тын маңызды мембраналык курылымнын кілтініңбірі.

Митоз кезінде митохондриялар ядро

тусініктер:

мембранасыный айналасына жиналады.

• сырткы жане ішкі

Метафаза сатысында олар хромосомаларды

мембрана

поротасына ау с, долінгенней кейн жась-

• кристалар

• цитохромалар

ша ортасына ауысады. Барлык митохондрия

• дегидрогеназалар

козгалмалы болшек болыш табылады. Ба-

• жасушалык тыныс алу

• тыныс алу тізбегі

уыр жасушасында олар "жузіп журеді",

• АТФ-синтетаза

ал булшыкет (канка) жасушаларында, белгілі орында — АТФ-ті кажет ететін курылыма жакын жерде усталыш турады. Эпителий жасушаларында митохондриялар белінділер (секрет) козгалысыные багыты бойында орналасады, ейткені белінділердін тузілуі ушін АТФ кажет болады. Белсенді кызмет аткаратын булшыкет жасушаларында олар миофибрилді бойлай багдарланады. Сонымен катар митохондриялар кейде "метаболизмдік отын" ретінде пайдаланылатын май косындылары

жанында жинакталады.

Митохондрияларда жасушалык тыныс алу процесін катализдейтін

манызды ферменттер шогырланган. Дел соларда тотыгу аркылы

фосфорлану жузеге асады, ягни электрондар агынынын энергиясы

АТФ молекулаларында жиналады. Сондыктан митохондрияларды

жасушаныц куат стансысы деп айтады (104-сурет).

Митохондриялардын сырткы мембранасында триптофаннын то-

тыгуын катализдейтін моноаминоксидаза ферменті болады. Онын болуы зерттелетін материалда сырткы мембрананын болатындыгын делелдейді. Сондыктан оны фермент - маркер деп атайды.

Митохондрияларда журетін ферменттік процестер біршама кур-делі. Митохондриялардагы реакциялардын курделілігін сипаттау ушін реакцияга 70-тен астам ферменттер, бірнеше коферменттер, кейбір металдардын иондары катысатынын айту жеткілікті.

Тақырып түсінікті болды

Асхатбай Айбану 10Г