https://eeeek.ima.sch.gr/?page_id=2913

Στο πλαίσιο του Δικτύου του ΚΕΠΕΑ Νάουσας για την αειφορική γεωργία, το σχολείο μας ανέπτυξε δύο κεντρικές συνεργασίες με στόχο την ανταλλαγή γνώσεων και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση:

• Με το ΕΝΕΕΓΥΛ Πεύκων: Πραγματοποιήθηκε διαδικτυακή συνάντηση (16 Μαρτίου) όπου οι μαθητές αντάλλαξαν εμπειρίες για τη λειτουργία των σχολικών θερμοκηπίων και την κομποστοποίηση, ενώ συμμετείχαν σε κοινά ψηφιακά παιχνίδια γνώσεων.

• Με το 1ο Δημοτικό & 8ο Νηπιαγωγείο Νάουσας: Ξεκίνησε μια τοπική σύμπραξη (27 Απριλίου) για τον κοινό σχεδιασμό δράσεων.

• Η συνεργασία υποστηρίζεται από ένα κοινό Padlet, όπου αναρτάται το εκπαιδευτικό υλικό και οι δραστηριότητες των μαθητών.

Αποτέλεσμα: Οι μαθητές καλλιεργούν δεξιότητες συνεργασίας και υιοθετούν αειφορικές στάσεις, συνδέοντας την τοπική παραγωγή με την προστασία του περιβάλλοντος.

https://blogs.sch.gr/gymkopna/2026/01/30/ethniko-diktyo-scholeion-kepea-naoysas/

https://padlet.com/evakisem/padlet-dpthwqs516wsz3n5

https://blogs.sch.gr/gymkopna/2026/05/12/perivallontiki-ex-apostaseos-imerida/

https://blogs.sch.gr/gymkopna/2026/05/12/dentro-filias/

Οι μαθητές συμμετέχουν σε όλα τα στάδια: επιλογή βοτάνων, προετοιμασία, αποξήρανση, ανάμειξη και συσκευασία του τσαγιού. Μαθαίνουμε πώς ένα απλό προϊόν μπορεί να δημιουργηθεί με σεβασμό στη φύση, χωρίς σπατάλη υλικών και με αρχές βιώσιμης ανάπτυξης.

Μέσα από το «Επιχειρείν» και τη δημιουργία της σχολικής επιχείρησης ΕΕΕΕΚΤΕΑ, το τσάι γίνεται εργαλείο μάθησης για τη συνεργασία, την υπευθυνότητα και την προετοιμασία για τον κόσμο της εργασίας.

• Οικοδόμηση Περιβαλλοντικής Συνείδησης: Μέσα από βιωματικά πειράματα και δράσεις πεδίου, τα παιδιά κατανόησαν τις ευαίσθητες ισορροπίες των οικοσυστημάτων και τη σημασία της βιοποικιλότητας, μετατρέποντας τη θεωρία σε ζωντανή γνώση.

• Καλλιέργεια Ενεργού Πολιτείας: Η σύνδεση της γεωργικής αλληγορίας με τις ανθρώπινες αξίες και η χρήση στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων, ενθάρρυναν τα παιδιά να αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως «μηχανικούς λύσεων» και υπεύθυνους προστάτες του τοπικού τους περιβάλλοντος.

• Ανάπτυξη Δεξιοτήτων και Ενσυναίσθησης: Η δημιουργία τρισδιάστατων μοντέλων, η συλλογή σπόρων και η συμμετοχή σε βιωματικά παιχνίδια και θεατρικά δρώμενα, ενίσχυσαν τη δημιουργική σκέψη, τη συνεργασία και τη συναισθηματική σύνδεση με τη φύση.

• Διάχυση στην Κοινότητα: Οι δράσεις ξεπέρασαν τα όρια της τάξης, εμπλέκοντας τους γονείς και την ευρύτερη τοπική κοινότητα, αναδεικνύοντας τους μικρούς μαθητές σε πρεσβευτές των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης.

  Όλη αυτή η δημιουργική διαδρομή, που μετέτρεψε την περιβαλλοντική ευθύνη σε βίωμα και στάση ζωής, αποτυπώνεται στο υλικό που συγκεντρώσαμε.

Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε την εξέλιξη των δραστηριοτήτων μας και όσα όμορφα δημιουργήσαμε παρέα με τη φύση!

https://padlet.com/stoikidoukyriake/padlet-6r8mwp54mn1zjqpt

Επιπλέον, ήρθαν σε επαφή με τα αυτοφυή φυτά της περιοχής και δημιούργησαν το δικό τους φυτολόγιο, ενώ εξέφρασαν τη δημιουργικότητά τους μέσα από κατασκευές κολλάζ με υλικά της φύσης. Τέλος, γνώρισαν τον κόσμο των πουλιών και κατασκεύασαν ταΐστρες, συμβάλλοντας ενεργά στην προστασία και φροντίδα της τοπικής πανίδας. Μέσα από όλες αυτές τις δράσεις, οι μαθητές απέκτησαν γνώσεις, δεξιότητες και όμορφες εμπειρίες συνεργασίας.

Στο πλαίσιο του προγράμματός μας, οι μαθητές μας ξεκίνησαν ένα όμορφο «ταξίδι» μάθησης, σύνδεσης με το περιβάλλον και δημιουργικής συνεργασίας.

📚 1η δράση: «Βιβλία σε Ρόδες» – Θεματική: Περιβάλλον
Τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με επιλεγμένα βιβλία που αφορούν τη φύση και την προστασία του περιβάλλοντος. Μέσα από την ανάγνωση, τη συζήτηση και την ανταλλαγή ιδεών, καλλιέργησαν την κριτική τους σκέψη και ευαισθητοποιήθηκαν σε σημαντικά οικολογικά ζητήματα.

🚀 2η δράση: «Φυτεύουμε όπως οι αστροναύτες»
Εμπνευσμένοι από τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται από τη NASA, οι μαθητές φύτεψαν και φρόντισαν μαϊντανό, μαθαίνοντας πώς μπορούμε να καλλιεργούμε φυτά ακόμη και σε ιδιαίτερες συνθήκες. Παρατήρησαν την ανάπτυξή του και ανέλαβαν υπεύθυνα τη συντήρησή του, συνδέοντας την επιστήμη με την καθημερινή ζωή.

🌿 Μέσα από αυτές τις δράσεις, τα παιδιά συνεργάστηκαν, δημιούργησαν και χάρηκαν τη μάθηση με έναν βιωματικό και ουσιαστικό τρόπο!

https://blogs.sch.gr/8nipnaou/2021/10/20/about/

Και συνεχίζουμε.....

Mία καλή πρακτική που δημιουργήθηκε στα πλαίσια του προγράμματος είναι η αυτοσχέδια δημιουργία των μαθητών να αναπαραστήσουν με φιγούρες παιχνιδιών (playmobil) ένα αληθινό περιστατικό από ένα βιβλιαράκι που διάβασαν με τίτλο: Τα σταφύλια της Αγάπης. Οι μαθητές σχεδιάσαν το περιβάλλον και επέλεξαν τις φιγούρες που θα χρησιμοποιήσουν, έγραψαν και τους διαλόγους και στο τέλος μας το παρουσίασαν με τη μορφή κυκλικού παραμυθιού.

Μπορείτε να το βρείτε στις σελίδες του e-book ή και στο διαδίκτυο https://youtu.be/_VpQGp2628g

και να το παρακολουθήσετε!

1. "Όταν η φωτογραφία συναντά την αειφορία" και

2. "Φωτογραφίζουμε... προστατεύουμε".

Η περιβαλλοντική εκδρομή μας στο Άστρος (18 Μαρτίου 2026):

https://www.youtube.com/watch?v=jC9Zgo0pv3Q

Η περιβαλλοντική μας εκδρομή στο Ναύπλιο και την Επίδαυρο (29/4/26):

https://www.youtube.com/watch?v=cf_SE9AT1kw

Οι διαγωνισμοί περιβαλλοντικής φωτογραφίας: https://www.youtube.com/watch?v=2u2mXgJRvWI

Ημερολόγιο περιβαλλοντικής φωτογραφίας:

https://gamma.app/docs/-i1u04m1ax5uzyed?mode=doc

Το διασχολικό μας περιβαλλοντικό πρόγραμμα:

https://www.youtube.com/watch?v=XTRWLdlH3IM

Η επίσκεψη του Γυμνασίου Παραλίας Τυρού Αρκαδίας στο σχολείο μας:

https://www.youtube.com/watch?v=pVtdnU9Wz8I

Συμμετέχοντες: 48 μαθητές/τριες της Β' Γυμνασίου (Τμήματα Β1, Β2, Β3, Β4) Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Κατερίνα Χαζάπη, κλ. ΠΕ80

Συμμετέχοντες καθηγητές: Δημήτρης Μπιτσόλας, κλ.ΠΕ03 και Γιώργος Τσέτσος, κλ.ΠΕ01.

Συνεργαζόμενα Σχολεία: Γυμνάσιο Παραλίας Τυρού, Γυμνάσιο Άστρους, Γυμνάσιο Αγίου Ανδρέα Κυνουρίας

Πλαίσιο Υλοποίησης & Θέμα

Το πρόγραμμα «Περιβαλλοντική Φωτογραφία» αποτελεί πλέον θεσμό για το σχολείο μας, καθώς κλείνει 14 χρόνια συνεχούς δημιουργικής πορείας. Η φετινή χρονιά όμως αποτέλεσε ορόσημο, καθώς για πρώτη φορά το πρόγραμμα "άνοιξε" τα σύνορά του, δημιουργώντας ένα διασχολικό δίκτυο συνεργασίας με τρία Γυμνάσια της Αρκαδίας.

Σύντομη Περιγραφή Καλής Πρακτικής

Η καλή πρακτική μας εστίασε στη χρήση της φωτογραφίας ως μέσο καταγραφής και ερμηνείας του φυσικού περιβάλλοντος. Οι 51 μαθητές/τριές μας λειτούργησαν ως "περιβαλλοντικοί ανταποκριτές":

• Πεδίο Δράσης: Ερεύνησαν τη μαγεία και την υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος

  Η Συνεργασία: Μέσα από τη σύμπραξη με τα Γυμνάσια Παραλίας Τυρού, Άστρους και Αγίου Ανδρέα Κυνουρίας, τα παιδιά αντάλλαξαν φωτογραφικό υλικό, συγκρίνοντας τη δική τους καθημερινότητα με εκείνη των μαθητών/τριών της αρκαδικής υπαίθρου.

