Iraungipen masiboak by Ainara Achurra https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju en-us 2024-09-16 19:16:25 UTC 2025-09-16 10:15:53 UTC hello@padlet.com Izaro Alonso, Onintze Barrenetxea, Irantzu González eta Ander Jimenez https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587337343 Late Devonian mass extinction

Iraungitako espezieen ehunekoa: %80.

Iraupena: gutxi gorabehera 20 milioi urte.

Arrazoia: glaziazioa edo azidifikazioa.


]]> 2025-09-16 09:32:58 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587337343 Paula Gómez, Aitor Fernández, Ziortza Luque eta Ane Legarreta https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587339847 Zenbat espezie iraungi ziren? %60-76 espezie bitartean iraungi ziren.

Zenbat denbora iraun zuen? Milaka urte.

Zein izan zen arrazoia? Planetan meteoriotoa erortzeak iraungipen masiboa sortu zuen.

]]> 2025-09-16 09:34:41 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587339847 Markel Serrano, Iñigo Ortíz, Paul Ochoa eta Aitor Bilbao https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587340008 Ordovidician-silurian ezagutzen diren espezien %85 iraungi zen. Iraungipena milioi bat urtekoa izan zen gutxi gorabehera, gehien bat glaziazioa dela eta. Beste arrazoi batzuk izan ahal dira, sumendien aktibazioa edo supernoba baten erradiazioa.

]]> 2025-09-16 09:34:45 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587340008 Aitor Bengoetxea, Asier Iglesias, Eneko Pérez, Alain Prado https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587342076 Duela 375 milioi urte, espezieen ehuneko 75-80 galdu egin zen glaziazioaren ondorioz. Beste teoria bat da ozeanoen barruan alga-kopuru handia zegoenez eta horiek oxigenoa kontsumitzen zutenez, espezie gehienak ito egin ziren. Gutxi gorabehera 20 milioi urte iraun zuen.

]]> 2025-09-16 09:36:22 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587342076 Ainhoa Villarmarzo, Lucía Sojo, Leire Arandilla, Aizpea Cortazar, Jon Dávila https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587343648 Permian-Triassic Extinction:

Etapa honen itsas espezien iraungipenaren ehunekoa %90-96 koa da. Hala ere, lehorreko espezien iraungipenaren ehunekoa %70koa da. Honako etapa 60.000-200.000 urte iraun zuen. Iraungipen hau berotegi efektuko gasen ondorioz gertatu zen.

]]> 2025-09-16 09:37:42 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587343648 Izaro Dono, Maider Echevarria, Nerea Flores eta Ainhize Villasante https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587344633 PERMIAN-TRIASSIC

Iraungitako espezieen ehuenkoa: Lurreko %70 eta itsasoko %95

Iraupena: 60.000tik 200.000 urtera arteko aldaketa azkar batean

Arrazoia: Sumendien erupzioak Siberian,; karbono dioxido eta sufre gas askoa askatu zituen.

]]> 2025-09-16 09:38:29 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587344633 Vanessa Parro, Sheila Izquierdo, Naroa Etxegaray, Elena Rodilla https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587346797 Triasic-Jurasic espezieen %75a iraungi zen, Lurran meteorito bat gertatu baitzen. 5 desagertze masiboaren iraumgitze nagusietako bat

]]> 2025-09-16 09:40:07 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587346797 Alaitz Arrieta, Eider Becerril, Nahikari Mota eta Ane Gutierrez https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587347674 Iraungipen honi Ordovician-Silurian deitzen zaio eta duela 440 milloi urte gertatu zen. Nahiz eta ikerlariek bi arrazoi nagusiengatik gertatu zela esan, teoria gehiago ere badaude. Bi arrazoi horiek hurrengoak dira; lehendabizi, izozte garaia etorri zen, ur mailak jaitzi eta animali eta izaki bizidun asko iraungi ziren, beste batzuk ordea tenperarura baxuetara ohitu ziren. Bigarrengo arrazoia berotze bat izan zen, ur mailak berriro igoz eta honek tenperatura baxuetara ohitu ziren animali eta izaki bizidunen iraungitea ekarri zuen. Datu horiek kontuan hartuz, ikertzaileek diote generoen %60a iraungi zela eta espezieen %85a. Iraungipen hau milloi bat urte iraun zuen.

]]> 2025-09-16 09:40:45 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587347674 Olaia Alava, Carla De Pablo, Ainhoa Jimenez eta Janire Alonso https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587348151 Zientzialari batzuk diote zumendi-erupzioek CO2 tona batzuk isuri zituztela atmosferara eta horrek beroa harrapatu eta ozeanoak azidotu zituela, desagertze masibo hau eraginez. Beste zientzialari batzuek diote asteroide edo kometa baten talkak eragin zuela desagertzea. Bizitzaren 75% inguru galdu zen.

Iraupena: gutxi (10 milioi urte)


]]> 2025-09-16 09:41:06 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587348151 Izaro Alonso, Onintze Barrenetxea, Irantzu González eta Ander Jimenez https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587377637 Gaur egun ez gaude iraungitze masibo baten aurrean espezieen galera %69koa delako (zientzialariek diote iraungitze masibo bat izateko espezieen galera %75a baino handiagoa izan behar dela, eta gu nahiz eta hurbil egon ez gara portzentaia horretara heltzen).

]]> 2025-09-16 10:02:48 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587377637 Izaro Dono, Maider Echevarria, Nerea Flores eta Ainhize Villasante https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587382203 Datuetan ikus daitekeen bezala, lehenengoan espezieen %85 iraungi ziren, bigarrenean %80, hirugarrenean %90, laugarrenean %75 eta bosgarrenean %60-76.

