Nagroda Nobla by https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq polscy i zagraniczni laureaci, historia, zasady en-us 2019-04-11 09:32:25 UTC 2026-02-03 06:34:05 UTC hello@padlet.com https://imgglb.padletcdn.com/v13/image?t=g_auto&url=https%3A%2F%2Fpadlet.net%2Ficons%2Fpng%2F1f3c5.png Historia dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350694297 Nagroda Nobla została ustanowiona ostatnią wolą fundatora, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu, Alfreda Nobla. Pierwsza uroczystość wręczenia tej nagrody odbyła się w Królewskiej Akademii Muzycznej w Sztokholmie w 1901 – Pokojową Nagrodę Nobla otrzymali wtedy Jean Henri Dunant, założyciel Czerwonego Krzyża i  Frédéric Passy. Od 1902 nagrody są wręczane przez króla Szwecji. Uroczystość odbywa się zawsze 10 grudnia.]]> 2019-04-11 09:42:52 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350694297 Najmłodszy noblista dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350696478 Malala Yousafzai: 17 lat (nagroda pokojowa, 2014)]]> 2019-04-11 09:52:26 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350696478 Najstarszy noblista dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350697016 Arthur Ashkin: 96 lat (nagroda w dziedzinie fizyki, 2018)]]> 2019-04-11 09:55:01 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350697016 Wielokrotni nobliści dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350697287
  • Maria Skłodowska-Curie
    • -fizyka 1903: odkrycie promieniotwórczości
    -chemia 1911: uzyskanie czystego radu

    Maria Skłodowska-Curie do dziś pozostaje jedyną kobietą nagrodzoną dwukrotnie Nagrodą Nobla.

    • Linus Pauling
    -chemia 1954: poznanie struktur skomplikowanych substancji
    -pokojowa 1962: wkład w kampanię przeciwko próbom jądrowym

    • John Bardeen
    -fizyka 1956: wynalezienie tranzystora 
    -fizyka 1972: teoria nadprzewodnictwa

    • Friderick Sanger
    -chemia 1958: badania struktury białek, a szczególnie insuliny
    -chemia 1980: opracowanie metody sekwencjonowania DNA


    Ponadto Nagrodę Nobla otrzymywały kilkakrotnie organizacje:

    • Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża o Czerwonego Półksiężyca
    pokojowa 1917, 1944 i 1963: pierwsze dwie nagrody były wynikiem uznania pracy dokonanej podczas wojen światowych.

    • Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców
    pokojowa 1954, 1981


    ]]>     2019-04-11 09:56:23 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350697287     Zasady dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350698229
    Każdy z laureatów otrzymuje złoty medal i dyplom honorowy. Nagroda Nobla ma także wymiar finansowy: znaczną kwotę pieniężną (do 2012 było to dziesięć milionów koron szwedzkich, czyli około 4,5 miliona złotych, od 2012 osiem milionów koron, czyli około 3,6 miliona złotych, zaś w 2017 dziewięć milionów koron, czyli około 4 mln złotych), aby mógł kontynuować swoje badania lub prace bez konieczności zabiegania o fundusze.


    Nagrody Nobla są przyznawane corocznie i w następujących dziedzinach:

    • fizyki, przez Królewską Szwedzką Akademię Nauk, za „najważniejsze odkrycie lub wynalazek w dziedzinie fizyki”
    • chemii, przez Królewską Szwedzką Akademię Nauk, za „najważniejsze odkrycie lub postęp w dziedzinie chemii”
    • fizjologii lub medycyny, przez Instytut Karolinska, za „najważniejsze odkrycie w dziedzinie fizjologii lub medycyny”
    • literatury, przez Akademię Szwedzką, za „wybitną pracę na rzecz idealistycznych tendencji”
    • Pokojowa Nagroda Nobla, przez Norweski Komitet Noblowski, za „najlepszą pracę na rzecz braterstwa między narodami, likwidacji lub redukcji stałych armii oraz za udział i promocję stowarzyszeń pokojowych”.

    Od 1968 Szwedzki Bank Narodowy przyznaje w dziedzinie ekonomii nagrodę imienia Alfreda Nobla:

    • Nagroda Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii

    Wtedy też zadecydowano, że nie będzie się zwiększać liczby dziedzin, w których są przyznawane nagrody noblowskie.

    ]]>     2019-04-11 10:01:34 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350698229     Laureaci związani z Polską dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350698963 2019-04-11 10:05:28 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350698963 Maria Skłodowska-Curie dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350699073 2019-04-11 10:06:02 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350699073 Brak nagrody w dziedzinie matematyki dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350699640
    Jest kilka prawdopodobnych powodów, dla których Alfred Nobel nie stworzył nagrody dla matematyków. Sądzi się, że zamierzeniem Nobla była nobilitacja „wynalazków i odkryć” przynoszących ludzkości największe korzyści i chciał on uhonorować prace praktyczne, a nie teoretyczne (czyli że matematyki nie uważał za naukę, która może przynieść ludzkości wymierne dobra). Istnieje też wiele popularnych, jednak niepotwierdzonych, teorii mówiących, że Nobel pominął matematyków z powodu osobistej niechęci do jednego z nich (najczęściej wymieniany jest tu Gösta Mittag-Leffler) – najbardziej rozpowszechnionym, jednak także niemającym oparcia w faktach, przekonaniem jest, że (w czasach studenckich lub nieco później) narzeczona lub kochanka Nobla zdradziła go z (tym) matematykiem.

