Możemy ją podejrzewać, jeśli taki stan trwa ponad dwa tygodnie i ma znaczący wpływ na codzienne życie (trudności ze snem, zaburzenia apetytu i popędu seksualnego, utrata sprawności intelektualnej, chęć izolacji).

https://pacjent.gov.pl/jak-zyc-z-choroba/kiedy-smutek-jest-choroba

-Przełomowy w tej kwestii okazał się Kongres Psychiatrów Dziecięcych w Sztokholmie w 1971 roku, gdzie podjęto poważną dyskusję na ten temat.

-Jednak dopiero schyłek lat 90. XX wieku przyniósł poważne badania wskazujące na depresję młodzieńczą jako na odrębną jednostkę chorobową.

-Depresja według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) jest coraz częściej występującą chorobą współczesnego człowieka.

-Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że już teraz objawy depresji występują u około 350 ml ludzi, a blisko milion osób rocznie odbiera sobie życie z powodu depresji.

-Szacuje się, iż w Polsce z powodu depresji cierpi 1,5ml osób. Trzeba jednak zaznaczyć, że ta ogólna liczba nie podaje precyzyjnych danych dotyczących występowania depresji wśród dzieci i nastolatków. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest nadal wysoka ilość niezdiagnozowanych zaburzeń depresyjnych.

A) Zaburzenia emocjonalne i psychiczne

Młodzież cierpiąca na depresję często doświadcza obniżonego nastroju, utraty zainteresowań, poczucia beznadziei oraz lęków

B) Problemy w funkcjonowaniu szkolnym

Depresja może prowadzić do pogorszenia wyników w nauce, trudności w koncentracji oraz braku motywacji do uczestniczenia w zajęciach szkolnych

C) Zaburzenia zachowań

U młodzieży depresja może objawiać się poprzez agresję, impulsywność oraz inne trudne do kontrolowania zachowania

D)Trudności w relacjach interpersonalnych

Depresja może prowadzić do wycofania się z życia towarzyskiego, izolacji oraz problemów w kontaktach z rówieśnikami i rodziną

E) Zwiększone ryzyko zachowań autodestrukcyjnych

Nieleczona depresja może prowadzić do prób samobójczych oraz innych form destrukcji wobec samego siebie

Presja wynikająca z oczekiwań dotyczących wyników szkolnych, nadmierne obciążenie obowiązkami edukacyjnymi oraz niepowodzenia akademickie mogą prowadzić do poczucia przytłoczenia i objawów depresyjnych

2) Izolacja społeczna

Brak bliskich relacji z rówieśnikami, odrzucenie społeczne, samotność lub trudności w nawiązywaniu kontaktów mogą sprzyjać rozwojowi depresji

3) Wpływ mediów społecznościowych

Cyberprzemoc, porównywanie się z innymi, negatywne komentarze oraz presja dotycząca wyglądu fizycznego lub statusu społecznego mogą negatywnie wpływać na samopoczucie młodzieży, prowadząc do depresji

4) Brak umiejętności radzenia sobie ze stresem

Młodzież, która nie wypracowała skutecznych strategii radzenia sobie z trudnymi emocjami, jest bardziej narażona na rozwój depresji w obliczu życiowych trudności

https://zlo-jaworzno.pl/wp-content/uploads/2021/09/prezentacja_depresja-dzieci-i-mlodziezy.pdf

Silne więzi rodzinne i przyjacielskie, poczucie bycia kochanym i zrozumianym pomagają młodym ludziom radzić sobie z trudnymi emocjami i problemami

2) Poczucie przynależności

Młodzież, która czuje się częścią grupy (np. rówieśniczej, religijnej, społecznej), jest mniej narażona na uczucie osamotnienia i wykluczenia, które sprzyjają rozwojowi depresji

3) Samodzielność i poczucie sprawczości

Młodzi ludzie, którzy mają możliwość podejmowania decyzji, rozwiązywania problemów oraz kształtowania swojego życia, zwykle mają większe poczucie kontroli nad swoimi emocjami i sytuacją

4) Dobre umiejętności radzenia sobie ze stresem

Młodzież, która dysponuje umiejętnościami rozwiązywania problemów, zarządzania stresem i emocjami, lepiej radzi sobie w trudnych sytuacjach

5) Dostęp do wsparcia

Łatwy dostęp do psychologów, pedagogów i innych specjalistów, którzy oferują pomoc w trudnych momentach, może skutecznie zapobiegać pogłębianiu się objawów depresji

6) Pozytywne wzorce i role społeczne Obecność mentorów, nauczycieli czy innych osób, które stanowią inspirację i motywację do rozwoju, pomaga młodzieży zrozumieć, że ich życie ma sens i cel

