TANININ ÖTESİ: OTİZMİ TANIMA MESELESİ by Gülgün Uzun https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi Doğru tanı yetmez, doğru tanımak da gerekir. en-us 2023-04-28 21:51:37 UTC 2023-05-01 13:19:51 UTC hello@padlet.com https://media4.giphy.com/media/jfOykkmJYV4w253yhg/giphy.gif Otizm Nedir? gulgunnuzun https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2572259524 Erken çocukluk döneminde görülen, tanı ölçütleri, sosyal iletişim ve etkileşim becerilerinde yetersizlik ile sınırlı ve yineleyici davranış olan nöro-gelişimsel bir bozukluktur. Erkeklerde görülme sıklığı, kızlara göre daha fazladır. 

OSB'li bireyler ihtiyaç duydukları destek düzeyine bağlı olarak sınıflandırılmaktadırlar. Toplamda üç düzeyden bahsedilir.

* Birinci Düzey - Desteğe İhtiyaç Duyar: İletişim ve sosyal etkileşim alanlarında zorluk yaşarlar. Rutinlere bağlılık gösterirler ve geçiş dönemlerinde zorlanırlar.

* İkinci Düzey - Önemli Ölçüde Desteğe İhtiyaç Duyar: Birinci düzeyden farklı olarak, destek sunulması dahi sosyal iletişim ve etkileşim becerilerindeki yetersizliği ortadan kaldırmak için yeterli olmamaktadır. Belirgin şekilde sınırlı ve yineleyici davranışlar gözlenir, rutinlere bağlılık söz konusudur.

* Üçüncü Düzey - Çok Önemli Ölçüde Desteğe İhtiyaç Duyar:  Diğer iki düzeyden farklı olarak, yoğun destek ihtiyaçları vardır. Çok sınırlı iletişim başlatma ya da gelen iletişim girişimlerine sınırlı düzeyde cevap verebilme durumu söz konusudur. Çok sık yineleyici davranışlar gözlemlenir. Rutinlere çok yoğun bağlılıkları vardır.

KAYNAKÇA:

Görsel: Wordart.com
Yazı: https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2021_02/04102533_OTYZM_SPEKTRUM_BOZUKLUYU_OLAN_BYREYLER_TR.pdf

]]> 2023-04-28 21:53:20 UTC https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2572259524 Otizmde Eğitim Tanısı Nasıl Alınır? gulgunnuzun https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2572259839 Otizmin tanısal süreci hakkındaki sorularınıza cevap bulabileceğiniz bir video. Faydalı olması dileğiyle...

KAYNAKÇA:

Video: https://www.youtube.com/watch?v=9_QUcMLGMoc

]]> 2023-04-28 21:54:17 UTC https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2572259839 Otizmde Eğitim Yöntemleri gulgunnuzun https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2572260063 * UYGULAMALI DAVRANIŞ ANALİZİ: Bireylerde istenilen davranışı pekiştirme ile kazandırırken, istenmeyen davranışları cezaya dayalı tekniklerle söndürme ve ortadan kaldırmayı amaçlayan bu yöntem, yaygın olarak kullanılır. Yöntemin içinde bulunan öğretimler ise duvarımızda bulunan " UDA' ya Dayalı Yöntemler Başlığı " altında detaylı olarak ifade edilmiştir. 

*TEACHH: Çocuk çevreye değil, çevre çocuğa uygun hale getirilir. Çocuğun bulunduğu ortam, çocuğun özellikleri doğrultusunda biçimlendirilir. Her şeyiyle yapılandırılmış bir öğretim planı hazırlanır. Çocuklar bağımsız becerilerini, kendileri için hazırlanan planı izleyerek gerçekleştirirler. 

* İLİŞKİ TEMELLİ YÖNTEMLER: Çocuğun duygusal gelişimine odaklanmıştır. Flootime (DIR) VE RDI, en çok tercih edilen yöntemler olarak bilinir. Çocukla serbest oyunlarda birlikte oynanır.  Her davranışının altında bir anlam olduğu düşüncesiyle, oyun sürecinde çocuğun davranışları yönlendirilmeden, istediği şekilde oynamasına izin verilir. 

