=> XQ khát vọng được sống hết mình, dâng hiến hết mình cho tình yêu để tình yêu trở thành vĩnh hằng, bất tử

+ “làm sao ” cấu trúc câu nghi vấn thể hiện nỗi trăn trở  và niềm  mong ước da diết và thành thực

+ “tan ra” – âm điệu nhẹ nhàng => được hóa thân thành “trăm con sóng nhỏ” hòa vào biển lớn – mong ước được sống hết mình, được hi sinh, dâng hiến cho tình yêu, được sống mãnh liệt trong tình yêu

=> khao khát cháy bỏng trong tình yêu đã được nhà thơ bày tỏ chân thành táo bạo: Khát vọng bất tử hoá tình yêu.

=> khi sống hết mình, yêu hết mình, để tình yêu lớn lao tới mức tan hòa trong cái vô biên biển cả, của trời đất thì lúc ấy tình yêu cũng sẽ được nhập hòa vào dòng thời gian vĩnh hằng, tình yêu sẽ trường tồn cùng năm tháng, cùng đất trời vũ trụ.

BL: Làm thế nào để tình yêu được tan ra--> bất tử:  

* Tình yêu, hạnh phúc của tình yêu- không dễ dàng => sống hết mình với tất cả cung cảm xúc của tình yêu: hạnh phúc, sung sướng, khổ đau...
* khi yêu không ích kỉ (không chỉ đắm chìm trong trong tình yêu, mà còn bằng sức mạnh tình yêu con người yêu đời, yêu cuộc sống, cống hiến => sống hết mình với tình yêu:
-Tình yêu là sức mạnh: Ôi những đêm dài hành quân nung nấu/ Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu; tình yêu đôi lứa là cội nguồn của tình yêu quê hương, đất nước: Tình yêu làm đất lạ hóa quê hương

=> tình yêu lứa đôi hòa nhập tình yêu cuộc đời, quê hương, đất nước => tình yêu trở thành vĩnh hằng

<=> Như vậy cách để XQ kéo dài cuộc đời của mình để sống trọn vẹn với tình yêu là “tan ra thành sóng”- tình yêu lứa đôi hòa vào tình yêu cuộc đời, hòa vào biển lớn tình yêu bất tận, muôn đời. Đó là thái độ sống dám cháy hết mình, dâng hiến cuộc đời cho tình yêu- một tình yêu không vị kỉ, mà là một tình yêu đã hòa vào biển lớn để tồn tại vĩnh hằng.

+ LIÊN HỆ:
khát vọng mãnh liệt – so sánh với XD, một người được coi “ông hoàng của thơ tình”, ca ngợi là một người khát sống thèm yêu – mà trong bài “Biển” XD viết:
Đã hôn rồi hôn lại
Cho đến mãi muôn đời
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt
Một người cuồng nhiệt đắm say trong tình yêu như XD mà còn nghĩ đến lúc “thôi dào dạt”- còn XQ, nữ tính hơn, đằm thắm hơn, nhưng cũng mãnh liệt hơn khi XQ khao khát, kết thúc bài thơ bằng câu “Để ngàn năm còn vỗ”

*Ý thơ, và tình yêu mãnh liệt cũng từng được XQ thể hiện trong bài Tự hát:
Em trở về đúng nghĩa trái tim
Là máu thịt đời thường ai chẳng có
Vẫn ngừng đập khi cuộc đời không còn nữa
Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi

Trái tim em, anh đã từng biết đấy

Anh là người coi thường của cải

Nên nếu cần anh bán nó đi ngay.

Em cũng không mong nó giống mặt trời

Vì sẽ tắt khi bóng chiều đổ xuống

Lại mình anh với đêm dài câm lặng

Mà lòng anh xa cách với lòng em.

Em trở về đúng nghĩa trái tim

Biết làm sống những hồng cầu đã chết

Biết lấy lại những gì đã mất

Biết rút gần khoảng cách của yêu tin.

Em trở về đúng nghĩa trái tim em

Biết khao khát những điều anh mơ ước

Biết xúc động qua nhiều nhận thức

Biết yêu anh và biết được anh yêu.

Mùa thu nay sao bão giông nhiều

Những cửa sổ con tàu chẳng đóng

Dải đồng hoang và đại ngàn tối sẫm

Em lạc loài giữa sâu thẳm rừng anh.

