Sezim by АЯУЛЫМ ДІЛДАБЕК

ayaulymdildabek — 2023-02-02 04:09:33 UTC

http://loveread.ec/read_book.php?id=17201&p=1

Герман Гессе <Демиан>

ayaulymdildabek — 2023-02-02 04:27:22 UTC

Діладбек Аяулым
Әсел Ермекқызы
Дана Мәлік

ermekkyzya — 2023-02-03 14:46:45 UTC

Бұл видеода философиялық түрде адамды адам ететін не? Адам мен машинаның арасындағы айырмашылық айтылады. Дәлірек айтқанда бұл Talos Principle деген видео ойында терең мағына жатыр. Сонымен қатар, Талос Принципі деген философиялық түсінік те бар, оның авторы - Стратон.
Бұл грек мифі Стратон атап өткен қарапайым және айқын принципке негізделген - бұл біздің материалдық әлемнің заңдарынан қашып құтыла алмайтындығымыздың көрінісі. Жанның бар екеніне сенесің бе, сенбейсің бе, бәрібір, біз тәндік, қан мен еттен тұратын жаратылыс едік, әлі де солаймыз. Ал біздің тәніміз бар ғаламнан жойылып кетсе, өлетін денеміз жер бетінде өліп, шіріп кетсе, әрине, біз де бұл дүниеден жойыламыз. Материалдық болмысымыз тірі болғанша адам болып қалатынымызды ұмытпауымыз керек.
Талос принципі бойынша біз өлеміз, біз материалдықпыз. Бірақ дүниеде өзіміздің сол материалдық бөлігіміз: біздің еңбектеріміз, балаларымыз, жетістіктеріміз, есте қалатын еңбектеріміз бен атқарылған жұмыстарымыз, жер бетіндегі ізіміз қалғанша, біз өлмейміз делінген.

ermekkyzya — 2023-02-03 15:02:47 UTC

Юваль Ной Хараридің (Homo Sapiens)және Хосе ортега -и-Гассет (Адам болу дегеніміз …) шығармаларындағы ортақ ойды байқасақ болады.
Хараридің кітабында жалпы адамзаттың тарихы оның дамуы жайлы жазылады. Адам бірден қазіргі күйіне жете алмаған, баспалдаққа көтерілген секілді, біртіндеп дамыған. Адамзат алғаш пайда болған кезде, қазіргі жануарлар сияқты, басты мақсаттары - азық табу, қорғану, табиғи апаттардан аман қалу болды. Ал қазіргі таңда адамзат дамуының ең жоғарғы шегі. Алайда адамзат ары қарай дамуын қойса немесе тоқтап қалса, өкінішке орай бар жеткен жетістіктерінен айырылып қалады.
Гассет адамның ойлау қабілетінің бірден пайда болмағаны жайлы жазды. Ол да адаммен бірге дамып отырды және оңайлықпен келмеді. Жануарлардан басты айырмашылық ойлау қабілетімізде екені ешкімге сыр емес. Қазіргі ойлауымыз, ақылымыздың бары, мәңгі бізбен қалатынында еш дәлел жоқ. Яғни оны дамытып отырмасақ, жоғалтып аламыз, басқа да қабілеттіріміз сияқты.

ermekkyzya — 2023-02-08 17:30:18 UTC

Дене өледі, өзгереді. Жан олай емес, екеуі бірігіп тұрған кезде бірі – біріне қатты әсер береді. Ашу, жек көру, сүю сияқтыларда әсері бетке шығады. Жан қатты әсерленсе, денені қиыншылыққа түсіреді. Кейде қапиядағы қатты қуаныш, қорқыныш, қайғы адамды өлтіріп те жібереді. Жан мен дене біріне-бірі жат, бөлек жаралған болса да, бірігіп тұрғанда үстіп біріне-бірі әсер береді. Докторлардың айтуынша, бір нәрсені ойлап сүрендеген ой денеге эсер береді дейді (Дольн, Декарт). Жан мен дене бір-біріне, тіпті, басқа түрмен болса да, жаратушы ол екеуін бірі – біріне әсер беретін қозғалыстан болғызған жанға денесімен әсер беріп, денені жан әсерімен қозғалыс қылғызған дейді. (https://adebiportal.kz/kz/news/view/sakarim-qudaiberdiuly-us-anyq__20360)

ermekkyzya — 2023-02-08 17:41:08 UTC

“Францияда магнетизм жолымен бір адамды ұйықтатып, соның денесі өлімге ұқсар бір халге түскенде, жаны бұрынғы денеден шығып, сол адам қасында бір түрде болып отырғанын көргендіктен анықтап білдік дейді. Сондықтан, жанның түпкі негізі білінбегенмен, сол сәуле сияқты дене өлген соң да, сол жанның өз алдына біреу болып жүруіне жәрдемші екенін білдік дейді.”
Осы секілді жағдайды “Жан” деген мультфильмнен де көре аламыз. Басты кейіпкер комаға түсіп, оның жаны о дүниеге аттанды. Бірақ ол әлі өлімге дайын емес еді. Енді оның жаны үлкен сапарға аттанады…

Жан әр түрге түсуі мүмкін, бірақ жоғалмайды. Мысалы, «Инстинкт – сезімді жан, сознание – аңғарлық жан. Мысль – ойлайтын жан, ум – ақылды жан дегендей әртүрлі қасиеттері болады».

ayaulymdildabek — 2023-02-08 17:57:06 UTC

Аристотельдің “Жан туралы” шығармасында жан ұғымына келесідей түсінік береді: жан бұл кез келген заттың пішіні, дәл сол сияқты дене жанға пішін береді, ал өз кезегінде дене жанның қалауын яғни негізгі функцияларын орындаушы пішін болып табылады. Осы тұста байқағанымыздай “жан”, “рух” туралы ұғымдар біздің заманымызға дейінгі уақыттардан бастап ақ адамзатты қызықтырған.
“Жанның әрбір жоғары формасы өзіне тән функцияларды ала отырып, алдыңғыға үстемдік етеді. Сондықтан, егер өсімдік жанының тек екі функциясы болса, онда жануардың алты, ал ақылға қонымды адамның жеті функциясы бар.” - осы ойдан түйгеніміз бұл адамның жаны мен өсімдік жанының жоғарғы формаларының айрмашылығы өте көп, себебі адам ол ең алдымен ойлау қабілетіне ие тіршілік иесі болып табылады.

ermekkyzya — 2023-02-09 04:32:21 UTC

ayaulymdildabek — 2023-02-09 14:21:43 UTC

Мақалада исламдағы “жан” туралы түсінік ашып айтылған. Сонымен қатар құраннан алынған келесідей үзінділер арқылы Ж.Садуахасұлы исламдағы жан тазалығы туралы ұғым Платонның жан туралы ойларына сай келеді. Сократтың шәкірті Платон жан мен тән туралы былай дейді: «Тән өлсе де жан өлмейді. Жан өлімсіз. Адамның тәні атарба болса, жан сол арбаның үстінде отырған адам, яғни жан, атарбаны жүргізіп отырған адам».
Пайғамбардың ﷺ айтқан мынадай әйгілі хадисі бар: «Адамның денесінде бір кесек ет бар. Егер ол сау (жақсы) болса, бүкіл дене сау (жақсы) болады. Егер ол ауырса (бұзылса), бүкіл дене ауырады (бұзылады). Ол – жүрек!» (Буһари, Мүслим).
Осыдан келесідей ой түйеміз: жан бұл жүректе пайда болатын сезімдермен пара пар. Адамның денесіндегі кіп кішкентай жүрек барлық денедегі сезімдерді басқарады.

danamalik — 2023-02-15 10:38:00 UTC

Онтология– болмыс туралы ілім. Философияның негізігі сұрағы «дүниеніңнегізі не?» деген сұраққа жауап іздеумен басталады. Әлемнің сыр-сипатын, дүниенің түп мағынасын, ішкі мәнін, айнала қоршаған ортадағы заттардың, құбылыстар менпроцестердің өзара байланысын, олардың дамуы мен өзгеруін, адамзат қоғамының сантүрлі құпияларын танып білу қажеттігі – “болмыс” деп аталатын кең мағыналы, тереңауқымды философиялық ұғымның тарихи тұрғыдан қалыптасуының басты себебі әрі алғышарты болып табылады.

Болмыс ұғымына қарсы ұғым – болмыссыздық (бейболмыс). Философияда болмысұғымын алғаш рет қолданған Прменид болды, оның түсінігінше «Дүниеде бар нәрсе бар, жоқ нәрсе жоқ». бұл ой өмірлік тәжірбиеге сай клмейді. Бұл дүниеде қозғалмайтын өзермейтін еш нәрсе жоқ. яғни, Парменид бұл дүние нағыз болмыс емес, оған ой елегі арқылы жетуге болады, яғни ойлау мен болмыс бір-біріне тең. Теяр де шарденнің «Дүние әлі де жаратылып біткен жоқ, ол жаратылу үстінде. Оны әрі қарай жарататын негізгі күш — адамзат» — деген ойы Парменид оймен ұштасып жатыр.Болмыстың түрлері туралы проблема философия үшін де өте маңызды. Себебіфилософияның негізгі мәселесін – ақыл-ойдың болмысқа қатынасы туралы мәселені –түбегейлі шешу үшін болмыстың негізгі түрлерін саралап білу керек.Осы тұрғыдан алғанда болмыстың бір-бірінен айырмашылығы бар, бірақ өзарақабысқан, тығыз байланыста тұрған мынадай негізгі түрлерін ажыратуға болады:1) заттар (денелер) және процестер болмысы, ол өз кезегінде табиғи заттар менпроцестер және адамдар жасаған заттар мен процестер болмысына бөлінеді, өзімен-өзіобъективті өмір сүреді;2) адам болмысы: заттар дүниесіндегі адам болмысына және адамның өзіндікболмысына жіктеледі;3) рухани (идеялық) болмыс – адам жан дүниесі мен санасы;4) әлеуметтік болмыс, бұл да өз алдына қоғамдағы және тарихи процестергежіктеледі.

danamalik — 2023-02-15 10:38:31 UTC

Теориялық тұрғыдан рефлексияланған түрде болмыс ұғымы алғаш рет элеаттарда пайда болады. Болмыс бар, бірақ болмыс жоқ, дейді Парменид ("табиғат туралы", ), өйткені болмысты білу де, білдіру де мүмкін емес – бұл түсініксіз. "Өйткені ойлау-болу сияқты... Сіз тек бар деп айтуға және ойлауға болады; болмыс бар, бірақ ештеңе жоқ..."(Лебедев а. в. фрагменттер). Парменидтің пікірінше, болмыс біртұтас және мәңгілік, сондықтан қозғалмайтын және өзгермейтін – сезімтал әлемнің, пікір әлемінің заттарына қарама – қарсы сипаттамалар-көп, өтпелі, қозғалмалы, өзгермелі. Философиялық ойлау тарихында алғаш рет элеаттар болмысты шынайы нәрсе ретінде салыстырды және шынайы білімнің нысаны бола алмайтын жай ғана көріну ("пікір") ретінде сезімдік әлемге танылды. Болмыс ұғымында, элеаттар түсінгендей, үш маңызды тармақ бар: 1) болмыс бар, бірақ болмыссыздық жоқ; 2) болмыс біртұтас, бөлінбейтін; 3) болмыс танылады, ал болмыссыздық түсініксіз.

danamalik — 2023-02-15 10:56:29 UTC

ayaulymdildabek — 2023-02-15 15:05:48 UTC

Бұл видеода онтология жайлы біраз бастапқы ұғымдарды айтып кеткен екен, мысалы, онтология - бұл болмыс жайлы ғылым, тек адамның болмысы емес, барлық жанды немесе жансыз материялардың болмысы туралы ғылым болып табылады. Ең алғашқы болмыс жайлы тақырыпты Парменид қозғаған болса, бұл ұғымға нақты түсініктеме берген Аристотель болып табылады. 20 ғасырда атеисттік философтар "бар болу" (существовние) және оның мәні (сущность) ұғымдарының байланысы туралы сұрақты көтереді. Мысалы, бір обьект бар және оның өмір сүру мәні бар және ол обьект қалайша бар деп есептеледі? Мысалы, тарелка - ол бар және оның бар болу мағынасы анықталған, сондықтанда оның болмысының мәні бар. Егер де тарелка болмасы басқаша мәнге ие болатын болса, ол тарелка болын тоқтатады. Бұл жансыз материя мысалында. Ал адам болса керісінше, адам болғанымен де ол өзінің болмысының мәнін таңдай алады. Осы орайда Мартин Хайддегер онтика деген ұғымды қалыптастырған екен. Оның көзқарасынша болмысты тек логикалық тұрғыдан қарасытрады екен.

ermekkyzya — 2023-02-16 02:28:27 UTC

«Болмыс және Уақыт» атты негізгі шығармасының жұмысын аяқтағанға дейін оны тағы он екі жылдай өз ой өзегінен өткізген. Хайдеггер бүгін де келесі сұраққа, "болмыстың мәні туралы сұраққа" әлі жауап жоқ екенін көрсеткен. Оның айтуы бойынша: «Болмыстың мағынасы туралы сұрақтың нақтылануы - келесі шығарманың мақсаты. Кез-келген болмысты түсінудің мүмкін көкжиегі ретінде уақытты түсіндіру оның бастапқы мақсаты болып табылады». Шынында да, бүкіл "Болмыс және уақыт" кітабы болмыстың мәні туралы мәселені, сондай-ақ оны түсіну мен түсіндіруге байланысты мәселелерді түсінуге арналған.

ermekkyzya — 2023-02-16 02:29:50 UTC

Қысқаша видеода неміс философының еңбегі ғана талданып қоймай, сол замандағы басқа да философтардың Хайдеггер туралы ойлары көрсетілген.
Хайдеггер онтологияны сөздің кең мағынасында белгілі бір бағыт немесе тренд ретінде қарастырады, оның негізгі міндеті болмыстың мағынасын түсіндіру болып табылады. Оның пайымдауынша, "онтологиялық сұрақ алғашқы позитивті ғылымның оптикалық сұрағына қарсы... Кез-келген онтология, тіпті санаттардың бай және толық жүйесіне сүйенетін болса да, егер ол бұрын болмыстың мағынасын жеткілікті түрде түсіндірмеген болса және бұл түсінік өзінің негізгі міндеті ретінде қабылданбаса, онда өзінің болмысында соқыр болып қалады және оның шынайы ниетінің бұзылуын білдіреді» дейді.