* SOSYAL ÖYKÜLER: Bu yöntem yalnızca okuma becerisi olan çocuklar için yazılı olarak değil, okuma becerisi olmayan çocuklar için resimlerden yararlanarak da kullanılabilir. Çocuklara kendileri için yazılmış öyküler aracılığıyla sosyal beceri kazanımı sağlanır. 

*KOLAYLAŞTIRILMIŞ İLETİŞİM: Sözel ifade edici dili gelişmemiş olan çocuklarla kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemin önkoşuludur okuma-yazma becerisidir. Bu becerileri kazanmış fakat sözlü ifadesi gelişmemiş olan çocuklar, kendilerine sağlanan fiziksel yardımlarla söylemek istediklerini yazıya dökmektedirler. 

KAYNAKÇA:

Görsel: Padlet.com / Görsel

Yazı: https://tohumotizm.org.tr/otizm/egitim-yontemleri/#iliski-temelli-yontemler


]]> 2023-04-28 21:54:56 UTC https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2572260063 UDA' ya Dayalı Yöntemler gulgunnuzun https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2572260359 * Ayrık Denemelerle Öğretim: Bireye sunulan bir yönerge sonrasında istenilen tepkinin gerçekleştiğinde pekiştirilirken, istenmeyen davranışlar düzeltilir ya da görmezden gelinir. Uygulanan bu yöntemle bireylere yeni beceriler kazandırılabilmektedir.

* Erken Yoğun Davranışsal Eğitim: Mümkün olan en erken yaşta ve çocuğun yaşadığı evde başlayan bu eğitimde önceleri ayrık denemelerle öğretim gerçekleştirilirken süreç içinde yeni tekniklerden de yararlanılır. Bireysel çalışmalarla başlayan bu öğretimde zamanla grup çalışmaları da uygulanır. 

*Etkinlik Çizelgeleriyle Öğretim: Bağımsız yaşam becerileri kazandırmayı hedeflediğimiz otizmli bireylerin bu becerileri gerçekleştirmelerinde etkili bir yöntemdir. Öğretimi planlanan becerinin ortaya çıkması için gerekli olan basamakları görselleriyle destekleyen bir çizelge hazırlanır. Çocuktan beklenen, çizelgedeki tüm basamakları sırasıyla gerçekleştirmesidir. Bu süreçte sunulan fiziksel ipuçları ile çocuğun beceriyi  doğru bir şekilde yapabilmesi desteklenir. Sunulan ipuçları, planlı bir şekilde sunulur ve silikleştirilir.

*Replik Silikleştirmeyle Öğretim: Bu yöntem, çocuklara sohbet becerisinin başlangıçtan, sürdürülmesine kadar tüm süreci kazandırmayı hedefleyerek kullanılır. Sohbette hedeflenen,  sorulan bir sorunun cevabını ipucu sunarak almak değil, kendiliğinden başlattıkları ve sürdürdükleri, aktif bir sohbet sürecini kazandırmaktır. Öğretim sürecinde çocuklara sunulan replikler yazılı ya da sözlü olabilir ve zamanla silikleştirilir.

*Videoyla Model Olma: Kazandırılması planlanan becerinin, çocuğun kendisi ya da başka bir birey tarafından gerçekleştirilişi çocuğa izletilir. İzleme sürecinde çocuk videoda mevcut olan tüm materyallere sahiptir. İpucu sunumunda çocuğun gözünün önünde olmadan fiziksel yönlendirmeler sunulur ve çocuğun beceriyi gerçekleştirmesi sağlanır. İpucu sunumu planlıdır ve zamanla azaltılır.

