Analyseren aan de hand van secundaire literatuur by Els Stronks

Analyseren aan de hand van secundaire literatuur by Els Stronks https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks Wat leerde je over genres en gender dat bruikbaar is voor analyse? en-us 2021-02-04 17:31:17 UTC 2023-02-13 11:11:23 UTC hello@padlet.com Groep 3 - Seksualiteit (Sydney, Maria-Meg en Daan) https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781070321 -Gender en seksualiteit werden in de 17e/18e eeuw nog niet gescheiden van elkaar beschouwd: 'Als ik van een vrouw houd, moet ik wel een man zijn.'
-Vele voorbeelden --> vrouwen in mannenkleding veelvoorkomend verschijnsel
-Vraag of moderne gendertheorieën op vroegmoderne situaties plaatsen anachronistisch is
-Mannen die zich verkleedden (op toneel, vrouwen daar verboden, vermaak) wel geaccepteerd
-Ouders bepalen bij hermafrodiet of het een man of vrouw wordt (nurture) --> kan later omgekeerd worden bij nadere inspectie rechtszaak

]]> 2021-09-30 11:53:56 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781070321 Groep 5 - Vrouwen en kinderen eerst? https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781070348 Vroegmoderne romans bevatten een dubbele laag en zedelijke sturing.

De zeeheldin gaat in tegen de heersende zedelijke opvatting, door te laten zien dat travestie ook goed af kan lopen. Anderzijds beweegt ze zich juist wel binnen traditionele waardensysteem, door te blijven benoemen dat seksualiteit alleen tussen man en vrouw mogelijk zijn.

De sturing is dus niet expliciet, maar wel aanwezig.

]]> 2021-09-30 11:53:56 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781070348 Gruppe 1 - Compagniedochters https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781071289 Redenen om te verkleden als man:
- Wegvluchten uit bestaande huwelijk
- Geld
- Achter geliefde aangaan

Travestie-roman populair genre

Verkleden niet echt moeilijk (geen documenten, uiterlijk en gedrag was essentieel).
Verklede vrouw kwamen vaak uit buitenland, vaak geen ouder(s) en van lage komaf.

Verkleed partij vanaf 1750 minder gek aangekeken (vrouwen meer maatschappelijke ruimte).]]> 2021-09-30 11:54:26 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781071289 groepje zes https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781071415 in het artikel worden voorbeelden gegeven van hoofdpersonages uit avonturenromans.

''Het is uitermate lastig om per individuele roman tot een sluitende interpretatie van vorm en inhoud te komen. Auteurs lijken zich weinig bekommerd te hebben om het creëren van een centrale these, een centraal probleem waarnaar de karakters, plot en motieven gemoduleerd werden''. dit kunnen we goed toepassen op de kloekmoedige heldin, omdat er niet een centrale queeste is o.i.d. of een probleem dat moet worden opgelost.

''In principe moest het vermaak in vroegmoderne literatuur in dienst staan van zedelijke sturing van de lezer.''

ook wordt er in het artikel gesteld dat het lastig is om tot een eenduidige conclusie te komen bij een vroegmoderne nederlandse roman.

]]> 2021-09-30 11:54:30 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781071415 groep 7 dirkjeds https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781072866 het doel van een roman uit de achttiende eeuw is dat hij niet verzonnen mocht overkomen. Er werd verteld alsof het allemaal echt gebeurd is en was vaak pseudo autobiografisch. De roman had als doel om morele waarden bij te brengen aan de lezer maar wel op een toegankelijk en leuke manier. ]]> 2021-09-30 11:55:11 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781072866 Groepje 8 - Worm & Donder https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781075199

Een roman vertelde in de achttiende eeuw alleen maar de waarheid; authenticiteitsfictie, in een ongekunstelde stijl geschreven

Waarheid, waarschijnlijkheid en zedelijk nut zijn juist de meest aangehaalde thema's in de voorwoorden
Pseudo-autobiografie

Romanauteurs doen uitspraken over de potentiële werking van de roman; gericht dialoog met het lezerspubliek