Осы болмыс түрінде философия саласында еңбегін сіңірген ғалымдар-тұжырымдаушылардың пікіріне-теориясына шолу жасайық. Бірақ әр ғалым әртүрлі пікір қалыптастырған. Менің ойымша, әртүрлі пікір әлемдегі әрғасыр және әр жыл сайын болып жатқан өзгерістер мен қарама-қайшылықтарға өте байланысты. Мен қарастырған теориялар тізімі:

danamalik — 2023-02-16 07:00:15 UTC

- шығыстық мәдениетте болмыс мәселесі және тақырыбы шынайылық, өткіншіліктің баламасы ретінде үнді халқының Ригведа әнұрандарында талқыланған екен. Яғни, болмыс адам тұрақтылығы, өзгерсіке ұшырамау, толыққанды абсолюттік ой деп қарастырылған. Сонымен қатар, абсолюттік ақыл ойға ұқсата келе Брахман атаулы ескерткішті пір тұтқан,яғни ешқашан жоғалмайтын, өзгермейтін, мәңгілік деп.
Ал Антик мәдениетіне келетін болсақ, Парменид "бытие это- едино и вечно"- Бар нәрсе бар, жоқ нәрсе жоқ деп қарастырған. Сипаттамасы бойынша да өзгерске ұшырайтын, қозғалыстағы дүние деп қарастырған.
Өз кезегінде Демокрит бұл ұғымды екі топқа жіктеген: Болмыс және Биболмыс. Өз жазбаларында "бытие как множественное-атомы, а небытие-как пустота" деген көзқарас қалыптастырған.
Әлемге әйгілі Аристотельде бұл сала барысында үнсіз қалмапты. Ол "Мәңгілік ғұмырдың бастауы, жаңашылдық" деген.
Гегельге дейін болмыс тұрақты субстанция, абстрактылы жалпылық және тұлғасыз каузалдық ретінде пайымдалды.Гегель болса болмысты тарихи қозғалысты жүзеге асыратын субъект-субстанция деп тұжырымдап, оған аластатылғанкүйдің субъекті және формалдықтүзілімдердің сыртқа айналған шынайы субъекті – Абсолюттік идея деп анықтама берді.
Мартин Хайдеггер: «Болмыс мәселесі кім үшін маңызды және оның қандай мәні бар?» деген сұрақ қойып, болмысты талдауда ғылыми танымға айрықша мән береді. Ол адам болмысын «осы-болмыс» деп атап, осы болмыстың болмысы онтологиялық мәселе, осы болмыс әрқашан әлемдегі болмыс, ал әлем «болмыс ішінде де» және «болмысқа қарай» өлшемдерімен беріледі. Осылайша ол «адам өзінің көретін бүкіл нәрселерін ненің арқасында көре алады» деп ой толғайды.
Әлемге деген постмодернистік көзқарас антропоцентризм, еуропоцентризм, логоцентризм, этноцентризм сынды көптеген центризмдерді орнату арқылы еуропалық әлемнің болмыс стратегиясының жарамсыздығын дәлелдеді. Постмодерн тұрақсыздық, өзгермелілік, ағымдылық мойындалатын әлем үлгілері өміріндегі эклектизмді насихатады.

danamalik — 2023-02-16 07:28:54 UTC

Болмыс тақырыбын қозғау барысында есіме әлемге әйгілі болған АҚШ-тың Нил Бёргер режиссері түсірген "Дивергент" атты филбм еске түсті. Не үшін бұл фильм? Ғалымдардың пікіріне сүйене келе әр адам өзі жеке болмыс. Өзінің туа бюетті немесе жүре келе пайда болған болмысы баршылық. Кей адамдар бар болмысы өзгеше, ерекеш, басқа адамдарға ұқсамайтын. Олар басқаша ой құрайды, сөйлеу сөз саптауы да байқалып ерекшеленіп тұрады. Қабылдаған шешімдері де қарапайым адамдікінен логикалық тұрғыда да,саналы тұрғыда да жоғары. Бұл фильмде толығырақ сипатталған. Филбм сюжеті бойынша адамдар арнайы тест тапсыру арқылы өздерінің қай фракцияға сәйкес келетінін анықтайды. 4 фракция берілген. Басты рольде ойнайтын актриса Беатрис басқаларға ұқсамайтын, сонымен қатар фильм сюжетіндегі барлық фракцияларға сәйкес болып шығады, яғни жан-жақты. Бұл типтегі адамдарды ДИВЕРГЕНТ деп атаған. Олардан барлығы қауіптенетін болған. Өйткені, бұл типтегі тұлғалар бұйрыққа бағынбайтын, басқаларға ұқсамайтын болған. Сол үшін бұл типтегі адамдарды жоғары басшылық мейілінше ертерек көзін жоюға тырысатын болған. Дивергент тұлғалар барлық нәрсеге епті болған. Олар бунт ұйымдастыруға, адамдарды басқаруға, шешім табуға өте ыңғайыл, епті, ақылды болған. Осы тарапта олардың болмыс осы. Оларды өзгерте алмайсың.

danamalik — 2023-02-21 12:49:49 UTC

Үнді философиясындағы эпистемология

ayaulymdildabek — 2023-02-21 16:10:23 UTC

Үнді философиясында "прамана" - гнесология ұғымының пайда болуы ретінде сипат алады. Үнді философиясындағы гносеология туралы алғашқы мәліметтер "Чарака - Самхита" шығармасында көрініс тапқан екен. Чарака(автор)-ның медецина туралы бұл трактаты б.з 1-2 ғасырында жазылған. Бұл шығарманың негізгі мәні келесідей: Аурудың беймәлім, көзге көрінбейтін себебін анықтау үшін адамның таным процессетрін: қабылдау, индукция, абстракция мен қорытындыға келу процессетрін жүйелі ойлауды қажет етеді, ал дәл осы процесстер арқылы біз прамананы көре аламыз.
Чарака сонымен қатар, басқа еш жерде ұшыраспаған жаңа "прамананы", яғни синтездік индуктивті дәлелдеуді қосқан. Мысалы, Чараканың пайымдаунша, егіннің өсуі жыртылған жер, тұқым, сурау және жыл мезгілдерінің қатынасына тәуелді, деген. Бұл құбылыс үнді философиясында "юкта" терминмен сипатталады. Яғни юкта - дәйектеу, синтездеу дегенді білдіреді.
Чарака, сондай ақ тұжырым жасау үшін алдымен қабылдау (тікелей қабылдау, сезім, сезу) қажет деген. Адам жеміс пен тұқым арасындағы байланысты тек сол процессті бақылау арқылы таниды деген.

Конспект

ayaulymdildabek — 2023-02-22 12:50:14 UTC

ayaulymdildabek — 2023-02-22 12:50:33 UTC

ayaulymdildabek — 2023-02-22 12:50:52 UTC

Тақырып

ayaulymdildabek — 2023-02-22 14:43:11 UTC

Философиядағы "өзіндік мен" концепциясы

ayaulymdildabek — 2023-02-22 15:05:41 UTC

ayaulymdildabek — 2023-02-22 15:06:43 UTC

ayaulymdildabek — 2023-02-22 15:08:57 UTC

ayaulymdildabek — 2023-02-22 15:35:58 UTC

ayaulymdildabek — 2023-02-22 15:37:22 UTC

ayaulymdildabek — 2023-02-22 15:37:59 UTC

ermekkyzya — 2023-02-23 01:56:19 UTC

Дэвид Юм 1711 жылы дүниеге келген англия-шотландиялық философ. 1739-40ж “Адам табиғаты жайлы трактатын жариялады.
Бұл еңбекте Адам болмысының негізгі белгілерін былай сипаттайды:
1. Адам - ғылымнан нәр табатын парасатты тіршілік иесі
2. Адам - әлеуметтік тіршілік иесі
3. Адам - ең бастысы белсенді тіршілік иесі. Осы бейімділіктің арқасында, сонымен қатар
әртүрлі қажеттіліктердің әсерінен ол бір затпен айналысыуы керек.
Юм табиғаттың адамдарға ең қолайлы аралас өмір салтын бергенін айтады. Сондай-ақ табиғат адамға қандай да бір бейімділікке қатты әуес болмауды ескертеді, әйтпесе ол басқа әрекеттермен айналысу мүмкіндігінен айырылады.

Қысқаша айтатын болсам, білім – адамға нақты практикалық білім беретін нақты тәжірибе. Дегенмен, бұл жерде философ тәжірибе туралы өз түсінігін ұсынады. Ол тәжірибе санаға жататын нәрсені ғана сипаттай алады деп есептейді. Қарапайым тілмен айтқанда, тәжірибе сыртқы дүние туралы ешқандай мәлімет бермейді, тек адам санасын қабылдауды меңгеруге көмектеседі.

Табиғат адамды өзінің құпияларынан алыс ұстайды және олардың іс-әрекеттері тәуелді принциптерді емес, тек олардың үстірт қасиеттерін білуге мүмкіндік береді. Автор адамның өзін қоршаған дүниені толық тануға қабілеттілігіне қатты күмәнмен қарайды.

Соған қарамастан философиялық ойдың одан әрі дамуына Д.Юм философиясы үлкен әсер етті. Иммануил Кант адам білімді өз тәжірибесінен алады және танымның эмпирикалық әдістері олардың сенімділігіне, объективтілігіне және қажеттілігіне кепілдік бере алмайды деген пікірді қабылдады.

Қорытындылай келе, шындықты білу үшін орынды күмәнмен қарау керек. Кез келген мәлімдемені қабылдау емес, оны адам тәжірибесінің әртүрлі жағдайында тексеру және қайта тексеру қажет. Тек осылай ғана бұл дүниенің қалай жұмыс істейтінін түсінуге болады, дегенмен мұндай танудың жолы мәңгілік болмасада, көптеген жылдарға созылады.

ermekkyzya — 2023-02-23 02:03:44 UTC

Эсседе адамның танымдық іс-әрекетінің механизмдері мен Декарт ұсынған нақты таным әдісінің ерекшеліктері қарастырылады.
Христиандық этикалық концепцияның кейбір аспектілері келтіріліп, онда Декарттың гносеологиялық зерттеулерімен байланыс нүктелері айқын көрінеді және бұл байланыстың жан-жақтылығы туралы қорытынды жасалады.

danamalik — 2023-02-23 02:41:11 UTC

бұл видеода аталған тақырып бойынша қысқаша әрі нақты қылып гнесеология бағытын 3 бөлімге бөліп қарастырған.

danamalik — 2023-02-23 02:50:05 UTC

ermekkyzya — 2023-02-28 14:22:04 UTC

Фромм өз еңбегінде «қазіргі қоғам дені сау ма» деген сұрақты қояды және “дені сау” дегенде ол қоғамның өзі тұрғысынан адекваттылықты емес, гуманистік тұрғыдан алғанда адекваттылықты білдіреді. Оның ойынша, салауатты қоғамға апаратын жол экономиканың дербес дамуы немесе саяси еркіндікке қол жеткізу арқылы емес. Қоғам адамды экономикалық тәуелділіктен босатпаса, оған эмоционалдық еркіндік бере алмайды.

Фромм Батыс қоғамын қарастыра отырып, ол ауыр науқас деген қорытындыға келеді. Адамдар өндірістік процестің қосымшаларына айналады, тұтыну қоғамының жарнамасы олардың тұтынушылық инстинктерін ынталандырады, ал адамдар қажетсіз заттарды (жарнамалық ынталандырудың арқасында) өндіре отырып, қажетсіз нәрселерді алуға жұмыс істейді,- дейді.

