·       Πιο φιλικά στον χρήστη από έναν υπολογιστή καθώς εμπεριέχουν βιβλιοθήκες με  πολυμεσικό υλικό και σχέδια μαθήματος, όπως και ποικιλία εργαλείων γραφής και σχεδιασμού και αρκετά σημαντικό τη δυνατότητα διαχωρισμού του σε δύο οθόνες παρουσίασης ανεξάρτητου υλικού. 

·       Προσφέρει καταγραφή, εκτύπωση, τροποποίηση και αποθήκευση όλων των ενεργειών προετοιμασίας και διεξαγωγής του μαθήματος. 

·       Διευκολύνει τη συμμετοχή μαθητών στην επίλυση και έλεγχο δραστηριοτήτων δομιστικού τύπου, όπως τύπου συμπλήρωση κενών, αντιστοίχισης, κλπ. αλλά και εννοιολογικού χάρτη και προσομοιώσεων. 

·       Διευκολύνει την συνεργατική δραστηριοποίηση των μαθητών πάνω σε εμπλουτισμένο υλικό παραγωγής τους .

·       Βοηθά στην ανάπτυξη κριτικής και συνθετικής σκέψης 

·       Προκαλεί το ενδιαφέρον των μαθητών όλων των μαθησιακών στυλ και την ενεργό συμμετοχή τους. 

Ωστόσο,  προβλήματα όπως απουσία σύνδεσης στο διαδίκτυο ή άλλων περιφερειακών ή πρόσβασης στο εργαστήριο και έλλειψη σχετικής κατάρτισης του εκπαιδευτικού στο χειρισμό του και την ανάπτυξη σχετικού υλικού ή/και το κυριότερο εφαρμογή περισσότερο παραδοσιακών μοντέλων διδασκαλίας αφαιρούν την όποια προστιθέμενη αξία καθιστώντας τον απλό υποκατάστατο της προβολής ενός εμπλουτισμένου power point ή ιστοσελίδας/ βίντεο σε βιντεοπροβολέα πάνω στον λευκοπίνακα. 
Στο συνημμένο αρχείο είναι κάποιες προτάσεις χρήσης του που βρήκα ψάχνοντας στο διαδίκτυο.

Μέσα από τις διαδραστικές ασκήσεις γίνεται: 

·         οπτικοποίηση δομημένων δεδομένων, των αριθμών και των γραμμάτων , οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα απευθείας αλληλεπίδρασης από τους μαθητές, δηλαδή με ερεθίσματα όχι μόνο οπτικά, αλλά και κιναισθητικά καθώς οι μαθητές μπορούν να αλληλεπιδράσουν με την οθόνη με τις κινήσεις τους.

·         Επιτυγχάνεται η διαισθητική και φιλική προς το χρήστη αλληλεπίδραση, καθώς ο χειρισμός τους γίνεται μέσω κινήσεων των χεριών και της αφής. 

·         Επιτυγχάνεται η δυνατότητα εμπλοκής και συμμετοχής όλης της τάξης καθώς είναι ευκολότερο να συμμετάσχουν ή και να παρακολουθήσουν μια δραστηριότητα, απ’ ότι στην οθόνη ενός υπολογιστή ή μιας φορητής συσκευής.

·        Γίνεται  αποτελεσματική χρήση του λογισμικού που ενσωματώνει ο διαδραστικός πίνακας, όπως χρήση της έξυπνης πένας, η τοποθέτηση αντικειμένων σε συγκεκριμένες θέσεις κυρίως με τη χρήση του συρσίματος, η παιγνιώδης επίλυση των ασκήσεων και η ενεργή συμμετοχή όλων των μαθητών.

Γενικά η αξιοποίηση του ΔΠ  στη μαθησιακή διαδικασία έχει πολλά οφέλη πέρα από αυτά που αναφέρθηκαν:

·         Επιταχύνεται ο ρυθμός του μαθήματος καθώς δε χρειάζεται να γράφουν οι μαθητές.

·         Το υλικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολλές φορές, να βελτιωθεί, να επεκταθεί, να αποθηκευτεί και να αναρτηθεί σε συγκεκριμένο blog για τους μαθητές.

·         Η διδασκαλία γίνεται πολυτροπική , πολύχρωμη και προσελκύει το ενδιαφέρον των μαθητών.

