Kleuters leren over zelfacceptatie, diversiteit en respectvolle relaties, met de nadruk op vriendschap en het omarmen van verschillen.

Begin de les met het voorlezen van het boek "Julian is een zeemeermin". Het verhaal gaat over Julian, die zich verkleedt als een zeemeermin en zijn verlangen om zichzelf te zijn, ondanks dat dit niet overeenkomt met wat anderen verwachten. Dit biedt een mooie gelegenheid om te praten over diversiteit, zelfexpressie en het belang van jezelf kunnen zijn. Na het voorlezen, geef de kleuters papieren vissen, stiften en stickers. Laat ze hun eigen vis maken die hen vertegenwoordigt. Dit stimuleert zelfreflectie en geeft hen de kans om na te denken over wat hen speciaal maakt. Bespreek tijdens de activiteit de vraag: "Wat maakt jouw vis uniek?"

Werken rond grenzen en wensen bij 2,5- tot 6-jarigen

Kleuters zijn volop de wereld aan het ontdekken, inclusief hun eigen lichaam en dat van anderen. Het is normaal dat ze vragen stellen over het verschil tussen jongens en meisjes en nieuwsgierig zijn naar geslachtsdelen. Dit is een belangrijk onderdeel van hun ontwikkeling.

Soms kan het gebeuren dat kinderen elkaars grenzen overschrijden. Eén op zeven meisjes en één op tien jongens maakt voor hun 18e jaar seksueel grensoverschrijdend gedrag mee, vaak door een ander kind. Dit materiaal helpt kleuters weerbaarder te worden en leert hen op een gezonde manier om met bepaalde situaties om te gaan, zonder de focus te leggen op de gevaren.

Het verhaal van Kikker leent zich uitstekend om over na te praten. Neem hiervoor de personages uit het boek als uitgangspunt.

Lesbrief: https://www.123lesidee.nl/files/lesbrief_Kikker%20(1).pdf

Project: https://kleuteruniversiteit.nl/winkel/kikker-is-verliefd/#:~:text=Dit%20project%20is%20geschreven%20bij,lichaam%20en%20natuurlijk%20verliefd%20zijn. Dit project is geschreven bij het boek ‘Kikker is verliefd’‘ van Max Velthuijs. Het bevat activiteiten over de verschillen en overeenkomsten tussen jongens en meisjes, wie je lief vindt, (culturele) diversiteit, je eigen lichaam en natuurlijk verliefd zijn. Dit project bij het boek ‘Kikker is verliefd’ is ideaal voor Valentijnsdag of de Week van de Lentekriebels.

Beseffen dat de leefomgeving wordt beinvloed door techniek (wetenschap en technologie).

De samenleving heeft te maken met grote (internationale) vraagstukken, zoals klimaat,

migratie en veiligheid. Deze en toekomstige vraagstukken, waarvan we de aard en omvang

nog niet kunnen inschatten, vereisen oplossingen. We moeten kinderen dus opleiden voor een

samenleving, waarvan we nu nog niet weten hoe die er uit zal zien en welke vraagstukken er

zullen spelen.

In deze inspiratiemap vind je talloze ideeën van onderzoeken en ontwerpend spelen met kleuters, opgesteld door een collectief van vijf onderwijsproffesionals.

Beseffen dat de leefomgeving wordt beinvloed door techniek (wetenschap en technologie).

De samenleving heeft te maken met grote (internationale) vraagstukken, zoals klimaat,

migratie en veiligheid. Deze en toekomstige vraagstukken, waarvan we de aard en omvang

nog niet kunnen inschatten, vereisen oplossingen. We moeten kinderen dus opleiden voor een

samenleving, waarvan we nu nog niet weten hoe die er uit zal zien en welke vraagstukken er

zullen spelen.

In deze inspiratiemap vind je talloze ideeën van onderzoeken en ontwerpend spelen met kleuters, opgesteld door een collectief van vijf onderwijsproffesionals.

Video van Meester Sander met tips voor meer mediawijsheid in de kleuterklas.