• Θεματική Εστίαση: Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη σύνδεση του φυσικού περιβάλλοντος με την αειφορία.

Αντίκτυπος στα Παιδιά

Η συμμετοχή μιας τόσο μεγάλης περιβαλλοντικής ομάδας (136 μαθητές/τριες και 13 εκπαιδευτικοί από τα συνεργαζόμενα σχολεία) σε ένα διασχολικό σχήμα είχε πολλαπλά οφέλη:

• Εξωστρέφεια: Οι μαθητές/τριες καλλιέργησαν πνεύμα συνεργασίας με παιδιά από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας.

• Περιβαλλοντική Συνείδηση: Η παρατήρηση μέσω του φωτογραφικού φακού όξυνε την προσοχή τους στη λεπτομέρεια και στη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος.

• Καλλιτεχνική Έκφραση: Ανέπτυξαν δεξιότητες στη σύνθεση και την ψηφιακή αφήγηση, δίνοντας "φωνή" στις ανησυχίες τους για το περιβάλλον.

Σας ευχαριστούμε!!!

​Τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα:

​Προετοιμασία & Φύτευση: Καθαρισμός του χώρου, εμπλουτισμός του εδάφους και φύτευση εποχιακών λαχανικών (όπως μαρούλια, κρεμμυδάκια, ντομάτες) και αρωματικών φυτών.

​Φροντίδα & Παρατήρηση: Καθημερινό πότισμα, βοτάνισμα και καταγραφή της εξέλιξης των φυτών, συνδέοντας τη θεωρία της Βιολογίας με την πράξη.

​Βιώσιμες Πρακτικές: Εκμάθηση τεχνικών φυσικής λίπανσης και ορθής διαχείρισης του νερού.

​Ο Αντίκτυπος στους Μαθητές:

​Η ενασχόληση με τη γη λειτουργεί ως ένας ισχυρός «βιωματικός δάσκαλος» με πολλαπλά οφέλη:

​Καλλιέργεια Υπευθυνότητας: Οι μαθητές κατανοούν ότι η επιβίωση και η ανάπτυξη ενός ζωντανού οργανισμού εξαρτάται από τη συνέπεια και τη φροντίδα τους.

​Ανάπτυξη Συνεργασίας: Η εργασία στον κήπο απαιτεί ομαδικότητα, καταμερισμό εργασιών και αλληλοβοήθεια, ενισχύοντας τους δεσμούς της τάξης.

​Περιβαλλοντική Συνείδηση: Τα παιδιά έρχονται σε άμεση επαφή με τον κύκλο της φύσης, εκτιμούν την αξία των τοπικών προϊόντων και υιοθετούν μια πιο οικολογική στάση ζωής.

​Ψυχική Ευεξία: Η επαφή με το χώμα και τη φύση λειτουργεί αγχολυτικά, προσφέροντας μια δημιουργική διέξοδο από την καθημερινότητα των μαθημάτων.

​«Σπέρνοντας σπόρους στο χώμα, οι μαθητές του ΣΤ1 φυτεύουν στην πραγματικότητα τις αξίες του σεβασμού, της υπομονής και της συνεργασίας, προετοιμάζοντας το δικό τους 'πράσινο' μέλλον.»

https://www.ecoschools.gr/schools/8o-dimotiko-sholeio-ampelokipon-thessalonikis-georgios-skeparnis

Κατά τη διάρκεια της υλοποίησης, τα παιδιά κατασκεύασαν μακέτα του κύκλου του νερού, φύτεψαν σπόρους σε χώμα και βαμβάκι, παρακολούθησαν την ανάπτυξη των φυτών μέσα από συστηματική παρατήρηση και κατέγραψαν τις αλλαγές σε ατομικό ημερολόγιο. Παράλληλα, μέσα από πειράματα σχετικά με την επίδραση του νερού στην επιβίωση των φυτών, αλλά και με τη χρήση της εκπαιδευτικής ρομποτικής Beebot, εμπέδωσαν βασικές γνώσεις για τα μέρη του φυτού, τον κύκλο του νερού και τη σημασία της ορθής διαχείρισης των φυσικών πόρων.

Ο αντίκτυπος του προγράμματος στα παιδιά ήταν ιδιαίτερα ουσιαστικός, καθώς ενισχύθηκαν η περιβαλλοντική τους ευαισθητοποίηση, η υπευθυνότητα, η συνεργασία και η κριτική σκέψη. Μέσα από τη φροντίδα ζωντανών οργανισμών και τη σύγκριση ποτισμένων και απότιστων φυτών, οι μαθητές/τριες κατανόησαν έμπρακτα ότι το νερό δεν είναι κάτι αυτονόητο, αλλά ένας πολύτιμος φυσικός πόρος που χρειάζεται σεβασμό, προστασία και σωστή αξιοποίηση.

Link δείγματος υλικού: https://vimeo.com/1181125083?share=copy&fl=sv&fe=ci

 Link προγράμματος υλοποίησης: https://drive.google.com/file/d/1BbgBWe02y4Fa7TZhWbbQsh17iawMdY6g/view?usp=sharing

Πλαίσιο Υλοποίησης: Πρόγραμμα Σχολικών Δραστηριοτήτων - Δίκτυο ΚΕΠΕΑ Νάουσας «Γεωργία και Περιβάλλον».

Περιγραφή Καλής Πρακτικής: Η βασική μας προσέγγιση ήταν η βιωματική έρευνα πεδίου. Οι μαθητές μας βγήκαν από τα όρια της σχολικής αίθουσας και λειτούργησαν ως ενεργοί πολίτες, ερευνώντας το μέλλον του τόπου τους μέσα από απευθείας επαφή με τους φορείς λήψης αποφάσεων και παραγωγής:

• Θεσμική Ενημέρωση: Συνάντηση με τον Δήμαρχο Εορδαίας για το όραμα της δίκαιης μετάβασης.

• Επιστημονική Προσέγγιση: Επίσκεψη στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας για τις πράσινες τεχνολογίες.

• Πεδίο Παραγωγής: Αυτοψία στο Ορυχείο (ΛΚΔΜ) για τη διαδικασία αποκατάστασης των εδαφών.

• Ενεργειακή Ασφάλεια: Ξενάγηση στην Τηλεθέρμανση (ΔΕΤΗΠ) για την κατανόηση της μετάβασης σε νέες μορφές ενέργειας.

Αντίκτυπος στους Μαθητές: Οι μαθητές αντιλήφθηκαν την πολυπλοκότητα της Απολιγνιτοποίησης και πώς αυτή συνδέεται με την Αειφορία και την επαγγελματική τους αποκατάσταση. Κατάφεραν να αναπτύξουν κριτική σκέψη, να εξοικειωθούν με τη μεθοδολογία της συνέντευξης και να χρησιμοποιήσουν ψηφιακά εργαλεία (Padlet, Canva) για την οργάνωση και προβολή των δεδομένων τους. Το πρόγραμμα ενίσχυσε το αίσθημα της τοπικής ταυτότητας και την αισιοδοξία για το μέλλον της κοινωνίας μας.

Σύνδεσμος Ημερολογίου Δραστηριοτήτων (Padlet):https://padlet.com/geomelon67/2o-s1ttqxjz95mjebz3

Το ψηφιακό μας ημερολόγιο (Padlet) ανανεώνεται καθημερινά με το υλικό από τις τελευταίες μας επισκέψεις και τις εργασίες των μαθητών, οι οποίες βρίσκονται σε στάδιο τελικής επεξεργασίας.

Το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα «ΦωτογραφίΖΩ», που υλοποιήθηκε στο ΕΝΕΕΓΥΛ Βέροιας κατά το σχολικό έτος 2025-26, αποτελεί ένα πρότυπο «καλής πρακτικής» για την περιβαλλοντική εκπαίδευση. Μέσα από το κεντρικό θέμα «Ανάδειξη περιβαλλοντικών προβλημάτων μέσα από τον φωτογραφικό φακό», το πρόγραμμα κατάφερε να συνδέσει την καλλιτεχνική έκφραση με την οικολογική συνείδηση και την κοινωνική δράση.

Οι βασικοί πυλώνες και οι καλές πρακτικές που αναδείχθηκαν είναι οι εξής:

1. Δικτύωση και Εξωστρέφεια

Η επιτυχία του προγράμματος βασίστηκε στην ενεργή συμμετοχή σε περιφερειακά και διεθνή δίκτυα:

• Περιφερειακό Δίκτυο: Η ένταξη των εκπαιδευτικών στο δίκτυο της Κ. Μακεδονίας «Κλικ, προστάτευσέ το!» και η δημιουργία της τοπικής ομάδας «Κλικ Ημαθιώτικο» εξασφάλισε επιστημονική υποστήριξη και κοινό όραμα.

• Διεθνής Διάσταση: Με τη συμμετοχή στο πρόγραμμα e-twinning "Voices of our Planet", το σχολείο άνοιξε παράθυρο στον κόσμο. Οι μαθητές συνεργάστηκαν με συνομηλίκους τους από άλλες χώρες, αντάλλαξαν υλικό (βίντεο, κείμενα, φωτογραφίες) και συμμετείχαν σε δημοκρατικές διαδικασίες, όπως η ψηφοφορία για το λογότυπο του προγράμματος.

• Τοπική Συνεργασία: Η σύμπραξη με το ΚΕΠΕΑ Νάουσας («Γεωργία και Περιβάλλον») ενίσχυσε το θεωρητικό υπόβαθρο της ομάδας.

2. Συνεχής Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών

Μια καινοτόμος πρακτική ήταν η προετοιμασία των ίδιων των εκπαιδευτικών πριν την καθοδήγηση των μαθητών. Η συνεργασία με τη Φωτογραφική Ομάδα Βέροιας «Αντίθεσις» επέτρεψε στους εκπαιδευτικούς να παρακολουθήσουν εθελοντικά μαθήματα φωτογραφίας, αποκτώντας τα απαραίτητα τεχνικά εργαλεία για να μεταλαμπαδεύσουν τη γνώση στους μαθητές τους.

3. Βιωματική Μάθηση και Δημιουργική Έρευνα

Η μεθοδολογία εργασίας μετατόπισε το κέντρο βάρους από τη στείρα γνώση στη δράση:

• Διερεύνηση & Παρατήρηση: Οι μαθητές δεν έμαθαν απλώς για τα περιβαλλοντικά προβλήματα, αλλά βγήκαν στο πεδίο. Με την καθοδήγηση του καθηγητή φωτογραφίας κ. Χρήστου Μητσιάνη, πραγματοποίησαν φωτογραφικές εξορμήσεις στην πόλη, ασκούμενοι στο φωτορεπορτάζ και στη δημιουργική φωτογραφία φύσης.

