Một người được chọn làm mèo và một người được chọn làm chuột. Hai người này đứng vào giữa vòng tròn, quay lưng vào nhau. Khi mọi người hát đến câu cuối thì chuột bắt đầu chạy, mèo phải chạy đằng sau. Tuy nhiên mèo phải chạy đúng chỗ chuột đã chạy. Mèo thắng khi mèo bắt được chuột. Rồi hai người đổi vai trò mèo chuột cho nhau. Trò chơi lại được tiếp tục.

Người ta bịt mắt 1 người thật chặt. Một trong 2 người làm dê, người kia bắt. Người làm dê trong quá trình chạy trốn thỉnh thoảng phải gây ra tiếng động để người bắt biết mà đuổi theo...

Đầu tiên, cần chuẩn bị vật dụng là một viên phấn hoặc có thể là gạch cũng được để vẽ các ô. Sau đó cũng cần thêm một viên gạch để tung vào các ô trước khi chơi. 

Có 10 ô vuông và chữ nhật tạo thành trò chơi nhảy lò cò. Vẽ diện tích các ô đủ rộng rãi để người chơi có thể nhảy vào mà không chạm vạch, một lần bật nhảy có thể di chuyển từ 1 đến 2 ô vuông. Cũng không nên vẽ quá to vì nếu như vẽ to thì người chơi sẽ không thể bước nổi. Trung bình nên vẽ 30 x 30 hoặc 40 x 40cm là vừa đủ. 

Ban đầu các người chơi có thể chia ra làm 2 đội chơi, mỗi đội có số lượng người chơi tương ứng. Sau đó, oẳn tù tì để tìm ra đội chơi đi trước.

Người chơi đầu tiên sẽ bắt đầu đứng tại ô đầu tiên cũng coi như là vạch đích, chân không được chạm vào vạch. Nếu chạm vào vạch thì phạm quy và không được chơi trong lần đó nữa mà phải đợi tới lượt tiếp theo. 

Tiếp đó, tung gạch hay còn gọi là chì/chàm tùy từng địa phương sẽ có những tên gọi khác nhau để chơi. Tung chì vào ô đầu tiên của hàng và bắt đầu nhảy theo quy định của trò chơi đề ra. 

Người chơi bắt đầu nhảy vào tất cả những ô không chứa chì. Ở ô đầu tiên khi tung chì vào thì người chơi cần nhảy qua ô đó và đến với ô thứ 2. Nhất định là nhớ không được chạm vào vạch. 

Đối với những ô đơn tức là kẻ một ô thì chỉ được chạm một chân xuống còn đối với những ô đôi thì cần cho cả hai chân vào hai bên, mỗi bên một chân. Sao cho tất cả các ô đều cho chân vào và không được bỏ qua bất cứ một ô nào cả. 

Trong cách chơi trò chơi nhảy lò cò thì khi nhảy người chơi phải giữ được thăng bằng, nếu nhảy sai ô, chạm vạch hoặc cho tay xuống tay thì cũng tính là mất lượt và phải đợi cho lần chơi sau. 

Khi đã nhảy hết 10 ô rồi thì người chơi bắt đầu quay lại và cũng theo quy tắc như cũ là một chân vào ô đơn, 2 chân vào ô đối và không chạm vạch. Cũng tại ô số 10 thì người chơi phải bật người để quay lại và tiếp tục nhảy đến các ô đầu. 

Sau khi đến ô số 2, tức là trước ô số 1 đặt chì thì người chơi cúi xuống và nhặt chì lên. Lúc này chân vẫn phải co một cân và chỉ dùng một tay để lấy chì. Tiếp đó là bật nhảy qua ô số 1 để về vị trí ban đầu.

Thực hiện xong lượt 1, người chơi không vi phạm bất kỳ quy tắc nào của trò chơi thì được phép thực hiện lượt thứ hai, nghĩa là tiếp tục tung chì vào ô thứ 2.

