- Hình ảnh tự nhiên, giản dị: con chim, cành hoa, nối trầm => ước nguyện nhỏ bé của mình làm đẹp cho mùa xuân đất nước/ mong muốn được sống có ích là một lẽ tự nhiên.
Câu 2:
- Ẩn dụ: mùa xuân nho nhỏ : Ước nguyện cống hiến phần nhỏ bé nhưng tốt đẹp, góp phần làm nên mùa xuân đất nước.
Câu 3:

(Trích Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải)
Câu 7. Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì?

Câu 8. Điệp ngữ “Ta làm” có tác dụng gì?

Câu 9. Giải thích nghĩa của từ “xao xuyến”

Câu 10. Tư thế của nhân vật trữ tình được thể hiện rõ ở câu thơ nào?

Câu 11. Từ đoạn thơ, em hãy nêu suy nghĩ về sứ mệnh của mình trong cuộc đời. Trả lời trong khoảng 5 dòng.

Câu 12. Viết đoạn văn diễn dịch (khoảng 12 câu) nêu cảm nhận của em về nhân vật “ta” trong đoạn thơ trên. Trong đoạn, sử dụng câu hỏi và thành phần gọi – đáp. Gạch dưới câu hỏi và từ ngữ dùng làm thành phần gọi – đáp.

+ "Muốn làm một cành hoa" : góp chút sắc hương cho cuộc sống

-> Ước mong giản dị, đơn sơ để tô điểm cho vườn hoa mùa xuân muôn hương muôn sắc của đất nước.

+ "một nốt trầm" -> không ồn ào, không cao điệu mà chỉ âm thầm, lặng lẽ “nhập” vào khúc ca, tiếng hát của nhân dân vui mừng đón xuân về.
Câu 9: 

- Xao xuyến: có sự xao động nôn nao, khoong yên trong lòng
Câu 10:
- "Lặng lẽ dâng cho đời"
Câu 11:

(Trích Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải)
Câu 7. Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì?

Bài thơ là những tiếng lòng, những suy ngẫm, tâm tư của tác giả, mong muốn được dâng hiến một "Mùa xuân nho nhỏ" cho đất nước. 
Câu 8. Điệp ngữ “Ta làm” có tác dụng gì?

Thể hiện khát vọng được làm, được cống hiến cho đất nước của tác giả.

Câu 9. Giải thích nghĩa của từ “xao xuyến”

Xao động, nôn nao, không yên trong lòng, có những tình cảm day dứt.

Câu 10. Tư thế của nhân vật trữ tình được thể hiện rõ ở câu thơ nào?
Tư thế của nhân vật được thể hiện ở câu "Lặng lẽ dâng cho đời"

8. Tác dụng của điệp ngữ "ta làm" là: thể hiện khát vọng dâng hiến thiết tha,cháy bỏng .Muốn làm một phần tốt đẹp nhất cho đất nước của tác giả.

9. Ý nghĩa của từ xao xuyến là : một nốt trầm nhưng là nốt trầm xao xuyến, có sức ngân vang, một nốt trầm có ích cho đời. 
10. tư thế đó thể hiện rõ ở câu: "Lặng lẽ dâng cho đời ".

" lặng lẽ dâng cho đời"
câu 11
cuộc đời con người là một mùa xuân nho nhỏ ngắn ngủi, do vậy hãy làm cho mùa xuân nho nhỏ đó tuy ngắn mà đâm chồi,rực rỡ. 
- Sống một cuộc đời ko phải tiếc nuối, cố gắng hết sức mình để đạt được điều mình mong muốn.Vượt qua hỏi vòng an toàn để khám phá những điều mới mẻ, để cảm nhận một bức tranh muôn hình vạn trang. Để vượt qua những khó khăn gian lao
- Sống một cuộc đời yên bình mà tràn đầy niềm yêu thương, đó có thể là niềm hạnh phúc gia đình hay tình người xa lạ. Trân quý thứ tình cảm quý giá này vì ko có sức mạnh nào lớn hơn tình yêu thương. Hãy nói lời cảm ơn và xin lỗi với những ng quanh ta, quan tâm họ khi còn có thể
câu 12 
cảm nhận :
- một con ng khao khát sống mãnh liệt
+ muốn hóa thân thành chim, hoa để hòa mình với thiên nhiên, cảm nhận sự sống mạnh mẽ của mùa xuân tươi đẹp đang vẫy chà
- muốn dâng hiến sức lực còn lại của mình cho tổ quốc, dân tộc
+ thử thách về thời gian chỉ càng làm con ng tràn đầy khao khát nỗ lực, âm thầm cống hiến xây dựng tổ quốc. Hướng mùa xuân nho nhỏ mà rạng rõ của mình góp chung một mùa xuân đất nước đâm chồi, rạng rỡ