Фромм кемелді қоғамды адамның негізгі қажеттіліктері қанағаттандырылатын қоғам ретінде елестетті. Ол бұл қоғамды гуманистік қауымдық социализм деп атады.
Жаңа адам мен жаңа қоғамды құру, Э.Фроммның айтуынша - пайда табу мен билікке жетудің ескі мотивтері жаңасымен, атап айтқанда, болу, беру және түсінумен ауыстырылғанда ғана мүмкін болады; нарықтық сипат өнімділікке (продуктивность), сүйіспеншілікке толы мінезге, ал кибернетикалық дін жаңа, түбегейлі гуманистік рухқа ауысқан жағдайда қол жеткізуге болады.

ermekkyzya — 2023-02-28 14:27:09 UTC

Видеоның көмегімен Синергетиканың негізгі түсініктері мен мәселелері. Сызықты емес, ашық жүйелер туралы түсінік пен Диссипативті жүйелердің даму динамикасын түсінуге болады.

ayaulymdildabek — 2023-03-01 07:13:08 UTC

Қазақ философиясындағы білім мен ғылымның маңыздылығын Абайдай жеткізе білген ағартушы бар ма? Осы өлең жолдарымен Ұлы Абайдың: білім ал, оқу оқы, надан болма, деген сөздері, өзінің ғылымға деген қызығушылығы кеш келгеніне өкінетіндігі, маған біраз ой қалдырды.

Қашан бір бала ғылым, білімді махаббатпенен көксерлік болса, сонда ғана оның аты адам болады.

ayaulymdildabek — 2023-03-01 07:45:48 UTC

"Дүние де өзі малда өзі, ғылымға көңіл бөлсеңіз" - деп айтқан Абай.
Ол өзінің 38 қара сөзінде білім деген: ең әуелі ол құдайды тану, құдайды танған адам өзін таныйды, кейіннен дүниені тану, яғни жақсы мен жаманды айыра алу деген екен. Қазіргі таңда қолында қызыл дипломы бар, магистратура, докторантура оқыған адамды білімді дей аламыз ба? Абайдың көзқарасымен саралайтын болсақ, бұлар толық адамдар емес, жартыкеш, жарым білім иелері деп атаған екен. Сондықтанда бізге болып, толыу үшін білім алу керек. Алайда дүниенің білімі мен рухани білімді де Абай ажыратып айтқан. Балам заң білді деп қуанба егерде санасында рухани білімі болмаса. Ақ пен қараны ажырата алмаған, обал мен сауаптың айырмашылығында түсінбейді деген. Алайда Дүние білімінде меңгеру қажеттігін айтады: "дүниенің ғылымын білмей қалмақтық - бір үлкен зарарлы надандық" деген. Сондықтанда, надан болу, білімсіздік деген адам үшін қасірет. Алайда жарты білімді адамды толық білім иесі деп жаңағы үш білімді меңгерген адам деп айтсақ болады.

Канттың ағартушылық туралы дәлелдері мен тұжырымдамасы

danamalik — 2023-03-01 15:52:11 UTC

1783 жылы "Берлин" ай сайынғы редакторы Дж. Э. Бистер "неке қию кезінде діни қызметкерлерді көбірек тартпау туралы ұсыныс" атты мақала жариялады, онда діни қызметкерлерді неке қию рәсімдерін өткізу қажеттілігінен арылту ұсынылды. Осыған байланысты шіркеу бұрыннан уағыздаған институтқа қарсы азаматтық неке идеясы пайда болды, оған сәйкес неке анықтама бойынша Құдай рұқсат еткен діни одақ болып табылады. Бистердің эссесінде бұл конвенция ағартушылық идеалдарға қайшы келетін тікелей қорлау болды, бұл сол кезде елестеткендей үлкен қорлауға айналды.Осы негізде Кант ағартушылық деген не және ағартушылықтың ең үлкен жаулары мен олардың мақсаттарын ашатын эссе құрды. Кант ағартушылықтың не екенін қарапайым түсіндіруден бастайды: өзіне жүктелген жетілмегендіктің бұғауларын тастау. Содан кейін ол жетілмегендіктің дәл анықтамасын береді: адамның түсінгенін қабылдау және оны басқа біреудің көмегінсіз пайдалану қабілетінің болмауы.Кант ағарту үшін бір ғана нәрсе қажет дейді: ақыл-ойды барлық мәселелерде пайдалану еркіндігі. Кант әркімнің құқығы ғана емес, сонымен бірге бұйрыққа соқыр бағынбай, өз көзқарасын дәлелдей отырып, ағартылмаған қоғамдастық үшін ғалым ретінде әрекет етуге міндетті деп санайды. Кант әртүрлі нақты мысалдар арқылы жеке және қоғамдық міндеттер арасындағы негізгі айырмашылықты көрсетеді.. Эссе Канттың ағартушылыққа деген ұмтылысын жоққа шығаратын адамдарды айыптауымен аяқталады, осылайша олар барлығының ағартушылығына теріс әсер етеді. Шынында да, ағартушылық адамның шегінен шығады; іс-әрекет бостандығы ағартушылыққа қол жеткізумен экспоненциалды түрде өседі. Оған қол жеткізген кезде, ол адамды жарықсыз ұстайтын қорқынышсыз немесе қорқақтықсыз әрекет ету еркіндігінде ойнайды.

danamalik — 2023-03-01 16:07:53 UTC

Егер біз қазір ағартылған дәуірде өмір сүріп жатырмыз ба деген сұрақ туындаса, онда жауап: жоқ, бірақ біз ағартушылық дәуірде өмір сүріп жатырмыз. Қазіргі уақытта қалыптасқан жағдайлары бар адамдардың дін істерінде өз ақыл-ойын басқа біреудің басшылығынсыз сенімді және жақсы қолдана алуы үшін әлі де көп нәрсе жетіспейді. Бірақ олардың қазір бұл мәселені жетілдіру үшін жол ашық екендігінің айқын белгілері бар, бірақ адамдар өз кінәсінен болатын білім алуға немесе кәмелетке толмағандардың жағдайынан шығуға кедергілер азайып барады. В

danamalik — 2023-03-01 16:34:28 UTC

Бұл мақалада қазақ қоғамында діни ағартушылық пен ағартушылық туралы ашық айтылған. Сонымен қатар, қазақ қоғамында діни ағарутшылықтың басым екендігін, оның Құран хадистерін тілге тиек ету арқылы толықтырған

Витрувиялық адам.

danamalik — 2023-03-08 14:24:47 UTC

Да Винчи суретші ғана емес, сонымен қатар инженер және сәулетші болды. Шығармашылықта ол ғылымға сүйенді, сондықтан Витрувийдің әйгілі туындыларын елемеді. "Сәулет туралы" трактатында ол осы өнердің негізгі принциптерін, соның ішінде адам денесінің идеалды пропорцияларын сипаттады.Сурет Витрувийдің мінсіз дене туралы негізгі идеясын бейнелейді: биіктігі ашық қолдардың ұзындығына тең болуы керек. Бұл сурет да Винчидің барлық нәрседегі тамаша пропорцияларға деген ұмтылысын көрсетеді. Алайда, көркемдік құндылықтан басқа, ол терең мағыналарды қамтуы мүмкін. Леонардо да Винчидің" Витрувиялық адам " суреті нені білдіреді? Беделді Britannica онлайн энциклопедиясы суретші адамды ғаламның проекциясы ретінде қарастырғанын жазады. Да Винчидің журналда қалдырған жазбасы осы ойға әкеледі: "ежелгі адам миниатюрадағы әлем болды. Адам жерден, судан, ауадан және оттан тұратындықтан, оның денесі ғаламның микрокосмосына ұқсайды". Суреттегі ер адамның фигурасы шеңбер мен шаршыға салынған, екі фигураның да жанасу нүктелері және бір орталығы бар — бұл нүкте кіндікке сәйкес келеді. Мүмкін, адам денесінің орталығы ғаламның орталығымен байланысты және оның симметриясы әлемнің үйлесімділігін білдіреді.

danamalik — 2023-03-08 14:33:33 UTC

Виде үзіндіде адамнды тану барысында қосымша қолданылған әдістер, сонымен қатар кескіндеме арқылы Өмір гүлін ойлап тапқан. Сол арқылы макро және микро космосты зерттеуге мүмкіндік ашқан.

Леонардо да Винчидің адам туралы аспектілері

danamalik — 2023-03-08 14:44:54 UTC

Леонардоның зерттеулерінде адамның мінез-құлқы мен психикасының ерекшеліктерін бақылаудың жазбалары мен эскиздері үлкен орын алады, бұл ұлы суретші мен ойшылдың осы мәселелерге берген ерекше маңыздылығын көрсетеді. Леонардоның шығармашылық ойлауының тереңдігі мен ауқымы бойынша "психикалық проблеманы" білуге және оны өнер арқылы шешуге деген ерекше бағыты өнер тарихында атап өтіліп, бағаланады және оны көркем психологияның негізін қалаушыларға жатқызу кездейсоқ емес.Леонардоның көркем шығармашылығының психологиялық және тарихи маңыздылығын ашуға жақындау ол айтқан кескіндеменің мақсаттары мен міндеттері туралы идеялар әлем мен адам танымындағы жоғары деңгейдің көрінісі ретінде көмектеседі.Демек, оның сөзі: "бұл ғылым пайдалы, оның жемісі хабарламаға көбірек жауап береді, ал керісінше болса, хабарламаға азырақ пайдалы болады. Кескіндеме өзінің соңғы нәтижелерін ғаламның барлық ұрпақтарына жеткізе алады, өйткені оның түпкілікті нәтижесі көру қабілетінің тақырыбы болып табылады".
Леонардоның ойлауындағы тұжырымдамалардың бейнелі құрылымын бейнелейтін жарқын мысал оның күнделіктері мен қолжазбаларының беттерін ұсынады, олардан суретшінің қолжазбасын оқу мен түсінуді оған ілеспе суреттерден бөлуге болмайтындығы көрінеді.
- Дене мен жан. Әр дене оны сақтау үшін қажетті бөліктер мен шырындардан тұрады. Бұл қажеттілік осы дене пішінін уақытша өзінің тұрғылықты жері ретінде таңдаған жанмен танылады және қанағаттандырылады".

ayaulymdildabek — 2023-03-08 16:56:16 UTC

"Человек – это канат, натянутый между животным и сверхчеловеком, – канат над пропастью. Опасно прохождение, опасно быть в пути, опасен взор, обращенный назад, опасны страх и остановка." Осы сөздері арқылы Ницше адамның түпкі мақсат емес, мақсатқа жету жолындағы көпір ғана екендігін айтқысы келді. Шын мәнінде адам болып жаратылу бұл тек бастапқы саты болып табылады, Абай айтқан "толық адам" болу немесе Маркузе айтқан бір өлшемді адам болып қалуымыз біздің өмірге келгеннен кейінгі іс -әрекетімізге байланысты

ermekkyzya — 2023-03-09 02:17:54 UTC

Атақты неміс философы Хайдеггер өзінің замандасы әрі жерлесі Макс Шелерді аса құрметтеген. 1927 жылы жариялаған өзінің «Болмыс және уақыт» еңбегінде Хайдеггер бірден Шелерге (отсылается), өйткені ол оны өзінің еңбегінің маңыздылығын сезіне алатын жалғыз философ деп санаған.
Хайдеггер «болмыс пен уақытты» жаңа ойлау тәсілінің бастапқы нүктесі деп есептеген, ал Шелер оны метафизикалық сұрақтардың ең жоғарғы тұғырнамасы және соңғы нүктесі деп есептеді.

Макс Шелер өзінің «Адамның кеңістіктегі орны» атты еңбегінде адамның мәні туралы іргелі ғылым ретінде философиялық антропологияны құру қажеттігін нақты атап көрсетті. Философиялық антропологияның міндеті – адамның барлық нақты монополиялары, жетістіктері мен істері адам болмысының негізгі құрылымынан: тілден, ар-ожданнан, құралдан, қарудан, әділдік пен әділетсіздік идеяларынан, мемлекеттен, мифтен, діннен қалай шығатынын нақты көрсету.
Бұл жұмыстың кіріспесінде Шелер былай деп жазады: «Адам дегеніміз не?» және «Жаратылыста оның орны қандай?» Менің философиялық санамның оянуы мен үшін басқа философиялық сұрақтарға қарағанда маңыздырақ”,- дейді.

ermekkyzya — 2023-03-09 03:06:57 UTC

Тұлға – өзіндік санасы мен дүниетанымы бар, өзінің әлеуметтік функцияларын, әлемдегі орнын түсінген, өзін тарихи шығармашылықтың субъектісі ретінде, ұрпақтар тізбегінің буыны, оның ішінде туысқандар ретінде түсіндіретін адам. , оның бір векторы өткенге, ал екіншісі болашаққа бағытталған.
Жеке тұлғаның тұтастығын қамтамасыз ету үшін қажетті қоршаған әлеуметтік орта, ол жеке тұлғаны қалыптастырып қана қоймайды, сонымен қатар, ең бастысы, оның көрініс өрісі болып табылады.
Жан, рух, трансцендентальды Мен - бұл ең аз өзгеретін ойлау мен ерік субъектісінің атаулары. Тұлға өзін-өзі танып-білуге ие болған жағдайда ғана тұлғаға айналады.Мен тұлғаның ең жоғарғы, реттеуші және болжаушы рухани-семантикалық орталығы деп айтуға болады.