Lúc này khi chơi thì người chơi lại nhảy vào ô 1 bật qua ô 2 và đến với 3 và tiếp tục nhảy như lượt một. Chỉ đến khi nào người chơi mắc phải sai lầm thì mới bị dừng lượt chơi và nhường cho người khác ở đội mình. 

Nếu là chơi đôi, nhóm thì người tiếp theo của đội bạn sẽ đi vào vị trí mà người một không qua được và thực hiện tiếp. Còn nếu chơi đơn thì chuyển qua cho người đối phương di chuyển từ đầu.

Khi người chơi đã nhảy xong tất cả 10 ô và tung vào tung chì vào đủ 10 ô đó thì sẽ có quyền gọi là “cất nhà” hoặc “đốn cây”. Đây là những từ ngữ địa phương dùng để chỉ người chiến thắng trong phần chơi. 

Người chơi thắng cuộc sẽ cầm chì quay ngược lại với các ô vuông và đứng ở mép vạch rồi tung chì sao cho chì trúng một 1 trong 10 ô vừa kẻ. Nếu chì rơi trúng vào ô nào thì ô đó sẽ là nhà của người chơi đó. Ô trống đó sẽ bị đánh một dấu X.

Trong ván chơi tiếp theo đội bạn vừa phải bật qua một ô tung chì vừa phải nhảy qua ô nhà của đối phương. Nếu tung chì trúng ô nhà hoặc nhảy vào thì cũng bị mất lượt chơi. 

Cứ như thế, thắng càng nhiều thì ô nhà bị đánh dấu càng đi lên. Đến khi nào các người chơi cảm thấy thực sự không thể nhảy được nữa thì có thể dừng lại và kết thúc ván chơi.

Hai người hai bên, người thứ nhất đi quan với nắm sỏi trong ô vuông nhỏ (người chơi tùy chọn ô). Các viên sỏi được rải đều từng viên một vào tất cả các ô, khi đến hòn sỏi cuối cùng ta vẫn bắt lấy ô bên cạnh và cứ thế tiếp tục đi quan (bỏ những viên sỏi nhỏ vào từng ô liên tục). Cho đến lúc nào viên sỏi cuối cùng được dừng cách khoảng là một ô trống, như thế là ta chặp ô trống bắt lấy phần sỏi trong ô bên cạnh để nhặt ra ngoài. Vậy là những viên sỏi đó đã thuộc về người chơi, và người đối diện mới được bắt đầu.

Đến lượt đối phương đi quan cũng như người đầu tiên, cả hai thay phiên nhau đi quan cho đến khi nào nhặt được phần ô quan lớn và lấy được hết phần của đối phương. Như thế người đối diện đã thua hết quan.

Hết quan tàn dân, thu quân kéo về. Hết ván, bày lại như cũ, ai thiếu phải vay của bên kia. Tính thắng thua theo nợ các viên sỏi.

Mọi người chạy quanh người bị bịt mắt, khi người đó hô “bắt đầu” hoặc “đứng lại” thì tất cả đứng yên tại chỗ. Lúc này người bị bịt mắt sẽ tìm xung quanh để bắt được những người chơi khác. Đến khi có người bị bắt và người bị bịt mắt đoán đúng tên thì người này sẽ phải ra “bắt dê”, nếu đoán sai lại bị bịt mắt lại và làm tiếp.

Có ai đó muốn ra chơi cùng thì phải vào làm luôn, người đang bị bịt mắt lúc này được ra ngoài hoặc phải oẳn tù tì xem ai thắng.

 

Một người xung phong để mọi người bịt mắt lại bằng một chiếc khăn, những người còn lại đứng thành vòng tròn vây quanh người bị bịt mắt.

