Betekenis: Onhandig, vaak dingen laten vallen of ergens tegenaan stoten.

Waarom focus: Verduidelijkt waarom het verhaal überhaupt begint (ze laat alles vallen).

Stijgen vs. Dalen (Actie / Beweging)

Betekenis: Omhoog gaan in de lucht tegenover naar beneden gaan.

Waarom focus: Belangrijke begrippen voor ruimte-oriëntatie en wetenschap/techniek.

Verliezen (Handeling)

Betekenis: Iets kwijtraken doordat het valt of je niet meer weet waar het is.

Waarom focus: Een veelgebruikt werkwoord op school (spullen verliezen, een spel verliezen).

Redden (Actie / Sociaal-emotioneel)

Betekenis: Iemand helpen die in nood of gevaar is.

Wat onderzoeken de kleuters?

Gewichtsverdeling, evenwicht en passen/meten.

Activiteit: Laat kleuters testen met een houten plank/stok op een balkje en er steeds meer gewicht of knuffels op laten zetten.

Wat onderzoeken de kleuters?

Drijven en zinken van verschillende materialen (hoed van stof, tak, plastic toverstok, steen).

Activiteit: Een watertafel/bak met 'moeraswater' waarin ze voorspellingen doen ("Denk je dat de hoed blijft drijven?") en dit zelf testen.

Wat onderzoeken de kleuters?

Luchtverplaatsing, gewicht en oppervlakte van voorwerpen.

Activiteit: Een fohn of ventilator gebruiken (of zelf heel hard blazen met een rietje) om te kijken welke voorwerpen (veer, hoedje, steen, blad) wegbระบบ.

Wat onderzoeken de kleuters?

Constructie, lengte (kortst/langst) en stevigheid.

Activiteit: Met bouwmateriaal, takken, wc-rollen of Lego een sterke, lange bezem bouwen en testen.

De begrippen (even) zwaar, (even) licht, lichter, zwaarder, lichtste, zwaarste, weegt evenveel kennen en gebruiken.

Een rangorde van eerste tot en met tiende kennen en gebruiken als begin en richting zijn afgesproken (ordinaal tellen).

Voorwerpen rangschikken volgens de toenemende of afnemende mate van massa.

Massa kwalitatief vergelijken, (on)gelijk maken, ordenen en samenstellen.

Onder begeleiding het gerealiseerde technisch systeem testen en evalueren of het voldoet aan de vooropgestelde criteria.

In concrete situaties handelingen uitvoeren met vormen, grootheden en figuren in functie van lengte.

"Kijk, wat is dit? De bezemsteel!" (Laat het voelen en vasthouden).

"Oeps! Ik laat de hoed vallen... Ik ben zo klunzig!" (Beeld 'klunzig' overdreven uit door spullen 'per ongeluk' te laten vallen).

"Waar is de hoed nu? Ik ben hem kwijt... Ik ga hem verliezen!"

"De bezem gaat omlaag... hij gaat dalen!" (Iedereen gehurkt op de grond).

Zweven:

"Nu vliegen we niet hard, we zweven heel zachtjes door de lucht..." (Langzaam en wiegend bewegen).

"Ojee, 1, 2, 3, 4, 5 dieren! Dat is te veel! De bezem is te zwaar!"

"Kunnen we de bezem delen? Nee, hij is te vol!"

Koppel er een vast gebaar of geluid aan: Maak een 'vlieg-gebaar' bij stijgen of een 'oeps-gebaar' bij klunzig.

Herhaal de focuswoorden minstens 4 tot 5 keer: Verpak het woord telkens in een korte, eenvoudige zin ("Kijk, de hoed valt. Wat klunzig! De heks is klunzig.").

In de telrij tot en met 20 met eenheden tellen en terugtellen.

Taalgebruik: "Ojee, ik laat alles uit mijn handen vallen! Ik ben vandaag wel heel klunzig. De heks in ons boek is ook heel klunzig. Wat denk je dat er met haar spullen gebeurt als ze door de lucht vliegt?"

Uitleggen: "Klunzig betekent dat je onhandig bent en steeds spullen laat vallen."

Uitbreiden: Tegenovergestelde: Voorzichtig / Handig.

Uitleggen: "Stijgen is omhoog vliegen in de lucht. Dalen is naar beneden gaan naar de grond."

Uitbreiden: Synoniem/Verwantschap: Omhoog vs. Omlaag, Klimmen vs. Zakken.

Uitleggen: "Verliezen betekent dat je iets kwijt bent en niet meer weet waar het ligt."

Uitbreiden: Tegenovergestelde: Vinden / Bewaren.

Uitleggen: "Redden betekent dat je iemand helpt die in groot gevaar is."

Uitbreiden: Verwantschap: Hulp bieden, Beschermen, Held.

Uitleggen: "Te zwaar betekent dat er te veel gewicht op ligt en het niet meer kan dragen."