Em lo âu trước xa tắp đường mình

Trái tim đập những điều không thể nói

Trái tim đập cồn cào cơn đói

Ngọn lửa nào le lói giữa cô đơn.

Em trở về đúng nghĩa trái tim em

Là máu thịt, đời thường ai chẳng có

Cũng ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa

Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi.

Thuyền và biển(trích Chồi biếc -1963)

Em sẽ kể anh nghe

Chuyện con thuyền và biển"

Từ ngày nào chẳng biết

Thuyền nghe lời biển khơi

Cánh hải âu, sóng biếc

Đưa thuyền đi muôn nơi.

Lòng thuyền nhiều khác vọng

Và tình biển bao la

Thuyền đi hoài không mỏi

Biển vẫn xa ... còn xa.

Những đêm trăng hiền từ

Biển như cô gái nhỏ

Thầm thì gửi tâm tư

Quanh mạn thuyền sóng vỗ.

Cũng có khi vô cớ

Biển ào ạt xô thuyền

Vì tình yêu muôn thuở

Có bao giờ đứng yên?

Chỉ có thuyền mới hiểu

Biển mênh mang nhường nào

Chỉ có biển mới biết

Thuyền đi đâu, về đâu.

Những ngày không gặp nhau

Biển bạc đầu thương nhớ

Những ngày không gặp nhau

Lòng thuyền đau - rạn vỡ.

Nếu từ giã thuyền rồi

Biển chỉ còn sóng gió"

Nếu phải cách xa anh

Em chỉ còn bão tố.

        Như biển kia dẫu rộng
        Mây vẫn bay về xa
👉

+ Thán từ “ôi” thể hiện nét nồng nàn trong giọng thơ Xuân Quỳnh, là tiếng lòng thốt lên từ nỗi thổn thức của trái tim chân thành của người phụ nữ.
+ Nghệ thuật đối lập “ngày xưa” - “ngày sau” khẳng định tấm lòng sắc son, thủy chung, một tình yêu mãnh liệt của người con gái.
=> Dù trong quá khứ hay hiện tại sóng luôn dạt dào, sôi nổi, luôn khát vọng. Đó cũng là khát vọng tình yêu và bản tính của người phụ nữ muôn đời, mãi trường tồn, vĩnh hằng với thời gian.
--> Quy luật vĩnh hằng của sóng

Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ

+ “Bồi hồi” là trạng thái tâm hồn bất định, khắc họa thật rõ ràng những nét cảm xúc nôn nao, xao xuyến; có nỗi khắc khoải, da diết của tình yêu muôn đời vĩnh hằng trong “ngực trẻ”.
+ Khát vọng tình yêu luôn ở trong tim, lúc nào cũng thôi thúc người con gái đi tìm hạnh phúc của mình.
=> Liên hệ khát vọng tình yêu của tuổi trẻ với con sóng của đại dương, khát vọng tình yêu là khát vọng đặc trưng muôn đời của tuổi trẻ.


* Nghệ thuật:
+ Những hình ảnh tượng trưng kết hợp với những tính từ mang ý nghĩa trái ngược đã diễn tả những cung bậc cảm xúc đa dạng của sóng và tình yêu: mạnh mẽ, cuồng nhiệt, sâu lắng.
+ Phép nhân hóa làm hình tượng sóng trở nên có hồn và sinh động hơn.

+ Đó là sự mạnh bạo, chủ động bày tỏ những khát khao yêu đương mãnh liệt và rung động rạo rực trong lòng mình “Sông không hiểu nổi mình/ Sóng tìm ra tận bể”. So sánh: không còn sự thụ động, chờ đợi tình yêu mà chủ động, khao khát kiếm tìm một tình yêu mãnh liệt.
+Người con gái dám sống hết mình cho tình yêu, hòa nhập tình yêu cá nhân vào tình yêu rộng lớn của cuộc đời.
* Bài thơ thể hiện quan niệm tình yêu mang đậm chất truyền thống
-Tình yêu gắn liền với nỗi nhớ khi xa cách. Nỗi nhớ thương trong tình yêu được thể hiện qua hình tượng sóng và em “Ôi con sóng nhớ bờ/ Ngày đêm không ngủ được/ Lòng em nhớ đến anh/ Cả trong mơ còn thức”. Nỗi nhớ thường trực, da diết, mãnh liệt suốt đêm ngày.