• Η Φωτογραφία ως Μαρτυρία: Χρησιμοποιήθηκε η τεχνική «πριν και μετά», καταγράφοντας πώς η ανθρώπινη δράση μεταμορφώνει το τοπίο, προκαλώντας τους μαθητές να προτείνουν λύσεις.

4. Διεπιστημονική Προσέγγιση και Συναισθηματική Νοημοσύνη

Το πρόγραμμα δεν περιορίστηκε στην τεχνική της φωτογραφίας, αλλά επεκτάθηκε στην ανάλυση νοήματος:

• Σύνδεση Λόγου και Εικόνας: Οι μαθητές κλήθηκαν να «ντύσουν» τις φωτογραφίες τους με λόγο και συναίσθημα, δίνοντας περιεχόμενο στην καλλιτεχνική τους δημιουργία.

• Κριτική Σκέψη: Μέσα από προβολές ντοκιμαντέρ και ομαδικές εργασίες, αναλύθηκε η σύγκρουση «φύση - ανθρώπινη δραστηριότητα», καλλιεργώντας την κριτική ικανότητα των παιδιών.

5. Συμμετοχικότητα και Ομαδοσυνεργασία

Από την αρχική συνάντηση και τη δημιουργία των ομάδων εργασίας μέχρι την τελική ταξινόμηση του υλικού, οι μαθητές λειτούργησαν ως ενεργά μέλη μιας κοινότητας. Η συμμετοχή σε ομάδες με μαθητές από άλλες χώρες (μέσω e-twinning) ενίσχυσε τις κοινωνικές τους δεξιότητες και την αίσθηση του «παγκόσμιου πολίτη».

Συμπέρασμα

Το πρόγραμμα «ΦωτογραφίΖΩ» του ΕΝΕΕΓΥΛ Βέροιας αποδεικνύει ότι όταν η εκπαίδευση συνδυάζει την τέχνη, την τεχνολογία και τη διεθνή συνεργασία, μπορεί να μετατρέψει τους μαθητές από παθητικούς δέκτες σε ενεργούς «μάρτυρες» και προστάτες του περιβάλλοντος. Η φωτογραφία έγινε το μέσο για να δουν τον κόσμο με «άλλο μάτι» και να ακουστεί η δική τους φωνή για τον πλανήτη.

Στο βιβλίο αυτό οι μαθητές/τριες του Α2 και η συντονίστρια εκπαιδευτικός, κα Μαλιαγκάνη Νικολέτα, μας προτείνουν εύκολα και υγιεινά σνακ για το σχολείο. 

Πατήστε στο σύνδεσμο που ακολουθεί για να δείτε το βιβλίο μας και την εξέλιξη των δράσεων της ομάδας μας.

http://10gym-volou.mag.sch.gr/autosch/joomla15/images/2025-26/%CE%A3%CF%84%CE%BF_%CF%83%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%8C_%CE%BC%CE%B5_%CF%85%CE%B3%CE%B9%CE%B5%CE%B9%CE%BD%CF%8C_%CE%BA%CE%BF%CE%BB%CE%B1%CF%84%CF%83%CE%B9%CF%8C.pdf

Παρουσίαση για τα Βότανα

https://grafis.sch.gr/index.php/s/PgZmnmRGBso7L5j

Αυτή την άνοιξη, οι μαθητές της Δ΄ καθώς και της Ε τάξης του ολοήμερου σχολείου γίνονται «μικροί καλλιεργητές». Μέσα από το πρόγραμμα «Καλλιεργούμε Αξίες, Φυτεύουμε το Μέλλον», τα παιδιά αναλαμβάνουν τη φροντίδα του σχολικού λαχανόκηπου: σπέρνουν, φροντίζουν και συλλέγουν καρπούς.

Τι περιλαμβάνει η δράση:

• Προετοιμασία & Φύτευση: Καθαρισμός εδάφους και φύτευση εποχιακών λαχανικών και βοτάνων.

• Βιωματική Μάθηση: Συχνή φροντίδα (πότισμα, βοτάνισμα) και σύνδεση της Βιολογίας με την πράξη.

• Οικολογικές Πρακτικές: Εκμάθηση φυσικής λίπανσης και ορθής διαχείρισης του νερού.

Τα οφέλη για τους μαθητές: Η επαφή με τη γη προσφέρει:

1. Υπευθυνότητα & Συνεργασία: Τα παιδιά μαθαίνουν να φροντίζουν ζωντανούς οργανισμούς και να λειτουργούν ομαδικά.

2. Περιβαλλοντική Συνείδηση: Κατανοούν τον κύκλο της φύσης και την αξία της βιωσιμότητας.

3. Ψυχική Ισορροπία: Η κηπουρική δρα ως δημιουργική διέξοδος και μέσο αποφόρτισης.

Σπέρνοντας στο χώμα, οι μαθητές μας δεν καλλιεργούν μόνο φυτά, αλλά και τον σεβασμό, την υπομονή και τη συνεργασία, προετοιμάζοντας ένα πιο «πράσινο» αύριο.

Οποιαδήποτε βοήθεια θα ήταν θεμιτή.

Βάρκα Παρασκευή/ συντονίστρια προγράμματος

e_varka@hotmail.com

ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ

Πλαίσιο Καλών Πρακτικών

Σχολικός Λαχανόκηπος

Σχολική Μονάδα: Γυμνάσιο Λ.Τ. Ριζωμάτων

Τάξη: Β΄ Γυμνασίου

Σύνολο μαθητών/τριών: 5 (3 αγόρια 2 κορίτσια)

Σχ. Έτος: 2025-2026

Συντονίστρια: Βάρκα Παρασκευή

Καθηγήτρια Α: Νικολαΐδου Κυριακή

Καθηγήτρια Β: Μήτσιου Δέσποινα Μαρία

Στόχοι:

Στόχος του προγράμματος ήταν η ευαισθητοποίηση των μαθητών σε θέματα

περιβάλλοντος και αειφορίας, η καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης, καθώς και η

ανάπτυξη δεξιοτήτων συνεργασίας και υπευθυνότητας μέσα από τη δημιουργία και

φροντίδα σχολικού λαχανόκηπου. Επιπλέον, επιδιώχθηκε η αξιοποίηση του σχολικού

χώρου και η βιωματική μάθηση.

Δραστηριότητες:

•Παραλαβή χώματος από τον Δήμο και πλήρωση των παρτεριών.

•Διαμόρφωση και προετοιμασία των παρτεριών για φύτευση.

•Φύτευση καλλωπιστικών φυτών και δημιουργία λαχανόκηπου.

•Προετοιμασία εδάφους για μελλοντική φύτευση ντομάτας.

Επαναχρησιμοποίηση ελαστικών αυτοκινήτων ως γλάστρες.

•Συντήρηση και βάψιμο σχολικών παγκακίων.

Αποτελέσματα:

Το πρόγραμμα συνέβαλε στην ενεργή συμμετοχή των μαθητών και στην ενίσχυση της

περιβαλλοντικής τους ευαισθητοποίησης. Αναπτύχθηκαν δεξιότητες συνεργασίας,

υπευθυνότητας και δημιουργικότητας.

Παράλληλα, ενισχύθηκε η αισθητική του σχολικού χώρου και η αξιοποίηση υλικών μέσω

επαναχρησιμοποίησης. Οι μαθητές δεσμεύτηκαν για τη συνεχή φροντίδα του λαχανόκηπου

https://blogs.sch.gr/gymrizim/2026/02/19/mathainontas-gia-to-klima-dro-gia-tin-koinotita-moy/

Η ενασχόλησή μας με το θέμα, μέσα από το Δίκτυο, αποτέλεσε αφορμή για συνεργασία με το 2ο ΕΠΑΛ Μυτιλήνης και για τη συμμετοχή μας στο 7ο Εκπαιδευτικό Συμπόσιο Φυκολογίας.

Μέσα από αυτές τις δράσεις, οι μαθητές διεύρυναν τα ενδιαφέροντά τους και ενίσχυσαν την περιβαλλοντική και ερευνητική τους στάση.

Περισσότερες πληροφορίες για τις δράσεις μας θα βρείτε στο Blog ΕΚ Ευόσμου

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

«Ο Πράσινος Θησαυρός της Χαλκιδικής:

Μυστικά της Βιολογικής Ελαιοκαλλιέργειας»

Ημερολόγιο δραστηριοτήτων - Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Δεκέμβριος

Αναζήτηση και διερεύνηση βιβλιογραφικών αναφορών και εργασιών για τη Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς.

Ιανουάριος

Συγκέντρωση και επεξεργασία ερωτημάτων που θα τεθούν στους Γεωπόνους της Διεύθυνσης Γεωργίας.

Φεβρουάριος

Πρόσκληση Γεωπόνων της Διεύθυνσης Γεωργίας στο σχολείο μας για ενημέρωση για τη Βιολογική καλλιέργεια της ελιάς.

Μάρτιος

Επεξεργασία του υλικού που έχουμε συγκεντρώσει και δημιουργία παρουσίασης καθώς και τραγουδιού με θέμα την ελιά Χαλκιδικής.

Απρίλιος – Μάϊος

Παρουσίαση των αποτελεσμάτων στη σχολική κοινότητα

https://blogs.sch.gr/esplykpolyg/2026/04/30/programma-perivallontikis-ekpaideysis/

https://www.canva.com/design/DAHIWJahf4w/KaTBIlSO3LaLwKO8r4Kxuw/view?utm_content=DAHIWJahf4w&utm_campaign=designshare&utm_medium=link2&utm_source=uniquelinks&utlId=h61fdae5168#8

Σε συνέχεια των δημοσιεύσεων των παραγόμενων έργων του προγράμματος που υλοποιήθηκε στο σχολείο μας γίνεται αναφορά στις καλές πρακτικές της δράσης αυτής.