Wanneer jonge kinderen deel gaan nemen aan het verkeer, is het eerste wat zij leren, hoe ze veilig moeten oversteken. Het prentenboek 'Met Filippa Fazant naar de overkant' is dan ook een ontzettend leuk prentenboek om centraal te zetten tijdens het theme verkeer en vervoer in de kleuterklas. Het boek is geschreven en geïllustreerd door Briony May Smith en is verschenen bij uitgeverij Lemniscaat.

Ga aan de slag met de Bee-bot in het thema verkeer!

Met de officiële leerlijn van Brandweer Nederland ‘Brandweer op School’ haal je de brandweer in de klas met interactieve lessen en realistische oefeningen. Op een leuke en leerzame manier kun jij aandacht besteden aan verschillende thema’s die bijdragen aan een veilige leefomgeving van de leerling.

Tip! Neem contact op met de brandweer of politie in de gemeente en zorg voor een gastspreker!

Het thema supermarkt sluit goed aan bij consument zijn en landbouw, industrie en logistiek omdat het kleuters direct laat zien hoe producten van de boerderij, fabriek en distributiecentra in de winkel terechtkomen. Ze ontdekken dat hun rol als consument te maken heeft met keuzes maken en begrijpen dat producten door verschillende processen, zoals landbouw, productie en transport, in de supermarkt belanden. Dit maakt abstracte begrippen concreet en inzichtelijk, wat hen helpt om de wereld om hen heen beter te begrijpen en bewust te worden van hoe goederen geproduceerd, opgeslagen en vervoerd worden.

Leuke links:

https://juf-sara.be/product/supermarkt-hoekverrijking/

https://kleuteruniversiteit.nl/winkel/themapakket-supermarkt/

https://klasvanjuflinda.nl/product/themahoek-supermarkt/

https://jufanke.nl/thema-supermarkt.html

Het thema supermarkt sluit goed aan bij consument zijn en landbouw, industrie en logistiek omdat het kleuters direct laat zien hoe producten van de boerderij, fabriek en distributiecentra in de winkel terechtkomen. Ze ontdekken dat hun rol als consument te maken heeft met keuzes maken en begrijpen dat producten door verschillende processen, zoals landbouw, productie en transport, in de supermarkt belanden. Dit maakt abstracte begrippen concreet en inzichtelijk, wat hen helpt om de wereld om hen heen beter te begrijpen en bewust te worden van hoe goederen geproduceerd, opgeslagen en vervoerd worden.

Leuke links:

https://juf-sara.be/product/supermarkt-hoekverrijking/

https://kleuteruniversiteit.nl/winkel/themapakket-supermarkt/

https://klasvanjuflinda.nl/product/themahoek-supermarkt/

https://jufanke.nl/thema-supermarkt.html

Kleine Gans woont in het bos en geniet daar met volle teugen van het leven. Maar dan begint het herfst te worden, en Kleine Gans voelt dat er iets staat te gebeuren. Er zou iets moeten gebeuren, maar Kleine Gans komt er niet achter wat het hoort te zijn. Ze voelt aan alles dat er iets niet klopt, maar krijgt van andere dieren toch geen juist antwoord op haar vraag. Bij wie of waar hoort ze nu eigenlijk thuis? Wat De herfst van Kleine Gans voor jonge kinderen erg leuk en leerzaam maakt, is dat er in het boek ook ingegaan wordt op de veranderingen in het gedrag van de dieren. Er is niet alleen een verandering gaande in het bos, omdat de blaadjes vallen. Maar ook de dieren gaan zich anders gedragen! Zo gaan de bevers bomen omknagen, de eekhoorns gaan nootjes verzamelen en verstoppen en de beren maken hun hol gereed

Als de dagen korter duren en de lucht kouder wordt, vliegen de voorjaarsvogels naar het zuiden om te overwinteren – behalve één nachtegaal met een gebroken vleugel. Ze kan niet vliegen en weet niet hoe ze zich moet voorbereiden op het weer dat ze nog nooit heeft meegemaakt. Gelukkig willen de dieren die aan de kou gewend zijn de nachtegaal helpen om te overleven, terwijl haar vleugel geneest. De winter is zwaar en soms zelfs een beetje eng, maar de nachtegaal ontdekt dat de wereld ook mooi kan zijn als het heel slecht weer is, en dat de lente altijd terugkomt.