 (Trích Những ngôi sao xa xôi – Lê Minh Khuê) 

Câu 1. Đoạn trích trên sử dụng ngôi kể nào?

Câu 2. Hình thức ngôn ngữ nào được sử dụng ở các câu văn được in đậm trong đoạn trích trên?

Câu 3. Câu “Quen rồi” được xếp vào kiểu câu gì?

Câu 4. Nêu hàm ý của các câu văn Tôi có nghĩ đến cái chết. Nhưng một cái chết mờ nhạt, không cụ thể.

Câu 5. Viết đoạn văn diễn dịch (khoảng nửa trang giấy), nêu cảm nhận của em về nhân vật Phương Định trong đoạn trích trên. 

Câu 2. Ngôn ngữ độc thoại nội tâm

Câu 3. Câu “Quen rồi” được xếp vào kiểu câu gì?
Câu rút gọn

Câu 4. Nêu hàm ý của các câu văn Tôi có nghĩ đến cái chết. Nhưng một cái chết mờ nhạt, không cụ thể.
Hàm ý: thể hiện vẻ đẹp của lòng quả cảm , của phẩm chất anh hùng của nhân vật Phương Định

Câu 5. Viết đoạn văn diễn dịch (khoảng nửa trang giấy), nêu cảm nhận của em về nhân vật Phương Định trong đoạn trích trên. 
1 câu mở : Qua truyện ngắn Những ngôi sao xa xôi, nhân vật Phương Định hiện lên thật quả cảm phi thường và gần gũi 
2 thân đoạn 
- phẩm chất Phương Định
+ can đảm kiên cường: cô có trách nghiệm với công việc chết chóc của mình
+ lạc quan, hồn nhiên: mưa đá, hay cười, hát
+ tình đồng đội sâu sắc: quan tâm chị Thao , Nho

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng 

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ” 

Từ mặt trời trong câu thơ thứ hai được sử dụng theo phép tu từ nào? Có thể coi đây là hiện tượng một nghĩa gốc của từ phát triển thành nhiều nghĩa được không ? Vì sao? (1 điểm) 

Câu 3: Lấy nhan đề “Những người không chịu thua số phận” , hãy viết một ĐOẠN VĂN nghị luận ( Không quá 15 CÂU về những con người đó. (3 điểm) 

- Trường hợp này là nghĩa chuyển tạm thời, chỉ có giá trị trong ngữ cảnh này
Câu 3: 
-

- Tác dụng: Bộc lộ cảm xúc biết ơn, tự hào, ngưỡng mộ của tác giả đối với Bác - Người đã mang ánh sáng, sự sống cho dân tộc Việt Nam.

- Không thể coi đây là hiện tượng một nghĩa gốc của từ phát triển thành nhiều nghĩa. Vì sự chuyển nghĩa của từ “mặt trời” trong câu thơ chỉ mang tính chất tạm thời, không làm cho từ có thêm nghĩa mới và không thể đưa vào giải thích trong từ điển.
2

Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

‘Nhưng sao lại nảy ra cái tin như vậy được? Mà thằng chánh Bệu thì đích thị là người làng không sai rồi. Không có lửa làm sao có khói? Ai người ta hơi đâu bịa tạc ra những chuyện ấy làm gì. Chao ôi! Cực nhục chưa, cả làng Việt gian! Rồi đây biết làm ăn, buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta buôn bán mấy.’’

( Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam 2017)

1. (0,5 đ) Đoạn trích thuộc tác phẩm nào, của ai?

2. (1,0 đ) Chỉ ra và giải thích ý nghĩa của một thành ngữ có trong đoạn trích.

3. (1,0 đ) Theo em, hình thức diễn đạt trong đoạn trích là đối thoại, độc thoại hay độc thoại nội tâm? Vì sao?

4. (4,0 đ) Bằng một đoạn văn khoảng 12 câu theo phép lập luận diễn dịch, hãy phân tích tâm trạng của nhân vật ông Hai thể hiện trong đoạn trích trên, trong đoạn có sử dụng một lời dẫn trực tiếp và một câu phủ định (gạch chân, ghi chú thích).
5. (0,5 đ) Kể tên một văn bản trong chương trình Ngữ văn lớp 9 được ra đời cùng năm với tác phẩm chứa đoạn trích trên và ghi rõ tên tác giả.

 

  

 

 

Cho đoạn trích sau:

"Hội thoại là sự kết hợp giữa nói và nghe. Thông thường tôi nghĩ rằng, phải nói chuyện thật tốt nhưng lắng nghe tốt còn quan trọng hơn. Trừ trường hợp đặc biệt như phỏng vấn, "hoa khôi" của hội thoại chính là lắng nghe. Chủ yếu, những người lắng nghe tốt nắm giữ trọng tâm của mối quan hệ. Hình tượng tôi muốn trở thành là người giỏi nói chuyện, nhưng nghĩ kĩ thì đối tượng mà tôi muốn gặp là người biết lắng nghe tôi. Lắng nghe chiến thắng nói năng và người nghe có được cảm tình chứ không phải người nói.

(Trích Sức mạnh của ngôn từ, Shin Dohyeon & Yun Naru, NXB Thanh niên, 2020)

1. (0,25 đ) Chỉ ra phương thức biểu đạt chủ yếu được sử dụng trong đoạn trích trên.

2. (0,75 đ) Nêu công dụng của dấu ngoặc kép trong phần ngữ liệu được gạch chân. Theo em, cách dùng từ ‘hoa khôi’ ở đây nhằm khẳng định điều gì?

3. (2 đ) Từ những hiểu biết xã hội của mình, em hãy trình bày suy nghĩ  (trong khoảng 2/3 trang giấy thi) về vai trò của việc lắng nghe trong cuộc sống hiện nay. 

2. Thành ngữ: "Không có lửa làm sao có khói?"

Giải thích: chuyện gì cũng có nguyên nhân, nguồn cơn thì mới dẫn đến kết quả

3. Theo em, hình thức trong đoạn trích là độc thoại nội tâm vì đây là suy nghĩ ông Hai với bản thần mình, không nói ra thành tiếng, không có dấu gạch đầu dòng.

5. Một văn bản trong chương trình Ngữ văn lớp 9 được ra đời cùng năm với tác phẩm chứa đoạn trích trên là "Đồng chí" của tác giả Chính Hữu

Phần II:

1. Phương thức biểu đạt chủ yếu được sử dụng trong đoạn trích trên là nghị luận

2. Công dụng của dấu ngoặc kép: đánh dấu từ ngữ được dùng với ý nghĩa đặc biệt

Theo em, cách dùng từ 'hoa khôi' ở đây nhằm khẳng định trong trường hợp đặc biệt như phỏng vấn, chìa khóa, kĩ năng chính cần có của hội thoại là lắng nghe.