– Tình yêu gắn liền với lòng chung thủy, đức hi sinh, yêu thương gắn bó, khát vọng về một mái ấm gia đình hạnh phúc. Với em không chỉ có phương Bắc, phương Nam mà còn có cả “phương anh”. Đó là phương của tình yêu đôi lứa, là không gian của tương tư.

– Tình yêu gắn với khát vọng về một mái ấm gia đình hạnh phúc: Cũng như sóng, dù muôn vàn cách trở  rồi cuối cùng cũng đến được bờ, người phụ nữ trên hành trình đi tìm hạnh phúc cho dù lắm chông gai nhưng vẫn tin tưởng sẽ cập bến. hoa.

Lòng em nhớ tói anh

Cả trong mơ còn thức

- Cái "thức" trong mơ ấy chính là nỗi lòng của người con gái đang yêu

- Nghệ thuật:

+ Phép điệp sử dụng 3 lần như một điệp khúc của bản tình ca với những giai điệu da diết, như một ám ảnh thường trực về tình yêu và nỗi nhớ. 

+ Ba câu thơ gắn liền với hình ảnh sóng giống như những đợt sóng gối lên nhau. Đó là một ẩn dụ nghệ thuật về những đợt sóng lòng đang dâng trào trong tâm hồn người phụ nữ đang yêu.

- Câu thơ đầu nhà thơ tự lý giải nguồn gốc của sóng là từ gió "Sóng bắt đầu từ gió".

+ Sóng biển là khởi đầu từ gió, nhờ gió mà có sóng lên.

- Nhưng ở câu thơ thứ hai nhà thơ lại không  lý giải được nguồn gốc của gió "Gió bắt đầu từ đâu". 

+ Câu hỏi tu từ vừa như một hoài nghi, thắc mắc của nhân vật trữ tình vừa tăng tính gợi hình, gợi tả, gợi cảm cho câu thơ.

+ Hơn hết, chính câu hỏi ấy như khẳng định rằng "em" chưa thể giải thích được cội nguồn của sóng.

2. Hai câu thơ cuối: Từ sự lý giải về cội nguồn của "sóng", nhân vật "em" bày tỏ sự trăn trở, hoài nghi về cội nguồn, về sự bắt đầu của tình yêu giữa "em" và "anh".

- Lí giải "sóng" bắt nguồn từ gió nhưng nhà thơ lại không thể giải thích "gió bắt đầu từ đâu". Có lẽ bởi vậy mà nó cũng chính là tâm trạng của nhân vật "em" trong tình yêu đôi lứa:

"Em cũng không biết nữa"

+ Cũng như tình yêu của anh và em nó đến rất bất ngờ và tự nhiên bởi "tình yêu đến trong đời không báo động".

- Câu thơ  "Khi nào ta yêu nhau" như một cái lắc đầu nhè nhẹ, thật là nữ tính. Tình yêu của đôi ta bắt đầu từ bao giờ? Hai ta cảm mến và yêu thương nhau từ khi nào?

=> Đây có lẽ là một trong những câu hỏi tiêu biểu của tình yêu đôi lứa, của tình yêu giữa "em" và "anh".

--> XQ - một trái tim thành thực: thừa nhận sự bất lực trong hành trình đi kiếm tìm một câu trả lời cho khởi nguồn của tình yêu
--> Một cái cúi đầu đầy dịu dàng nữ tính của người con gái trước bí ẩn muôn đời của tình yêu

3. Liên hệ: Xuân Diệu – ông hoàng của thi ca tình yêu cũng đã từng băn khoăn khi định nghĩa về tình yêu:

"Đố ai định nghĩa được tình yêu

Có khó gì đâu một buổi chiều

Nó chiếm hồn ta bằng nắng nhạt

Bằng mây nhè nhẹ gió hiu hiu".