Deze dramales is ontwikkeld rondom het thema van de Kinderboekenweek 2015: Raar maar waar. In de les staat het prentenboek "Franky" van Leo Timmers centraal. In dit boek weet Sam zeker dat op verre planeten robots wonen, maar niemand gelooft hem. Te vinden op: https://dramaonline.nl/dramalessen-ruimte-heelal-planeten/

Een Grey of the Day les is een kort moment waarin een specifiek onderwerp centraal staat, zoals vulkanen, wind of andere natuurverschijnselen. Het doel is om kinderen nieuwsgierig te maken en hen aan te zetten tot onderzoeken van de omgeving. Deze les sluit aan bij de aanbodsdoelen van de ruimte om je heen door direct te linken naar natuurkundige en geografische processen. Het biedt kansen om belangrijke concepten zoals krachten van de natuur en de werking van aarde-elementen in hun dagelijks leven te verkennen. Het zorgt voor inzicht in hoe de wereld om hen heen functioneert, passend bij de leerdoelen van dit vakgebied.

Lesbrieven passend bij de prentenboeken van de klimaatjes die aansluiten bij de SDG's. Denk aan thema's als afval, de plasticsoep en natte voeten.

De lessen van Boerderij in de Kijker voor de onderbouw bieden kinderen een interactieve manier om kennis te maken met voedselproductie in de landbouw en veeteelt. Ze kunnen bijvoorbeeld een kaasmakerij, een eierboerderij of een akkerbouwbedrijf bezoeken, waar ze leren over het proces van voedselproductie, van dier tot product. Deze activiteiten sluiten perfect aan bij de doelstellingen om leerlingen te laten kennismaken met lokale voedselproductie, wat hen inzicht geeft in de oorsprong van hun dagelijkse voeding. Voor meer informatie, bezoek de website: Boerderij in de Kijker.

De boerderijpagina van Kleuteridee biedt een breed scala aan interactieve en educatieve materialen voor kleuters, waaronder lespakketten, spelletjes en bewegend leren, allemaal rondom het thema boerderij. Door middel van bijvoorbeeld woordkaarten, buitenspellen en een interactieve praatplaat leren kleuters over landbouw en veeteelt. Deze lesmaterialen sluiten goed aan bij doelen zoals kennismaken met voedselproductie en de dagelijkse werkzaamheden op een boerderij. Ze bieden een praktische manier om kinderen bewust te maken van lokale voedselproductie en het belang van landbouw in hun omgeving. Meer informatie is te vinden op Kleuteridee.

De les "Kleine Beestjes" van Natuurstad richt zich op het verkennen van kleine dieren zoals slakken, pissebedden en wormen. Kinderen onderzoeken en verzorgen deze beestjes door ze te vangen, te bestuderen en in een speciaal ingericht "hotel" te plaatsen. De activiteit helpt bij het leren over de bouw en het gedrag van kleine dieren, en sluit aan bij kerndoelen over het zorgen voor dieren en hun omgeving. Het biedt praktische ervaringen die kinderen verbinden met de natuur. Meer details zijn te vinden in de lesbrief van Natuurstad.

https://www.natuurstad.nl/sites/www.natuurstad.nl/files/documenten/educatie/Onderbouw%20-%20kleine%20beestjes.pdf

Het WWF biedt gratis lesmateriaal voor de onderbouw rond het thema "Dieren in de klas". Dit pakket bevat interactieve werkvormen en muziek om kinderen spelenderwijs te leren over de eigenschappen van iconische dieren. Het is ideaal voor gebruik in groep 1, 2 en 3 en kan als energizer of voor grotere themalessen worden ingezet. Het materiaal omvat ook liedjes met opdrachten van WWF-ambassadeur Ageeth de Haan. Voor meer informatie en downloads, bezoek de WWFDieren in de Klas pagina.

Het thema "De Tuin, Tuincentrum, Alles Groeit" op Juf Maike biedt kleuters de kans om te leren over tuinieren, het groeiproces van planten en de natuur. Activiteiten zoals zaaien, insectenjachten en het sorteren van bloemen helpen kinderen natuurverschijnselen te ontdekken. Dit sluit aan bij kerndoelen over natuur en techniek, het leren over de omgeving en het omgaan met de natuur. Het thema moedigt kinderen aan om hun omgeving te verkennen en biedt praktische ervaringen in de tuin. Meer informatie is te vinden op Juf Maike.