Beraz, iraungipen masibo gehienak %75 baino gehiagokoak direnez, esan genezake iraungitze masibo batean murgilduta gaudela. Gainera, iraungipen masibo bakoitzak bere arrazoi desberdina du, hala nola, glaziazioa, sumendiak edo azidifikazioa.

]]> 2025-09-16 10:06:15 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587382203 Aitor Bengoetxea, Asier Iglesias, Eneko Pérez, Alain Prado https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587384575 Espezieen iraungipena erritmo handiagoa hartzen ari da, pertsonen eraginagaitik. Iraungipen hau milka aldiz handiagoa eta azkarragoa da iraungipen normalekin konparatuta.

]]> 2025-09-16 10:08:11 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587384575 Izaro Alonso, Onintze Barrenetxea, Irantzu González eta Ander Jimenez https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587386207 Horrez gain, aurreko iraungitze masiboen denbora tarteak oso nabarmenak dira (milioika urtekoak), eta gaur egun denbora tartea oso txikia da. Beraz, gaur egungo egoera ezin daiteke iraungitze masibo bezala kontuan hartu; izan ere, prozesu honek 500 urte soilik daramatza, eta datu hau oso urria da iraungitze masibo bezala izendatzeko.

Gainera, arrazoia gu garela kontuan izanik, gu ere horren irtenbidea izan gaitezke.

]]> 2025-09-16 10:09:24 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587386207 Alaitz Arrieta, Eider Becerril, Nahikari Mota eta Ane Gutierrez https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587388107 Zientzialariek diote iraungipen masiboa izateko, gutxienez, animali eta izaki bizidunen %75 iraungi behar dela. Gaur egun ordea, %69an gaude oraindik, beraz, ez gara gutxienezkora heldu. Beste alde batetik, aurreko iraungipen masiboek milloika urte iraun dute, gutxien iraun zuena 60.000-200.000 urte ingurukoa izan zen eta gaur egungoa 100-500 urte inguruan dago, hau da, aurrekoetatik oso urrun.


Datu guztiak kontuan izanda, gure ustez, ez gaude oraindik iraungipen masibo batean murgilduta, baina azken urteetan izaki bizidunen iraungipenak egin duen gorakada kontuan hartuz, etorkizunean iraungipen masibo bat gerta daitekeels uste dugu.

]]> 2025-09-16 10:10:52 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587388107 Aitor Fernández, Paula Gómez, Ziortza Luque eta Ane Legarreta. https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587389039 -Azterketa globala eginez gero, espezieen %69 baino ez da galdu horregatik ez gara iraungipen masibo batean kokatzen. Iraungipen masibo batean gaude, %75a baino gehiago izan behar du, espezieen galera gertatzeko. Horren ondorioz, egoera honi aurre egiteko denaboraz gabiltza.

-Iraungipenak egon badira ere, beti topatu izan dugu egoera hauei aurre egiteko modua.

-Egoera askotan ez dira izakiak izaten iraungipen hori sortzen dutenak, katastrofe naturalak izan ohi dira.

]]> 2025-09-16 10:11:29 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587389039 Sheila Izquierdo, Naroa Etxegaray, Elena Rodilla eta Vanessa Parro https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587390225 Gaur egun 3 espezie orduko iraungitzen ari dira, beraz, esan dezakegu iraungitze masibo posible baten aurrean gaudela. Zoritxarrez, gero eta gehiago gertatzen ari da beste espezieen desagertze batzuekin alderatuz, gizakien eraginagatik.

]]> 2025-09-16 10:12:31 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587390225 Janire Alonso, Ainhoa Jimenez, Carla de Pablo, Olaia Alava https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587391086 Gaur egun ez gaude iraungitze masibo baten aurrean. Zientzialariek dioten moduan, hau gertatzeko espazien galera %75koa izan behar delako eta gaur egun %69koa da.

Denbora gutxi pasa da iraungipen masiboa gertatu dela zehazteko, hau da, 100-500 urte, aurrekoak milaka urte iraun zutelako.

Bestelako iraungipenak arrazoi naturaleen ondorioz gertatu ziren eta honetan gizakien errua dela diote.

]]> 2025-09-16 10:13:08 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587391086 Ainhoa Villarmarzo, Lucía Sojo, Leire Arandilla, Aizpea Cortazar eta Jon Dávila https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587392663 Kontuan izanik, zientzialariek esaten dutela iraungipen masibo bat izateko, galera gutxienez %75koa izan behar dela eta antropozenoaren iraungipeneko espezie-galera %69koa dela, gaur egun ez gaudela iraungipen masibo baten aurrean esan daiteke. Gainera, ebidentziak aztertuta, bost iraungipen masiboak gertatu ziren %75ko galera gaindituz gizakiak Lurrara heldu aurretik.

]]> 2025-09-16 10:14:19 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587392663 Markel Serrano, Paul Ochoa, Iñigo Ortiz eta Aitor Bilbao https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587393329 Ados gaude iraungipen masibo batean gaudenarekin, 11.700 urteetik ona ia %70 espezie ezberdinak iraungitu dira. Horrela jarraituz gero laster %75 ra ailegatuko gara. Beste galerekin alderatuta, espezien galera abiadura gehien duena da, iraupen gutxiago duen galera baita. Horregatik diogu espezie galera baten gaudela.

]]> 2025-09-16 10:14:48 UTC https://padlet.com/ainara_achurra/qz3szj8dk6ng39ju/wish/3587393329