Echter, doordat de nadruk nu komt te liggen op natuurlijke en herkenbare gevoelens dienen zich weer heel andere bedreigingen aan. Gevoeligheid kan te extreme vormen aannemen. Dat gebeurt volgens de critici in de sentimentalistische roman

]]> 2021-09-30 11:56:15 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781075199 Groep 2 https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781076025 Uit de tekst blijkt dat het leven aan boord voor de vrouw zwaar was en dat er een grote kans was op ontdekking. Als je ontdekt werd dan werden ze gelijk weer terug in de vrouwelijke rol geperst en werden ze terug aan land gestuurd. Er werd zelfs geloofd dat vrouwen ongeluk brachten. Kortom waren vrouwen niet welkom aan boord.]]> 2021-09-30 11:56:40 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781076025 Groep 4 - Vrouwen in mannenkleren https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781082709 Doordat deze tekst uit 1989 komt staan er verouderde denkbeelden in over gender en seksualiteit. Daardoor denken wij dat deze tekst niet heel bruikbaar is bij de analyse op het vlak van gender, er zijn modernere en betere bronnen hiervoor.

Er werden in de tekst verhalen verteld over relaties tussen vrouwen, maar dit werd niet altijd met een bron aangeduid. Hier kan je dus vraagtekens bij zetten.

Tot het einde van de achttiende eeuw was het bestaan van relaties tussen vrouwen volgens de tekst onvoorstelbaar. Vrouwen die op vrouwen vielen dachten dat een van hen een man zou moeten zijn, dit was ook een reden om als man gekleed te gaan.

]]> 2021-09-30 11:59:41 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781082709 "en't geen ik haer geerne gegeven soude hebbe https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781235807 "...gants weinig behagen in schepte om dat ik niet en had daer haer tanden zo seer na waterden, en't geen ik haer geerne gegeven soude hebben, (want ze was de lelykste niet, en ten anderen had ze wel zo veel aen me te goed) indien de natuur my daer mede voorsien had, maer nu helaes moest ik allerhande uitvlugten soeken om my van een saek t'ontslaen, daer menig Ruiter zyn hoogste geluk in gesteld soude hebben."

-Relatie seksualiteit en mannenkledij]]> 2021-09-30 12:54:46 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781235807 genre worm en donder dirkjeds https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781245964 pseudo-autobiografisch:
Op de tweede pagina van het verhaal begint de hoofdpersoon gelijk met focaliseren:
'Ik ben van myn tederste jeugd af met een van desen geweest, en my dogt dat de natuur my het grootste ongelyk des werelds had gedaen, datze my in een staet had doen geboren worden, waer in ik niet veel geluks te verhopen had'.
je krijgt hierdoor gelijk een kijkje in het hoofd van de zeeheldin.
zij focaliseert het gehele verhaal, waardoor het autobiografisch overkomt, terwijl zij niet degene is die daadwerkelijk het verhaal schrijft.

]]> 2021-09-30 12:57:33 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781245964 Geweld https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781250228 Pag. 39-41; de monnik maakt een directe vergelijking tussen Jezus en de landheldin.
Dit is een duidelijk voorbeeld van zedelijke sturing, het gebruiken van geweld wordt hier verheerlijkt. Jezus vertegenwoordigt immers het Goede, dus als de landheldin gelijk is te stellen aan Hem, is wat zij doet in de strijd goed.

De afsluiting is wel eigenaardig, de monnik besluit met te stellen dat de landheldin echter toch wel in de hel moet blijven, waar Jezus uit mocht gaan. De morele boodschap die daarvan uitgaat lijkt een zekere onverschilligheid te promoten, doe maar wat je wilt want je lot ligt toch al vast.

