สมัยโฮโลซีนตอนต้น  ๙,๖๐๐ - ๗๕๐๐ ปีมาแล้ว หลักฐานที่พบคือ เครื่องมือหินกะเทาะหน้าเดียวและสองหน้า เครื่องมือสะเก็ดหิน กระดูกสัตว์และเปลือกหอย

          สมัยโฮโลซีนตอนปลาย ๒,๕๐๐ ปีมาแล้ว หลักฐานที่พบคือ โครงกระดูกฝังร่วมกับขวานหินขัด เศษภาชนะดินเผาแบบมีเชิง

จากคำบอกเล่าของชาวบ้านในท้องถิ่นที่มีการเรียกว่าถํ้าหมอเขียว ในอดีตมีหมอพื้นบ้านคนหนึ่งมีชื่อว่าหมอเขียว ซึ่งมีความรู้เกี่ยวกับสมุนไพรเป็นอย่างดีจนชาวบ้านเลื่อมใสและรู้จักกันดี ในละแวกหมู่บ้านหน้าชิง อยู่อาศัยในถํ้าหมอเขียวเมื่อหมอเขียวเสียชีวิตลงชาวบ้านก็เรียกชื่อถํ้าที่ หมอเขียวอยู่ว่า "ถํ้าหมอเขียว"

โครงการวิจัยวัฒนธรรมโฮบิเนียนในประเทศไทย (The Hoabinhian Research Project in Thailand) ซึ่งเป็นโครงการศึกษาชาติพันธุ์วิทยาทางโบราณคดี ได้สำรวจพบหลักฐานบนพื้นผิวดินและระบุเป็นครั้งแรกว่า ถํ้าหมอเขียวเป็นแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์เมื่อปี พ.ศ ๒๕๓๔ และได้ดำเนินการขุดค้นทางโบราณคดีที่ถํ้าแห่งนี้ในปีเดียวกัน คณะผู้ดำเนินการขุดค้นและวิเคราะห์ข้อมูลด้านต่างๆที่ได้จากการขุดค้น ประกอบด้วยศาสตราจารย์ ดร.สุรินทร์ ภู่ขจร อาจารย์คณะโบราณคดี มหาวิทยาศิลปากร หัวหน้าอำนวยการขุดค้น วิเคราะห์สภาพแหล่งและผลการขุดค้นตามชั้นดินวัฒนธรรม นายประพิศ ชูศิริ นักโบราณคดีจากกองโบราณคดี กรมศิลปากร วิเคราะห์เรื่องโรคจากโครงกระดูกมนุษย์ นางเยาวลักษณ์ ชัยมณี วิเคราะห์กระดูกสัตว์ นายอำพล ไวศยดำรง วิเคราะห์หอย และนายมนัส วัฒนศักดิ์ วิเคราะห์ละอองเกสรพืช

ถํ้าหมอเขียว อยู่ในเทือกเขาหินปูนเทือกเขาเดียวกับถํ้าอ่าวโกบ (หน้าชิง) คือ อยู่อีกฟากหนึ่งของกลุ่มภูเขากองและเขาช่องลม ถํ้าหมอเขียวอยู่ทางทิศเหนือของถํ้าอ่าวโกบ บริเวณโดยรอบเป็นที่ราบระหว่างเขา เป็นสวนยางพารา และสวนผลไม้ของชาวบ้านมีแนวลำรางชลประทานเก่าๆอยู่ทางทิศตะวันตก ถํ้ามีลักษณะหลืบลึกเข้าไปในผนังประมาณ ๓ เมตร ความยาวพื้นที่ขนานไปตามแนวตะวันออก - ตะวันตกประมาณ ๓๐ เมตร ปากถํ้าหันไปทางทิศเหนือ พื้นที่ของถํ้าแบ่งออกเป็น ๓ ส่วน คือ ส่วนแรกมีลักษณะเป็นเพิงผา ส่วนที่สองมีลักษณะเป็นคูหาตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของส่วนแรกมีเนื้อที่ ประมาณ ๙ ตารางเมตร ส่วนที่สามมีลักษณะเป็นคูหาตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของส่วนแรกมีพื้นที่ประมาณ ๑๒ ตารางเมตร