Η υλοποίηση της δράσης περιέλαβε τη δημιουργία παρουσιάσεων μέσω λογισμικού (PowerPoint), τον σχεδιασμό ψηφιακών αφισών σε Canva , καθώς και την παραγωγή γραπτών εργασιών από τους μαθητές. Παράλληλα, διαμορφώθηκε και συντάχθηκε ένας οικολογικός κανονισμός, ο οποίος αποτυπώνει βασικές αρχές περιβαλλοντικά υπεύθυνης συμπεριφοράς.
Οι παραπάνω δραστηριότητες συνέβαλαν ουσιαστικά στην καλλιέργεια της οικολογικής συνείδησης των μαθητών, καθώς ενίσχυσαν την ενεργό συμμετοχή τους, την κριτική τους σκέψη και την περιβαλλοντική τους ευαισθητοποίηση. Μέσω της βιωματικής και συνεργατικής μάθησης, οι μαθητές ανέπτυξαν στάσεις και αξίες που προάγουν την προστασία του περιβάλλοντος, οδηγώντας στη διαμόρφωση υπεύθυνης περιβαλλοντικής συμπεριφοράς και στη συγκρότηση μιας ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής συνείδησης.
Στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα, η αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας αποτελεί βασικό στοιχείο της διδακτικής διαδικασίας. Το  PowerPoint που δημιουργήσαμε δεν λειτούργησε απλώς ως μέσο μετάδοσης γνώσεων, αλλά μπόρεσε να συμβάλει ουσιαστικά στην καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης, στον σεβασμό προς το φυσικό περιβάλλον και στη διαμόρφωση ενεργών πολιτών.
Αρχικά, η χρήση του PowerPoint το οποίο εντάξαμε σε μία θεματική που αφορά την αξία της διατήρησης της Βιοποικιλότητας, της κατανόησης των εννοιών της Βιοηθικής, της Κλιματικής αλλαγής, του αγροδιατροφικού συμπλέγματος, της Βιωσιμότητας και της Αειφορίας ενίσχυσε την οπτικοποίηση των περιβαλλοντικών ζητημάτων. Μέσα από εικόνες, γραφήματα και πολυμεσικό υλικό, οι μαθητές ήλθαν σε άμεση επαφή με φαινόμενα όπως η ρύπανση, η αποψίλωση των δασών και η απώλεια της βιοποικιλότητας. Η οπτική αναπαράσταση κατέστησε αφηρημένες έννοιες πιο κατανοητές και ενισχύθηκε η συναισθηματική εμπλοκή των μαθητών, γεγονός που οδήγησε σε βαθύτερη ευαισθητοποίηση.
Παράλληλα, η προσπάθεια δημιουργίας του  συγκεκριμένου PowerPoint υπήρξε ιδιαίτερα σημαντική αφού αναδείχθηκε εργαλείο ανάπτυξης της κριτικής σκέψης. Μέσα από κατάλληλα διαμορφωμένες παρουσιάσεις που περιλαμβάνουν ερωτήματα, συγκρίσεις και προβληματισμούς, οι μαθητές ενθαρρύνονται να αναλύουν πληροφορίες, να αξιολογούν δεδομένα και να διαμορφώνουν προσωπικές απόψεις για περιβαλλοντικά ζητήματα. Με τον τρόπο αυτό, η μάθηση μετατράπηκε από παθητική αποδοχή γνώσεων σε ενεργητική γνωστική διαδικασία.
Ιδιαίτερη σημασία είχε και η συμμετοχική διάσταση του εργαλείου της παρουσίασης. Όταν οι μαθητές αποφάσισαν να αναλάβουν τη δημιουργία παρουσιάσεων, εργάστηκαν συνεργατικά, ανέπτυξαν δεξιότητες επικοινωνίας και ανέλαβαν ευθύνες μέσα στην ομάδα. Η διαδικασία αυτή καλλιεργεί την έννοια της συλλογικής δράσης, η οποία αποτελεί θεμέλιο της ενεργού πολιτειότητας.
Επιπλέον, διευκολύνθηκε η σύνδεση της γνώσης με στάσεις και αξίες. Οι μαθητές δεν περιορίστηκαν στην κατανόηση των περιβαλλοντικών προβλημάτων, αλλά ήλθαν σε επαφή με πρακτικές λύσεις και θετικά πρότυπα συμπεριφοράς, όπως η ανακύκλωση, η εξοικονόμηση ενέργειας και η προστασία των οικοσυστημάτων. Έτσι, ενισχύθηκε η ανάπτυξη υπεύθυνων στάσεων απέναντι στο περιβάλλον.
Τέλος, η παρουσίαση και διάχυση των εργασιών των μαθητών εντός της σχολικής κοινότητας ενισχύσε το αίσθημα συμμετοχής και ευθύνης. Οι μαθητές απέκτησαν φωνή, εξέφρασαν τις απόψεις τους και συνέβαλλαν ενεργά στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση και άλλων συμμαθητών τους. Με αυτόν τον τρόπο, μπόρεσαν να μεταβούν από τον ρόλο του παθητικού δέκτη στον ρόλο του ενεργού πολίτη.

https://drive.google.com/file/d/1rHHZAFx3SmwG_Kb-Ga-5P4sXIMRCKn_m/view?usp=drive_link

Στο πλαίσιο της συμμετοχής των μαθητών μας στο θεματικό δίκτυο «Γεωργία και Περιβάλλον» και παράλληλα στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα eTwinning «Little Eco Guides» για το σχολικό έτος 2025–2026, τα παιδιά μας είχαν την ευκαιρία να ζήσουν ένα μοναδικό ταξίδι μάθησης και ανακάλυψης.

🎯 Στόχοι μας ήταν να καλλιεργήσουμε την περιβαλλοντική συνείδηση των παιδιών, να γνωρίσουν τον κόσμο των φυτών και να αναπτύξουν δεξιότητες συνεργασίας, παρατήρησης και δημιουργικής έκφρασης.

Οι μικροί μας μαθητές:
• εξερεύνησαν το φυσικό περιβάλλον
• γνώρισαν τα φυτά και τη σημασία τους για τη ζωή
• έμαθαν ακόμη και για τα φυτά στο… διάστημα!
• φύτεψαν και φρόντισαν τον δικό τους σχολικό κήπο
• δημιούργησαν, μαζί με τους γονείς τους, έναν υπέροχο λαχανόκηπο και έναν πολύχρωμο λουλουδόκηπο
• κατασκεύασαν ταΐστρες και φρόντισαν τα πουλιά της περιοχής

Αποτέλεσμα;
Παιδιά πιο ευαισθητοποιημένα, υπεύθυνα και ενεργά, που έμαθαν να αγαπούν και να σέβονται τη φύση μέσα από βιωματικές εμπειρίες. Η συνεργασία σχολείου και οικογένειας έκανε το ταξίδι αυτό ακόμη πιο όμορφο και ουσιαστικό!

🔗 Μπορείτε να δείτε την εξέλιξη των δράσεών μας στον παρακάτω σύνδεσμο.

https://padlet.com/electrazourou/_little-eco-guides_-_7-9z9oynofom2557xv

💚 Συνεχίζουμε να ονειρευόμαστε, να δημιουργούμε και να φροντίζουμε τον κόσμο μας… ξεκινώντας από μικρές πράσινες πράξεις!

Καλλιεργήσαμε το θερμοκήπιο μας χρησιμοποιώντας ντόπιες ποικιλίες λαχανικών, ενώ ανάμεσα στα λαχανικά φυτεύσαμε και διαφορά αρωματικά φυτά ως εντομοαπωθητικά. Ταυτόχρονα ξεκινήσαμε να διαμορφώνουμε τον εξωτερικό χώρο, όπου θα δημιουργήσουμε έναν κήπο με καλλωπιστικά και αρωματικά φυτά.

Εγχειρίδια σημειώσεων: α) Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο-Τμήμα Διατροφής- Διαιτολογίας - Ο δεκάλογος της υγιεινής διατροφής β) Βιβλίο: "Είμαστε όλοι Γκρέτα, 1η έκδοση 2019, κεφάλαια: ΝΕΡΟ & ΠΛΑΣΤΙΚΟ γ) WWW: Οδηγός αντικατάστασης πλαστικού. Μεθοδολογία υλοποίησης: Διερευνητική (αναζήτηση πληροφοριών σχετικά με τα τοπικά προιόντα από τους μαθητές) και βιωματική (φύτευση σπόρων οσπρίων, λαχανικών και λουλουδιών), εικαστική & πολιτιστική προσέγγιση (οικολογικές κατασκευές με όσπρια και σπόρους με σκοπό την εκθεσιακή τους παρουσίαση και το μπαζάρ - τραγούδια και παραδοσιακοί χοροί που σχετίζονται με το νερό.

• της υπευθυνότητας,

• της συνεργασίας με διάφορους τοπικούς φορείς αλλά και με τους γονείς,

• της οικολογικής ευαισθητοποίησης,

• της εκμάθησης καλών πρακτικών

• καθώς και της προσφοράς.

  Το πρόγραμμα συνδυάστηκε με τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, με το Σχέδιο Δράσης του σχολείου μας αλλά και με τον Ενεργό Πολίτη.

Για την εφαρμογή πρακτικών αειφορίας εγκαταστάθηκε δεξαμενή συλλογής βρόχινου νερού, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για την άρδευση των καλλιεργειών, προάγοντας την εξοικονόμηση φυσικών πόρων.

Παράλληλα, δημιουργήθηκαν σωλήνες κομποστοποίησης μέσα στα παρτέρια, όπου τοποθετούνταν φυτικά υπολείμματα από τον κήπο και το εργαστήριο τεχνολογίας τροφίμων του σχολείου. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύθηκε η φυσική λίπανση του εδάφους και μειώθηκαν τα οργανικά απορρίμματα.

Στο πλαίσιο του δικτύου παρουσιάσαμε διαδικτυακά τις δράσεις στο ΕΠΑΛ Ευόσμου, οι οποίοι μας ανέπτυξαν μια ενδιαφέρουσα πρακτικά τη λίπανση με σκεύασμα από φύκια. https://padlet.com/nopipapadopo/m-p30dy9h83axmbzbw

Μέσα από τις δράσεις αυτές, οι μαθητές ανέπτυξαν συνεργασία, υπευθυνότητα και περιβαλλοντική συνείδηση, κατανοώντας τη σημασία των βιώσιμων πρακτικών στην καθημερινή ζωή.

Τα βότανα αποτελούν πολύτιμο δώρο της φύσης και έχουν ξεχωριστή θέση τόσο στη διατροφή όσο και στην υγεία μας, καθώς από την αρχαιότητα χρησιμοποιούνται για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες αλλά και για να δίνουν άρωμα και γεύση στο φαγητό. Η καλλιέργειά τους, ιδιαίτερα σε έναν σχολικό κήπο, δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να γνωρίσουν φυτά όπως η ρίγανη, ο βασιλικός και το θυμάρι, μαθαίνοντας παράλληλα τη σημασία της φυσικής φροντίδας και της σωστής αξιοποίησης των πόρων της γης. Μέσα από αυτή τη διαδικασία αναπτύσσεται ο σεβασμός προς το περιβάλλον, καλλιεργείται η οικολογική συνείδηση και ενισχύεται η συνεργασία, αφού η φροντίδα του κήπου απαιτεί ομαδική προσπάθεια, υπευθυνότητα και συνέπεια, ενώ παράλληλα η βιωματική μάθηση κάνει την εμπειρία πιο ευχάριστη και ουσιαστική, συμβάλλοντας στην ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών και στη διαμόρφωση θετικών στάσεων ζωής απέναντι στη φύση και την υγεία.