«Если человек задумался о смысле жизни, значит он серьёзно болен» – Зигмунд Фрейд.

ermekkyzya — 2023-03-12 12:29:19 UTC

Фрейд атеист және рационалист болғандықтан, өмірді мағынасыз деп санады. Фрейд Құдайға сенбеді, сондықтан ол үшін өмірдің мәні болмады.

Фрейд діни ой кеңістігіне енуге мүдделі емес, оның кумирі ғылым болды. Ол адам өмірінде экзистенциалды дағдарыстың қаншалықты азапты болатынын білген және өзінің дүниетанымына сәйкес бұл «аурудан» жақсылық көрмеген. Фрейд өмірдің мәні туралы мәселені негізді деп танымай, бұл мәннің адамдардың өміріндегі мақсатпен байланысты нақты бар екенін мойындауы және оның тілінде айта алатын аспектісін табуы маңызды. Осы тұста Фрейд жеке теріс пікірге қарамастан зейінді және адал бақылаушы ретінде әрекет ететін ғалымның ең жақсы қасиеттерін көрсетеді.

Өмірдің мәні туралы мәселе ғылым шеңберінде шешілмейді деген Фрейдпен толық келісемін.

Ницше және Нигилизм

ermekkyzya — 2023-03-12 12:33:52 UTC

Еуропа мәдениетінде «нигилизм» сөзін Ницше енгізген, ол үшін нигилизм жоғары құндылықтардың құнсыздануын білдіреді. Ницше мұның не екенін түсіндіреді: «Мақсат жоқ. «Неге?» Деген сұраққа жауап жоқ. Бірақ ең жоғары құндылықтар бар, өйткені адамдар мақсаттар қойып, осы сұраққа жауап беруге тырысады.

Хайдеггер Ницше ешқашан нигилизмнің мәнін тани алмайды деп есептеді, өйткені ол нигилизмді болмыс тарихымен байланыстыра алмайды,- деген. Алайда, Ницше құндылықтарды болмыспен байланыстырамын деп айтпаған.

Ницше құндылықтар мен адам табиғаты арасындағы байланысты көрсете отырып, нигилизмнің мәнін ашады. Құндылықтарды құнсыздандырып, адам құндылықтарды ұстайды. Неліктен? Өйткені құндылықтарды орнатпай, ол субъективтілік шеңберінен шыға алмайды.

Адам өмірінің мәні

danamalik — 2023-03-15 09:54:21 UTC

Адам өмірінің мәні категориясының мазмұны да өзіне жақын басқа ұғымдардың негізінде қалыптасады, солар арқылы жаңа, бұрынғыдан да күрделі мазмұнға толады. Бұл категориялардың арасындағы ең негізгісі – «өмір» категориясы.Көне гректерше айтсақ, Prіmum vіvare deіnde phіlosophare – әуелі өмір сүру, содан кейін ғана философиялық ойлау. Қандай жағдай болмасын, өмір мәнге ие, “өмір мәнсіз” деген эгоистік және субъективтік принцип жарық дүниенің баға жетпес құндылығын төмендете алмайды. Өмір – адамға берілген болмыс, оның мәні – адамның осы болмыстың барлық көріністерінен мән іздей отырып өмір сүруінде.
Неміс философы Г.Риккерт те өмірді ұғынуды адам уайымымен, қайғыруымен байланысты қарастырады, бірақ оның көзқарасы біз қарастырған жаттанған адамның түсінігінен өзгеше. Г.Риккерттің пайымдауынша, қазіргі адам үшін ең басты нәрсе “уайымдау” болса, осы “уайымдаудың басты объектісі – өмір”. Г.Риккерт бұл жерде “уайымдау” ұғымын экзистенциалистік түсінікте, тереңдеп ойлану мағынасында қолданып отыр. Адам әдетте не туралы терең ойланады, уайымдайды? Өзін мазалаған, жан‑жақты танып‑білгісі келген нәрсені ғана адам уайым объектісіне айналдырады. Риккерттің терең ойлауды уайыммен салыстыруы кездейсоқ емес. Уайым мен қайғыны басынан кешкен адам ғана өмірдің соңында өлім бар екенін бұрынғы тыныш өмірдегіден анығырақ түсінеді, өмірдің, тіршіліктің құндылығын бағалай біледі. Қазақтың өмір мен өлімді салыстыра келіп, “Мың күнгі тамұқтан бір күнгі жарық”, “Өлі арыстаннан тірі тышқан” немесе “Тірі адам тіршілігін жасайды” деп, өмірді жоғары бағалауы да сондықтан.
Ресейлік зерттеуші Н.В.Волохованың пікірінше, осындай көзқарас қазіргі заманғы мәдени санаға көбірек тән. Бұл тұжырымға ол өлімге адамзат мәдениетінде қалыптасқан қатынастың үш түрін саралай отырып келген екен:

1) Өлім – иллюзия. Бұл пікірдің экзистенциалдық базисі – субъектінің оны

қоршаған орта, социум, космоспен және жалпы болмыспен толық ұласып, бірігу сезімі. Өзі өмір сүріп отырған қоғамның ажырамас бөлшегіне айналған, онымен қайғысы да, қуанышы да ортақ адам өлімнен қатты қорқа бермейді, себебі өлім алдындағы қорқынышты бірге бөлісетін ортасы бар.

2) Өлім – трагедия. Субъект өзінің қайталанбас, ерекше жаратылған адам екендігіне сенімді, өзін басқа дүниеден оқшау ұстайды, соның нәтижесінде өлімді жалғыз қарсы алуға мәжбүр және бұл күресте өзінің дәрменсіздігін түсінеді.

3) Өлімді өмірдің екінші жағы ретінде ғана, маңызы жоқ нәрсе деп қабылдау. Бұл көзқарас өз мүмкіндіктерін жүзеге асыра алмай, өмірден күдерін үзіп, тағдырға мойынсұнған, болмыстың қайнаған қазанына көппен бірге көзін жұмып түсіп кеткен адамға тән. Өмір мұндай адамдарға абсурд, саналы түрде реттеуге бағынбайтын нәрсе, өмір де, өлім де мәнсіз болып көрінеді.

Иоганн Готлиб Фихтенің адам өмірінің мәні бойынша теорияларына көз жүгіртсек...

danamalik — 2023-03-15 09:58:49 UTC

Фихтенің субъективті-идеалистік философиясы өз заманының жетекші философтары арасында үлкен әсер етті.

Фихтаның пікірінше, таза өзін-өзі трансцендентальды апперцепциядан білімнің формасы ғана емес, оның барлық мазмұны да алынуы керек.
Абсолютті Фихтада теориялық және практикалық принциптер сәйкес келеді, ал табиғат Кант философиясындағы Тәуелсіздіктің қалған бөлігін жоғалтып, адам бостандығын жүзеге асырудың құралы болып табылады. Абсолютті субъектінің белсенділігі, қызметі Фихте бар нәрсенің жалғыз көзі болады. Сондықтан біз табиғи объектілердің болуын тәуелсіз нәрсе ретінде қабылдаймыз, бұл объектілер пайда болатын қызмет біздің санамыздан жасырылады.
Жоғарыда айтылғандардан, и. Г. Фихте жеке адамның өзімен, іс-әрекетінде, адамның еркін ақылды болмысқа айналуында өмірдің мәнін көрді. Фихтедегі өмірдің мәнін түсіну адам табиғаты тұжырымдамасына негізделген. Тек адам - алдымен ештеңе емес, бірақ ол не болуы керек, ол өз еркіндігі арқылы жасай алады және өзі жасай алады. Философтың "мен өзім жасай алатын нәрсе ғана бола аламын" деген тұжырымына сәйкес, өмірдің мәні адамның өз табиғатына сәйкес дамуында, сондай-ақ жеке тұлғаның толыққанды қалыптасуында. Бірақ бұл процесс жеке адамға жабық емес әрекетті қарастырады: жетілдіру арқылы адам әлемді жетілдіреді.

Өмірдің мәні және ТРАНСЦЕНДЕНТАЛЬді өмірдің мәні туралы.

ayaulymdildabek — 2023-03-15 11:30:24 UTC

философиядағы өмірдің мәні туралы тақырыпқа қатысты сұрақтарға жауап әлі табылмады, менің ойымша табылмайды да. Себебі бұл сауалдар адамзаттың жаратылысынан бастап жауабы жоқ сұрақтардың бірі болған. Оны әр философиялық бағытта әр түрлі талқылайды. Алайда соңында бұл сұрақтың жауабы жоқ екеніне көзі жетеді. Біреулер өлімнен кейін өмір бар десе, біреулер бұл оймен түбегейлі келіспейді.

ЖИЗНЬ ЕСТЬ ЗНАНИЕ»:С.Л. ФРАНК

ayaulymdildabek — 2023-03-15 11:33:15 UTC

Зигмунд Фрейд

asselyermekkyzy7 — 2023-03-15 17:28:27 UTC

Балалықтан - Даналыққа

2023-03-16 04:03:02 UTC

2023-03-16 04:07:53 UTC

Бұл Сейілбек Мырзабай есімді жазушының Адам өмірі, мәні сонымен қатар Балалықтан Даналыққа өту кезеңдерін жеңіл әрі түсінікті тілмен қазіргі жастарға жеткізуі. Кітап барысында Адам өмірінің мәнін толцққанды болмасада жеткілікті түрде түсіндірген.

Балалықтан- Даналыққа. Мазмұны

danamalik — 2023-03-16 04:34:39 UTC

Мазмұнына қарау арқылы кітап беттерінде оңай ойлар айтылмағандары байқалады. Әр бөлімдері әр ойға толы.

Қазіргі заманғы қоғамдағы дәстүрлі құндылықтардың рөлі

danamalik — 2023-03-25 12:05:04 UTC

Ежелден ұлттық құндылықтарымыз қазақ мәдениетінің негізгі қайнар көздері екені мәлім. Ғасырлар бойы жалғасын тауып келе жатқан тарихымыздан көшпенді қазақ тәрбиесіндегі өркениет, мәдениеттің болғанын бабалар қалдырған мұралардан, халық аузында жүрген мақал-мәтелдерден-ақ көруге болады. Қазақ халқында құндылық сөзі жоғары мағынаға ие және бағаланған. Қазіргі қоғамда дән және қазақы дәстүрлі құндылық ажырамас білімге айналған. Қазақ халқы құндылықтарды дәріптеу мақсатында аз еңбек жазбаған. Бірақ сол еңбектер қазіргі таңда қазіргі заманда жастарға нақты бағыт бағдар беруге қаншалықты қауқарлы?
Ислам діні мен қазақ салт-дәстүрлері ғасырлар бойы өзара кірігіп, ажырамастай болып тамырласып кетті. Дін мен дәстүр үндескенде дін дамиды, дәстүр байиды, ал ұлт діннің рухын сезініп, құндылық ретінде қабылдайды.
Дін құндылықтарының негізі – бейбітшілік пен келісім. Өйткені бейбіт өмір ғана дін адамына Жаратушының алдындағы пенделік міндеттерін орындауға мүмкіндік береді. Ал зайырлы қоғам тұрғысынан қарасақ, бейбітшіліктің маңызы тіпті өлшеусіз. Дін ісі де, дүние ісі де бейбітшілік жағдайында ғана көгеріп-көктейді. Осыны түйсіну өз кезегінде отансүйгіштік сезімдерге тәрбиелеп, елдік мұраттарға жетелейді. Өйткені тыныштық, тұрақтылық пен татулық тек заңдылыққа, тәртіпке, жүйеге негізделген біртұтас құрылым – мемлекет аясында ғана орнайды. Исламда «Отанды сүю – иманнан» делінеді, дінге қызмет – елге қызмет деп бағаланады. Діннің рухани әлеуеті мен шынайы мазмұны адамзат өміріне терең рухани мағына дарытатын, оны өркениет шыңына жетелейтін осындай кең өрісті дүниетанымнан бастау алады. Осыны дұрыс ескермей, діннің тек формалық жағына мән беріп, мазмұнын назардан тыс қалдыру – дін туралы ұғымды шектеу, оның өміршеңдігін, икемділігін қолдан құлдырату болып табылады. Сондықтан діннің рухани құндылықтары мен әлеуетін дұрыс бағалап, орнымен пайдалансақ, қоғамның рухани деңгейі де көтеріледі, зайырлылығымыз да өміршең бола түседі.
Отаншылдық сезім – ұлт рухының деңгейінің айнасы, өлшемі. «Балаңды өз тәрбиеңмен тәрбиелеме, өз ұлтыңның тәрбиесімен тәрбиеле» деген екен дана халқымыз. Осы орайда, жалпы ұлттың алдында тұрған ұлы міндет– сан ғасырлар бойы сұрыпталған ұлттық құндылықтарымызды оқу-тәрбие процесіне енгізу арқылы ұлттың тұнып тұрған асыл мұралық рухани байлығынан болашақта ел билейтін ұрпақтарды сусындатып, ұлтшылдық пен отаншылдыққа баулып, өз халқын, өз мемлекетін көздің қарашығындай қорғайтын, бойында ұлттық санасы қалыптасқан тұлғаларды тәрбиелеп шығару болып отыр.
Ұлттық құндылықтар – қандай да бір этникалық қауым өкілдерінің өзіндік тарихи көрінісі бар рухани мұраттарының жиынтығы.Ұлттық құндылықтардың әрбір халықтың өмірінде алатын орны өзгеше екені белгілі. Сондықтан да әрбір жаңа ұрпақ үшін мәнді тәрбие – ұлттық тұрғыдағы тәрбие үлгісі болып табылады. Өйткені, мұнда тәрбиенің негізі ғасырлар бойы қалыптасып келген асыл рухани құндылықтар және биік ізеттілік пен моралдық тұрғысындағы ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып жататын, адамның адамдық қасиетін нығайтып әрі асылдандыра түсетін, халықтың даналық өмір-салтынан туындап отыратын бұлжымас ережелер мен қағидалар құрайды.
Ұлы Абай: «Балаға мінез үш алуан адамнан жұғады: біріншісі – ата-анасынан, екіншісі – ұстазынан, үшіншісі – құрбысынан» – деген екен.Отансүйгіштік сезімнің қалыптасуына ата-ана, ауыл аймағының ықпалы зор

Құндылықтан этикаға жол

danamalik — 2023-03-25 12:07:11 UTC

Моральдың қайнар көзін түсінуге байланысты Этика теориясының төрт түрі анықталады:

- Моральдың қайнар көзі табиғаттан, ал моральдың өзі биологиялық (табиғи) заңдылықтардың даму сәті деп айтатын натуралистік ұғымдар;
- Социологиялық тұжырымдамалар, оған сәйкес адамгершілік көзі қоғамнан келеді, ал оның өзі әлеуметтік ұйымның элементі, әлеуметтік тәртіптің бір түрі;
- Адамгершілік адам табиғатынан туындайтын антропологиялық ұғымдар оның ажырамас қасиеті болып табылады;
- Адамгершілік адамның өмір сүру шегінен тыс трансценденттік көзден туындайды деген супернатуралистік ұғымдар.