*Fırsat Öğretimi: Temel hedef, çocuğun iletişim becerisinin geliştirilmesidir. Bu yöntemde, çocuğun iletişim başlatmasını sağlayacak ortam düzenlemeleri yapılır. Çocuğun gördüğünde işaret edeceği, talepte bulunacağı bir nesne, çocuğun görüş alanında konumlandırılır. Böylece çocuk o nesneyi elde etmek için yetişkinle iletişime geçecektir. Bu iletişim, sözel olabileceği gibi jestsel de olabilmektedir. İletişim başlatmasının ardından ulaşacağı nesne onun için ödül niteliğinde olacaktır. Süreç içerisinde çocuktan beklenen iletişim davranışları bir üst basamağa çıkar ve yetişkin bu becerinin gerçekleşmesi için çocuğa model olur. 

*İşlevsel Değerlendirme ve Analiz: Ortadan kaldırılmak istenen problem davranışın öncelikle hangi işleve hizmet ettiğini belirlemeyi amaçlar. Çocuğun dikkat çekmek, istediğini elde etmek gibi işlevlerle problem davranış gösterdiği durumlarda çocuğa istenen davranışların kazandırılması için  problem davranış dışında gerçekleştirdiği uygun davranışlar ödüllendirilir. Böylece çocuk, uygun davranışlar sonucunda ödül alabildiğini görerek, bu davranışları kazanır. 

*PECS: İfade edici dilini etkili bir şekilde kullanamayan bireylerin, tüm isteklerini resimli kartları kullanarak talep edebilmesini sağlamaktadır. Bu becerinin kazanımı aşamalı olarak ilerleme göstermektedir. Yalnızca bir kartı göstererek talepte bulunan çocuk zamanla resimli kartları kullanarak cümleler de kurabilmektedir. 

*Akran Aracılı Uygulamalar: Bu yöntemde akranlar önceden gerekli şekilde bilgilendirilerek, model ya da öğretici olarak aktif rol oynamaktadırlar. Öğretmenin takip ettiği bu yöntemde akran, gönüllü olmalı, insan ilişkilerinde başarılı ve derslere düzenli katılım sağlayan öğrencilerden seçilmelidir. Kaynaştırma eğitiminde yüksek fayda alınmaktadır. 

KAYNAKÇA:

Görsel: Padlet.com / Görsel

Yazı: https://tohumotizm.org.tr/otizm/egitim-yontemleri/#iliski-temelli-yontemler


]]> 2023-04-28 21:55:44 UTC https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2572260359 Otizm Belirtileri Nelerdir? gulgunnuzun https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2572260608 Nöro-gelişimsel bir bozukluk olan otizmin tanılanabilmesi için DSM-5 kitapçığında yer alan kriterlerin altısının karşılanıyor olması gerekmektedir. Belirtiler, sosyal etkileşimde yetersizlik ve iletişim bozukluğu olmak üzere iki kategori altında sıralanmaktadır. 
Çocuğunuz;
* Adıyla seslenildiğinde dönüp, bakmıyorsa,
* Ekolali görülüyorsa,
* Fiziksel temastan kaçınıyorsa,
* Göz teması kurmuyorsa,
* Adıyla seslenildiğinde tepkide bulunmuyorsa,
* Dönen nesnelere ilgi gösteriyorsa,
* El çırpma, sallanma gibi sıklıkla tekrarlayan davranışları varsa,
* Duyularında aşırı hassas ya da tepkisiz kalıyorsa,
* Sosyal ortamlarda aktif değil, pasif kalıyorsa

Otizm belirtileri görüldüğünden bahsetmek mümkündür. 

KAYNAKÇA:

Görsel: Padlet.com / GİFT

Yazı: https://www.medicalpark.com.tr/otizm-nedir-belirti-ve-tedavi-yontemleri-nelerdir/hg-1743

]]> 2023-04-28 21:56:27 UTC https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2572260608 Ayrık Denemelerle Öğretim Uygulama Örneği gulgunnuzun https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2573703616 Ayrık denemelerle öğretimi okudum ama yetmez dersen, bu video ile daha fazlasını edinebilirsin. Faydalı olması dileğiyle...

KAYNAKÇA: 

Video: https://www.youtube.com/watch?v=Uq4l37IhFxw]]> 2023-05-01 13:14:48 UTC https://padlet.com/gulgunnuzun/otizmitanimameselesi/wish/2573703616