นักโบราณคดีได้ทำการสำรวจขุดค้นทางโบราณคดี เมื่อปี พ.ศ ๒๕๓๔ ได้แบ่งชั้นดินออกเป็น ๖ ชั้น จากชั้นบนลงไปชั้นล่างพบหลักฐานต่างๆดังนี้
- เศษภาชนะดินเผาเนื้อหยาบสีเทาเข้มและสีดำมีทั้งผิวเรียบและลายเชือกทาบ
- เครื่องมือหินและเครื่องมือกระดูก มักเป็นเครื่องมือหินขัดกระเทาะ เครื่องมือสะเก็ดหินและมีเครื่องมือกระดูกบ้างบางส่วน
- กระดูกสัตว์ ได้แก่กระดูกสัตว์ใหญ่และเปลือกหอยชนิดต่างๆ ทั้งหอยทะเลและหอยนํ้าจืด
- หลักฐานเกี่ยวกับเมล็ดพืช
- หลักฐานเกี่ยวกับกองไฟในชั้นวัฒนธรรมต่างๆ มักพบร่วมกับกระดูกสัตว์ เมล็ดพืช ขวานหิน และสะเก็ดหิน
- เครื่องประดับ ลูกปัดทำจากเปลือกหอย กระดูกสัตว์และแผ่นหิน
- หลุมฝังศพและโครงกระดูก

สามารถเดินทางไปได้สะดวก โดยเริ่มต้นจากปากทางเข้าวัดถํ้าเสือผ่านบ้านหน้าชิงระยะทางประมาณ ๖ กิโลเมตร ก่อนถึงโรงเรียนบ้านเขาตั้ง มีทางแยกซ้ายมือเข้าไปทางสวนยางพาราอีกประเมาณ ๕๐๐ เมตร ถึงถํ้าหมอเขียว

บ้านเก่าเป็นตำบลเล็ก ๆ ริมฝั่งแม่น้ำแควน้อย อยู่ในเขตอำเภอเมืองกาญจนบุรี อยู่ห่างไปทางทิศเหนือประมาณ ๓๕ กิโลเมตร เป็นสถานที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากได้มีเชลยศึกชาวฮอลันดาซึ่งถูกเกณฑ์ให้มาสร้างทางรถไฟสายมรณะคน หนึ่งชื่อ ดร.แวน ฮิคเดอเรน ได้พบเครื่องมือสมัยหินหลายชิ้นในบริเวณนี้จึงเก็บรวบรวมไว้ และได้บันทึกเรื่องราวเปิดเผยเกี่ยวกับสิ่งที่ค้นพบออกเผยแพร่ นักโบราณคดี นักมานุษยวิทยา นักโบราณชีววิทยา นักธรณีวิทยา ฯลฯ ทั้งที่เป็นชาวไทย และชาวต่างประเทศได้ร่วมมือกันสำรวจ และศึกษาค้นคว้าเรื่องราวของบ้านเก่า ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๐๓ เป็นต้นมา ผลการศึกษาค้นคว้าพบหลักฐานว่า ตำบลบ้านเก่าเคยเป็นที่อยู่อาศัยของคนตั้งแต่ประมาณ ๕๐๐,๐๐๐ ปีเศษมาแล้ว จากการค้นพบเรื่องราวของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่บ้านเก่า ทำให้บ้านเก่ากลายเป็นสถานที่ดึงดูดใจนักประวัติศาสตร์ และนักโบราณคดีเป็นจำนวนมาก กรมศิลปากรจึงได้สร้างพิพิธภัณฑ์บ้านเก่า เพื่อจัดเก็บโบราณวัตถุบางส่วนที่ค้นพบสำหรับนักท่องเที่ยว และผู้สนใจเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ได้ชมและศึกษาค้นคว้า