Uitbreiden: Tegenovergestelde: Licht / Te veel vs. Te weinig.

"Laat eens zien hoe je kijkt als je heel klunzig bent?"

"Waarom brak de bezem van de heks ook alweer?" (Omdat het te zwaar was / er te veel dieren op zaten).

Dekors & Zwevende Bezems

Kleuters ontwerpen en bouwen de attributen en scenario's uit het verhaal.

• Activiteit: Het bouwen van een decor voor het verhaal en het ontwerpen van bezems.

• Materialen:

  • Houten blokken, kosteloos materiaal, takken, touw, lappen stof.

  • Metrolint, linialen, stroken papier van verschillende lengtes.

• Koppel aan focuswoorden:

  • Het decor: Laat kinderen de draak, het moeras en het kasteel nabouwen als decor voor het verhaal.

  • Kortst, langst, kortste, langste: Geef kleuters takken en touwtjes van verschillende lengtes om een bezemsteel te maken. Daag hen uit: "Wie maakt de langste bezemsteel? Wie heeft de kortste?"

  • Zweven & magisch: Bouw een verhoging of een steun waarlangs de bezem kan zweven.

  • Samenwerken: Om het grote decor te bouwen, moeten kleuters verplicht samenwerken.

    
    

2. Rekenhoek:

Volgorde op de Bezem

Focus op de ranggetallen en lengtevergelijking.

• Activiteit: Wie stapt als zesde op de bezem?

• Materialen:

  • Lamineerde kaarten van de heks, de kat, de hond, de vogel, de kikker, de draak en de nieuwe magische bezem.

  • Nummers/kaartjes 1 t.e.m. 10.

  • Stroken of stokjes van kortst naar langst.

• Koppel aan focuswoorden:

  • Zesde, zevende, achtste, negende, tiende: De eerste vijf dieren/figuren uit het boek bezetten de eerste plekken. Introduceer extra knuffels of figuurtjes voor de zesde, zevende, achtste, negende en tiende plek op de bezem. Let op de juiste volgorde!

  • Delen: Laat de kleuters de plaats op de bezemsteel eerlijk delen met alle knuffels.

  • Kortst / Langst: Sorteer bezemstelen van kortste naar langste.

    
    

3. Huishoek / Drama-hoek:

Het Heksentheater

Spelenderwijs kruipen in de rol van de personages en emoties verkennen.

• Activiteit: Het naspelen van het verhaal met verkleedkledij en attributen.

• Materialen:

  • Heksenhoed, mantels, toverstokken (het kostuum).

  • Knuffels van de dieren en de draak.

  • Spiegel voor emoties.

• Koppel aan focuswoorden:

  • De rol: Elk kind kiest of krijgt een specifieke rol (de heks, de kikker, de draak...).

  • Het kostuum: Laat kleuters hun eigen kostuum uitkiezen en aantrekken voor ze de hoek ingaan.

  • Angstig & verliefd zijn: Voeg emotiekaarten toe aan de spiegel. "Hoe kijkt de kat als hij angstig is voor de draak?" of "Hoe kijkt de kikker die verliefd is op het schone water?"

  • Toveren & geheimzinnig: In het decor van de heks maken ze magische dranken en spreken ze geheimzinnige toverspreuken uit.

    
    

4. Sensorische Hoek / Ontdekhoek:

De Magische Brouwerij

Sensorisch spel met heksenketels en toverdrankjes.

• Activiteit: Heksensoep brouwen en ingrediënten verdelen.

• Materialen:

  • Sensorische bak met gekleurd water/rijst, ketels, lepels, pincetten, glitters, spinnetjes, takjes.

  • Receptenkaarten met ranggetallen.

• Koppel aan focuswoorden:

  • Toveren & magisch: Het maken van magische toverdranken om mee te toveren.

  • Geheimzinnig: Gebruik een donkere hoek of afdekking met doeken om de sfeer geheimzinnig te maken.

  • Delen: De ingrediënten moeten eerlijk worden gedeeld onder de heksen.

  • Ranggetallen: Receptkaart: "Voeg als zesde ingrediënt 3 spinnen toe, als zevende 2 takjes..."

    
    

5. Knutsel- en Schrijfhoek:

Toverscreaties & Toverboeken

Fijne motoriek en taalstimulering.

• Activiteit: Het maken van een eigen geheimzinnig toverboek of een nieuwe bezemsteel.

• Materialen:

  • Papier van verschillende lengtes, papierstroken, glitters, veren, stempels met getallen (6 t.e.m. 10).

• Koppel aan focuswoorden:

  • Kortste / Langste: Laat stroken papier knippen of plakken van kortste naar langste om een eigen bezem te versieren.

  • Geheimzinnig & magisch: Kinderen ontwerpen een geheimzinnige toverbezem die kan zweven.

  • Samenwerken: Laat twee kinderen samenwerken aan één grote poster van het decor.