7) Kreatywność i zainteresowania Rozwijanie pasji, hobby i działalności twórczej daje młodzieży poczucie spełnienia i satysfakcji, co chroni przed poczuciem pustki

8) Społeczna integracja i aktywność Uczestnictwo w projektach, wolontariacie i innych formach aktywności społecznej, w których młodzież ma okazję pomagać innym, daje poczucie wartości i spełnienia

9) Pozytywna samoocena

Budowanie zdrowej samooceny, opartej na akceptacji siebie, rozwoju i sukcesach, sprawia, że młodzi ludzie są bardziej odporni na negatywne wpływy

Może mieć też różne formy. Jacek Bomba wyróżnia:

• depresję czystą — występuje tu spadek nastroju utrzymujący się dłuższy czas, towarzyszy mu obniżenie i spowolnienie zdolności ruchowych, a także lęk przed przyszłością;

• depresję z rezygnacją — do powyższych objawów dołącza także poczucie braku sensu i obniżenie wyników w nauce; osoby cierpiące na ten rodzaj zaburzenia najczęściej próbują odebrać sobie życie;

• depresję z niepokojem — dochodzi do wahań nastroju, pojawia się autodestrukcja i autoagresja;

• depresję hipochondryczną — obniżenie nastroju przejawia się w formie somatycznej.

  https://niewidacpomnie.org/2023/02/20/depresja-dzieci-i-mlodziezy-statystyka-rodzaje-przyczyny-i-objawy-depresji-u-dzieci/

https://unicef.pl/co-robimy/aktualnosci/dla-rodzicow/zdrowie-psychiczne-w-europie

https://www.fundacjaavalon.pl/abc/depresja-u-dzieci/

https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatopracowania/175/plik/ot-674_zdrowie_psychiczne.pdf

https://pracezpedagogiki.pl/poczucie-przynaleznosci-do-grupy-spolecznej/

https://www.ibe.edu.pl/images/publikacje/Wspolczesne%20problemy%20wychowania/Tom_11_WCAG_V2.pdf

Według danych szacunkowych na świecie 3,6% dzieci w wieku 10–14 lat i 4,6% w wieku 15–19 lat doświadcza zaburzeń lękowych. Natomiast na depresję choruje 1,1% w wieku 10–14 lat, a w wieku 15–19 lat 2,8%. „Badacze szacują, że w danym momencie 3–5% nastolatków cierpi na depresję, a około 20% młodych osób doświadczy do 18. r.ż. przynajmniej jednego epizodu”

https://bibliotekanauki.pl/articles/44311878.pdf

Presja wynikająca z oczekiwań dotyczących wyników szkolnych, nadmierne obciążenie obowiązkami edukacyjnymi oraz niepowodzenia akademickie mogą prowadzić do poczucia przytłoczenia i objawów depresyjnych

3) Wpływ mediów społecznościowych

Cyberprzemoc, porównywanie się z innymi, negatywne komentarze oraz presja dotycząca wyglądu fizycznego lub statusu społecznego mogą negatywnie wpływać na samopoczucie młodzieży, prowadząc do depresji

Silne więzi rodzinne i przyjacielskie, poczucie bycia kochanym i zrozumianym pomagają młodym ludziom radzić sobie z trudnymi emocjami i problemami

2) Poczucie przynależności

Młodzież, która czuje się częścią grupy (np. rówieśniczej, religijnej, społecznej), jest mniej narażona na uczucie osamotnienia i wykluczenia, które sprzyjają rozwojowi depresji

9) Pozytywna samoocena

Budowanie zdrowej samooceny, opartej na akceptacji siebie, rozwoju i sukcesach, sprawia, że młodzi ludzie są bardziej odporni na negatywne wpływy

CELE SZCZEGÓŁOWE:

1)

2)

3)

4)

5)

Czynnik ryzyka: Negatywne relacje z rówieśnikami

Cel ogólny: Wzmocnienie zaufania i współpracy w grupie rówieśniczej poprzez budowanie poczucia przynależności.

Cele szczegółowe:

• Wzmocnienie poczucia bezpieczeństwa w grupie poprzez integrację i wzajemne wsparcie

• Określenie i wdrożenie zasad oraz norm sprzyjających pozytywnym relacjom między uczniami

• Tworzenie przestrzeni do dzielenia się swoimi myślami i emocjami w atmosferze akceptacji

• Wzmacnianie umiejętności komunikacyjnych i rozwiązywania konfliktów w sposób konstruktywny

Działania:

1. Warsztaty integracyjne – zabawy i ćwiczenia mające na celu budowanie zaufania i współpracy.

2. Spotkania dyskusyjne – rozmowy na temat wartości, norm i zasad w grupie rówieśniczej.

3. Ćwiczenia z komunikacji interpersonalnej – nauka aktywnego słuchania, wyrażania emocji i rozwiązywania konfliktów.