พิพิธภัณฑ์บ้านเก่า เป็นพิพิธภัณฑ์ค่อนข้างเล็ก เก็บรักษาเฉพาะโบราณวัตถุที่ค้นพบที่บ้านเก่า มีโครงกระดูกของมนุษย์ในยุคหินจัดวางอยู่บนแท่นดินที่ขุดลงไปในดิน ให้ได้ระดับเดียวกับที่พบโครงกระดูก ส่วนเครื่องมือเครื่องใช้ในสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่พบในบริเวณเดียวกัน เช่น ขวานหิน หรือที่เรียกขวานฟ้า เครื่องประดับต่าง ๆ ที่ทำจากหอย เครื่องปั้นดินเผา และสิ่งอื่น ๆ วางประดับอยู่ในพิพิธภัณฑ์

โครงกระดูกของมนุษย์ในยุคหิน เครื่องมือหินกะเทาะจากหินกรวด ขวานหินขัดสมัยใหม่ จากการตรวจสอบพบว่าเป็นเครื่องมือยุคหินใหม่ จึงเรียกเครื่องมือหินนี้ว่าวัฒนธรรมแฟงน้อย ( fengnoi culture) หรือวัฒนธรรมแควน้อย

เดินทางโดยรถไฟหรือรถยนต์ ทางรถไฟจะต้องลงที่สถานีบ้านเก่า และเช่ามอเตอร์ไซค์รับจ้างไปที่พิพิธภัณฑ์ หรือจะลงรถไฟที่สถานีท่าตาเสือแล้วเดินย้อนกลับมาที่วัดท่าโป๊ะ ระยะทาง ๒ กิโลเมตร เดินทางโดยรถยนต์จะสะดวกกว่า เนื่องจากมีรถยนต์จากอำเภอเมืองกาญจนบุรีไปตามเส้นทางสายกาญจนบุรี - ลุ่มสุ่ม ใช้เวลาเดินทางประมาณ ๑ ชั่วโมง

อาจสรุปได้ว่าแหล่งโบราณคดีบ้านดอนตาเพชรเคยเป็นชุมชนโบราณที่มีการติดต่อทางทะเลกับทั้งอินเดียและทางตะวันออก

แหล่งโบราณคดีบ้านดอนตาเพชร ค้นพบครั้งแรก เมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2518 เมื่อโรงเรียนวัดสาลวนาราม ได้ให้นักเรียนช่วยกันขุดหลุมดินเพื่อปักเสารั้ว ได้พบหลักฐานโบราณวัตถุเป็นจำนวนมาก

สำหรับการขุดสำรวจทางโบราณคดีได้ทำการขุดสำรวจทั้งสิ้น สี่ ครั้งด้วยกันครั้งที่ 1 โดย กรมศิลปากรได้มอบหมาย ครั้งที่ 2 ดำเนินงานขุดค้นศึกษาในช่วงปี พ.ศ. 2523 – 2524 และ ครั้งที่ 3 ดำเนินงานในช่วงปี พ.ศ. 2527 – 2528 ซึ่งเป็นโครงการร่วมมือระหว่างกรมศิลปากรกับมหาวิทยาลัยลอนดอน ครั้งที่ 4 ดำเนินงานขุดค้นศึกษาในช่วงวันที่ 9 สิงหาคม ถึง 12 กันยายน พ.ศ. 2543 ภายใต้ชื่อโครงการศึกษาและพัฒนาแหล่งโบราณคดีบ้านดอนตาเพชร โดยความร่วมมือระหว่างกระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติและกรมศิลปากร

มีอายุอยู่ที่ประมาณ 2500 ปีมาแล้วหรืออยู่ในยุคเหล็ก