Tips voor de leerkracht

1. Woorden visueel ondersteunen: Hang woordkaarten met afbeeldingen van de focuswoorden (zoals de bezemsteel, angstig, het kostuum, het decor) op ooghoogte op in de betreffende hoeken.

2. Interactief meespelen: Speel de eerste paar keer mee in de drama- of bouwhoek om woorden zoals zweven, geheimzinnig, de rol en de ranggetallen (zesde t.e.m. tiende) op een natuurlijke manier in te zetten tijdens het spel.

Materialen:

• Minimaal 10 bezemstelen van verschillende lengtes (verzamel ze bij collega's, of gebruik dweilstelen en bezemstelen door elkaar). Het is cruciaal dat de lengtes echt verschillen.

• Genummerde kegels of kaartjes van 1 tot en met 10.

• Lintjes of gekleurd krijt om posities op de grond te markeren.

• (Optioneel) Een meetlint of meterliniaal.

Locatie: Een grote binnenruimte (sportzaal) of een veilige buitenruimte (speelplaats of grasveld).

Verloop van de Activiteit

De activiteit is opgebouwd uit verschillende fasen, van ontdekken tot racen.

Fase 1: Voorbereiding en Ontdekking

• Verdeel de kleuters in kleine groepen (bijv. 4-5 kleuters per groep).

• Geef elke groep een set van 10 verschillende bezemstelen.

• Laat de kleuters de stelen vrij verkennen. Wat valt op? "De stelen zijn verschillend!", "Sommige zijn langer!", "Sommige zijn korter!".

Fase 2: De Seriërings-uitdaging

• Instructie: "Bezemmeesters, we gaan een magisch bezemparcours bouwen! Maar daarvoor moeten we de stelen eerst ordenen. Leg al jullie stelen op een rij van de kortste naar de langste. Start bij kegel nummer 1!"

• De kleuters werken samen om de 10 stelen in een rechte lijn te leggen, beginnend bij de kortste en eindigend bij de langste.

• Controle: "Ligt de kortste steel bij kegel 1? En de langste bij kegel 10? Kijk eens goed!"

• Tip: Als de groepen klaar zijn, markeer je de posities 1 t/m 10 duidelijk met krijt of kegels, zodat de rangorde vastligt.

Fase 3: De Rangtelwoorden-zoektocht

• Zodra de stelen goed liggen, geef je specifieke opdrachten.

• Instructie: "Kijk naar jullie magische rij. Wie kan de zesde bezemsteel aanwijzen en er een rood lintje aan vastmaken? Weet je welke het is? Tel maar hardop!" (De kleuters tellen: eerste, tweede, derde, vierde, vijfde, zesde!)

• Ga zo verder met alle verplichte woorden:

  • "Waar ligt de zevende steel? Leg er een blauw lintje bij."

  • "Identificeer de achtste steel. Welke is dat?"

  • "Vind de negende steel. Hoe weet je welke het is?"

  • "En tot slot: waar ligt de tiende steel? De allerlaatste!"

• Tip: Laat de kleuters ook de stelen na de zesde noemen: "De steel na de zesde is de zevende," of "De steel voor de achtste is de zevende."

Fase 4: Vergelijken met de Verplichte Woorden

• Nu gaan we de wiskundige begrippen direct gebruiken met de rangtelwoorden.

• Instructie: "Bezemmeesters, we gaan meten en vergelijken! Kijk goed naar de zesde steel en de tiende steel. Welke van die twee is de langste? En welke de kortste?" (De tiende is de langste, de zesde de kortste).

• "Kijk naar de negende steel. Is de steel die erna komt korter of langer?" (De tiende is langer, de negende korter).

• "Ligt de kortste steel bij de eerste positie? Of bij de tiende?" "En de langste?"

Fase 5: De Bezemstelen-Haal-Estafette (De Grote Race)

• Dit is het hoogtepunt van de activiteit.

• Markeer een startlijn op een afstand van de geordende stelen.

• Instructie: "We gaan een race doen! Elk team stuurt één kleuter tegelijk. Ik noem een woord, en jij moet die steel gaan halen en terugbrengen naar de startlijn."

• Ronde 1: "De eerste kleuter van elk team haalt de zesde steel. Go!"

• Ronde 2: "Halen jullie de achtste steel?"

• Ronde 3: "Ga de tiende steel halen!"

• Ronde 4: "Halen jullie de zevende steel?"

• Ronde 5: "De negende steel!"

• Nadat alle stelen gehaald zijn, bespreek je de resultaten. "Welk team had de langste tiende steel?" "Wie had de kortste negende steel?"

Afsluiting/Reflectie

• Kom samen en bespreek wat de kleuters geleerd hebben. "Hoe wisten we welke steel de zesde was?" "Waarom legden we de langste steel aan het einde?"

• Gebruik nogmaals de begrippen in de discussie.