Een seizoenstafel in de kleuterklas helpt kinderen het concept van de seizoenen te begrijpen door middel van visuele en praktische ervaringen. Het biedt een kans om de veranderingen in de natuur te observeren, zoals het weer, de kleuren van de bladeren, en de groei van planten. Door elke maand een ander seizoensthema toe te voegen, leren kinderen over cycli en ritmes in de natuur, wat hen helpt bij het ontwikkelen van hun begrip van tijd en het milieu. Het stimuleert hun nieuwsgierigheid en verbinding met de wereld om hen heen.

Het wille weten boek zo werkt mijn lichaam biedt kinderen een toegankelijke manier om te leren over de werking van het menselijk lichaam. Het sluit goed aan bij de aanbodlijn de mens. De leerlingen maken kennis met basale biologische processen, zoals ademhaling, hartslag en de rol van verschillende organen. Het boek stimuleert nieuwsgierigheid en helpt kinderen verbanden te leggen tussen hun eigen lichaam en de wereld om hen heen. Het is een perfecte manier om het begrip van de mens als biologisch wezen te verdiepen.

De doktershoek in de kleuterklas biedt kinderen de mogelijkheid om het zorgberoep te ontdekken door te spelen. Ze kunnen doktertje spelen, leren over gezondheid, het lichaam en de rol van een dokter. Dit stimuleert niet alleen hun sociale vaardigheden, maar ook hun begrip van zorg en gezondheid. Het biedt een veilige ruimte om basisconcepten over het lichaam, zoals symptomen en behandelingen, op een speelse manier te verkennen. Het draagt bij aan de ontwikkeling van empathie.

Een leuke boekentip voor bij de doktershoek is 'de dokter' of 'de dokter en de verpleegkundige' van Liesbet Slegers. Zo wordt ook het aanbodsdoel kennis hebben van beroepen in de hoek betrokken.

"Dottie's Eieren" van Julie Skye is een vrolijk prentenboek waarin een kip, Dottie, haar eieren verliest en op zoek gaat naar een manier om ze terug te vinden. Dit boek biedt kleuters een leuke en leerzame manier om te leren over de natuur, het leven van dieren en de waarde van doorzetten. Het verhaal kan perfect aansluiten bij thema's over dieren, eieren en het boerderijleven in de kleuterklas, en helpt kinderen op een speelse manier verbinding te maken met de natuur om hen heen.

Een pannenkoek bak je niet zomaar. Daar komt heel wat bij kijken. Aan de hand van het boek `Alles voor een pannenkoek` van Eric Carle krijgen de leerlingen te zien waar alle ingrediënten voor het bakken van pannenkoeken vandaan komen. Daarna gaan ze zelf aan de slag om graan te malen en pannenkoeken te bakken.

Meerinformatie over deze en andere leskisten vindt je op: https://nmegids.nl/algemeen/lesaanbod/nmegids.php?aanbieder=ni&doel=blokweergave&opmaak=buitenwijs2023&alleentype=reset&alleenniveau=groep1en2

De activiteit "Mijn Stamboom" van Juf Bijtje helpt kinderen historisch tijdsbesef te ontwikkelen door een eigen stamboom te maken. Ze leren over familierelaties, generaties en hun plek in de tijd. Het materiaal biedt werkbladen waarmee leerlingen hun stamboom stap voor stap invullen, ondersteund door gesprekken over familiegeschiedenis. Deze activiteit maakt abstracte concepten zoals verleden en tijd tastbaar en verbindt kinderen met hun persoonlijke geschiedenis. Meer informatie en materialen zijn beschikbaar via Juf Bijtje.

Het thema Holbewoners op Kleuteridee biedt diverse activiteiten om kinderen te leren over het leven in de prehistorie. Het omvat een praatplaat, liedjes, spellen en knutselopdrachten gericht op onderwerpen zoals vuur maken, voedsel vinden en tijd meten zonder klok. Het stimuleert historisch besef en basisvaardigheden via interactief leren. Meer informatie en lesmaterialen zijn te vinden op de Kleuteridee-pagina over Holbewoners.

