Complementaire zorg (CZ) betekent letterlijk ‘aanvullende zorg’ en komt dus niet in plaats van de reguliere zorg. In de complementaire zorg kijken we naar het geheel, dus het totaal van lichamelijke, emotionele, mentale, spirituele en sociale behoeften. Het doel is om welbevinden, comfort en kwaliteit van leven te bevorderen waarbij het accent ligt op ontspanning. Welbevinden is iets dat per persoon kan verschillen en dat iedereen anders ervaart. Complementaire zorg past daarom prima binnen het gedachtegoed van Positieve Gezondheid.

Complementaire zorginterventies

De meest voorkomende complementaire zorginterventies die worden toegepast in verpleeghuizen/hospices om bovenbeschreven klachten te verminderen of ter bevordering van ontspanning zijn:

Kwaliteit en Complementaire Zorg
Bij complementaire interventies wordt nog vaak gedacht ‘baat het niet, dan schaadt het niet’. Maar bij de inzet van veel soorten complementaire zorg, zoals etherische oliën en massage, is het van belang dat zorgverleners goed zijn geschoold. Door scholing ben je op de hoogte van indicaties, contra-indicaties en eventuele interacties. Aandacht van de zorgverlener en kwaliteit van zorg zijn belangrijk in de palliatieve zorg en ook in de complementaire zorg. Als je de cliënt een veilige en vertrouwde omgeving biedt, heeft de zorg het meeste effect.

Het hoeft niet altijd tot bemiddeling komen. Beide partijen kunnen zich tot mij wenden om advies te krijgen. Alle gesprekken worden vertrouwelijk behandeld. Even in Zorggroeptaal, je kan met mij sparren over je casus.

Tevens kan bij mij informatie worden ingewonnen over zaken die met klachten in relatie tot cliënten te maken hebben. Bijvoorbeeld de klachtenprocedure.

Klachtenprocedure
Er zijn twee soorten klachten: formele en informele klachten.
Formeel: Klachtencommissie of Raad van Bestuur met een oordeel
Wanneer een klager een oordeel wenst t.a.v. een klacht dan kan deze worden ingediend bij de klachtencommissie of Raad van Bestuur. Deze oordeelt in hoeverre een klacht terecht of onterecht is.
De klachtencommissie bestaat uit mensen die niet bij de Zorggroep werkzaam zijn. De klachtencommissie geeft een advies aan de Raad van Bestuur. Deze kan hiervan afwijken. Om tot een advies te komen (dus is de klacht terecht of onterecht) houdt de klachtencommissie een hoorzitting. Er is een delegatie van drie personen van de klachtencommissie aanwezig. Ze geven doorgaans eerst het woord aan de klager en dan de medewerker/manager. Hierna sturen ze hun advies aan de Raad van Bestuur.
Deze procedure duurt ongeveer 6 tot 10 weken.

Geschillencommissie
Wanneer een klager het niet eens is met het oordeel van de Raad van Bestuur dan kan beroep worden aangetekend bij de geschillencommissie. Deze geeft een bindende uitspraak.

Informeel : het gesprek tussen klager en medewerker
Klachten kunnen ook informeel worden opgepakt in de lijn. Deze route heeft de voorkeur. De klager gaat dan in gesprek met de medewerker en/of de manager.
Hierbij kan de klachtenfunctionaris een bemiddelende rol innemen als de klager dat wenst. Het oppakken van klachten is een lijnverantwoordelijkheid, m.a.w. de leidinggevende is hierbij ook aanwezig.
Mocht de klager niet tevreden zijn over het resultaat van de bemiddeling dan kan hij/zij nog altijd een formele klacht indienen.

Binnen De Zorggroep kun je de hulp inschakelen van een mobiel begeleidingsteam voor tijdelijke ondersteuning en begeleiding bij onbegrepen (probleemgedrag) bij cliënten zowel in de sector Wonen, als ook in de sector Thuis. Dit team bestaat uit gespecialiseerd verpleegkundigen en GZ-psychologen. Alle teams van De zorggroep kunnen dit mobiel begeleidingsteam inschakelen en/of scholing aanvragen.

