Był pierwszym władcą Polski z dynastii Wazów. Pochodził ze Szwecji, został wybrany na króla Polski w 1587 roku. 

Za jego panowania doszło do kilku sukcesów zbrojnych. Między innymi do bitwy pod Kircholmem. Wojska polsko-litewskie pod wodzą hetmana Jana Karola Chodkiewicza odniosły tam zwycięstwo nad armią szwedzką dowodzoną osobiście przez króla Karola IX.

Wojna została wznowiona w latach dwudziestych XVII wieku. Armia szwedzka pod wodzą Gustawa II Adolfa, syna Karola IX, zajęła prawie całe Inflanty, a następnie zaatakowała Pomorze Gdańskie i Prusy Książęce. Celem Szwedów było zablokowanie ujścia Wisły, aby Polska nie mogła prowadzić tą drogą handlu zagranicznego. W 1627 roku doszło do morskiej bitwy pod Oliwą. Starcie zakończyło się zwycięstwem polskiej floty i odblokowaniem portu gdańskiego.

Zygmunt III Waza podjął decyzję o przeniesieniu dworu królewskiego do Warszawy, gdzie odbywały się elekcje królów oraz sejmy. Na początku XVII wieku miasto to było już stałą siedzibą władcy i stolicą Polski, choć nie wydano w tej sprawie oficjalnego dokumentu.

Jowita Kapuścińska

Zygmunt III Waza nie pogodził się z utratą tronu szwedzkiego i dążył do odzyskania odebranej mu władzy. Ten konflikt o prawa do szwedzkiej korony stał się w efekcie jednym z powodów wojen polsko-szwedzkich w XVII wieku. Drugą ważną przyczyną sporów była rywalizacja w basenie Morza Bałtyckiego. Szwecja chciała opanować całe wybrzeże, aby uczynić z Bałtyku wewnętrzne morze i przejąć dochód z handlu wszystkich portów bałtyckich.

Jowita Kapuścińska