Το συνέδριο διοργανώθηκε από τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του Περιφερειακού Δικτύου «Σχολικοί Λαχανόκηποι – Καλλιεργούμε Αξίες, Φυτεύουμε το Μέλλον», με το πολύ επίκαιρο θέμα “ΣΠΟΡΟΙ ΓΝΩΣΗΣ, ΚΑΡΠΟΙ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ”. Η εκδήλωση φιλοξενήθηκε στο εμβληματικό Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας ΝΟΗΣΙΣ.

Στο σχολείο μας ιδρύθηκε και υλοποιείται ο εκπαιδευτικός περιβαλλοντικός όμιλος με τίτλο '' Άγρια πανίδα στη Μακεδονία'' . Στόχος του ομίλου είναι η καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης. Από το δίκτυο αναμένουμε επιμόρφωση, θετική αλληλεπίδραση τόσο με το ΚΕΠΕΑ όσο και με τα συμμετέχοντα σχολεία.

Στο πλαίσιο του Δικτύου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Γεωργία και Περιβάλλον», οι μαθητές της Β΄ τάξης του ΕΠΑΛ Μύρινας διερεύνησαν τη σχέση μεταξύ γεωργίας, περιβάλλοντος και τοπικής επιχειρηματικότητας, αξιοποιώντας υλικό από παλαιότερη συνέντευξη με την επιχείρηση Aegean Organics, η οποία δραστηριοποιείται στη βιολογική καλλιέργεια αρωματικών φυτών και στην παραγωγή αιθέριων ελαίων στη Λήμνο.

Μέσα από συνεργατικές και διερευνητικές δραστηριότητες, οι μαθητές γνώρισαν τις αρχές της βιολογικής γεωργίας, τη σημασία της βιοποικιλότητας, τη διαδικασία παραγωγής αιθέριων ελαίων και τον ρόλο της καινοτομίας και της ποιότητας στη βιώσιμη ανάπτυξη των νησιωτικών περιοχών. Η δράση συνέδεσε τη σχολική γνώση με πραγματικά παραδείγματα από τον πρωτογενή τομέα, αναδεικνύοντας πώς η προστασία του περιβάλλοντος μπορεί να συμβαδίζει με την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική ευημερία.

Οι μαθητές ανέπτυξαν δεξιότητες έρευνας, συνεργασίας, κριτικής σκέψης και παρουσίασης, ενώ παράλληλα καλλιέργησαν στάσεις υπευθυνότητας απέναντι στο φυσικό περιβάλλον και την τοπική παραγωγή. Τα αποτελέσματα της δράσης παρουσιάστηκαν στον Περιβαλλοντικό Όμιλο του σχολείου, ενισχύοντας τη διάχυση καλών πρακτικών και τη συμμετοχή της σχολικής κοινότητας σε θέματα αειφορίας.

Η δράση αποτελεί μια παιδαγωγικά αξιοποιήσιμη και εύκολα μεταφέρσιμη καλή πρακτική, η οποία μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες σχολικές μονάδες, προσαρμόζοντας το αντικείμενο μελέτης σε τοπικές καλλιέργειες, προϊόντα ή επιχειρήσεις που αναδεικνύουν τη σύνδεση της γεωργίας με το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη. https://drive.google.com/drive/folders/1PZPT3uPTPRFsXvEURn6Qi3tU_lkUHXAT?usp=drive_link

Στη συνέχεια παρακολούθησαν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα: «Το δέντρο της ελιάς». Στον ελαιώνα του Κτήματος Συγγρού οι μαθητές έμαθαν βιωματικά το δέντρο της Ελιάς, γνώρισαν την ιστορία και τη σημασία της, τη διαδικασία παραγωγής ελαιόλαδου και τα οφέλη του. Στο μουσείο Ελαιοκομίας ανακάλυψαν χαρακτηριστικά εργαλεία, προϊόντα αλλά και όλη τη διαδικασία παραγωγής ελαιόλαδου. Τέλος, στο εργαστήριο φυσικής και χημείας, έφτιαξαν λεμονάτες ελιές για τη σαλάτα!

https://othisi.gr/sxoleio/to-dentro-tis-elias/

https://www.facebook.com/othisi.school/

Φύτευση λαχανόκηπου: Οι μαθητές του Περιβαλλοντικού Ομίλου φύτευσαν το λαχανόκηπο του σχολείου μας. Ενημερώθηκαν για τα εποχιακά λαχανικά που φυτεύονται το φθινόπωρο προετοίμασαν το έδαφος της φύτευσης καθαρίζοντάς το από τα αγριόχορτα του καλοκαιριού, έστρωσαν το κατάλληλο φυτόχωμα και φύτευσαν τα ζαρζαβατικά τους! (https://othisi.gr/sxoleio/lachanokipos/), https://www.facebook.com/othisi.school/

Επίσης, καθάρισαν και συντήρησαν τον κομποστοποιητή μας προκειμένου να παράγουν φυσικό λίπασμα για το λαχανόκηπό μας! (https://othisi.gr/sxoleio/ergasies-syntirisis/)

Στο πλαίσιο του προγράμματος αναπτύχθηκαν και εφαρμόστηκαν καλές πρακτικές που συνέβαλαν ουσιαστικά στην καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης και στην ενίσχυση της σύνδεσης των μαθητών με την τοπική κοινωνία και τον πρωτογενή τομέα. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη βιωματική μάθηση, μέσα από την ενεργό συμμετοχή των μαθητών σε ερευνητικές δραστηριότητες, επισκέψεις πεδίου και συνεργασίες με τοπικούς παραγωγούς και φορείς. Οι μαθητές γνώρισαν τα τοπικά προϊόντα της Εορδαίας, τη διαδρομή τους από την παραγωγή έως την κατανάλωση και τη σημασία της στήριξης της τοπικής οικονομίας.

Παράλληλα, προωθήθηκαν πρακτικές που συνδέονται με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης, όπως η υπεύθυνη κατανάλωση, η προτίμηση τοπικών και εποχικών προϊόντων, η μείωση της σπατάλης τροφίμων και η ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων. Οι μαθητές ενθαρρύνθηκαν να υιοθετήσουν φιλικές προς το περιβάλλον συνήθειες στην καθημερινότητά τους και να λειτουργήσουν ως φορείς διάχυσης των μηνυμάτων του προγράμματος στην οικογένεια και στην ευρύτερη κοινότητα.

Μια ξεχωριστή ημέρα γεμάτη γνώση, δημιουργία και παιχνίδι είχαν την ευκαιρία να ζήσουν 40 μαθητές και μαθήτριες της Ε΄ τάξης του Δημοτικού Σχολείου Κορακιάνας, οι οποίοι συμμετείχαν σε εκπαιδευτική δράση αφιερωμένη στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, τα παιδιά ενημερώθηκαν για τη σημασία της ανακύκλωσης, της κυκλικής οικονομίας και της κομποστοποίησης, ενώ γνώρισαν από κοντά τα πολλαπλά οφέλη που προσφέρει ένας σχολικός και κοινοτικός κήπος. Με ενθουσιασμό συμμετείχαν στη φύτευση εποχικών λαχανικών, όπως ντομάτες, πιπεριές, μελιτζάνες, κολοκύθια και αγγούρια, αποκτώντας πολύτιμες εμπειρίες βιωματικής μάθησης και επαφής με τη φύση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι δραστηριότητες ανακύκλωσης, μέσα από τις οποίες οι μαθητές διαχώρισαν και ανακύκλωσαν χαρτί, πλαστικό, αλουμίνιο και γυαλί, κατανοώντας στην πράξη την αξία των αρχών «Μείωση – Επαναχρησιμοποίηση – Ανακύκλωση» (3R).

Παράλληλα, μέσω του ανταλλακτικού παζαριού ρούχων, παιχνιδιών και βιβλίων, τα παιδιά ανακάλυψαν τη σημασία της επαναχρησιμοποίησης, δίνοντας νέα ζωή και αξία σε αντικείμενα που για κάποιους θεωρούνταν πλέον περιττά, ενισχύοντας έτσι την έννοια της υπεύθυνης κατανάλωσης.

Το πρόγραμμα πλαισιώθηκε από αθλοπαιδιές και ομαδικές δραστηριότητες που χάρισαν στιγμές χαράς, συνεργασίας και ψυχαγωγίας στους μικρούς συμμετέχοντες.

Η ημέρα ολοκληρώθηκε με ένα γευστικό κέρασμα από το «Κυλικείο της Χαράς», το οποίο προσέφερε στα παιδιά λαχταριστά pancakes και δροσιστικούς χυμούς, συμβάλλοντας στο εορταστικό κλίμα της εκδήλωσης.

Η δράση ανέδειξε τη δύναμη της βιωματικής εκπαίδευσης στην καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης και ενεργού συμμετοχής των νέων πολιτών, αποδεικνύοντας ότι η γνώση μπορεί να συνδυαστεί με τη δημιουργικότητα, τη συνεργασία και τη χαρά.

      Τα παραπάνω βέβαια δεν έγιναν από τη μια στιγμή στην άλλη ως δια μαγείας, αλλά μετά από την πολύμηνη ενασχόληση και φροντίδα του κήπου το χρονικό διάστημα από τον Οκτώβριο έως τον Απρίλιο. Διάφορες ομάδες μαθητριών/μαθητών συμμετείχαν σε διάφορα στάδια της δημιουργίας του κήπου, με την καθοδήγηση των υπεύθυνων καθηγητριών, αλλά και με τη συνεργασία και υποστήριξη φίλων-εθελοντών, αλλά και την παροχή διάφορων υλικών και μηχανημάτων από την Τεχνική Υπηρεσία και την Υπηρεσία Πρασίνου του Δήμου.

