De adolescent heeft alle grote, vooral lichamelijke veranderingen van de puberteit achter de rug. Maar de ontwikkeling naar het volwassen worden is nog niet voltooid. De ontwikkeling van de hersenen gaat namelijk door tot na het twintigste jaar. De hersenstructuren die bij een adolescent nog niet 'klaar' zijn, zijn de hersendelen die je gebruikt voor:

Adolescenten kunnen al veel zelf beslissen. Maar zij kunnen nog niet alles zelf uitzoeken en overzien. Rekening houden met de langetermijnconsequenties van het handelen is nog moeilijk. Tegelijkertijd wordt van jongeren wel verwacht dat zij tijdens de adolescentie keuzes maken die grote invloed op hun verdere leven kunnen hebben. Bijvoorbeeld keuzes in studie of werk en het aangaan van (financiële) verantwoordelijkheden.

Volgens hersenonderzoekers zijn jongens in de fase van de adolescentie trager in de ontwikkeling van emotionele rijpheid dan meisjes. Maar uiteindelijk eindigen jongens en meisjes in al hun ontwikkelingen gelijk. In ieder geval … wat betreft de werking van de hersenen.

De vriendengroep krijgt een andere rol. Aan het eind van de puberteit en tijdens de adolescentie ontwikkelt de jongere de vaardigheden die nodig zijn om weerstand te bieden tegen sociale druk vanuit de peergroup. Want de jongere is nu beter in staat zich te verdiepen in de bedoelingen en beleving van anderen. Zelfreflectie en evaluatie van het eigen gedrag wordt mogelijk. De adolescent zal beter weten wat hij zelf wil en hiervoor durven te kiezen. Vriendengroepen kunnen ook uit elkaar vallen doordat allen een andere kant opgaan wat betreft relaties en keuzes voor studie of werk. Het verschil tussen 'vrienden'en 'kennissen' wordt nu duidelijker.

Veel adolescenten weten wel wat zij willen maar beschikken (nog) niet over voldoende financiële middelen. Soms is het moeilijk te accepteren dat 'geld te kort' het maken van je keuzes beperkt. Stel, je wilt graag op jezelf wonen of gaan samenwonen. Er was ooit een tijd waarin jongeren eerst lang moesten sparen voordat zij hun eigen huishouden konden beginnen. Maar, ook al geldt dit niet voor iedereen, de laatste tijd was een periode van relatieve welvaart. Geld lenen werd 'normaal' gevonden en aangemoedigd, bijvoorbeeld door de banken zelf. Voor veel adolescenten is het verleidelijk om in te gaan op 'gemakkelijke' manieren om hun wensen te financieren: lenen en kopen op krediet.

Als adolescent heb je meer controle over jezelf dan toen je een puber was. Er is plaats in je hoofd voor meer mensen en je relatie met je ouders veranderd meestal. Ook je seksuele gedrag en lustbeleving komt nu op een punt dat je veel dingen wilt proberen en ontdekken. Je zoekt je plaats in het leven en volgt (meestal) een opleiding die je zelf gekozen hebt en die bij je past.

    

De periode van adolescentie is de periode waarin een kind een volwassen persoon wordt. In die fase van het leven verandert een kind zowel lichamelijk, emotioneel als sociaal. De veranderende denkwijze speelt een grote rol. De adolescentie wordt veelal ook als de opvolger van puberteit gezien.

De adolescentie is voor kinderen een ingrijpende periode. Een kind wordt zich meer bewust van zijn of haar omgeving en denkt na over het leven. Voor veel jongeren is deze periode een fase van pieken en dalen met uiteenlopende gevoelens. Onbezorgd kind zijn kan niet meer en uiterlijk en kleding gaan een steeds belangrijkere rol spelen. Dit heeft te maken met het feit dat men bij een groep wilt horen van leeftijdsgenoten. Als kind behoeft dit (meestal) niet maar nu men volwassen wordt, heeft men het gevoel er alleen voor te staan.

De adolescentie wordt opgedeeld in drie fases: de vroege, midden en late adolescentie. Bij de vroege adolescentie speelt vooral de lichamelijke verandering een grote rol en de seksuele ontwikkeling. Meisjes krijgen bijvoorbeeld gevoelens voor jongens en andersom. Men gaat anders naar het andere geslacht kijken. De midden adolescentie draait om het experimenteren en eigenlijk het vinden van jezelf. Bij de late adolescentie wordt er stilgestaan bij wat men wil in het leven en welke verplichtingen er zijn zoals leerplichtigheid.

Ook voor ouders wordt de adolescentie vaak beschouwd als een lastige periode waar men kinderen moet leren loslaten. De veranderingen van kinderen zijn vaak goed zichtbaar door het gedrag, het sociale leven en bijvoorbeeld nieuwe hobby’s.