4. Projekty zespołowe – wspólne przedsięwzięcia wzmacniające zaangażowanie i przynależność do grupy.

5. Mentoring rówieśniczy – wsparcie uczniów przez bardziej doświadczonych kolegów.

Zakładane efekty:

• Poprawa atmosfery w grupie rówieśniczej

• Większe poczucie przynależności wśród młodzieży

• Lepsza komunikacja i umiejętność rozwiązywania konfliktów

• Zwiększone wzajemne zaufanie i wsparcie w grupie

Ewaluacja:

• Ankiety wśród uczniów przed i po realizacji działań

• Obserwacja dynamiki grupy przez nauczycieli i wychowawcę

• Indywidualne rozmowy z uczniami na temat ich odczuć i zmian w relacjach

Cele szczegółowe:

1. Budowanie bezpieczeństwa i wzajemnego wsparcia w grupie

-Organizowanie gier i zabaw integracyjnych.

-Zachęcanie do wzajemnej pomocy i życzliwości.

-Tworzenie przestrzeni, gdzie każdy czuje się akceptowany.

2. Ustalenie jasnych zasad sprzyjających dobrym relacjom

-Wspólne ustalenie zasad zachowania w grupie.

-Rozmowy o szacunku, uczciwości i odpowiedzialności.

-Przypominanie o konsekwencjach łamania zasad.

3. Tworzenie przestrzeni do swobodnego wyrażania myśli i uczuć

- Prowadzenie rozmów o emocjach i doświadczeniach.

-Zachęcanie do mówienia o swoich potrzebach i obawach.

-Ćwiczenie umiejętności słuchania i odpowiadania bez oceniania.

4. Ćwiczenie dobrej komunikacji i rozwiązywania konfliktów

-Nauka spokojnego wyrażania swoich myśli i uczuć.

-Dostarczenie i przećwiczenie metod rozwiązywania konfliktów.

-Pokazywanie, jak szukać kompromisów i unikać agresji.

Cele szczegółowe:

1. Organizowanie gier i zabaw integracyjnych, aby każdy czuł się częścią grupy i miał szansę lepiej poznać innych.

2. Wspólne ustalenie zasad, które pomogą dbać o dobre relacje i szacunek wobec siebie nawzajem.

3. Stworzenie przestrzeni, w której każdy będzie mógł swobodnie mówić o swoich myślach i uczuciach, czując się wysłuchanym i zrozumianym.

4. Nauczenie się, jak rozwiązywać konflikty w spokojny i konstruktywny sposób, ćwicząc różne metody porozumiewania się i szukania kompromisów.

Czynnik ryzyka: Negatywne relacje z rówieśnikami

Cel ogólny: Wzmacnianie zaufania i współpracy w grupie poprzez budowanie poczucia przynależności.

Cele szczegółowe:

1) Budowanie bezpieczeństwa i wzajemnego wsparcia w grupie

-Organizowanie gier i zabaw integracyjnych

-Zachęcanie do wzajemnej pomocy i życzliwości

-Tworzenie przestrzeni, gdzie każdy czuje się akceptowany

2) Ustalenie jasnych zasad sprzyjających dobrym relacjom

-Wspólne ustalenie zasad zachowania w grupie

-Rozmowy o szacunku, uczciwości i odpowiedzialności

-Przypominanie o konsekwencjach łamania zasad

3) Tworzenie przestrzeni do swobodnego wyrażania myśli i uczuć

- Prowadzenie rozmów o emocjach i doświadczeniach

-Zachęcanie do mówienia o swoich potrzebach i obawach

-Ćwiczenie umiejętności słuchania i odpowiadania bez oceniania

4) Ćwiczenie dobrej komunikacji i rozwiązywania konfliktów

-Nauka spokojnego wyrażania swoich myśli i uczuć

-Dostarczenie i przećwiczenie metod rozwiązywania konfliktów

-Pokazywanie, jak szukać kompromisów i unikać agresji

Zakładane efekty:

• Poprawa atmosfery w grupie rówieśniczej

• Większe poczucie przynależności wśród młodzieży

• Lepsza komunikacja i umiejętność rozwiązywania konfliktów

• Zwiększone wzajemne zaufanie i wsparcie w grupie

Ewaluacja:

• Ankiety wśród uczniów przed i po realizacji działań

• Obserwacja dynamiki grupy przez nauczycieli i wychowawcę

• Indywidualne rozmowy z uczniami na temat ich odczuć i zmian w relacjach