- Nếu làng ông không theo tây thì lấy đâu cái tin đồn đó 
–> Điều này khiến ông lão trằn trọc , ông không thể nào ngủ được mà cứ suy nghĩ về làng , về đất nước . 
3.Hình thức: độc thoại nội tâm
Vì đây là lời nói trong suy nghĩ của ông Hai 
5.Văn bản: Đồng chí
Phần II:
1.PTBĐ: Nghị luận
2. Công dụng của dấu ngoặc kép nhằm làm nổi bật ý nghĩa tác giả muốn nhắc đến với người đọc , nhân vật nổi bật đó là hoa khôi
Sử dụng từ hoa khôi là một từ chỉ người cho vật lắng nghe cho ta liên tưởng đến những đặc điểm tính chất của hoa khôi và hình dung nó giống với những đặc điểm của lắng nghe

2.       “Không có lửa làm sao có khói” – Cái gì cũng phải có nguyên nhân của nó. Câu trên nhằm nói rằng gôi làng đã thực sự đi theo địch

3.        Độc thoại nội tâm - những lời nói của chính ông Hai với mình

-Ý nghĩa: Không có lửa làm sao có khói nghĩa là mọi việc trên đời xảy ra đều có nguyên nhân, lý do của riêng nó, không khơi mào thì sẽ không xảy ra sự việc. 
3. Hình thức diễn đạt được sử dụng là độc thoại nội tâm vì đoạn trích là lời ông Hai nói với chính bản thân mình, không có gạch đầu dòng.

5. tác phẩm Đồng chí của tác giả Chính Hữu

Phần II
1. PTBĐ chính: nghị luận
2. dấu ngoặc kép được dùng để nhấn mạnh từ ngữ đặc biệt “hoa khôi”

(Trích Thương nhớ mười hai, Vũ Bằng)

(Vũ Bình Lục, Về bài thơ “Nói với con” của Y Phương, 

Theo vanhien.vn)

Niềm tự hào

Bào

Cuộc sống

Tâm hồn

Phong phú

Ranh giới

Thô mộc

Lao động

Chứa chan

(Nguyên Ngọc, Đường chúng ta đi)

2. Phân tích hiệu quả của biện pháp điệp ngữ trong đoạn trích sau:

(Ca dao)

3. Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ so sánh trong các thơ sau:

(Đỗ Trung Quân, Quê hương)

(Chính Hữu, Đồng chí, Trích Ngữ văn 9, tập một, NXBGD Việt Nam, 2017)

1. Ghi lại chính xác nội dung của đoạn thơ bằng một câu văn.

2. Vì sao tác giả không để nhân vật trữ tình kể chuyện của mình (chuyện của tôi) mà lại kể chuyện của đồng đội Ruộng nương anh gửi bạn thân cày?

3. Nhận xét về cách sử dụng đại từ anh - tôi trong đoạn thơ. 

4. Bằng một đoạn văn diễn dịch 12 câu, hãy trình bày cảm nhận của em về đoạn thơ trên, trong đó có sử dụng câu đơn mở rộng thành phần, lời dẫn trực tiếp (gạch chân và chú thích rõ).

5. Một bài thơ khác viết về đề tài người lính trong chương trình Ngữ văn 9 cũng xuất hiện hình ảnh nụ cười. Chép lại câu thơ có hình ảnh đó và cho biết tên văn bản, tên tác giả. 

1.

 Đoạn thơ trên trích trong văn bản “đồng chí” của nhà thơ Chính Hữu đã làm nổi bật những biểu hiện của tình đồng chí, đồng đội.

2.

Vì tác giả muốn cho thấy nỗi nhớ của “anh” cũng là của “tôi”. Qua đó, cho thấy họ đúng là những người đồng chí, những người bạn tri kỷ-hiểu bạn như hiểu mình

3.

Khi nói về bạn, về mình, tiếng “anh” bao giờ cũng được tác giả cho xuất hiện trước tiếng “tôi”. Cách nói ấy đã thể hiện gắn bó giữa những người lính song họ luôn tôn trọng nhau. Từ đó, tác giả ca ngợi tình đồng đội của những người đồng chí

5. Một bài thơ khác viết về đề tài người lính trong chương trình Ngữ văn 9 cũng xuất hiện hình ảnh nụ cười là “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của tác giả Phạm Tiến Duật. Câu thơ chứa hình ảnh nụ cười: 

“ Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha”