Аристотель ізгілік этикасының негізгі идеяларын жасады. Ізгілік арқылы ол адамға ондағы құмарлықтарды басқаруға көмектесетін жеке қасиеттерді түсінді. Адам өзінің қасиеттеріне қарай әрекет еткенде, адам міндетті түрде моральдық істе болып табылады. Зұлымдықтың көзі-ізгіліктің жоқтығы немесе тапшылығы. Аристотель келесі негізгі қасиеттерді атап өтті:
парасаттылық,
даналық,
әділдік,
батылдық. Кейінірек ер мінезділік тізімге қосылды.

Қарыз этикасын и.Кант ізгілік этикасына қарсы салмақ ретінде дамытты. Оның идеяларына сәйкес, ізгілік идеалы жақсылыққа да, жамандыққа да әкелуі мүмкін – егер ізгілікті нашар адам басқарса.
Жақсылықтың ең негізгі критерийі-жақсылық шектеусіз және ескертусіз. Осылайша, жақсылық критерийлерінің арасында "өтірік айтпа", "өлтірме", "ұрлама", "адамды құрал ретінде пайдаланбаңыз"сияқты моральдық құндылықтар бар. Жаман әрекеттердің кепілі-бұл ізгілік емес, жалпы, ресми және әмбебап сипаттағы моральдық заңдар. Этиканың бұл түрінің көптеген жақтаушылары бар, бірақ оның догматизмге бейімділігі мен өмірден алшақтығы үшін оны сөгетін көптеген сыншылар бар.

Адам өміріндегі құрал мен құндылық

danamalik — 2023-03-26 05:42:17 UTC

- Экзистенция анализінде "Құндылық және Құрал" деген түсінік бар. Мысалы, математика, өнер, шет тілдері және тағы да басқа нәрселер Құрал тізіміне кіреді. Ал ата-анасын сағыну, кқңіл айту,қайғыру, қуану, жауапкершілікті арқалау секілді дүниелер Құндылыққа жатқызылады.
Құрал-адамның интеллектісін дамытады.
Құндылық- экзистенциясына жауап береді. Құралға-мектеп, универ жауапты. Ал ҚҰндылыққа -отбасы, ата-ана жауапты. Тұлғаның бойын құндылыққа толтырумен ата-ана айналысуы тиіс. Тұлғаға құндылық сіңірілмеген жағдайда, санда бар-сапада жоқ, қуыс кеудеге айналады. Оны ғылымда "Экзистенция вакумі" деп аталады.
Үзінді "Балалықтан Даналыққа" кітабінан алынған.

asselyermekkyzy7 — 2023-03-26 08:03:23 UTC

ermekkyzya — 2023-03-26 08:07:55 UTC

Риккерттің құндылық философиясы неокантшылардың, Виндельбандтың ілімдерін жүйелейді. Ол өз тұжырымдарында Авенариус пен Маркске сүйенді. Риккерттің екі негізгі жұмысы бар: «Науки о природе и науки о культуре».

Құндылықтар туралы іліммен тығыз байланысты табиғат туралы ғылымдар мен мәдениет туралы ғылымдар концепциясы олардың айырмашылығын объектке емес, әдіске негіздейді. Табиғат туралы ғылымдардың ұғымдары жалпылау (жаратылыстану) әдістің көмегімен құрылады, бұл ғылымдар жалпы заңдылықтарды іздеумен айналысады. Мәдениет туралы ғылымдар құндылықпен, сөйтіп мәдениетпен байланыстыратын дара және ерекшеге бағытталған даралаушы (тарихи) әдісті қолданады. Бұл әдістер бір-біріне қарама-қарсы, дегенмен жаратылыстану және тарихты жеке және жалпыға қызықтыруы мүмкін. Бұл әдістер қисынды түрде қарама-қайшы келеді, өйткені олар әртүрлі қызығушылықтарды көрсетеді: жалпыға қызығушылық пен жекеге қызығушылық.

Мәдени процестерді табиғи құбылыстардан ажыратуға мүмкіндік беретін «құндылықтар» ұғымы. Рикерт үшін мәдениет ұғымы тарих ғылымының пәні мен әдісін анықтайтын сәт болып табылады. Мәдениет – бұл тарихи білім маңыздыны мәнді еместен ажырататын тұтастық түрі. Рикерт тек тарихты ғана шынайы ғылым деп есептейді, өйткені ол тек шындықпен айналысады. Ол тарих ғылымында таным пәні мен таным әдісі бір-біріне барынша сәйкес келеді деп есептейді.

ermekkyzya — 2023-03-26 08:21:01 UTC

Аксиология құндылықтардың табиғатына, олардың шындықтағы орны мен құндылықтар әлемінің құрылымына, яғни әртүрлі құндылықтардың өзара, әлеуметтік және мәдени факторлармен және жеке тұлға құрылымымен байланысына қатысты мәселелерді зерттейді.

Құндылық кез келген заттың қасиеті емес, заттың мәні және сонымен бірге толық өмір сүруінің шарты болып табылады. Нысанның құндылығы, егер оған қандай да бір ерекше қызығушылық болса, ол адамның қандай да бір қажеттілігін қанағаттандыра алса.

Әдеп

ayaulymdildabek — 2023-03-26 16:03:54 UTC

Видеода ұстаз оқушыларға әдеп жайлы құндылықтардың маңызын түсіндіруде. Бар білетін құндылықтарымыз әдепсіз жәй нөл санына тең екендігін көрсетеді.

asselyermekkyzy7 — 2023-03-29 17:49:51 UTC

Бостандық - мойындалған қажеттілік, дейді Спиноза. Спиноза өзінің «Этика» еңбегінде бостандықты Құдайға деген сүйіспеншілік және Құдайдың адамға деген сүйіспеншілігі деп анықтайды: «Осыдан біздің амандығымыз, не бақытымыз, не еркіндігіміз неден тұратынын анық түсінеміз - атап айтқанда, Құдайға деген тұрақты және мәңгілік сүйіспеншіліктен немесе оған деген сүйіспеншіліктен. Еркіндіктің бұл анықтамасының ежелгі тарихи тамыры бар.
ежелгі скептиктер де: бағынғанды тағдыр басқарады, ал қарсылық көрсеткенді өзімен бірге сүйреп жүреді. Спиноза ертеден келе жатқан мәселенің қойылуын жаңа биікке көтереді, оған назар аудартады, сол арқылы бұл мәселені одан әрі зерттеуге жаңа серпін береді. Мен үшін тартымдысы, Спиноза атеист болып саналса да, Құдайды мойындады, жалпы қабылданған канондармен келіспей, шындықты іздеді.

Бенедикт Спинозаның ойынан бөлек Бердяевтің түсінігі

asselyermekkyzy7 — 2023-03-29 17:58:32 UTC

Бердяев философиясындағы ең маңыздыларының бірі – еркіндік категориясы. Бостандықты оның ойынша, Құдай жаратқан жоқ. Ол гегельдік, марксистік түсінікті жоққа шығарды, «...Гегель бостандық туралы қанша айтса да, ол бостандықты білмейді» деп қатаң сынға алады. Оның «Теңсіздік философиясы» еңбегінде, ол қоғамды ұйымдастырудың кеңестік түріне және еркіндіктің жоқтығы туралы кеңестік идеологияға қарсы тұрады. Социализм аштық пен жоқшылықты жойса да, рухани мәселелерді шеше алмайды. Адам өлімнің, мәңгіліктің, махаббаттың, білімнің тылсымымен бетпе-бет қалады. Бұрын дін мен дәстүр өмірдің трагедиялық элементін жұмсартқан.

Бердяев рационалистер, атап айтқанда Спиноза ойлағандай бостандық саналы қажеттілік емес деп есептеді. Махаббат - адамды еркіндікке апаратын жол. Бостандық сүйіспеншілікке негізделген, бірақ дүниелік махаббатқа емес, адамның Құдайға деген сүйіспеншілігіне негізделген. Мұнда тағы бір сипатты белгі – діни бағыт ашылады. Бердяев та адамды Құдайға жақындатады.

Философия Сартра

ayaulymdildabek — 2023-03-29 18:14:28 UTC

еркіндік дегеніміз - адамға артылған адаммгершіліктің ауыр жүгі деп пайымдайды. Адам өз ісіне ғана емес басқаларға да жауаапты. Адамға әрдайым таңдау беріледі: қандай адам болуы туралы. Ал шешім қабылдайтын тек сен. Сонымен қатар, Сартрдың айтуы бойынша адамзаттың нақты өзекті мақсаты ол адамды азат ету.
Дәл осыған ұқсас көзқарастарды Абайда өзінің "адам болу" туралы философиясында айтып кетеді.

бегство от свободы.

ayaulymdildabek — 2023-03-29 18:21:15 UTC

"Бостандықтан қашу" кітабында Фромм адамның өз бостандығынан бас тартуының себептері мен механизмдерін зерттейді, бұл ол үшін психологиялық проблемаға айналады. Мұның себебі-сенімсіздік, мазасыздық және иеліктен шығу сезімі, нәтижесінде адам өзінің даралығынан бас тартады, үлкен механизмнің бір бөлігіне айналады және қоғамның қысымымен шешім қабылдайды.

danamalik — 2023-04-04 08:39:35 UTC

Ерікнідік және жауапкершілік бойынша 9 минутка шақталған видео, Бұл видеода еркіндік пен жауапкершіліктің айырмашылығын түсінікті тілмен сиапттайды. Сонымен қатар, еркіндікте таңдау деген ұғымды көп адам дұрыс түсінбегендіктен, теріс шешімдер қабылдап жататындығы туралы айтылған. Еркіндік пен жауапкершіліктің бір бірімен тығыз байланыста екендігі ескерілген.

Ж.П. Сартр: еркіндік пен жауапкершілік

danamalik — 2023-04-04 09:18:33 UTC

Сартрдің ілімінде еркіндік - абсолютті, мәңгі берілген нәрсе: «адамның жазмышы ерікті болуда». Еркіндік адам тіршілігінде оның мәнінен бұрын пайда болады. Сартр еркіндікті ешнәрсе істемеуге апаратын рух бостандығы емес, адамнан ешкім тартып алмайтын таңдау еркіндігі деп түсінеді.
Ж.-П.Сартр: «адамның оған өзінен басқа үкім шығаратын ешкім жоқ» және «адам сыртқы дүниеден мақсатын іздеу барысында шынайы адам ретінде өзін көрсете алады, соның өзі адам үшін еркіндік немесе қандай да бір өзіндік қалыптасу жағдайы» деп тұжырымдай отырып, экзистенция - еркіндік – еркіндік үшін жауапкершілік үштігін жариялайды[7].

danamalik — 2023-04-04 09:44:34 UTC

Өнер бұл дүниетаным. Өнер арқылы сан алуан, сан түрлі халықтың дүниетанымын танып білуге жол ашып қана қоймай, мүмкіндік береді. Халық туралы, халықтың ұстанымдары туралы бірден бір білім беретін ол Өнер. Әр түрлі тұжырымдамалардың қорытындысы осы Дүниетаным деген сөзбен аяқталады. Себебі, бұл адамға берілген тілсіз байланысу.