Deze activiteit richt zich op het begrijpen van volgorde en dagelijkse routines. In de kring leggen kinderen platen in de juiste volgorde, zoals wakker worden, aankleden, tanden poetsen, ontbijten en naar school gaan. Dit helpt bij het ontwikkelen van logisch denken, taalvaardigheid en tijdsbesef. Door te praten over hun eigen ochtendroutine leren kinderen ook sociale vaardigheden en persoonlijke organisatie. Het is een speelse manier om structuur en begrip van tijd te bevorderen in de kleuterklas.

Deze les over voorwerpen van vroeger en nu helpt kinderen om historische veranderingen in dagelijkse gebruiksvoorwerpen te begrijpen. Met een kringgesprek en concrete voorbeelden (bijvoorbeeld een oude telefoon) wordt het verschil tussen vroeger en nu geïntroduceerd. Daarna spelen de kinderen het spel Mix & Koppel, waarbij ze een voorwerp van nu en een van vroeger bij elkaar zoeken.

Ieder kind krijgt een plaatje met een voorwerp van nu of van vroeger. Met het signaal van de leerkracht beginnen de kinderen door de klas te lopen en proberen hun koppel te vinden. Het is dus de bedoeling dat de één een plaatje heeft met een televisie van nu en de ander een televisie van vroeger. Als de kinderen elkaar hebben gevonden, gaan ze naast elkaar zitten.

Een Grey of the Day les is een kort moment waarin een specifiek onderwerp centraal staat, zoals vulkanen, wind of andere natuurverschijnselen. Het doel is om kinderen nieuwsgierig te maken en hen aan te zetten tot onderzoeken van de omgeving. Deze les sluit aan bij de aanbodsdoelen van de ruimte om je heen door direct te linken naar natuurkundige en geografische processen. Het biedt kansen om belangrijke concepten zoals krachten van de natuur en de werking van aarde-elementen in hun dagelijks leven te verkennen. Het zorgt voor inzicht in hoe de wereld om hen heen functioneert, passend bij de leerdoelen van dit vakgebied.

Het thema Licht en Schaduw op Slimme Kleuters biedt activiteiten om te ontdekken hoe licht werkt en schaduwen ontstaan. Kinderen leren dat licht altijd rechtdoor gaat en hoe schaduwen worden gevormd, bijvoorbeeld met eenvoudige proefjes en verhalen. Activiteiten zoals het onderzoeken van schaduwlengte of een schaduwverhaal maken, helpen kleuters concepten zoals licht, donker en tijd te begrijpen. Voor meer informatie en praktische lesideeën, bekijk de volledige uitleg op Slimme Kleuters.

Het maken van een knikkerbaan is een creatieve en leerzame activiteit die kinderen aanzet tot experimenteren en ontwerpen. Ze leren over zwaartekracht, snelheid en constructies terwijl ze verschillende materialen gebruiken, zoals karton, buizen of LEGO. Door samen te bouwen en testen, ontwikkelen kinderen probleemoplossend vermogen en ruimtelijk inzicht. De activiteit stimuleert ook samenwerking en creativiteit. Een knikkerbaan biedt eindeloze mogelijkheden om te ontdekken en plezier te maken, terwijl ze spelenderwijs kennismaken met eenvoudige natuurkundige principes.

De website Proefjes.nl biedt inspirerende proefjes en experimenten voor in de klas, gericht op wetenschap en techniek. Leerkrachten vinden er kant-en-klare lesideeën over onderwerpen zoals licht, geluid, krachten, en chemische reacties. De proefjes zijn eenvoudig uit te voeren met alledaagse materialen en stimuleren nieuwsgierigheid en onderzoekend leren. Voor meer informatie en praktische tips, bekijk Proefjes.nl voor leerkrachten.

Praatplaatjes kunnen kinderen helpen om gevoelens, gedrag en relaties te begrijpen. Door visuele situaties en personages te bespreken, leren ze empathie, sociale vaardigheden en zelfreflectie. De plaatjes stimuleren gesprekken over emoties, samenwerking, respect en diversiteit, wat bijdraagt aan hun sociaal-emotionele ontwikkeling. Het gebruik van deze praatplaatjes past bij de doelen om kinderen te begeleiden in het omgaan met zichzelf en hun omgeving.