Ωστόσο είναι πια γενικά αποδεκτό, όπως αναφέρεται και στο υλικό, πως μόνη η τεχνολογία δεν μπορεί να βελτιώσει τη διδασκαλία ή τη μάθηση. Οι ΔΠ προσφέρουν πολλές διδακτικές δυνατότητες, αλλά αυτές δε θα μετασχηματισθούν σε διδακτική πράξη, παρά μόνο μέσα στο κατάλληλο «οικοσύστημα», και με τον κατάλληλο εκπαιδευτικό σχεδιασμό.
Τελικά γίνεται αυτό στην πράξη;

 

Με τον κατάλληλο εκπαιδευτικό σχεδιασμό, ο διαδραστικός πίνακας προσφέρει πρόσθετη εκπαιδευτική αξία καθώς 

·         ευνοεί την αλληλεπίδραση μέσω της αφής

·         είναι πολύ εύκολος στη χρήση ακόμη και από τους μικρούς μαθητές του νηπιαγωγείου

·         μπορεί να συμμετέχει όλη η τάξη και να ζωγραφίσει, να παίξει παιχνίδια, να κάνει ασκήσεις μαθηματικών και γραφής, να καταγράψει απαντήσεις σε έρευνα και να κάνει επεξεργασία δεδομένων

·         προσφέρει δυνατότητα προβολής φωτογραφιών και βίντεο, π.χ. για αφήγηση παραμυθιού

·         ενσωματώνει άλλες ψηφιακές τεχνολογίες, π.χ. εννοιολογικό χάρτη, ερωτηματολόγιο έρευνας

·         προσφέρει τη δυνατότητα εμφάνισης και επεξεργασίας πολυτροπικών κειμένων αλλά και δημιουργίας πολυτροπικών κειμένων με κείμενο, εικόνα, ήχο, βίντεο

·         δίνει τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να αποθηκεύσει το μάθημά του και όλο το υλικό που σχετίζεται με αυτό και να το ανακαλέσει αργότερα για επαναχρησιμοποίηση

 

Η πρόκληση στη χρήση του διαδραστικού πίνακα έγκειται στο αν θα αξιοποιηθεί με σύγχρονο-κριτικό τρόπο και όχι απλά για μια απλή παραδοσιακή δασκαλοκεντρική διδασκαλία με μία μεγάλη οθόνη (η οποία βέβαια ενισχύει την κατανόηση μέσω της οπτικοποίησης της ύλης προσελκύοντας το ενδιαφέρον των μαθητών και εξοικονομώντας χρόνο). Εάν ο εκπαιδευτικός καταφέρει να αξιοποιήσει τη διαδραστικότητα του πίνακα (όχι μόνο την εργαλειακή αλλά και την παιδαγωγική) και να εμπλέξει δημιουργικά και ενεργητικά τους μαθητές, τότε ο διαδραστικός πίνακας δε θα προάγει μόνο τον κλασικό σχολικό γραμματισμό αλλά και το Νέο Γραμματισμό.

Το βασικό στοιχείο προστιθέμενης αξίας των διαδραστικών πινάκων είναι ότι προσδίδουν στο μάθημα τα χαρακτηριστικά μιας κοινής εργασίας, μιας συλλογικής δραστηριότητας, αφού ό,τι συμβαίνει στο διαδραστικό πίνακα το παρατηρεί ταυτόχρονα ή μπορεί να συμμετέχει και όλη η τάξη. 

Μερικά από τα θετικά στοιχεία χρήσης των διαδραστικών πινάκων είναι:

Ποικιλία αναπαραστάσεων

Χρήση – διαχείριση πολυμεσικού υλικού

Οπτικοποίηση αντικειμένων μάθησης

Δημιουργία καταγραφή και επαναχρησιμοποίηση εκπαιδευτικού διαδραστικού υλικού. Τα μαθήματα μπορούν να αποθηκεύονται και να επαναχρησιμοποιούνται σε άλλα τμήματα, σε επόμενες χρονιές κλπ.

 Παρατηρώντας κάποιος τα πέντε παραδείγματα χρήσης στο YouTube καθώς και τη δραστηριότητα στο Φωτόδεντρο παρατηρεί ότι η χρήση και τα ενδεχόμενα οφέλη της χρήσης των διαδραστικών πινάκων αναφέρονται σε μικρές σχετικά ηλικίες. Το υλικό προς παρουσίαση γίνεται σαφώς πιο ελκυστικό και ενδεχόμενα καλύτερα κατανοητό μέσω της χρήσης πολύχρωμων σχημάτων και αναπαραστάσεων. Ένα δεύτερο στοιχείο που εντοπίζει κανείς είναι η χρήση των διαδραστικών ως επί το πλείστον στην παρουσίαση μαθηματικών εννοιών. Η χρήση τους, κρίνοντας και από προσωπική εμπειρία, είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στους μαθηματικούς, κυρίως λόγω της ύπαρξης του Geogebra που δίνει τη δυνατότητα στους μαθηματικούς για αρτιότερες παρουσιάσεις εννοιών.