Өнер дүниетанымы

danamalik — 2023-04-04 09:50:33 UTC

- Біріншіден, өнер-бұл рухани көрініс пен шындықты дамытудың ерекше түрі. Бірнеше жылдан кейін өнер зерттеушілері былай деп қосты: адамның айналасындағы әлемді және өзін сұлулық заңдарына сәйкес шығармашылықпен өзгерту қабілетін қалыптастыру және дамыту мақсатында.
- Екіншіден, өнер-көркем және эстетикалық құндылықтарды жинақтайтын мәдени элементтердің бірі. Әрине, құндылықтарды материалдық және рухани деп бөлу және өнер туындыларын рухани құндылықтарға жатқызу шартты болып табылады, өйткені нақты өмірде мұндай бөліну жоқ, өйткені мәдениеттің рухани саласына тартылатын барлық өнер туындылары сонымен бірге материалдық құндылықтар болып табылады, кейде тікелей практикалық маңызы бар.
- Үшіншіден, бұл әлемді сенсорлық танудың бір түрі (ұтымдылықпен қатар - ғылымда, интуитивті - дінде), адамның шығармашылық қабілеттері өнерде көрінеді. Көркем шығармашылық саналы және мақсатты мәдени қызметті қамтиды, бірақ өнер туындысы тек формальды әдістердің жиынтығы ретінде қарастырылып, мазмұнға тек мотивацияның рөлі берілген кезде техникалық шеберлікке дейін төмендетілмейді. Өнерге тән көркемдік ойлау, бейнелеу арқылы ойлау тәсілін жүзеге асыру әлемді көркемдік модельдеуді жүзеге асыруға болатын арнайы тіл құруды қажет етті.
-Төртіншіден, өнерде адамның шығармашылық қабілеттері көрінеді (суретші-жасаушының проблемасы). Өнер-бұл адамның ләззат пен рахат сыйлайтын көркемдік құндылықтарды игеру процесі. Өнер туындыларынан ләззат алу-дыбыстардың, пішіндердің, түстердің, қозғалыстардың эстетикалық ұйымдастырылуын қабылдаудың табиғи өнімі.
- Бесіншіден, өнер-бұл қарым-қатынастың ерекше тәсілі: ол адам мен қоғам арасындағы байланысты нығайтады. Өнерді адамның көркемдік құндылықтарды игеру процесі ретінде қарастыруға болады, оған рахат, рахат сыйлайды (өнерді қабылдау және түсіну мәселесі).

Өнер философиясы және эстетика

ayaulymdildabek — 2023-04-05 16:53:43 UTC

Өнер философиясы = эстетика = керемет туралы ғылым. Адамзат үш түрлі бағыт арқылы болмыс пен шындықты тани алады: 1. Дін 2. Ғылым 3. Өнер. Пабло Пикассоның сөзіне сүйенсек " Искусство - смывает пыль повседневности с души" өнер адамға танып білу жолында қажетті сала екеініне көз жеткіземіз. Платон өнер туралы келесідей пікір қалдырған екен: адамзат шабытты әрдайым табиғаттан алған. Сондықтанда біз білетін өнердің көріністерінде табиғаттың көрінісін көре аламыз. Аристотель катарсис ұғымын енгізген екен. Катарсис - тазару, очищение от грехов. Алайда, уақыт өте келе адамның эмоциясына жақындау қиындап бара жатыр деген қорытындыға келдім.

Опера: La Traviata: “Libiamo, ne’ lieti calici”

ayaulymdildabek — 2023-04-05 17:03:27 UTC

"Травиата" (Италия. La traviata — "құлаған"," адасқан",)-Джузеппе Вердидің 3 актідегі операсы, Франческо Мария Пиавенің Либреттосындағы 4 картинасы, Александр Дюманың ұлы" камелиямен ханым " (1848) романына негізделген. Сол кездегі опералық қойылым үшін ерекше болды: айықпас аурудан өлетін сыпайы кейіпкердің таңдауы; қазіргі Париждегі Операның әрекеті (XIX ғасырдың ортасы).

ayaulymdildabek — 2023-04-05 17:09:49 UTC

Түн патшайымының ариясы немесе " der Hölle Rache kocht in meinem Herzen "(менің жанымда кек алуға деген құштарлық жанып тұр) — Вольфганг Амадей Моцарттың" Сиқырлы флейта " операсындағы басты кейіпкерлердің бірі (die Zauberflöte), Операның екінші актісінен. Ең танымал ариялардың бірі. Ариядағы жоғарғы нота-үшінші октаваның "фа"

МенюJohann Strauss II - Frühlingsstimmen op. 410

ayaulymdildabek — 2023-04-05 17:15:28 UTC

Иоганн Штраустың ең танымал вальстарының бірі-ұлы, opus 410. 1882 жылы жазылған, алғаш рет 1883 жылы "Ан дер Вин" театрында қайырымдылық концертінде орындалған. Вальс бастапқыда ойластырылған және көбінесе вокалдық партиямен бірге орындалады.

Үнді би өнері

ayaulymdildabek — 2023-04-05 17:38:27 UTC

Үнді классикалық биі — Үнді орындаушылық өнерінің бір түрі, оның шығу тегі натье-қасиетті Үнді музыкалық — би стилінде, оның теориялық негізі Бхарата Мунидің "Натяшастра" трактатында (б.з. д. IV ғасыр-б. з. II ғасыр) қаланған.

Аспаннан 22 тонна бомба түсті

ermekkyzya — 2023-04-05 23:41:34 UTC

Бүгінде адамдардың көпшілігі өнерді өмірді көркейту шеберлігі деп санайды.Көшенің түкпір-түкпірінен «арт дизайн», «өнер бағы», «өнер әлемін» көруге болады, …Өнер «әсемдікті» алмастыруға жақын болды. Адамдар өнер туралы ойлағанда, олар әрқашан бағалау мен өнерді байланыстырады.Осылайша, өнер туындылары тек көзге ұнайтын нәрселер болуы мүмкін — қабылдау сұлулығы бар нәрселер, өйткені «сұлулық — идеялардың перцептивті көрінісі» және оны қабылдау ретінде қабылдау мүмкін емес.

Герника бомбалаудың жай ғана суреті емес, бұл соғыс философиясының суреті.
Бір қызығы, бүкіл қара және сұр текстура кейбір мәтіннің әріптерімен нүктеленген. кітап мәдениетінің күйреуі осы шығар? Алғашқы сұмдық пен материяның жойылуы бүкіл әлемді билейді. Пикассо шығармасының кейіпкерлері арқылы жылқы мен өгіз Герникада хтоникалық бейнелер болып табылады. Әлем хаосқа батып кетті. Гуманизм енді маңызды емес, әділдік пен парасаттылық туралы дәлелдер күлкілі.

өнер – рухани өмірдің ең жоғарғы деңгейі

ermekkyzya — 2023-04-05 23:54:44 UTC

Сұлулық сезімнің туылуымен туады,сезімнің жойылуымен бірге жойылады.Оны санада идея түрінде сақтау мүмкін емес. Сол сияқты сыртқы перцептивті форманың сұлулығы сезімде ғана әдемі.Қаншалықты үйлесімді, ретті, айшықты болса да, ешкім сезінбейтін сыртқы пішін әдемі емес, ол жай ғана гармонияның бір түрі.Мұны тек адамдар ғана сезінеді.

“Түнгі аспан” жұлдыздар кенептің төрттен үш бөлігін алып жатыр. Айналмалы өрнектер толқынға ұқсап, аспанның өзін дауылды теңіздей етіп көрсетеді. Ол жұлдыздарды жалғыз нүктелер ретінде емес, ғаламдардың орталықтары, алыстағы әлемдердің жүректері деп жазады. Ол кезде журналдар тұмандық деп аталатын шаң мен газ бұлттарының астрономиялық бақылауларын жариялады. Ван Гог олар туралы білетін және оларды кенепте көрсеткісі келген.
Көрнекі контрасттардың үйлесімі арқылы суретші - күндізгі сұлулыққа қарағанда , әлдеқайда жанды және бай түннің сұлулығын жеткізгісі келді.

Үнді мифлогиясындағы “Раса Лила” биі.

ayaulymdildabek — 2023-04-06 04:19:03 UTC

Үнді мифлогиясындағы “Раса Лила” биі. Кришна және оның ғашығы Радханың өзен жағасындағы махаббат биі.

ermekkyzya — 2023-04-12 04:15:03 UTC

Алғаш рет Карл Ясперс енгізген осьтік уақыт теориясы тарихтың тұтастығын, бірлігін және бөлінбейтіндігін түсіну тұжырымдамасы болып табылады. Сондай-ақ осьтік уақыт әдетте адамзаттың дүниежүзілік тарихындағы кезеңдердің бірі ретінде қарастырылады. Ясперс тарихты шартты түрде әртүрлі кезеңдерге бөлді. Оның теориясы бойынша, басында белгілі бір «Прометей дәуірі» болған. Бұл кезеңде адам айналасындағы әлемді біртіндеп түсіне бастайды. От жағуды, құралдарды қолдануды үйренеді. Көп ұзамай адамның алғашқы сөзі пайда болады. Қазіргі адамның қалыптасуы бар.

«Осьтік уақыт» біздің дәуірімізге дейінгі бірінші мыңжылдықтың бүкіл кезеңін дерлік қамтиды. Бұл – Конфуций мен Лао-цзы, Гомер, Гераклит, Платон, Архимед, Заратуштра сынды кемеңгер ойшылдардың, алғашқы философиялық трактаттардың, ұлы кітаптардың пайда болған кезі. Бұл уақытта адамдар өзін және мүмкіндіктерінің шегін біледі. Адам дүниенің шексіздігін және оның алдындағы қорғансыздығын түсінеді. Ол еркіндік пен құтқаруды қалай бастайды, барлық нәрсенің жаратылуы туралы ойлайды.

ermekkyzya — 2023-04-12 04:17:31 UTC

Мен Ясперс өз теориясында үнемі өзін түсінуге тырысатынына назар аударғым келеді, сондықтан ол әртүрлі тәсілдермен, бірдей формулалар мен ойларды жиі қайталайды.

Осьтік уақытта адамның жаңа түрі туады. Ол жер бетінде үстемдік етеді. Бұл барлық деңгейде абстрактілі ойлауға қабілетті адам. Жер бетінде еркіндік пен бақытқа ұмтылған адам. Бұл бұрын болмаған. Өз шегіне жетуге тырысатын жаңа түрі. Барлығы жеделдеді: ойлаудың дамуы, ғылыми таным. Рухани дамудың бұрын ойланбаған қарқындылығы мен байлығы.

Матрица фильм

ayaulymdildabek — 2023-04-12 23:54:28 UTC

Фильм болашақты бейнелейді, онда көптеген адамдар үшін бар шындық шын мәнінде адам популяциясын бағындыру және тыныштандыру үшін ақылды машиналар жасаған "колбадағы ми" типті модельдеу болып табылады, ал олардың денелерінің жылуы мен электрлік белсенділігін машиналар энергия көзі ретінде пайдаланады. фильм философиялық ой саласында айтарлықтай резонанс тудырды, көптеген мақалалар оның аллегориялық мағынасын талқылауға арналған. "Матрица" идеясына ең толық сәйкестік Платонның үңгір туралы мифінде кездеседі; сонымен қатар, фильмде бірқатар философиялық, діни және көркемдік реминисценциялар бар.

Жан Бодрийяр «Симулякр и симуляция»

ayaulymdildabek — 2023-04-13 00:04:19 UTC

Бұл трактатта Бодрийяр өзінің бұрынғы теориялық дамуын қорытындылай отырып, шындық, рәміздер мен қоғам арасындағы байланысты зерттейді.

«Симулякр — это вовсе не то, что скрывает собой истину, — это истина, скрывающая, что её нет.

Симулякр есть истина.»

Бодрийяр қазіргі қоғам шындық пен мағынаны рәміздер мен белгілермен алмастырды, ал адамның бүкіл тәжірибесі шындықты модельдеу деп тұжырымдайды. Сонымен қатар, бұл симулякрлар шындықтың көрінісі ғана емес, олар тіпті алдамшы рефлексиялар емес.

Цветок пустыни

danamalik — 2023-04-17 11:13:56 UTC

Варис Дириенің тарихы-Сомалиден келген қарапайым көшпелі қыз. 13 жасында ол отбасынан қашып, Могадишоға жетті, содан кейін Лондонда болды. Бірнеше жылдан кейін ол әлемдегі ең танымал модельдердің бірі бола алды.

Варис алғашқы қара топ-модель емес еді, бірақ ол әйелдердің сүндеттелу тәжірибесін көпшілік алдында айыптаған, БҰҰ-ның арнайы елшісі болып тағайындалған және FGM-ге қарсы Қор құрған алғашқы әйел болды.
Филбм барысында қараңғы қоғамнан қашу жолымен шыққан кішкентай қыздың алпауыт мемлекет қоғамында резонанс тудырған мәліметтері және өз халқының миға сыймайтын мәдениетінің сырын ашуы үлкен талқылауға жол ашты. Бұл жерде мәдениет пен қоғамның бір бірімен қатар жүруі қажеттілігі анық көрсетілген. Филбм 2 сағаттай уақытты құрайды. Өзім үшін сәл қиындау болып, сұраққа толы оймен екі бөліп көруге тура келді.