             Dẫu xuôi về phương bắc
             Dẫu ngược về phương nam

Câu thơ là một cách tân nghệ thuật độc đáo. 
+ Cặp câu đối xứng xuất hiện liên tiếp, câu sau tiếp nối câu trước tựa như những đợt sóng xô bờ, sóng tiếp sóng dạt vào xúc cảm.
 Nghệ thuật đối “xuôi – ngược” càng làm cho màu tình yêu thêm đậm đà. Ở đây, dòng cảm xúc đã được thể hiện trọn vẹn, từ Bắc chí Nam là không gian rộng lớn, tựa tình yêu bao la và khoảng cách xa vời. Lẽ thường phải nói là “xuôi nam”, “ngược bắc” nhưng Xuân Quỳnh đã sáng tạo, chuyển đổi thành xuôi bắc – ngược nam . Dù bao khó khăn, nhưng lòng chung thủy của em vẫn không hề thay đổi, vẫn hướng về anh. + Cấu trúc câu ghép “Dẫu… thì” càng tô đậm hơn sự sắt son: Dẫu thế nào thì em vẫn mãi nhớ về anh vẫn mãi như vậy. Đó là một lời khẳng định chắc chắn đến lạ thường. Ca dao ta có câu:

           Yêu nhau mấy núi cũng trèo
         Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua.

câu thơ cuối: khẳng định lòng thủy chung son sắt trong tình yêu
          Hướng về anh một phương.

Trái tim em như chiếc la bàn chỉ hướng đặc biệt, không ngại núi, e sông, luôn chỉ về phương anh dù muôn vàn cách trở. Trời đất có tứ phương: Đông – Tây – Nam – Bắc nhưng tình yêu đã là cho Xuân Quỳnh có sự sáng tạo riêng đó là “phương anh”, phương của tình yêu đôi lứa, là không gian của tương tư. “Phương anh” như một động lực, như một đích là kim chỉ nam cho mọi hành động cho mọi hành trình mà em đi.

+ Hình thức: Khổ đặc biệt- 6 dòng thơ
+ Cấu trúc: 4 câu đầu: Sóng - bờ; 2 câu sau: em - anh
--> Dường như mượn sóng là chưa đủ để bày tỏ nỗi lòng mà nhân vật em phải xuất hiện một cách trực tiếp để giãi bày nỗi nhớ đang trào dâng mãnh liệt
* Bốn câu đầu:
+ Điệp từ "con sóng " : Không chỉ tạo một giọng thơ sôi nổi phù hợp vs mạch cxuc mà còn nhấn mạnh htg con sóng đang cuộn chảy, trào dâng trong nỗi nhớ
+ cặp từ đối lập "trên mặt nước - dưới lòng sâu "."ngày -đêm "-
--> Nỗi nhớ trải rộng theo không gian, trải dài theo thời gian, và thẳm sâu trong tâm hồn con người
+ bp nhân hóa động từ "nhớ " -> người đọc cảm nhận được một nỗi niềm đau đáu ẩn hiện trong hình hài con sóng biển con sóng k còn là những thứ vô tri vô giác mà đã mang trong mình cả một tâm hồn  một tâm hồn biết nhớ, biết thao thức khôn nguôi
* Hai câu cuối
+ "Lòng em nhớ đến anh " : kđ giản dị chân thành mà nồng nàn, da diết và đầy táo bạo -> nỗi nhớ và ty của người phụ nữ phải rất cháy bỏng, tha thiết và mãnh liệt
+ Cả trong mơ còn thức: Nỗi nhớ vượt mọi giới hạn của lí trí để đi sâu vào cõi vô thức, tiềm thức của con người: Nỗi nhớ của em  đến anh xâm chiếm toàn bộ thế giới vô biên của tâm hồn
--> Một trái tim yêu chân thành da diết: Dường như XQ đang muốn nối dài sự sống bằng những giấc mơ để yêu thương.

Anh không ngủ. Phải vì em đang nhớ
Một trời sao rực cháy giữa đôi ta
Em nhắm mắt cho lòng anh lặng gió
Cho trời sao yên rụng một đêm hoa. 

Trong tình yêu để hiểu và yêu nhau nhiều hơn đòi hỏi hai người phải tin tưởng nhau, có chuyện gì có thắc mắc gì có thể chia sẻ và cùng nhau giải quyết thì tình yêu đó mới bền và lâu. Tình yêu là thứ tình cảm tuyệt vời nhất, đem lại nhiều điều bất ngờ và hạnh phúc nhất cho mỗi người.