Παρακάτω περιγράφονται τα διάφορα στάδια από την αρχή της δημιουργίας του κήπου μας έως τον Απρίλιο:

·     Επεξεργασία του εδάφους (σκάψιμο, καθαρισμός, όργωμα κλπ)

·     Πραγματοποίηση περιβαλλοντικής δράσης στο σχολείο μας,  για την προστασία των ντόπιων σπόρων παραδοσιακών ποικιλιών, από τον κ. Παναγιώτη ΣαΪνατούδη, ιδρυτή της Εναλλακτικής Κοινότητας «ΠΕΛΙΤΙ» από το Μεσοχώρι Παρανεστίου Δράμας. Με την καθοδήγηση του τα παιδιά συμμετείχαν σε διάφορα θεατρικά παιχνίδια με θέμα την αγάπη για τη φύση  και την κατανόηση της αναγκαιότητας της προστασίας της, αλλά και για την κλιματική κρίση και τον μετριασμό των επιπτώσεών της. Επίσης ρίξαμε τους πρώτους σπόρους, τους οποίους μας πρόσφερε το «ΠΕΛΙΤΙ».

·     Φύτευση φθινοπωρινών λαχανικών (μαρούλια, κρεμμύδια, σκόρδα κλπ), λουλουδιών και διαφόρων βοτάνων

·     Κατασκευή κομποστοποιητή για την αξιοποίηση των οργανικών υπολειμμάτων και την παραγωγή φυσικού εδαφοβελτιωτικού (κόμποστ)

·    Κατασκευή θερμοκηπίου

·    Φύτευση καρποφόρων θάμνων (βατόμουρα, κράνμπερι, φραγκοστάφυλο κλπ) και δέντρων (κρανιά, ροδιά κλπ)

·    Δημιουργία σπορείου σε θερμαινόμενη αίθουσα εντός του σχολείου με ντόπιους σπόρους παραδοσιακών ποικιλιών φυτών από το «ΠΕΛΙΤΙ»

·    Φύτευση λαχανικών και φράουλας εντός του θερμοκηπίου και μεταφορά των σπορόφυτων από την αίθουσα στο θερμοκήπιο

·    Παρουσίαση του θερμοκηπίου σε όλα τα παιδιά του σχολείου

·    Μεταφορά και στρώσιμο χώματος για τον εμπλουτισμό του καλοκαιρινού λαχανόκηπου

·    Διανομή λαχανικών στους μαθητές της Περιβαλλοντικής Ομάδας.

Τα αποτελέσματα όλων αυτών των δραστηριοτήτων είναι εκπληκτικά και μοναδικά. Όλο αυτό το διάστημα:

1.    Βιώσαμε τη χαρά της δημιουργίας, της συνεργασίας, της αλληλεγγύης και της ενεργητικής συμμετοχής.

2.    Ανακαλύψαμε καινούργιες γνώσεις για το μαγικό κόσμο της φύσης.

3.    Αποκτήσαμε νέες δεξιότητες και περιβαλλοντική συνείδηση.

4.     Γνωρίσαμε φιλο-περιβαλλοντικές πρακτικές.

5.  Μάθαμε να είμαστε πιο υπεύθυνοι και να σεβόμαστε το χώρο του σχολείου.   

6.  Μέσα στον κήπο ενεργοποιούνται όλες μας οι αισθήσεις  και βιώνουμε πολλά θετικά συναισθήματα .

Η παρούσα πρακτική αφορά στον μετασχηματισμό της σχολικής αυλής σε ένα «ζωντανό εργαστήριο μάθησης». Μέσα από ένα ολιστικό σχέδιο δράσης, οι μαθητές/τριες ήρθαν σε άμεση επαφή με τη φύση, βίωσαν τον κύκλο ζωής των φυτών «από τον σπόρο στο πιάτο» και ανέπτυξαν υπεύθυνη περιβαλλοντική και καταναλωτική συνείδηση.

Τα Βήματα της Διαδρομής μας:

Επιστημονική & Παιδαγωγική Προετοιμασία: Οι εκπαιδευτικοί παρακολούθησαν εξειδικευμένες επιμορφώσεις (προγράμματα όπως «Γεωργία και Περιβάλλον», «Food Educator» για το food waste, και την εθνική δράση «Τροφή για δράση» σε συνεργασία με τη UNICEF) .

Δικτύωση & Εξωστρέφεια: Με θεσμικό πρωτόκολλο και επίσημα αιτήματα μέσω e-mail, το σχολείο κινητοποίησε τοπικούς φορείς και καταστήματα. Πετύχαμε τη χορηγία του απαραίτητου υλικοτεχνικού εξοπλισμού.

Βιωματικές Δράσεις στην Τάξη: «Από το σπόρο στο φυτό»: Πειράματα βλάστησης, καταγραφή παρατηρήσεων, ζωγραφική και εκμάθηση της εποχικότητας των φρούτων και λαχανικών. Σύνδεση με την Παραγωγή: Πραγματοποιήθηκε ζωντανή συνέντευξη με επαγγελματία αγρότη, ο οποίος εξήγησε στα παιδιά τα μυστικά του θερμοκηπίου και της γεωργίας.

Υλοποίηση στο Πεδίο (Η Ώρα του Κήπου): Τα παιδιά πήραν τα εργαλεία ανά χείρας! Έσκαψαν, καθάρισαν τον χώρο, έστρωσαν το χώμα, κατασκεύασαν σκιάχτρο, φύτεψαν και ανέλαβαν την καθημερινή φροντίδα και το πότισμα των λαχανικών τους.

Συγκομιδή & Γευσιγνωσία: Η δράση ολοκληρώθηκε με την ωραιότερη εμπειρία: τα παιδιά μάζεψαν τις δικές τους φράουλες και λαχανικά, έφτιαξαν μια φρέσκια σαλάτα και συνέδεσαν βιωματικά την παραγωγή με την υγιεινή διατροφή.

https://blogs.sch.gr/nip-potam/archives/2212

Κατά τη διάρκεια της δράσης, καθάρισαν το παρτέρι του σχολείου από τα αγριόχορτα και φύτεψαν καλλωπιστικά φυτά, συμβάλλοντας ενεργά στη βελτίωση του σχολικού περιβάλλοντος.

Οι μαθητές και οι μαθήτριες συμμετείχαν με ιδιαίτερο ενθουσιασμό, καθώς μέσα από τη βιωματική αυτή εμπειρία ήρθαν σε άμεση επαφή με τη φύση, γνώρισαν βασικές εργασίες κηπουρικής και ανέπτυξαν την περιβαλλοντική τους ευαισθησία.

Η φετινή μας δράση επικεντρώθηκε στο νερό και στις παραδοσιακές πρακτικές διαχείρισής του, αξιοποιώντας ως αφετηρία το έντονο τοπικό ενδιαφέρον και την ιστορική σημασία του θέματος για την περιοχή. Οι μαθητές, αξιοποιώντας την προηγούμενη ενασχόλησή τους με τις παραδοσιακές βρύσες, διερεύνησαν τη λειτουργία του υδροηλεκτρικού εργοστασίου που παρείχε ηλεκτρική ενέργεια στην περιοχή κατά τη δεκαετία του 1930. Μέσω της ψηφιακής εφαρμογής Visorando σχεδίασαν και ανέπτυξαν ένα περιπατητικό μονοπάτι που καταλήγει στα ερείπια του παλιού εργοστασίου ( https://www.visorando.com/en/walk-way-of-the-water-lampeia/ ).

Η διαδρομή αναδεικνύει σημαντικά στοιχεία της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς περιλαμβάνει το Αρχοντικό Πετραλιά (σημερινό μουσείο), παραδοσιακές βρύσες, έναν παλιό νερόμυλο και ένα πέτρινο γεφύρι που αποτελούσε τμήμα του εμπορικού δρόμου προς την Τρίπολη στις αρχές του 20ού αιώνα. Το εγχείρημα εμπλουτίστηκε από μαρτυρίες κατοίκων, αφηγήσεις μαθητών  οι οποίες συνέβαλαν στη σύνδεση της σχολικής έρευνας με τη ζωντανή τοπική ιστορία.

Η δράση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα καλής πρακτικής συνεργασίας, καθώς αναπτύχθηκαν ουσιαστικές συνέργειες μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών διαφορετικών τάξεων και γνωστικών αντικειμένων, ενισχύοντας τη διαθεματική προσέγγιση της μάθησης. Οι μαθητές ανέλαβαν ενεργό και πρωταγωνιστικό ρόλο στη διερευνητική διαδικασία, λειτουργώντας συχνά ως καθοδηγητές των εκπαιδευτικών μέσα από τη γνώση που συγκέντρωσαν για τον τόπο τους, τις επαφές τους με την τοπική κοινωνία και τη χρήση ψηφιακών εργαλείων. Η συνεργασία αυτή συνέβαλε στην ανάπτυξη περιβαλλοντικής συνείδησης, στην καλλιέργεια δεξιοτήτων έρευνας, παρατήρησης και ομαδικής εργασίας, καθώς και στην ενίσχυση της ενεργού συμμετοχής των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα, μέσω της δημιουργίας ψηφιακού υλικού, παρουσιάσεων και της διάχυσης των αποτελεσμάτων στη σχολική κοινότητα, οι μαθητές ευαισθητοποιήθηκαν απέναντι στην ανάγκη προστασίας και βιώσιμης διαχείρισης των υδάτινων πόρων.

💡🌿✨Οι μικροί μας μαθητές γνώρισαν τα μέρη του φυτού και τα στάδια ανάπτυξής του μέσα από ένα διαδραστικό παιχνίδι γρίφων. Αρχικά σκάναραν τα αντίστοιχα QR codes, άκουγαν τους γρίφους και στη συνέχεια καλούνταν να οδηγήσουν τη BeeBot robot, βρίσκοντας και σχηματίζοντας τον σωστό αλγόριθμο ώστε να φτάσουν στη σωστή λύση!

🌍♻️Μέσα από τη βιωματική μάθηση, τη συνεργασία και τη ρομποτική, τα παιδιά ανέπτυξαν δεξιότητες σκέψης, επίλυσης προβλημάτων και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.

😊🤖🌱Ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση μας έδωσε η θερμή ανταπόκριση των μαθητών/τριών . Τα παιδιά ασχολήθηκαν με μεγάλο ενθουσιασμό , συνεργάστηκαν, πειραματίστηκαν και διασκέδασαν μαθαίνοντας μέσα από το παιχνίδι και την τεχνολογία! Ακολουθεί ο σύνδεσμος υλοποίησης των δράσεων μας:

https://docs.google.com/presentation/d/15RPhREzbP5CNF74DdVzYS1TplI1fWIng/edit?usp=sharing&ouid=109633468276522044610&rtpof=true&sd=true

Οι μαθητές του Νηπιαγωγείου Πολυδρόσου, κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων δεξιοτήτων υλοποίησαν μια βιωματική εκπαιδευτική δράση με θέμα την παρασκευή του πετιμεζιού, ενός παραδοσιακού προϊόντος που αποτελεί σημαντικό στοιχείο της τοπικής μας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Αφορμή για την ενασχόλησή μας με το συγκεκριμένο θέμα αποτέλεσε η στενή σχέση του χωριού μας με την αμπελοκαλλιέργεια, καθώς στην περιοχή υπάρχουν πολλοί αμπελώνες και μια σύγχρονη οινοπαραγωγική μονάδα. Οι μαθητές είχαν ήδη αποκτήσει σχετικές εμπειρίες από την περσινή εκπαιδευτική επίσκεψη στον αμπελώνα κατά την περίοδο του τρύγου, όπου συμμετείχαν ενεργά στη συλλογή των σταφυλιών. Η προηγούμενη αυτή γνώση και εξοικείωση λειτούργησε ως πολύτιμη βάση για τη φετινή μας δράση.