Το θέμα όμως εδώ είναι κατά πόσο το μάθημα καταφέρνει να ξεφύγει από το πλαίσιο μιας παραδοσιακής, δασκαλοκεντρικής διδασκαλίας με ένα πολύ εξελιγμένο εποπτικό μέσο που δε διαφέρει στη σύλληψη και χρήση από τον μαυροπίνακα. Ένα άλλο πολύ σοβαρό θέμα που πρέπει κανείς να σκεφτεί είναι κατά πόσο η ύπαρξη του διαδραστικού πίνακα προάγει την ομαδοσυνεργατική διδασκαλία. Μήπως στη χρήση του ελλοχεύει ο κίνδυνος εγκλωβισμού σε ένα μετωπικό μοντέλο διδασκαλίας; Το «πώς» και το «πότε» της χρήσης του διαδραστικού πίνακα αποτελεί σημαντικό στοιχείο που προσμετρά κάποιος για να προσδιορίσει την ύπαρξη ή όχι του NSD (no significant difference phenomenon). Πεποίθηση του ότι καμιά τεχνολογία δε μπορεί να βελτιώσει τη διδασκαλία ή τη μάθηση, αν δε ληφθεί υπόψη το εκπαιδευτικό και κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο τοποθετείται η χρήση της τεχνολογίας είναι ζωτικής σημασίας.

Διευκολύνει την ενεργό συμμετοχή όλων των μαθητών/τριών σε όλα τα στάδια της μαθησιακής διαδικασίας, εμπλέκει όλους τους μαθησιακούς τύπους αφού προσφέρει ποικίλα ερεθίσματα, προωθεί την ενεργητική συμμετοχή τους στη διδασκαλία μέσω της οποίας θα οικοδομήσουν τη γνώση, ενθαρρύνει τη συνεργασία και την αλληλεπίδραση μέσα στην τάξη, αφού το μάθημα μετατρέπεται σε συλλογική δραστηριότητα.

Από την άλλη πλευρά για τον εκπαιδευτικό ο ΔΛΠ μπορεί να προσφέρει μία καλύτερη εποπτεία της τάξης του και του μαθήματός του, μπορεί να τον διευκολύνει στην προετοιμασία του, μπορεί να χρησιμοποιήσει το υλικό του πολλές φορές, του δίνεται η δυνατότητα εκτύπωσης, τον βοηθά να προσαρμόσει το μάθημά του σε πολλά διαφορετικά μαθησιακά στιλ. 

Σημαντικό, όπως άλλωστε πρέπει να συμβαίνει με την ένταξη όλων των ψηφιακών μέσων στην τάξη, είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο γίνεται η χρήση του διαδραστικού πίνακα στην τάξη, ποιος ενεργεί και αλληλεπιδρά με το περιβάλλον του διαδραστικού πίνακα και την τάξη και για ποιον σκοπό. 

Η ένταξη του διαδραστικού πίνακα στην καθημερινή διδακτική πρακτική αποτελεί πραγματική πρόκληση. Κατά την άποψή μου, η κυριότερη ευκολία που προσφέρει από την πλευρά του εκπαιδευτικού είναι η αποθήκευση των μαθημάτων (που προσφέρουν τα περισσότερα λογισμικά διαχείρισης διαδραστικών πινάκων) και δυνατότητα εμπλουτισμού τους ή διόρθωσής τους αργότερα. Οι περιορισμοί που πρέπει να ληφθούν υπ' όψιν κατά την χρήση του περισσότερο έχουν να κάνουν με τα γενικότερα προβλήματα του εκπαιδευτικού μας συστήματος παρά με αδυναμίες που οφείλονται στην τεχνολογία αυτήν καθ' εαυτήν (π.χ. μεγάλος αριθμός μαθητών στην τάξη, απουσία άλλων ψηφιακών μέσων, προβλήματα διασύνδεσης με το δίκτυο κλπ). Τις περισσότερες φορές είναι απαραίτητη η δημιουργία των απαραίτητων υποδομών πριν μεταβούμε στο επόμενο βήμα που είναι η χρήση εφαρμογών που στηρίζονται σε αυτές. Η χρήση διαδικτυακών πινάκων σε τάξεις όπου οι ως άνω υποδομές απουσιάζουν μοιάζει με απεγνωσμένη προσπάθεια να χτιστεί μια πυραμίδα από την κορυφή προς τη βάση.

http://edtech.gr/interactive-boards/ 

Θετικά στοιχεία του Διαδραστικού Πίνακα:

·        Προσφέρουν έναν αποτελεσματικό και εντυπωσιακό τρόπο παρουσίασης 

·        Προσφέρει εργαλεία και λειτουργίες για να γίνεται το μάθημα πιο διαδραστικό και ενδιαφέρον για τους μαθητές (?)

·        Μπορεί να υποστηρίζει την συμμετοχή πολλών χρηστών

·        Μπορεί να χρησιμοποιηθεί με το κατάλληλο λογισμικό για μέγιστα οφέλη

Αρνητικά στοιχεία του Διαδραστικού Πίνακα:

·        Υψηλό κόστος

·        Χρήση ως projector 

·        Ελλιπής ουσιαστική διάδραση