]]> 2021-09-30 12:58:57 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781250228 genre worm en donder dirkjeds https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781253197 In de achttiende eeuw was er veel concurrentie op de markt van romans, wat er voor zorgde dat de boekverkoper commercieel zijn boek moest promoten. In deze roman gebeurt dit in het voorwoord. Hij haalt hierin andere werken naar beneden om zijn eigen werk beter uit te laten komen.
' Doch wy zullen die laten voor de genen, die vermaak scheppen in Romans te lesen, daar de gevallen wel zo wonderlyk in zyn, als in waarachtige Historien, hoewel wy verzekert zyn, dat'er ook hier gevonden worden, die vreemd genoeg vallen om aan luiden te behagen, die hun eenige study van vercierde schriften maken; een jeder weet wel, hoe veel aangenamer het is de waarheid te lesen, als dingen die slechts versind zyn om den geest te lief-koosen; want hoe cierlyk zy ook wesen mogen, wanneer men de zaek wel overdenkt, men begint'er afte walgen. '

ook wordt binnen dit citaat een waarheidsclaim gedaan. Dit gebeurde omdat (zoals hier beschreven staat) het de norm was om een roman waarheidsgetrouw over te laten komen. De roman moet je namelijk morele lessen bij brengen, in plaats van alleen vermaken (al gebeurt dit wel op een vermakelijke manier).
hij zegt in het citaat dat de rest van de romans eigenlijk niet waar zijn als je er langer over nadenkt, en impliceert dat dit bij deze roman niet het geval is. ]]> 2021-09-30 12:59:53 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781253197 groep zes https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781254761 vrouwen in mannenkleding.
- als ik van een vrouw hou, moet ik wel een man zijn= ik beminde haar met een vrouwelijke en niet een mannelijke liefde.
Identificeert zij zich dan als een man of nog steeds als een vrouw die zich ervan weerhoudt om van een vrouw te houden?
-er heerste een taboe op seksuele openheid dus waarschijnlijk het laatste. ]]> 2021-09-30 13:00:22 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781254761 De roman op gebied van toegankelijkheid voor de toehoorder https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781270168 "konden myn Ouders, welken de fortuin noit al te gunstig was geweest, en die derhalven in geen seer groote weelde leefden"
-het publiek zal grotendeels niet bestaan hebben uit rijke toehoorders

"Ik zeide ja"
-vaker voorkomend duidelijk en toegankelijk taalgebruik, in dialoogvorm, goed te volgen ook als je niet bekend bent met moeilijk taalgebruik.

]]> 2021-09-30 13:04:54 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781270168 https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781275352 P.58 "Maer ik kan u als een eerlyke vrouw wel versekeren, dat de genegentheit, dien ik haer toedroeg, my noit tot sulke wanhoop zoude hebben doen vervallen,
want zeker ze was op het duizendste deel zo sterk niet, als ik wel voorgaf. Ik beminde haer alleenlyk, om dat ik van haer bemind wierd; doch ik beminde haer met een vrouwelyke, en niet met eene mannelyk liefde, dat is te zeggen, dat myne liefde slegts vrientschap was, en dat men sig selven, om van een vriend of vriendin te moeten scheiden, den hals sou breken, dat sou wat te geckelyk wesen."
-->Om van vrouw, als vrouw, op een niet vriendschappelijke manier te kunnen houden moet je een man zijn; seksualiteit sterk fallocentrisch, lesbische liefde bestond toen niet
-->"eerlijke vrouw", ironisch aangezien ze zich voordoet als man en in één grote leugen leeft (voor haar was dit misschien wel de werkelijkheid? maar ze spreekt wel nog van een eerlijke vrouw en geen eerlijke man dus in hoeverre voelde ze zich dan een man?)]]> 2021-09-30 13:06:28 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781275352 Geloofwaardigheid https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781276435 "daar gemaekte kleederen verkocht wierden, onder voorwending, dat ik order had om een kleed voor een van myn broeders te koopen, die van dezelve lengte en dikte was als ik."
-Hier wordt haar leugen ingedekt, ze benadrukt door haar leugen uit te leggen de geloofwaardigheid van haar verhaal. Tegenargumenten voor de geloofwaardigheid zijn zo al bij voorbaat onderuit gehaald. ]]> 2021-09-30 13:06:49 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781276435 Vrouwen in mannenkleren https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781277071 p.7
De Vrouwen, of ten minsten den genen van het Vrouwnlyk geslacht, ziende dat de Mannen volmaakter geschapen, en op ver na zo vele swakheden niet onderworpen zyn wenschen gestadig dat zy zig ook met dit voorrecht begunstigd mochten vinden, en men heeft'er verscheidene onder, die, zo men hun zeggen gelooven wil, wonderlyke dingen zouden uit regten.