"Пряности и страсти" фильм

danamalik — 2023-04-17 11:34:07 UTC

Тағдыры Прованстағы шағын қалаға тоқталған Үнді эмигранттарының отбасы бүкіл округке әйгілі "Плакучая ива" мейрамханасының дәл қарсысында шығыс асханасы бар кафе ашуға шешім қабылдады, оның иесі Малори ханым әлемдегі ең мақтан тұтатын Француз аспаздық дәстүрлерінің бастионы және оның мекемесі "Мишелин"каталогында жұлдызға ие болған.

Алғашында Мадам Малори шулы көршілерімен және олардың экзотикалық әдеттерімен өзінің жеккөрушілігін жасырмайды, бірақ бірте-бірте екі мейрамхана арасындағы клиенттер үшін соғыс, әсіресе жас эмигрант аспаз Хассанның керемет аспаз иесі екендігі анықталған кезде және француз тағамдарының рецептерін оны Үнді дәмдеуіштерінің құпиялары сияқты оңай игеріп алады.

Фильмде екі түрлі тұлғаның сипаттамасы берілген. Біріншісі, Хассан- жаңалыққа ашық, үнді мәдениетін толық ұстанатын, үнді қоғамының қарапайым жігіті.Екіншісі, Малори ханым-аристократка, тек арнайы ережемен қоғамда қмір сүретін, жаңа дүниеге жабықтау, өз халқынан басқа халықпен теңдеспейтін мәдениетке ие. Филбм барысында, қоғам бөлігіне де, мәдениет бөлігіне де нақты сюжеттер көрсетіліп, екі мәдениеттің де өз ерекшелігі және қызықтылығы бар екені көрсетілген.

Қазақ мәдениетінің би өнеріне ықпалы

danamalik — 2023-04-17 11:36:32 UTC

Мұхтар Әуезов:«Бiздiң қазақ халқы дарынды, өнерпаз халық, ән, күй сынды мұрамызда шек жоқ. Ал қазақ халқынан қалған би өнерінен мұра өте аз. Жаңа ұрпақ осы бидi қолға алғаны жөн. Менiң байқауымша осы өнерге талпынып жүрген Шара сияқты жастар бар. Одан бiр нәрсе шығатын сеземін. Ал қай өнердi алсақ та, опера болсын, музыка театры болсын, оның бәрi бисiз болмайды. Қазақтың мидай даласы... Көкпарды көз алдыңызға елестетiп көрiңiз. Бәйгенi көрдiңiз бе? Жорғаның жүрiсiн көрдiң бе? Мiне, осының бәрi қимыл-қозғалыс. Аттың желiсi, жәй жүрiсi, сылбыр жүрiсi, шабыс жүрiсi осының бәрi би емес пе, би. Қазақтың күйiн тыңдап көрiңiз, қандай әуен иiрiмдерi, ырғақтар жатыр. Қол өнерi, ағаш үйдiң өзi, ою, кiлем тоқу, өрмек тоқу, ши орау, осының бәрi қимыл, осының бәрiн ойлап музыкасын тауып, күйiн тауып сәйкестiрсең би болып шығады»,-деп ағынан жарылған екен.

danamalik — 2023-04-17 11:47:31 UTC

Қазақ би мәдениеті- өзімнің би ансамбльіндегі 5 жылдық тәжірибемнен үзінді. Әр биді жаттау үшін және орындау үшін сол бидің тарихына мәдени тұрғыда дайындалатынбыз. Кейін барып, биді орындау процесстері жүргізілетін.

danamalik — 2023-04-17 11:48:21 UTC

Мифология уақыты

danamalik — 2023-04-19 07:46:06 UTC

Мифологиялық уақыт-мифологиялық ойлау мен дүниетанымның қалыптасуы мен дамуына байланысты уақытша идеялардың күрделі жиынтығы.

Мифологиялық дүниетанымның бастауы алыс Тарихқа дейінгі кезеңдерге жатады және адам мен адамзат қоғамының қалыптасу кезеңіне, яғни адамның жартылай жануар ата-бабасын жануарлар әлемінен бөліп, дамудың сапалы жаңа, адами деңгейіне көшу кезеңіне жатады. Бізде осындай ежелгі ата-бабаларымыздың дүниетанымын және олардың қоршаған шындықтың уақытша қасиеттері туралы түсінігін тікелей қалпына келтіруге мүмкіндік беретін ақпарат көздері жоқ. Дегенмен, адамдардың әлем туралы ерте мифологиялық идеясы мезгілсіз болды деп болжауға белгілі бір себептер бар. Әрине, таза түрдегі мезгілсіз дүниетаным адам өзінің жартылай жануарларының ата-бабаларынан мұраға қалған уақыттың дамыған түйсігі болған, бұл оған күнделікті өмір процесінде іс жүзінде уақытты бағдарлауға мүмкіндік берген, бірақ уақыт туралы және одан да көп уақыт ұғымы туралы әлі түсінік болмаған алыс Тарихқа дейінгі кезеңдерде ғана болған.

Мифтік уақытта тотемдік, тайпалық ата-бабалар, демиургтер, мәдени кейіпкерлер әлемнің қазіргі жағдайын жасады: жер бедері, аспан денелері, жануарлар мен өсімдіктер, адамдар, экономикалық, діни және салттық әлеуметтік мінез-құлықтың үлгілері мен санкциялары және т. б

Қазақ және Түрік халқындағы "Албасты" мифологиясы

danamalik — 2023-04-19 07:57:46 UTC

Қазақ және Түрік мифологиясындағы "Албасты" персонажы. Екі халықта екі түрлі бейнеде және екі түрлі мақсатта сипатталған. Бірінші бейнесу, түрі өте қорқынышты, арық, сары шашы жалбыраған бір көзді әйел ретінде сипаттама берілсе, екінші бейне өте әдемі бірақ кекшіл қыз ретінде сипатталған. Адамдардың қорқынышынан күш алып, өмірін жалғастырып отырған.

Қазақ мифологиялық кейіпкерлері

danamalik — 2023-04-19 08:06:11 UTC

Қазақ мифологиясында 40-тан астам кейіпкер бар. Мысалы, "Қазақ мифтік тұлғалары" кітабында алты түрге жіктеу ұсынылады:

Тотемдік: Көк бұқа, көк бұқа;
Бақсылар: Самұрық, Бәйтерек, бақсы;
Демонологиялық: албас, жезтырнақ, жезтырнақ, мыс кемпір, ертегі, шайтан, жын, дию;
Хтоникалық: Дау-қара дау, бір көзді Даун, Шойынқұлақ, үш Дау, аю Дау;
Батырлық: сиқырлы көмекшілер(Таусоғар, көлтаус, Сакқұлақ, желаяқ, епті);
Трансформация: қаңбақ шал, тазша бала.
Ал алыптар екі сипатта келеді: бірі адам баласында көмектескіш, жақсылық ойлаушы жан болса, екіншісі – дүлей күштің иесі, жамандық жолында жүруші. Мәселен, арсалаң мен алаңғасар табиғатынан қырсық болса да, өте ақкөңіл, бала мінезді, ешкімнің көңілін қалдырмауға тырысатын аңғал кейіпкерлер. Қазақта «арсалаң» деген сөз ниеті таза, біраз ебедейсіздеу, қалбақтаған жарқын адамға айтылатыны содан.

danamalik — 2023-04-19 08:06:45 UTC

danamalik — 2023-04-19 08:06:59 UTC

Эрнст Бергнейм

ermekkyzya — 2023-04-19 17:13:48 UTC

Бернгейм тарихтың материалдық және формальды философиясын ажыратады. Тарихтың материалдық философиясы мынадай сұрақтар қояды: тарихи даму қалай жүреді? Нәтижелері қандай және тарихи дамудың мәні неде? Біз, бір жағынан, даму факторлары туралы, екінші жағынан, тарихи дамудың нәтижесі ретіндегі құндылықтар туралы айтып отырмыз. Ресми тарих философиясы бойынша Бернгейм гносеологияны түсінеді.
Сонымен, Бернгейм тарих философиясындағы онтологиялық және гносеологиялық бірліктен шығады деп айта аламыз. Бұл басқа ғалымдар тарапынан қолдау таба бермейтін жемісті идея.

Мифтік артықшылық

ermekkyzya — 2023-04-19 17:24:06 UTC

Хомо Сапиенстің басқа адамдардан артықшылығы неде? Тіл, бірақ жай тілден әлдеқайда басқа. Маймылдардың да тілі бар, оларда да өтірік айта алады. Маймыл басқасы банан тауып алған кезде «сақ бол жолбарыс» деп айғайлайды, содан кейін тауып алғаны қашып кеткенде бананды жейді. Приматтарда ғана тіл бара емес, мұндай жағдайда біз уникалды емеспіз.

Адамдық құндылықтың бір түрі өсек. Тіпті ертерек: адамдарға ең жақын примат түрі шимпанзелер әлеуметтік топ туралы ақпаратты бағалайды. Өсек-тайпаның тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік беретін өте маңызды ақпарат болды. Егер сізде өсекке деген құштарлық болса, бұл өте қарапайым шимпанзе инстинкті.

Тарих философиясы туралы

ayaulymdildabek — 2023-04-19 17:49:53 UTC

Тарихты басқарушы күш әртүрлі түсіндірілуі мүмкін. Идеалистік философияда тарихты басқаратын күш абсолютті рух (Гегель) деп қарастырылды. Рационалистер тарихты басқаратын күш ақыл-ой деп санады. Натуралистік бағыттардың өкілдері тарихты басқаратын күш табиғи заңдылық деп түсіндіреді. Қалай дегенде де бұл күштер тарихтан сыртта деп қарастырылады. Олар тарихты басқаратын күштер тарихтың өзінің ішінде құрылады деп есептемеді.

Маркстің пікірінше адамдар тарихты өздері жасайды, олар өздерінің бүкіл әлемдік тарихи драмасының актері де, авторы да өздері болып табылады. Маркс, - алдыңғы ұрпақтың іс-әрекеттерінің нәтижелері объективтілендіріліп, келесі ұрпақтың алдында алғышарт болып негізделіп жатады, - деді.

К.Маркс “история повторяется дважды»

ayaulymdildabek — 2023-04-19 17:57:33 UTC

К.Маркс г. Гегельге сілтеме жасай отырып, оқиға екі рет – бір рет трагедия түрінде, екінші рет фарс түрінде қайталанатынын айтты. Бұл Маркстің ең танымал және танымал сөз тіркестерінің бірі. Алайда, Марксте бұл фраза шын мәнінде тәуелсіз және күрделі сыныптық талдаудың нәтижесі болып табылады. Бұл жағдайда К.Маркстің "маймыл анатомиясының кілті адам анатомиясында жатыр" деген тағы бір көрінісі ұмытылады [3]: дамудың жоғары формасы төменгі кезеңді түсіндіреді деген мағынада. Біздің ойымызша, егер біз Маркстің жоғарыда аталған екі тезисін әлеуметтік даму процестеріне бірлесіп қолдансақ, онда біз жай ғана сипаттап, болжап қана қоймай, қысқартылған баған бойынша болашақ қоғамның әлеуметтік дамуын жүзеге асыра аламыз. Яғни, қоғамның дамудың прогрессивті кезеңінде ескі әлеуметтіліктің жойылуының ең ауыр кезеңдерінен өтіп, дамудың жоғары кезеңіне-1937 жылғы үлгіні тазартуға өтуіне жол бермеуге болады.

Құдай туралы не білеміз?

danamalik — 2023-04-26 05:02:27 UTC

Мұса пайғамбар Синай тауының басында от түрінде көріп, Одан Тәурат заңдарын алады. Ал Иса пайғамбар көкке қарап Құдай әкемен сөйлескенде, күннің күркірегеніндей дыбыс шығады. Мұхаммед пайғамбар Жәбірейіл періштемен бірге көкке көтеріліп, Алламен бетпе-бет кездесіп, сөйлеседі. Егер Алланың тұрағы, тұрпаты болмаса, онда Пайғамбар Онымен қалай кездесіп, сөйлесті – ол жағы беймәлім.

Ежелгі әлемдегі ең қуатты 15 Құдай

danamalik — 2023-04-26 05:08:16 UTC

Ежелгі әлемнің әр халқының өз Құдайлары болды, олардың көпшілігі ерекше күштерге ие болды және құдайларға одан да көп күш, білім мен күш беретін қуатты артефактілерге ие болды

Фильм "Книга Илая"

danamalik — 2023-04-26 05:13:18 UTC

Филбм барысында діннің және дін туралыбілімнің, қасиетті кітаптың қаншалықты маңызды екендігі түсіндіріледі. Фильм желісі бойынша Америка дүниежүзілік апаттан кейін өте ауыр жағдайға тап болады. Адамдар тіршілік ету үшін бір-біріне шабуыл жасап, қылмыс, өлім көбейеді. Осы тұста Илая кітабы адамдарды жауласпауға үгіттейді. Бір біріне дін жағынан болса да, адамгершілік жағынан болсада түсінстік танытуын ұғындырады.

ayaulymdildabek — 2023-04-26 13:57:33 UTC

asselyermekkyzy7 — 2023-04-26 16:31:39 UTC

Мақалада Ислам мен христиан діндерінің ұқсастықтары мен айырмашылықтары жазылған. Ұқсастықтарына бір Құдайға деген сенімге негізделген, ұқсас моральдық принциптерді тәрбиелейді және догманың шығу тегінің жалпы библиялық кейіпкерлерден бастау алады. Киелі кітап пен Құран мәтіндері көп жағынан ұқсас.
Дегенмен, бұл діндерде көптеген айырмашылықтар бар және көптеген сенушілер негізгі дін ретінде өз діндерін бөліп көрсетеді.