Κατά τη διάρκεια του προγράμματος, τα παιδιά γνώρισαν από κοντά όλα τα στάδια της παρασκευής του πετιμεζιού. Παρατήρησαν τη διαδικασία παραγωγής, συζήτησαν με ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας, κατανόησαν τη σύνδεση της αγροτικής παραγωγής με την καθημερινή ζωή και ανακάλυψαν την αξία της διατήρησης των τοπικών εθίμων και παραδόσεων.

Το βίντεο που δημιουργήσαμε παρουσιάζει με δημιουργικό τρόπο ολόκληρη τη διαδρομή του πετιμεζιού: από τον τρύγο των σταφυλιών στο αμπέλι, τη μεταποίησή τους και την παραγωγή του πετιμεζιού, μέχρι τη μεγάλη Γιορτή Πετιμεζιού που διοργανώνεται κάθε χρόνο στο χωριό μας. Μέσα από τη δράση αυτή, οι μαθητές ανέπτυξαν δεξιότητες παρατήρησης, συνεργασίας και επικοινωνίας, ενώ παράλληλα ενίσχυσαν τη σύνδεσή τους με την τοπική ιστορία, τον πολιτισμό και το φυσικό περιβάλλον της περιοχής τους.

Η εμπειρία αυτή αποτέλεσε μια μοναδική ευκαιρία μάθησης, καθώς τα παιδιά γνώρισαν βιωματικά έναν σημαντικό τομέα της τοπικής παραγωγής και συνειδητοποίησαν τη σημασία της διατήρησης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς για τις επόμενες γενιές.

https://blogs.sch.gr/3gympoli/2025/11/05/to-peliti-sto-3o-gymnasio-polichnis/

Ένας κήπος στο 3ο Γυμνάσιο Πολίχνης Θεσσαλονίκης 

 Το σπορείο του 3ου Γυμνασίου Πολίχνης Θεσσαλονίκης

Περιγραφή της Δράσης:

Το 1ο ΕΕΕΕΚ Θέρμης υλοποιεί με μεγάλη επιτυχία ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα σχολικού λαχανόκηπου εδώ και τρία χρόνια. Η δράση φιλοξενείται στον χώρο του 1ου Γυμνασίου Θέρμης. Οι μαθητές μας πηγαίνουν εκεί σταθερά κάθε Πέμπτη για δύο εργαστηριακές ώρες, από τον Σεπτέμβριο έως και σήμερα.

Δραστηριότητες και Συνεργασίες:: Δημιουργήσαμε σπορείο με τη βοήθεια και συνεργασία της ομάδας «Σπορίτες Ροδόπης» με Παραδοσιακές Ποικιλίες λαχανικών.

Εποχιακές Καλλιέργειες: Φυτέψαμε τόσο χειμωνιάτικα όσο και καλοκαιρινά λαχανικά, ανάλογα με την εποχή.Αρωματικός Κήπος: Φυτέψαμε ποικιλία από αρωματικά φυτά που γέμισαν τον χώρο μυρωδιές.

Λιομάζωμα: Το φθινόπωρο μαζέψαμε τις ελιές από τα δέντρα της αυλής του Γυμνασίου.

Παραγωγή Λαδιού: Τα παιδιά του 1ου Γυμνασίου Θέρμης πήραν τις ελιές αυτές και τις έκαναν λάδι.

Στόχοι της Πρακτικής Διατήρηση της φύσης μέσα από τη χρήση παραδοσιακών σπόρων.Βιωματική μάθηση για τον κύκλο ζωής των φυτών και των δέντρων.Συμπερίληψη και ουσιαστική επικοινωνία ανάμεσα στους μαθητές των δύο σχολείων.Ανάπτυξη πρακτικών δεξιοτήτων ζωής μέσα από τη γεωργία.

Τα Αποτελέσματα

Η τριετής αυτή προσπάθεια έχει αλλάξει την καθημερινότητα των μαθητών μας. Η αυλή του 1ου Γυμνασίου Θέρμης έγινε ένας χώρος φιλίας, εργασίας και κοινής δημιουργίας. Το πρόγραμμα αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα για το πώς η συνεργασία δύο σχολείων φέρνει υπέροχους καρπούς.

Το ημερολόγιο του κήπου μας μπορείτε να το δείτε και να μας ακολουθήσετε στον παρακάτω σύνδεσμο:

https://www.instagram.com/sxolikoslaxanokipos?igsh=ejh4OW82cnQ1cTBv

Οι τίτλοι των προγραμμάτων ήταν:

Α/ «Μπαίνω μες στ’ αμπέλι σαν νοικοκυρά…»

Αμπέλι, Χορός, Φιλοξενία στους δρόμους της αειφορίας

Β/ «Σ’ αυτό το σπίτι που ήρθαμε, κέρνα μας, κέρνα μας…»

Χορεύοντας με τη φύση, κερνώντας κρασί και φιλοξενία — ένα μήνυμα αειφορίας

Πηγή έμπνευσης μας αποτέλεσε το ευρωπαϊκό δίκτυο Iter Vitis, μέσα από τις αρχές του οποίου επιχειρήσαμε να προσεγγίσουμε την έννοια της αειφορίας ως τρόπο ζωής που συνδέει το περιβάλλον, την πολιτιστική κληρονομιά, την τοπική παραγωγή και τον άνθρωπο.

Βασικός στόχος ήταν οι μαθητές και οι μαθήτριες:

• να γνωρίσουν την αμπελουργική παράδοση της περιοχής μας και της Ελλάδας,

• να κατανοήσουν τη σημασία της βιώσιμης διαχείρισης των φυσικών πόρων,

• να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα βιοποικιλότητας και προστασίας του περιβάλλοντος,

• να συνδέσουν την αειφορία με την πολιτιστική κληρονομιά, τη φιλοξενία, το δημοτικό τραγούδι και τον χορό,

• να αναπτύξουν συνεργατικές και δημιουργικές δεξιότητες μέσα από βιωματικές δράσεις.

Α/ Εκπαιδευτικές δραστηριότητες και φύλλα εργασίας

 Κατά τη διάρκεια της χρονιάς οι μαθητές εργάστηκαν συστηματικά πάνω σε  φύλλα εργασίας σχετικά με:

• την έννοια της αειφορίας,

• τη βιολογική και αειφόρο καλλιέργεια της αμπέλου

• τη σημασία του νερού και του εδάφους στην αγροτική παραγωγή

• την προστασία της βιοποικιλότητας

• τις πολιτιστικές διαδρομές του κρασιού

• την άυλη πολιτιστική κληρονομιά

• τη φιλοξενία ως στοιχείο πολιτισμού και κοινωνικής συνοχής.

Μέσα από ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες, συζήτηση, έρευνα και καλλιτεχνική έκφραση, οι μαθητές προσέγγισαν την αειφορία όχι μόνο ως περιβαλλοντική έννοια, αλλά και ως στάση ζωής.

Β/ Συμμετοχή στο 3ο Μαθητικό Περιβαλλοντικό Συνέδριο στην Κωνσταντινούπολη

 Οι μαθητές/τριες  και οι εκπαιδευτικοί των παιδαγωγικών ομάδων  προετοιμάστηκαν με ιδιαίτερο ενθουσιασμό και μεγάλη αφοσίωση για τη συμμετοχή τους στο 3ο Μαθητικό Περιβαλλοντικό Συνέδριο, που θα πραγματοποιούνταν στο πλαίσιο του Εθνικό Εκπαιδευτικό Δίκτυο Δράσης «Κωνσταντινούπολη – Θεσσαλονίκη, μια Εκπαιδευτική Συνύπαρξη – Πολίτες της Πόλης, Έλληνες της Οικουμένης» στο ιστορικό  Ζωγράφειο Λύκειο της Κωνσταντινούπολης.

Δυστυχώς, παρά την πολύμηνη προετοιμασία, τη δημιουργική εργασία και την ολοκλήρωση όλου του απαιτούμενου υλικού, η μετάβαση και συμμετοχή μας στο συνέδριο δεν κατέστη δυνατό να πραγματοποιηθεί εξαιτίας των πολεμικών εξελίξεων και της γενικότερης κατάστασης αστάθειας στην περιοχή. Η ματαίωση της συμμετοχής μας αποτέλεσε μεγάλη απογοήτευση για μαθητές/τριες  και εκπαιδευτικούς, καθώς είχε προηγηθεί σημαντική προσπάθεια, συνεργασία και προσωπική εργασία από όλους. Παρόλα αυτά, το εκπαιδευτικό και παιδαγωγικό όφελος της διαδικασίας υπήρξε ιδιαίτερα σημαντικό, αφού οι μαθητές κατάφεραν να δημιουργήσουν και να ολοκληρώσουν:

ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΩΝΠΟΛΗ

https://blogs.sch.gr/1lykagia/files/2026/05/PROFORIKH-PAROYSIASH-KONPOLH.pdf

– ενημερωτική αφίσα (poster) ενσωματωμένη στην παρουσίαση

– μουσικοχορευτικό δρώμενο που περιλάμβανε κυκλικούς χορούς, μιμητικές κινήσεις καλλιέργειας και συγκομιδής σταφυλιών, καθώς και συμβολικό κέρασμα κρασιού, αναδεικνύοντας τη σύνδεση ανθρώπου, φύσης και πολιτισμού.

Η παρουσίαση που είχε προετοιμαστεί βασιζόταν σε τέσσερις θεματικούς άξονες:

ΚΡΑΣΙ – ΧΟΡΟΣ – ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ – ΑΕΙΦΟΡΙΑ

Στόχος ήταν οι μαθητές να αναδείξουν:

• τη σημασία της αειφόρου αμπελουργίας

• τον σεβασμό προς τη φύση και τον άνθρωπο

• τη διατήρηση της πολιτιστικής ταυτότητας

• τη φιλοξενία ως διαχρονική ελληνική αξία

• τη δύναμη της συνεργασίας και της συλλογικής δημιουργίας.