Wat levert het op?
Door het mobiel begeleidingsteam in te zetten:

Stap 2: Vaststellen BEM en afspraken maken over eigen beheer 

Stap 3: Vastleggen afspraken als subdoel in zorgplan 

Stap 4: Informeren arts en apotheek 

Stap 5: Signaleren en evalueren 

       -  Afwijkingen afgesproken plan
       -  Opnieuw stap 1 t/m 4 volgen

Verwijzing 

De apotheek

De 24-uurs post

Bestellen:
De 24-uurs verpleegkundige of de dienstdoend zorgmedewerker (afhankelijk van de locatie)

Opslag en beheer:
24- uurs verpleegkundige of dienstdoend zorgmedewerker 

Richtlijnen voor opslag van opiaten 

Sleutelbeheer

Controle

N.B. 
De 24-uurs verpleegkundig mag de volgende taken delegeren:

24 u verpleegkundigen blijven eindverantwoordelijk voor de medicatie, en dus ook opiaten, van de werkvoorraden op de woongroepen/afdelingen.
Retour opiaten

Halve tabletten
Medicatie die op de markt komt wordt doorgaans getest met gezonde jonge mannelijke  vrijwilligers. Dat kan betekenen dat de dosering die op de markt is gebracht voor ouderen soms te hoog is.
Maar de werkzame stof kan dus zeker goed en noodzakelijk zijn voor betrokken cliënt maar niet in de dosering die op de markt is gebracht.
Er zijn fabrikanten die behalve tabletten soms ook vloeistoffen op de markt brengen  zodat een lagere dosering niet in de vorm van een halve tablet maar in de vorm van een aantal druppels  beschikbaar is.
Maar niet alle geneesmiddelen bestaan in vloeibare vorm!  Dat kan aan de fabrikant liggen maar vaak ook aan de aard van de werkzame stof. Dus voor al die gevallen waarin een halve dosering nodig is en de apotheek geen vloeibare vorm beschikbaar heeft wordt een halve tablet voorgeschreven.
Na het splitsen van de hele tablet wordt één halve tablet aangeboden aan cliënt de andere helft gaat retour naar de apotheek. Het bewaren van halve tabletten en het vervolgens toedienen is een risicovolle handeling, omdat er dan onduidelijkheid kan plaatsvinden van welke medicatie het precies is, dus daarom in het kader van medicatieveiligheid niet gewenst is.

Dokterstas / spoedbox / noodkoffer
Indien er sprake is van een dokterstas / spoedbox wordt deze opgeborgen in een afgesloten kast, in een afgesloten ruimte en wordt het beheer en de controle op de inhoud meegenomen in de hierboven genoemde handelingen. 
Indien er locatie-specifieke afspraken gemaakt worden m.b.t. beheer en controle van de noodkoffer dokterstas / spoedbox / noodkoffer, worden deze  binnen de locatie schriftelijk vastgelegd. 

Bewaartermijn lijsten 

Gereed maken
Richtlijnen
Het verstrekken van meerdere eenheden, aan 1 cliënt, is uitsluitend toegestaan voor een zo kort mogelijke periode en wel tot de volgende reguliere werkdag. Tenzij de arts anders besluit. 
De dienstdoend medewerker

Evaluatie
Dienstdoend medewerker

Een hiervoor aangewezen medewerker (VAK-er/ aandachtsvelder/melder, etc)

De aandachtsvelders

De 24-uurs VP

Aanpassingen medicatie en informeren client

Afstemming nodig vanwege twijfel of spoed? -> afstemmen met apotheker.
Verwerken in EVC anders in conform noodprocedure
Medicatie voorgeschreven, maar bij voorbehouden handelingen -> opstellen en versturen van uitvoeringsverzoek.

Handhygiëne is en blijft het meest belangrijk om verspreiding van micro-organismen te voorkomen.

Er zijn twee manieren; Handen wassen met water en zeep en het gebruik van handalcohol. Beide manieren zijn even goed. Alleen indien je handen zichtbaar vuil zijn en na eigen toiletgebruik is handen wassen noodzakelijk. In andere situaties kun je handdesinfectie toepassen.

Persoonlijke hygiëne (zie foto hierboven)
De Zorggroep stelt dienstkleding beschikbaar, die je over je eigen kleding kunt dragen. Zorg ervoor dat tijdens de zorgverlening je onderarmen vrij zijn zodat je handhygiëne op de juiste wijze kunt uitvoeren.