Mọi người chạy quanh người bị bịt mắt, khi người đó hô “bắt đầu” hoặc “đứng lại” thì tất cả đứng yên tại chỗ. Lúc này người bị bịt mắt sẽ tìm xung quanh để bắt được những người chơi khác. Đến khi có người bị bắt và người bị bịt mắt đoán đúng tên thì người này sẽ phải ra “bắt dê”, nếu đoán sai lại bị bịt mắt lại và làm tiếp.

Có ai đó muốn ra chơi cùng thì phải vào làm luôn, người đang bị bịt mắt lúc này được ra ngoài hoặc phải oẳn tù tì xem ai thắng.

 

Đầu tiên mỗi người xếp vào mỗi ô hình chữ nhật của mình 5 quân và 1 quan, sau đó, chơi oẳn tù tì để lựa chọn người được đi trước.

Người chơi đầu tiên bốc quân trong một ô tùy theo sự tính toán của mình rồi rải vào mỗi ô 1 viên theo chiều đi bên phải hoặc bên trái cho đến hết lượt.
Khi rải hết quân trên tay đến đâu thì lại bốc quân của ô kế tiếp để rải. Nếu rải đến ô cuối cùng mà ô kế tiếp là ô quan thì không được đi nữa mà phải nhường quyền cho người đối diện chơi.

Nếu rải đến viên cuối cùng mà gặp ô trống thì được quyền ăn ô tiếp theo của ô trống đó. Nếu tiếp theo ô vừa ăn là ô trống và liền kề lại là ô có quân thì người chơi lại được ăn liên tục một ô nữa (kể cả ô cái), có thể ăn một lúc liên hoàn nhiều ô nếu biết tính toán cách đi thông minh.

Trong khi chơi, nếu những ô trước mặt mình không còn quân nhưng vẫn còn ô quan thì người chơi phải lấy viên của mình ra tiếp tục rải mỗi ô 5 viên để chơi tiếp cho đến khi 2 ô quan bị ăn hết mới coi là kết thúc ván chơi.

Nếu người thiết quân thì phải vay người cùng chơi theo thỏa thuận về cách trả nợ (ví dụ một ô chữ nhật nhỏ của nhà mình sẽ đổi lấy 20 – 30 viên quân).

Cuộc chơi kết thúc khi một bên phải bán hết nhà hoặc không đủ quan để tham gia chơi.

Người đóng vai thầy thuốc trả lời:

– Thấy thuốc đi chơi! (hay đi chợ, đi câu cá , đi vắng nhà… tùy ý mà chế ra).

Đoàn người lại đi và hát tiếp cho đến khi thầy thuốc trả lời:

– Có!

Và bắt đầu đối thoại như sau : Thầy thuốc hỏi:

– Rồng rắn đi đâu?

Người đứng làm đầu của rồng rắn trả lời:

– Rồng rắn đi lấy thuốc để chữa bệnh cho con.

– Con lên mấy?

– Con lên một

– Thuốc chẳng hay

– Con lên hai.

– Thuốc chẳng hay.
………………………………………….. ….

Cứ thế cho đến khi:

– Con lên mười.

– Thuốc hay vậy.

Kế đó, thì thầy thuốc đòi hỏi:

+ Xin khúc đầu.

– Những xương cùng xẩu.

+ Xin khúc giữa.

– Những máu cùng me.

+ Xin khúc đuôi.

– Tha hồ mà đuổi.

Lúc đó thầy thuốc phải tìm cách làm sao mà bắt cho được người cuối cùng trong hàng.

Ngược lại thì người đứng đầu phải dang tay chạy, cố ngăn cản không cho người thầy thuốc bắt được cái đuôi của mình, trong lúc đó cái đuôi phải chạy và tìm cách né tránh thầy thuốc. Nếu thầy thuốc bắt được người cuối cùng thì người đó phải ra thay làm thầy thuốc.

Nếu đang chơi giằng co giữa chừng, mà rồng rắn bị đứt ngang thì tạm ngừng để nối lại và tiếp tục trò chơi.