--> Travestie van mannen werd veel verwerpelijker geacht dan die van vrouwen: een man verlaagde zich, de vrouw streefde naar iets hogers.

p.29
Zie daer d'oorsaek, sei ik haer, waerom ik uw liefde niet beantwoorden kan: 't is my leed, dat de saken soo ver gekomen zyn; maar dewyl ik my heb moeten ontdekken, zo versoek ik, dat gy uw liefde in een susterlyke genegentheyd tragt te veranderen, gy kund u ondertusschen van myn kant versekeren, dat ik my noyt aen iemand meer verplicht zal achten als aen u.

&

p.59

Ik beminde haer alleenlyk, om dat ik van haer bemind wierd; doch ik beminde haer met een vrouwelyke, en niet met eene mannelyk liefde, dat iste zeggen, dat myne liefde slegts vrientschap was, en dat men sig selven, om van een vriend of vriendin te moeten scheiden, den hals sou breken, dat sou wat te geckelyk wesen.

--> Heteroseksualiteit als norm. Sodomie is een zeer ernstige zonde en misdrijf dat met de dood bestraft diende te worden.

]]> 2021-09-30 13:07:02 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781277071 groep 2 https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781282951 We konden verschillende parallellen vinden met de tekst. De eerste is dat vrouwen zich in het geheim naar een andere stad verplaatsten om zich daar als man te verkleden. Dit gebeurt ook in de roman op pagina 9-11. De andere parallel staat in een aparte notitie.
Citaat: "Straks verwisseld ik dese tegen myne oude vodden, en stak't geld, 't geen ik in de Spaerpot vond, in myn sak, waer na ik in alle haest ten huis en poort uit ging, zonder tegen iemand ter wereld bekend gemaekt te hebben, waer ik my heen meende te begeven. Dien nacht bragt ik over op een dorp, omtrent drie mylen van de Stad, en des anderen daegs de Vracht-wagens waergenomen hebbende, geraekte ik zonder eenige tegenspoet te Brussel, alwaer ik terstond in een winkel ging, daar gemaekte kleederen verkocht wierden, onder voorwending, dat ik order had om een kleed voor een van myn broeders te koopen, die van dezelve lengte en dikte was als ik. Als ik nu hier van voorsien was, verkocht ik myn jak, schort, rocken, en alles wat daer toe behoorde, aen een oude Kleerkoper die me daer ruim so veel voor gaf als het maekloon gekost had"]]> 2021-09-30 13:08:45 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781282951 Vaderlandsliefde als reden https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781283659 'Wanneer zy hier te plaetse en aen 't Hof gekomen was, vroeg haer zyn Majesteit in de tegen woordigheyt der voornaemste edellieden: wat reden haer bewogen had, om haer lichaem tegen 't gebruik van 't lyk geslagt, en sulk een baerblykelyk gevaar te stellen, als den Oorlog met sig sleept. Geen andere, gaf Willempje met een onversaegt gelaet ten antwoort, als de liefde tot de Staet van Nederland, en dese selve liefde is kragtig genoeg, wanneer ik eens uit de gevangenissen van U Majesteit verlost sal wesen, om my nogmaels met deselve moet het lot van den Oorlog te doen versoeken.' (p. 140)

In 'compagnies dochters' wordt vaderlandsliefde ook vaak genoemd als een opgegeven reden voor vrouwen om zich als soldaat te kleden (p. 37)]]> 2021-09-30 13:08:56 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781283659 Groep 2 https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781285136 p. 140: "Meester Job (dit was zyn naem) quam dan des anderen daegs, vergeselschapt met een Genees-meester, en hebbende my geboden op de buyk te leggen, en 't hembd aen een kant te schuyven, om te sien of 't vleesch ook ver ontsteken was, wierd 'er raedsaem geoordeelt het mes te gebruiken om het Kout-vyer te beletten sig verder te verspreiden, Ten dien einde door de knechts ontbloot geworden zynde, zag de gemelde meester, wat ik tot duslang verborgen gehouden had."