Beschermingsmiddelen
Persoonlijke beschermingsmiddelen worden o.a. gedragen indien er sprake is van bijv. BRMO, MRSA, andere ziekteverwekkers zoals Norovirus, Scabies (Schurft, Clostridium difficile, Coronavirus, Influenzavirus).
Welke PBM je moet gebruiken staat vermeld in de betreffende protocollen/werkinstructies in KompaZ.
Begin bij het aantrekken van je beschermingsmiddelen met masker en schort (indien van toepassing) en doe handschoenen als laatste aan.
Indien er zowel een masker, schort, handschoenen en eventueel veiligheidsbril wordt gedragen is bij het uittrekken de volgorde van belang om jezelf niet te besmetten.

Beleef tv
Met interactieve spellen worden mensen zowel mentaal als in de fijne motoriek gestimuleerd. Denk bijvoorbeeld aan een ‘jukebox’ met muziek en beelden uit de jeugd van de bewoners of aan een spreekwoordenspel. Samen spelen bevordert vrolijkheid, gezelligheid en verbondenheid.

Belevenistafel MOBY
De software van BelevenisTafel biedt bewoners van zorginstellingen ontspanning, beleving en stimulering van het geheugen. Bovendien kan de software helpen de apathie, die kan optreden bij ouderen met dementie, te doorbreken.

CRDL
De CRDL vertaalt aanraking in geluid en maakt hierdoor nieuw contact mogelijk voor mensen die moeite hebben met communicatie en sociale interactie - zoals mensen die lijden aan dementie, autisme of een verstandelijke beperking - en hun omgeving. De CRDL verbindt mensen met elkaar, zorgt voor levensgenot en verbetert de kwaliteit van leven.

Wondertelefoon innovatheek
De Wonderfoon maakt van een ouderwetse telefoon een muziekspeler waarmee liedjes kunnen worden gekozen door een telefoonnummer te draaien.

InmuRELAX
Ontspannen met zachte, meditatieve muziekInmu staat voor interactieve muziek. Dit hulpmiddel is aantoonbaar effectief voor het verminderen van stress en spanning door middel van muziek en vibratie. De muziek is zacht en meditatief. Inmu Relax geeft zachte geluidimpulsen die in je vingers te voelen zijn wanneer deze tegen het lichaam wordt gehouden. Beweeg of raak de Inmu aan om de interactieve muziek te horen en te voelen. Dit helpt de persoon met dementie om zijn of haar eigen lichaam te voelen en te ontspannen. Zelfs als je de muziek niet kunt horen. De hoes is gemaakt van zacht organisch katoen.

InmuDANCE

Inmu Dance is een stimulerend hulpmiddel en staat voor interactieve muziek die uitnodigt om te bewegen. Het kan moeilijk zijn om lichaamsbeweging te krijgen die je nodig hebt, vooral als je een ziekte of een aandoening hebt. Dit maakt het moeilijk om op eigen kracht te bewegen. Inmu Dance biedt verschillende mogelijkheden voor activiteiten.

Zorghulpmiddelen depot
In het depot staan alle zorghulpmiddelen van De Zorggroep, zoals bedden, tilliften, douchestoelen, etc.

Tessa
Tessa is een sociale robot die mensen met een cognitieve beperking ondersteunt in dagstructuur met herinneringen, vragen, tips en persoonlijke muziek. De acties van Tessa worden op afstand ingesteld door de mantelzorger of zorgverlener via een eenvoudige app.

Medimo: medicijndispenser
Medido is een slimme medicijndispenser die ervoor zorgt dat iemand op het juiste moment de juiste medicatie aangereikt krijgt. Met een veilig meldingssysteem waardoor jij als zorgverlener altijd zicht hebt op de uitgiftes.

Verzorgend wassen/ wassen zonder water
De methode is een alternatief of aanvulling voor/op een traditionele lichaamswassing met water en zeep. Het betreft producten die, zonder gebruik van water, de huid reinigen en verzorgen. Door gebruik van de geïmpregneerde washandjes (zowel warm (magnetron) als koud te gebruiken) vervang je drie handelingen (wassen, drogen en eventueel insmeren) door slechts één handeling. De methode kan daarom de zelfstandigheid van de cliënt vergroten, is minder belastend voor de cliënt, fysiek minder belastend voor de medewerker en minder tijdrovend. De werkwijze is géén vervanger van de douchebeurt, wél van de wastafel en -kom.

Dit om de eerste 15 minuten te kunnen overbruggen bij een calamiteit totdat de hulpdiensten ter plekke zijn.

Iedere zorglocatie heeft een BHV organisatie bestaande uit opgeleide en geïnstrueerde BHV-ers en een BHV commissie bestaande uit zorgmedewerkers met als aandachtsgebied BHV.