Діндердің негізгі айырмашылығы Құдайдың мәнін түсінуде. Христиандық тұрғысынан Құдайдың табиғаты үш Тұлғада: Әке, Ұл және Киелі Рухта жатыр.
Исламда Аллаһ бір тұлғада бейнеленген және оның жаратылысы адам санасына түсініксіз. Айтпақшы, «Аллаһ» жеке есім емес, «Құдай» сөзінің арабша аудармасы.
Исламда Иса Мәсіх Құдай ретінде танылмайды, бірақ ең ұлы пайғамбарлардың бірі болып саналады. Мұсылмандар сонымен қатар Жаңа өсиет Жазбасының көптеген тармақтарымен, мысалы, Мәриямның пәк болып туылуы мүмкіндігімен келіседі. Бірақ идеология адамды Аллаһқа теңеуге жол бермейді.

asselyermekkyzy7 — 2023-04-26 17:50:44 UTC

asselyermekkyzy7 — 2023-04-26 17:52:22 UTC

danamalik — 2023-04-27 02:33:56 UTC

danamalik — 2023-04-27 02:34:11 UTC

ermekkyzya — 2023-04-27 05:13:43 UTC

Мұсылман қауым ақыретке сенетіні сөзсіз. Адамның ойына келмейтін, әлі жауабы жоқ сұрақтарға осы кітап жауап береді. Іліп алған бөлімдерге “ Жұмақта ұйқы бола ма?”, “Жұмақтың иісі қандай болады?” деген бөлімдерді қызық деп таптым. Қандай ізгі амалдардың жұмаққа жетелейтіні, керісінше қандай амалдардың тозаққа апаратыны негізделген.

ermekkyzya — 2023-05-03 06:00:08 UTC

Ұлттық рух бар жерде рухани жаңару күш алады. Мемлекет басшысы атап көрсеткендей ұлттық сана, ұлттық код рухан жаңарудың түп қазығы, ұлттың негізі арқылы жеке адамның, халықтың, елдің уақыт талабына сай ізденуі, еңбек қоғамын құруы, уақытты, еңбек пен білімді, денсаулықты қатар бағалап, қатар қорғай алған қоғам ұлттық рухымен мемлекетіне, қоғамына, еліне игілік әкелетін дүниелерді қалыптастырады.

Мәңгілік ел идеясы

danamalik — 2023-05-04 02:31:04 UTC

Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауында «Қазақ Елінің ұлттық идеясы - Мәңгілік Ел!» - деген ой айтты.

«Мәңгілік Ел» ата-бабамыздың сан мындаған жылдар бойғы асыл арманы екені баршамызға белгілі. Ол арман - әлем елдерімен терезесі тең, әлем қатынасынан ойып тұрып орын алатын Тәуелсіз мемлекет атану еді, ол арман - тұрмысы бақуатты, түтіні түзу шыққан, ұрпағы ертеңіне сеніммен қарайтын бақытты ел болу еді. Біз бұл армандарды ақиқатқа айналдырдық. Мәңгілік Елдің іргесін қаладық. Мен қоғамда «қазақ елінің ұлттық идеясы қандай болуы керек» деген сауалдың жиі талқыланатынын естіп жүрмін. Біз үшін болашағымызға бағдар ететін, ұлтты ұйыстыра ұлы мақсаттарға жетелейтін идеясы бар. Ол - Мәңгілік Ел идеясы», - деп атап өтті Елбасы.

Сонымен қатар, Ұлт Көшбасшысы Н.Ә. Назарбаев «Мәңгілік Ел» ұғымы ұлтымыздың ұлы бағдары - «Қазақстан-2050» Стратегиясының түп қазығы етіп алынғанын алға тартты.

«Қазақстан-2050» Стратегиясы: қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» Елбасы Жолдауындағы «Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясын өмірде іске асырудың негізі мектепте қалануы тиіс. Орта білім беру жүйесінде «Мәңгілік Ел» идеясы балалар мен жастарды жоғары руханилық, азаматтық ұстаным, әлеуметтік жауапкершілік қазақстандық қоғам игілігі үшін еңбек ету дайындығын, жаңа қазақстандық патриотизм мен бірігу сезіміне тәрбиелеуге бағытталған.

Қазақ халқының рухани мәдениеті

danamalik — 2023-05-04 02:35:32 UTC

Қазақ халқының рухани мәдениеті

Қазақ халқының мәдениеті – қазақ жерінде өмір сүріп, қазақ ұлтын құраған рулар мен тайпалардың материалдық мәдениеті мен рухани мәдениетінің заңды жалғасы, өзіндік сипаты бар дәстүрлі мәдениет. Қазақ халқының қалыптасуына байланысты, қазақ халқына тән материалдық және рухани мәдениеттің сипатты белгілері орнықты. Бұл қалыптасқан мәдениет қазақ халқының өз ата – бабаларының мәдени қазыналарын қамтыған мәдениет болды. Қазақ халқының мифтік аңыздары, салт-дәстүрлері, аспан әлемі жөніндегі түсініктері, байырғы қазақ күнтізбесі, бай әдеби мұралар, көркемөнердің сан алуан түрлері, шежірелік шығармалар, халық емшілігі және материалдық мәдениет мұралары т.б. ұрпақтан – ұрпаққа жалғасып келе жатқан көне мәдениет куәліктері екені анық. Халық бұқарасы материалдық мәдениет, рухани мәдениет жетістіктерінің жасаушылары болды. Соның ішінде кейбір салт-дәстүрлер, ғұрыптар жайлы айта кетсек.

Ислам дініне дейінгі,ертедегі әр түрлі ғұрыптар мен салттарға байланысты- отқа табыну салты болды. Отпен тазарту аластау түріндегі ертедегі отқа табыну қазақтар өмірінің әр түрлі қырларынан байқалады.Отқа табыну отбасы өмірінде де байқалады, мысалы адамдардың кейбір аурулары өткен кездерде отпен емделеді.Әрбір отбасында ошақты құрметтеу дәстүрі сақталды.Қазақтарда отқа түкіруге, отқа қарап дәретке отыруға, оттан аттап өтуге,тіпті бір кездері от жағылған орында басып өтуге тыйым салынған.

Жазғы көші-қон кезінде әрбір ауыл көш керуенді салтанатты түрде рәсімдеуге ерекше көңіл бөлді. Бұл үшін көш басындағы түйеге қырғауылдың ұзын қанаттарынан төрт айыр қарқара орнатты.Халықтың түсінігі бойынша,қырғауылдың әдемі қауырсындары бөгде адамдардың назарын аударып,көш керуенді көз тиюден және жол бойындағы әр түрлі қолайсыз жағдайлардан сақтайтын болған.
Қазақ ауыз әдебиеті — қазақ халқының бұқаралық көркем сөз шығармашылығы. Алғашқы нұсқалары ерте заманда, түркі тектес рулардың, тайпалардың сөйлеу тілі қалыптаса бастаған кезде пайда болған. Қазақ ауыз әдебиеті мейілінше алуан түрлі тақырыпты қамтыды. Басқалардан гөрі тұрмыс-салт жырларының түрлері көп. Діни ұғымға байланысты өлеңдер, арбау, жалбарыну, бәдік, бақсы сарыны болып бөлінсе, үйлену, қыз ұзатуға байланысты өлеңдер — той бастар, бет ашар, жар-жар, сыңсу болып дараланады. Бұлардан басқа тіршілік кәсіпке, төрт түлік малға байланысты да өлең түрлері және адам өміріндегі мұң-шерді білдіретін қоштасу, естірту, көңіл айту, жұбату, жоқтау тәрізді өлеңдер де бар. Қазақ ауыз әдебиетіндегі ұсақ өлеңдерді халық лирикасы немесе халықтың өлең-жырлары деп те атайды. Осы топқа жататын шығармаларға қара өлең, өтірік өлең, бесік жыры және толғау, терме, тақпақты да қосуға болады. Дастандар тобына батырлар жыры, лиро-эпос, тарихи жырлар жатады. Ертегілер: қиял-ғажайып ертегілері, хайуанат жайындағы ертегілер және салт ертегілері болып бөлінеді. Шешендік сөздер, қанатты сөздер, нақылдар, мақал-мәтелдер — бейнелі сөздер тобын құрайды. Жұмбақтар мен жаңылтпаштар да осы топқа жақын. Қазақ ауыз әдебиетінің жанрлары бір мезгілде пайда болған есім. Тұрмыс-салт жырларының кейбір түрлері көне заманның куәсі болса, тарихи жырлар, айтыстар бертінде шыққан. Қазақ ауыз әдебиетінің асыл қазыналарын тарататын, ұрпақтан-ұрпаққа жеткізетін, сақтаушы дарынды адамдар — ақындар, сал-серілер, жыраулар, шешендер, т.б. боды. Ақындар халықтың поэтикалық мұраларын сақтап, айтып берушілер, лирикалық жырларды жасаушылар болды. Сал, серілердің арасында көптеген атақты сазгерлер мен жезтаңдай әншілер шықты. Олардың ең атақтылары: Біржан сал Қожағұлұлы мен Ақан сері Қорамсаұлы. Олардың әндері қазақ мәдениетінің алтын қорында мәңгі сақталып тұр. Сонымен қатар айтыс ақындары да қоғамда маңызды роль атқарды. Олар өз заманындағы қоғамдық проблемаларды, әділетсіздіктерді, әйел теңсіздігі жайлы мәселелерді қозғап жүрді.

Инудизм Философиясы

ayaulymdildabek — 2023-05-05 15:11:09 UTC

Индуизмнің тұңғыш қауымы – «адживака»тақуалық жолын тұтып, тән құмарлығымен күресті . Бірақ , Вишнуға табынды. «Адживака» діни идеяларын «бхагаватами» толықтыра түсті . Ол Вишнумен қатар Кришнаға тең дәрежеде құрмет көрсетті. XII ғасырда брахмандар жарты құдай – Рамаға ерекше тұғыр орнатты. XV ғасырда діни ғұрыптар қара халықтың тілі болып саналатын хинди тілінде атқарыла басталды . Осының нәтижесінде Вишнудің көпшілік арасындағы мәртебесі жоғарылай түсті . Шиваға құлшылық жасау да осы құдайды мойындаушы қауымдардың бірлігінің нығаюына қызмет етті . Бірақ , көпқұдайлық үнді халықтарының одан әрі қауымдаса түсінуіне кедергі болған жоқ. Керісінше, осы көп құдайлар біртұтас діни түсінік аясында құрметтеліп, индуизм баршаның дініне айналды. Индуизм үшін «Махабхарата» және «Рамаяна» эпостары-Үндістанды арий тайпалары жаулап алуы кезеңіндегі үнділердің қаһармандық күресі туралы әңгімелейтін қасиетті аңыздар жинағы.

ayaulymdildabek — 2023-05-05 15:12:32 UTC

Мұнда құдай тұжырымдамасы әр түрлі, себебі индуизм Үндістанда ғасырлар бойы жинақталған жазбалардың барлығын өзінің қасиетті кітаптары ретінде қабылдаған, сондықтан да осы кітаптарда аталған 33 құдайдың (11-і аспандағы, 11-і ауадағы, 11-і жердегі) бәрі индуизмде мойындалады. Брахман – әлемді жаратушы, бастапқы бірліктің барлық тірі және өтпелі шындықтың мәңгілігін жүзеге асырушы. Бірақ Брахманның адам алдындағы еңбегі дәстүрлі индуистік түсінік бойынша көрнекті болмады. Сондықтан да Брахманға онша сыйынбайды, оған арналған храмдар саны да санаулы ғана. Индуистердің көпшілігі Шива мен Вишнуға табынғандықтан, шиваиттер мен вишнуиттер болып екіге бөлінеді. Шиваның негізгі қызметі жою және өзгерту, сонымен қоса ол – өмірлік күштің және еркектік бастаманың иесі.

ayaulymdildabek — 2023-05-05 15:35:17 UTC

Ұлт көшбасшысының "Мәңгілік Ел" идеясы – тәуелсіздігіміздің тұғыры. Мұндай пайыммен отандық сарапшылар да келіседі. Мәселен, Мәжіліс депутаты Нұртай Сабильяновтың пікірінше, Қазақстан халқы өз болашағын әрдайым Мәңгілік Елмен байланыстыруы керек. Себебі, Елбасының бұл бастамасы – тәуелсіздікті нығайту жолы. "Тәуелсіздік – біздің басты құндылығымыз. Ал тұрақтылық, бірлік және татулық салтанат құрған қоғам тәуелсіздіктің тұғырын одан әрі бекіте түседі" дейді ол.