Петр Николаевич кинини үөрэх-сайдыы суолугар сиэтэн киллэрбит, тыл уранын истэргэ үөрэппит киһинэн таайын Василий Ксенофонтович Иванову-Кустуктуурабы ааттыыра. Таайа бэлэмнээн, кини 11 сааһыгар оскуолаҕа иккис кылааска быһа киирэн үөрэммит. Петр Тобуруокап оҕо эрдэҕиттэн биир сөбүлүүр дьарыгынан кинигэни ааҕыы буолара. Олоҕун былаһын тухары Өксөкүлээх Өлөксөй, Алампа, Ойуунускай, Эллэй, Күннүк Уурастыырап айар үлэлэригэр сүгүрүйэрэ, кинилэри суолдьут сулус оҥосторо.

1950 сылтан бэчээттэнэр. Айар үлэтин хоһоонньут-ырыанньык быһыытынан саҕалыыр. Кини хоһоонноругар отуттан тахса ырыа айыллыбыта. 70-с сыллар бүтүүлэригэр прозаҕа көһөр, сүрүн тиэмэтэ — саха оҕолорун олоҕо. «Сахсаахаан Сахаар кэпсээннэрэ» диэн бастакы кинигэтин 1979 сыллаахха таһаарар. 1992 сылтан Арассыыйа Суруйааччылар сойуустарын чилиэнэ.

И. Сосин бастыҥ кэпсээннэрэ оскуола хрестоматиеларыгар киирбиттэрэ. «Лена эбэбит кытылларыттан» диэн Аҕа Дойду Улуу сэриитин саллааттарын туһунан кэпсээннэр хомуурунньуга кылаас таһынан ааҕыы босуобуйата буолбута.

·         Тыа саҕатыгар. Кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1981.

·         Кымырдаҕас үлэтигэр тахсыбата. Кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1983.

·         Лена эбэбит кытылларыттан. Кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1984.

·         Инна кэпсээ эрэ. Кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1985.

·         Төрөөбүт ыырдарым. Кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1988.

·         Ойуурга моҕотон угуйар. Кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1990.

·         Олох уустара. Очеркалар. — Дьокуускай, 1991.

·         Абааһы туhунан кэпсээннэр. — Дьокуускай, 1993.

Драматическай айымньылартан "Ситим быстыыта" (1937 с.) уһун үйэлэннэ. Саха норуотун олоҕо тосту уларыйар кэрдии кэмин киэҥник, дириҥник хабан көрдөрөр "Сааскы кэм" курдук аатырбыт роман ааптара. Бу айымньы сахалыы, нууччалыы уончалыыта тахсыбытын таһынан, украинскай, венгерскэй, чех тылларыгар тылбаастаммыта. Сэһэн жанра сайдарыгар улахан үтүөлээх. Итини тэҥэ Амма Аччыгыйа oҕo биллэр суруйааччыта, публицист, очеркист, литература сыанаһыта уонна тылбаасчыт этэ. Л.Н. Толстой "Анна Каренина", "Сэрии уонна эйэ", "Тиллии" курдук бөдөҥ айымньыларын сахалыы саҥардыбыта. Tөhө да саас баттаабытын иһин, М.А.Шолохов "Чуумпу Донун" саха­лыы тылбаастаабыта.

ССРС суруйааччыларын маҥнайгы съеһин делега­та. ССРС уонна РСФСР Үрдүкү Сэбиэттэрин депутаттарынан талылла сылдьыбыта.

Саха Республикатын искусствотын үтүөлээх деятелэ. Икки Үлэ Кыһыл Знамята, Норуоттар доҕордоһуулара, икки "Бочуот Знага" уордьаннарынан, мэтээллэринэн наҕараадаламмыта.

1934 с. ССРС суруйааччыларын союһун чилиэнэ. 1994 с. сэтинньи 11 кунугэр ыалдьан өлбүтэ. Дьокуускайга көмүллүбүтэ.

1919 сыллаахха сэтинньи 25 күнүгэр Орто Бүлүү улууһун кырыы нэһилиэгэр Чачыга (кэлин Кэбээйи нэһилиэгэ, Кэбээйи улууһа) дьадаҥы дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт. Аҕата Егор Николаевич иккис кэргэниттэн Левина Анастасия Степановнаттан үс оҕоломмут, Тимофей бастакылара этэ.

Оскуолаҕа хойутаан, төрөппүттэриттэн көҥүлэ суох, 11 сааһыгар 1930 сыллаахха, үөрэх дьыла бүтэрэ чугаһаабытын кэннэ киирбит. 1933 сыллаахха ситиһиилээхтик төрдүһү бүтэрбит. Онтон 13 сааһыгар Калинин аатынан колхуос көмөлөһөөччү суоччутунан анаммыт. Онтон Намҥа киирэн суоччут куурсун бүтэрэн 1934 сыл олунньутуттан колхуоһугар суоччут буолбут. 1936—37 үөрэх сылларыгар Кэбээйи оскуолатыгар кэлин биллиилээх поэт буолбут Пантелеймон Тулааһынап директорынан үлэлии сылдьан литературнай куруһуок ыыппыт. Ол куруһуокка Тимофей актыыбынай чилиэнинэн буолбут, илиинэн таһаарар сурунаалларыгар худуоһунньуктаабыт.

1942 сыл атырдьах ыйыгар Кэбээйи оройуонун военкоматынан Аармыйаҕа ыҥырыллыбыт. 284-с минометнай полкаҕа сулууспалаабыт, старшай телефонист. «Хорсунун иһин» (18.01.1944)^,  «Бойобуой өҥөлөрүн иһин» (22.06.1943)  мэтээллэринэн наҕараадаламмыт. Фронтан, ыалдьан, 1944 сыллаахха төннүбүт.