Η δράση θα ολοκληρωνόταν με το Πολίτικο Χασάπικο, ως συμβολική γέφυρα πολιτισμού και ιστορικής μνήμης.

Παρότι το ταξίδι δεν πραγματοποιήθηκε, η εμπειρία της προετοιμασίας υπήρξε μοναδική και ιδιαίτερα ουσιαστική για όλους τους συμμετέχοντες.

Γ/ Εκπαιδευτική επίσκεψη στο Κτήμα Σκούρας στη Νεμέα

Στο πλαίσιο των περιβαλλοντικών μας δράσεων πραγματοποιήθηκε επίσης εκπαιδευτική επίσκεψη στο Κτήμα Σκούρας στη Νεμέα, μια εμπειρία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και επιτυχημένη για τους μαθητές και τις μαθήτριες του σχολείου μας.

Οι μαθητές ξεναγήθηκαν στους χώρους του οινοποιείου και ενημερώθηκαν για:

• τη διαδικασία παραγωγής του κρασιού

• τις σύγχρονες αλλά και παραδοσιακές μεθόδους οινοποίησης

• τις αρχές της αειφόρου αμπελουργίας

• τη σημασία της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος στην αγροτική παραγωγή

• τη σύνδεση ποιότητας, πολιτισμού και τοπικής ανάπτυξης

Η επίσκεψη αποτέλεσε μια σημαντική βιωματική εμπειρία, καθώς οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να συνδέσουν τη θεωρητική γνώση με την πράξη και να κατανοήσουν πώς η αειφορία μπορεί να εφαρμοστεί ουσιαστικά στην παραγωγή και στην καθημερινή ζωή.

Τα περιβαλλοντικά προγράμματα της φετινής χρονιάς αποτέλεσαν μια ουσιαστική εμπειρία γνώσης, συνεργασίας και δημιουργίας. Οι μαθητές συμμετείχαν ενεργά, εξέφρασαν ιδέες, δημιούργησαν, χόρεψαν, ερεύνησαν και συνεργάστηκαν, ανακαλύπτοντας ότι η αειφορία δεν αφορά μόνο το περιβάλλον αλλά και τον πολιτισμό, την παράδοση, τον σεβασμό στον άνθρωπο και τη συλλογική ευθύνη για το μέλλον.

https://blogs.sch.gr/1lykagia/2026/05/08/perivallontikes-draseis-2025-2026-ekpaideysi-gi-tin-aeiforia/

Ο Σχολικός Λαχανόκηπος έγινε το «ζωντανό» εργαστήριο που μετάτρεψε  την αυλή του σχολείου σε έναν χώρο ανακάλυψης και ευθύνης, σε άμεση σύνδεση με την πηγή της τροφής. Τα παιδιά του αστικού ιστού κατανόησαν ότι τα λαχανικά δεν «φυτρώνουν» στα ράφια του σούπερ μάρκετ, αλλά χρειάζονται χώμα, νερό και φροντίδα.

Καλλιέργησαν την υπομονή και την υπευθυνότητα τους στην εποχή της άμεσης ικανοποίησης, μαθαίνοντας ότι τα όμορφα πράγματα χρειάζονται χρόνο και φροντίδα. Έμαθαν να ποτίζουν, να περιμένουν και να αναλαμβάνουν την ευθύνη και τη φροντίδα ενός ζωντανού οργανισμού. Το σκάψιμο, η σπορά, η επαφή με το χώμα και οι διαφορετικές υφές και μυρωδιές των βοτάνων προσέφεραν μια πλούσια αισθητηριακή εμπειρία, που οδήγησε σε ανάλογες διατροφικές συνήθειες.

Μέσα από τη δεντροφύτευση στα πλαίσια του ενεργού πολίτη άφησαν παρακαταθήκη μια «πράσινη» κληρονομιά!! Η φύτευση δέντρων έχει έναν βαθιά συμβολικό και πρακτικό χαρακτήρα για την προσχολική ηλικία. Τα παιδιά είδαν τα δέντρα τους να μεγαλώνουν μαζί τους, να αλλάζουν φύλλα, να ανθίζουν και να καρπίζουν.  Αντιλήφθηκαν άμεσα την έννοια της προστασίας του πλανήτη. Έμαθαν ότι τα δέντρα μας δίνουν οξυγόνο, σκιά και φωλιές για τα πουλιά. Επίσης, δημιουργήθηκε ένας ισχυρός συναισθηματικός δεσμός με το σχολείο, εφόσον τα παιδιά νιώθουν περήφανα για το «δικό τους» δέντρο, γεγονός που ενισχύει την αυτοεκτίμησή τους και το αίσθημα του ανήκειν.

Αξίζει ιδιαίτερα να σημειωθεί ότι μέσα από τη δημιουργία του σχολικού λαχανόκηπου τα παιδιά  έμαθαν να συμβιώνουν με τις μέλισσες, μεταβαίνοντας από τον φόβο στον σεβασμό και  αγγίζοντας ένα από τα πιο κρίσιμα κομμάτια της οικολογίας με πολύ τρυφερό τρόπο. Είδαν με άλλη οπτική τη μέλισσα, ότι δεν είναι ο «εχθρός που τσιμπάει», αλλά ένας ακούραστος εργάτης που αν τον σεβαστούμε, δεν μας πειράζει. Κατανόησαν ότι χωρίς τις μέλισσες, πολλά από τα λαχανικά και τα φρούτα που αγαπούν δεν θα υπήρχαν ποτέ και έγιναν προστάτες αυτού του πολύτιμου εντόμου, παίρνοντας παράδειγμα από την κοινωνία των μελισσών, που αποτελεί το κορυφαίο παράδειγμα ομαδικότητας, καταμερισμού εργασίας και συνεργασίας, αξίες που αποτελούν βασικό στόχο του νηπιαγωγείου.

Μέσα από το Δίκτυο του ΚΕΠΕΑ Νάουσας, το νηπιαγωγείο μας ξέφυγε από τους τέσσερις τοίχους της τάξης και τα τα παιδιά ανέπτυξαν την κριτική τους σκέψη, μαθαίνοντας να συνεργάζονται για έναν κοινό σκοπό και να γίνονται ενεργοί πολίτες (eco-citizens) που αγαπούν και προστατεύουν το περιβάλλον, όχι επειδή «πρέπει», αλλά επειδή το έζησαν!

https://blogs.sch.gr/16nipkalam/archives/date/2025/10

Αξιοποιώντας τον ήδη υπάρχοντα σχολικό κήπο, ο οποίος περιλαμβάνει λεμονιές, αρωματικά φυτά και λουλούδια, δημιουργήσαμε έναν νέο λαχανόκηπο με ντοματίνια, πιπεριές, αγγουράκια και κολοκυθάκια. Παράλληλα, εμπλουτίσαμε τον χώρο με νέα αρωματικά φυτά, όπως λεμονόχορτο, ρίγανη και δυόσμο, καθώς και με ηλίανθους, συμβάλλοντας τόσο στην αισθητική αναβάθμιση του σχολείου όσο και στην ενίσχυση της βιοποικιλότητας.

Μέσα από τη φροντίδα των φυτών, οι μαθητές παρακολούθησαν όλα τα στάδια ανάπτυξης ενός φυτού, από τη φύτευση μέχρι την καρποφορία. Έγιναν μικροί γεωργοί, αναλαμβάνοντας υπεύθυνα το πότισμα, την περιποίηση και την παρακολούθηση των καλλιεργειών τους. Με αυτόν τον τρόπο καλλιέργησαν την υπευθυνότητα, τη συνεργασία και τον σεβασμό προς το φυσικό περιβάλλον.

Σημαντικό μέρος του προγράμματος αποτέλεσαν και οι εκπαιδευτικές επισκέψεις στην Πάτμο, όπου οι μαθητές γνώρισαν παραδοσιακές μορφές καλλιέργειας και τοπικά προϊόντα. Παρακολούθησαν τη διαδικασία καλλιέργειας του αμπελιού και έμαθαν για την αξιοποίηση του καρπού της σχινιάς, ενός χαρακτηριστικού φυτού του νησιού, συγγενικού με τη μαστιχιά. Είδαν πώς παρασκευάζονται παραδοσιακά προϊόντα, όπως η σχινόπιτα και το σχινόψωμο, ανακαλύπτοντας τη σύνδεση της γεωργίας με την τοπική πολιτιστική κληρονομιά.

Επιπλέον, αξιοποιήσαμε τους φυσικούς πόρους του σχολείου μας παρασκευάζοντας δαφνόλαδο από τα φύλλα της δάφνης που υπάρχει στον σχολικό χώρο. Παράλληλα, τα λεμόνια του κήπου δεν χρησιμοποιήθηκαν μόνο στη μαγειρική, αλλά και σε πειράματα Φυσικής, δίνοντας στους μαθητές την ευκαιρία να ανακαλύψουν εναλλακτικούς τρόπους αξιοποίησης των προϊόντων της φύσης και να συνδέσουν τη γεωργία με τις φυσικές επιστήμες.

Καλές Πρακτικές του Προγράμματος

• Δημιουργία και συντήρηση σχολικού λαχανόκηπου από τους ίδιους τους μαθητές.

• Καλλιέργεια αρωματικών φυτών και λουλουδιών για την ενίσχυση της βιοποικιλότητας και την αισθητική αναβάθμιση του σχολικού χώρου.

• Βιωματική μάθηση μέσα από την ενεργό συμμετοχή των μαθητών σε όλες τις φάσεις της καλλιέργειας.

• Σύνδεση της γεωργίας με την τοπική παράδοση και τον πολιτισμό μέσω εκπαιδευτικών επισκέψεων.

• Αξιοποίηση των προϊόντων του σχολικού κήπου για παρασκευή φυσικών προϊόντων, όπως το δαφνόλαδο.

• Διαθεματική προσέγγιση με σύνδεση της γεωργίας με τη Φυσική και άλλες επιστήμες.

• Καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης, υπευθυνότητας, συνεργασίας και σεβασμού προς τη φύση.

Το πρόγραμμα βοήθησε τους μαθητές να κατανοήσουν ότι η γεωργία δεν αφορά μόνο την παραγωγή τροφής, αλλά αποτελεί έναν σημαντικό τρόπο σύνδεσης με το περιβάλλον, την επιστήμη, την παράδοση και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Link blog: https://blogs.sch.gr/dimkampo/2026/05/11/perivallontiko-programma-georgia-kai-perivallon/