowe w wybrany przez siebie sposób, b) gromadzi informacje na temat wybranej postaci historycznej z aktualnie omawianego okresu historycznego, dokonuje analizy jej działalności, formułuje własną ocenę i przedstawia ją w formie ustalonej z nauczycielem, c) poszukuje informacji i śladów materialnych dotyczących zabytku lub wydarzenia z historii lokalnej, a następnie przedstawia wyniki swoich badań w formie ustalonej z nauczycielem;

2) uczniowie w grupie: a) grają w grę historyczną, a następnie oceniają ją pod kątem zgodności ukazanego świata i wydarzeń z realiami historycznymi, po czym przedstawiają wnioski w formie ustalonej z nauczycielem, b) przygotowują i przeprowadzają debatę, wcielając się w wybrane postacie historyczne, c) wybierają element tradycji regionalnej lub lokalnej (np. obrzęd, zwyczaj, potrawę), analizują jego historię, prezentują w sposób ustalony z nauczycielem jego genezę i znaczenie we współczesnym życiu lokalnej społeczności.

Podczas Insurekcji Kościuszkowskiej doszło do przegranej bitwy pod Wielmożą – z 17 na 18 maja 1794 r. rozpoznanie stoczyło potyczkę pod Wielmożą z powstańczą grupa kawalerii i piechoty z jedną armatą, podczas której do niewoli dostał się dowodzący Polakami major Marcin Wierzbowski. Wszystkie kolumny pruskie połączyły się i rozwinęły między Wielmożą a Zadrożem do ataku na Skałę.

Rok 999 to

Rok 1601 to

Rok 1000 to

Rok 1250 to

Za pomocą mitów Grecy tłumaczyli zjawiska przyrodnicze i wskazywali wzorce postepowania.

Herakles - mityczny heros, który musiał wykonać 12 trudnych prac.

Atena – bogini mądrości i sprawiedliwej wojny, opiekun-

ka mówców i polityków

Apollo – bóg piękna, opiekun sztuki i poezji

Afrodyta – bogini miłości, opiekunka zakochanych

Hera – bogini niebios, patronka małżeństw

Posejdon – bóg mórz, opiekun żeglarzy

Hades – władca krainy zmarłych

Hermes – posłaniec bogów, opiekun kupców i złodziei

Ares – bóg wojny i męstwa żołnierskiego

Obecny kościół jest już piątą świątynią, jakie istniały tutaj na przestrzeni wieków.

Wieś Zadroże była wspomniana po raz pierwszy w dokumencie z 1261 roku, w którym książę małopolski Bolesław I Wstydliwy uposażył w dobra

zakon Klarysek, przeniesiony z Zawichostu do Grodziska koło Skały.

Warto też wspomnieć że w XV wieku Klaryski

oddały Zadroże w wieczyste użytkowanie Janowi Długoszowi, za to że ufundował ołtarz w krakowskim klasztorze.

Pierwszy kościół w Zadrożu, który był drewniany, pochodził XIII wieku i istniał do

roku 1600. Potem został rozebrany z powodu złego stanu, w jakim się znajdował.

Drugi kościół, który także był drewniany, stał w latach 1610 – 1740 i spalił się.

Trzeci kościół stał przez zaledwie 29 lat - od 1740 do 1769 roku, i również się spalił, jednak wiele rzeczy z jego wyposażenia udało się ocalić.

Czwarty kościół stał w latach 1776-1908. Również był drewniany. Ten kościół został rozebrany.

W 1908 roku powstał piąty kościół., murowany. Kościół był budowany przez dwa lata, od 1906 do 1908 roku. Kościół powstał z inicjatywy ówczesnego proboszcza, ks. Władysława Gielniewskiego. Kościół został poświęcony pod koniec 1908 roku przez księdza proboszcza Gielniewskiego i dziekana Mariana Smółkę.

Być może kościół był konsekrowany dwukrotnie, gdyż na stronie diecezji sosnowieckiej znalazłem zapis o konsekracji kościoła w dniu 1 czerwca 1922, której dokonał biskup kielecki Augustyn Łosiński. Od tego czasu w Zadrożu pełniło posługę sześciu proboszczów.

Z wyposażenia wnętrza na uwagę zasługują m.in. gotycko - renesansowe skrzydła tryptyku ze świętymi, barokowe krucyfiksy, chrzcielnica oraz datowany na XVI w. obraz Matki Bożej Pocieszenia, zwanej też Łaskawą