    Kolejnym prawdopodobnym powodem było istnienie znanej skandynawskiej nagrody dla matematyków. Przyznawane w ówczesnym okresie nagrody matematyczne fundowane były przez czasopismo naukowe Acta Mathematica. Wpływy założyciela fundacji, Gösty Mittaga-Lefflera, skłoniły Oskara II do przyznania nagród wybitnym matematykom z całej Europy, jak Charles Hermite, Joseph Louis François Bertrand, Karl Weierstass, Henri Poincaré.

    W 2001 rząd Norwegii rozpoczął przyznawanie Nagrody Abela, jako uzupełnienie brakującej Nagrody Nobla w dziedzinie matematyki. Od 2004 Nagrody Shawa – przypominająca Nagrodę Nobla – dotyczy także matematyki, jako dyscypliny naukowej. Medal Fieldsa jest często nazywany „Nagrodą Nobla w dziedzinie matematyki”, jednak to porównanie nie jest trafne ze względu na fakt, że przyznawany jest co cztery lata i to jedynie matematykom do 40. roku życia.

    Podobnie jak Nagroda Nobla w zakresie nauk ścisłych, Nagroda Crafoorda w matematyce przyznawana jest przez Szwedzką Akademię Królewską. Powszechnie określa się ją matematycznym odpowiednikiem Nagrody Nobla w zakresie nauk ścisłych.

    ]]>     2019-04-11 10:09:03 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350699640     Dwie osoby odmówiły przyjęcia nagrody Nobla dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350700568
    W roku 1964 zrobił to Jean-Paul Sartre (nagroda w dziedzinie literatury), ponieważ z zasady odrzucał wszelkie oficjalne wyróżnienia. W roku 1973 wyróżniony wspólnie z Henrym Kissingerem za wietnamskie negocjacje pokojowe Le Duc Tho odmówił przyjęcia nagrody, ponieważ mimo negocjacji wojna trwała nadal.

    Czterech dalszych laureatów zostało zmuszonych do odrzucenia Nobla przez władze. Adolf Hitler zabronił odebrania nagrody Richardowi Kuhnowi, Adolfowi Butenandtowi i Gerhardowi Domagkowi. Wszyscy trzej mogli później odebrać dyplom i medal, ale pieniądze przepadły. Borys Pasternak (literatura, 1958) początkowo przyjął nagrodę, jednak władze radzieckie zmusiły go do zmiany zdania.

    ]]>     2019-04-11 10:14:55 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350700568     Liczba noblistów dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350700772 Laureatami Nobla zostały dotąd 772 osoby i 19 organizacji. Największą liczbą naukowych Nobli od 1901 roku mogą się poszczycić Stany Zjednoczone - 230 nagrodzonych, a w dalszej kolejności: Wielka Brytania - 76, Niemcy - 67 oraz Francja - 27 noblistów.]]> 2019-04-11 10:16:02 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350700772 Laureat Nagrody Nobla jest autorem powieści ,,Władca Much'' dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350701092 William Golding laureatem Nagrody Nobla w 1983. 

    ,,Władca Much'' Williama Goldinga to powieść z 1954 r., która w alegoryczny sposób mówi o upadku kultury stworzonej przez człowieka. Książka opisuje grupę chłopców, ocalałych z katastrofy samolotu na bezludnej wyspie, których próby zorganizowania własnych rządów i społeczności mają katastrofalne konsekwencje. Tytuł to hebrajskie imię Belzebuba (szatana), w powieści obrazuje go wbita na kij głowa dzikiej świni.]]>     2019-04-11 10:17:33 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350701092     Film który jako jedyny w historii otrzymał nominację do pokojowej nagrody nobla dponska1999 https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350701779 Peace on Earth z 1939 (animacja). 
    Jedyne dzieło filmowe kiedykolwiek nominowane do pokojowej nagrody nobla to kreskówka Hugha Harmana o antywojennej wymowie. Święta Bożego Narodzenia. Dwie młode wiewiórki pytają swojego dziadka, co stało się z wszystkimi ludźmi. Stara wiewiórka zaczyna opowiadać o strasznej wojnie, która zdarzyła się lata temu i w której zginęli wszyscy ludzie. Przeżyły jedynie zwierzęta, budując nowe społeczeństwo, bazujące na naukach z Biblii. Ze względu na wojnę w Europie nagród nie przyznano.]]>     2019-04-11 10:20:35 UTC https://padlet.com/dponska1999/q9uwhn8zltoq/wish/350701779