-> Er bestond een grote kans dat vrouwen ontmaskerd werden door de chirurgijn bij ziekte of verwonding. Deze passage is daar een voorbeeld van.]]> 2021-09-30 13:09:23 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781285136 De roman op het gebied van erotiek https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781302077 Ik sprak haer dan seer minnelyk toe, ik kuste haar handen, wanneer zy my iets overreikte, hoe welse op verre na niet van de schoonsten waren: ik voelde somtyds eens na haer borsjes, als ze met my sat te praten. (blz. 26)

maer een vrouw, die sig van haer voornemen versteken siet, heeft wel andere gedachten; en ik bevond nu, dat'er driften zyn, welke in grootheid van vermogen voor de liefde niet behoeven te wyken. (blz. 31)

]]> 2021-09-30 13:14:08 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781302077 Genrevergelijking - Gruppe 1 https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781304755 Saucijzenstructuur
pseudo-biografisch
Worm en donder: subgenre van non-fictie, lostrekken van magische fantastische volksvertellingen (ME verhalen).

verdichte vertelling, ongeloofwaardig -> waarheidsgetrouw verslag over een persoon

Waarheidsclaimes in voorwoord (ME ook al waarheidclaimes)

Voorwoord:
"Doch wy zullen die laten voor de genen, die vermaak scheppen in Romans te lesen, daar de gevallen wel zo wonderlyk in zyn, als in waarachtige Historien, hoewel wy verzekert zyn, dat'er ook hier gevonden worden, die vreemd genoeg vallen om aan luiden te behagen, die hun eenige study van vercierde schriften maken; een jeder weet wel, hoe veel aangenamer het is de waarheid te lesen, als dingen die slechts versind zyn om den geest te lief-koosen; want hoe cierlyk zy ook wesen mogen, wanneer men de zaek wel overdenkt, men begint'er afte walgen. Maar dewyl het myn voornemen niet en is andere werken te laken, om dat te beter te doen voort gaan, zal ik een einde van dese Voorreden maken"

Worm en donder:
"Romans zijn dus ‘verdichte’ vertellingen met wonderlijke en ongeloofwaardige gebeurtenissen. Precies deze associaties zijn het, die romanciers uit het begin van de achttiende eeuw willen vermijden. De grote constante in romanvoorredes is tot diep in de achttiende eeuw de verzekering van de auteur dat het verhaal de waarheid en niets dan de waarheid biedt."]]> 2021-09-30 13:14:53 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781304755 Jaloezie https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781322528 Pag. 34: "Zulk een dwasen ding is de Jalouzy, en so vele
zotternyen doet zy de menschen dik wils begaen" - expliciete zedelijke sturing. Jaloezie wordt vaak gezien als een vrouwelijke eigenschap, maar in het deel hiervoor heeft de ik-persoon het over jaloerse mannen die vastzitten in een huwelijk. Ze heeft het vervolgens echter over "menschen" die jaloers zijn. Het zou dus zo kunnen zijn dat ze als vrouw het niet aandurft om mannen aan te spreken op een "vrouwelijke eigenschap".

]]> 2021-09-30 13:19:51 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781322528 Humor https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781390639 Dramatische ironie: lezer/toehoorder deelt al vanaf het begin in het geheim van de hoofdpersonage, terwijl de karakters hier geen weet van hebben. De spanning wordt opgebouwd door het moment van onthulling uit te stellen (of helemaal niet te laten plaatsvinden). Vooral zichtbaar in 1) relaties met vrouwen 2) in gevangenschap 3) (in combinatie met zo'n ander artikel) gevechten.

Expliciete humor in de kluchtige preek van de monnik. Hij vergelijkt de rovers uitvoerig met Jezus, waarbij hij een hoop overeenkomsten opnoemt. Maar zijn conclusie is dat ze op twee punten verschillen: Jezus werd ten onrechte veroordeelt. En hij steeg weer op uit de hel terwijl de rovers daar zullen blijven.

De monnik overleeft het verhaal omdat de rovers hem prijzen voor zijn luchtigheid/vrijmoedigheid. Anders hadden ze hem waarschijnlijk wel te grazen genomen. ]]> 2021-09-30 13:38:43 UTC https://padlet.com/elsstronks/Bookmarks/wish/1781390639