Bài Đoàn thuyền đánh cá của Huy Cận có những vần thơ thật hay về vẻ đẹp của con người trong lao động:

(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)

1. Cho biết năm sáng tác và mạch cảm xúc của bài thơ.

2. Nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ nói quá trong hai câu thơ đầu của khổ.

3. Dựa vào khổ thơ trên, viết đoạn văn tổng - phân - hợp khoảng 12 câu trình bày cảm nhận về vẻ đẹp của cuộc sống lao động và tư thế của người lao động đánh cá trên biển, trong đó có sử dụng khởi ngữ, thành phần cảm thán (gạch chân và chú thích rõ).

4. Câu thơ miêu tả cánh buồm trong khổ thơ trên khiến em liên tưởng đến hai câu thơ nào đã học trong Chương trình Ngữ văn THCS cũng miêu tả hình ảnh cánh buồm mang vẻ đẹp lãng mạn, sánh ngang tầm vũ trụ? Hãy ghi lại chính xác hai câu thơ đó.

Phần II (4,0 điểm)

Dưới đây là một đoạn trích trích trong văn bản Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long:

“Quê cháu ở Lào Cai này thôi. Năm trước cháu tưởng được đi xa lắm cơ đấy, hóa lại không. Cháu có ông bố tuyệt lắm. Hai bố con cùng viết đơn xin ra lính đi mặt trận. Kết quả: bố cháu thắng cháu một- không. Nhân dịp Tết, một đoàn các chú lái máy bay lên thăm cơ quan cháu ở Sa Pa. Không có cháu ở đấy. Các chú lại cử một chú lên tận đây. Chú ấy nói: nhờ cháu có góp phần phát hiện một đám mây khô mà ngày ấy, tháng ấy, không quân ta hạ được bao nhiêu phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng. Đối với cháu, thật là đột ngột, không ngờ lại là như thế. Chú lái máy bay có nhắc tới bố cháu, ôm cháu mà lắc “ Thế là một - hòa nhé!”. Chưa hòa đâu bác ạ. Nhưng từ hôm ấy cháu sống thật hạnh phúc. 

(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)

1. Tìm lời dẫn có trong đoạn trích. Cho biết những lời đó được dẫn theo cách nào?

2. Người cháu mà tác giả nói tới trong đoạn trích là ai? Em có nhận xét gì về cách đặt tên các nhân vật trong tác phẩm.

3. Trong đoạn văn trên, người cháu nói: “Nhưng từ hôm ấy cháu sống thật hạnh phúc”. Em hiểu như thế nào về niềm hạnh phúc của người cháu? Từ đó, hãy nêu quan niệm của em về hạnh phúc bằng một đoạn văn nghị luận khoảng nửa trang giấy thi.

Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang
Phần II
1." Thế là một- hòa nhé!"
-Đây là lời dẫn gián tiếp 
2.Người cháu mà tác giả nói tới trong đoạn trích là anh thanh niên
 Nhận xét

- Các nhân vật đều không được đặt tên mà tác giả lấy công việc, nghề ngiệp và tuổi tác để gọi tên họ

1.

Năm sáng tác của bài thơ là năm 1958.

Mạch cảm xúc của bài thơ từ khi cảnh đoàn thuyền ra khơi đến khi đoàn thuyền trên biển và trở về.

2.

Cùng biện pháp khoa trương, phóng đại, hai câu thơ còn đẩy tầm vóc con thuyền sánh ngang với chiều kích của vũ trụ, chiếc thuyền hiện lên như một một chiến thuyền bước vào trận đánh trên sông nước.

3. 

4. Câu thơ miêu tả cánh buồm trong khổ thơ trên khiến em liên tưởng đến hai câu thơ:

“Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng

Rướn thân trắng bao la thâu góp gió”

Phần II (4,0 điểm)

1.

Lời dẫn có trong đoạn trích trên là: Chú lái máy bay có nhắc tới bố cháu, ôm cháu mà lắc “ Thế là một - hòa nhé!”. Chưa hòa đâu bác ạ.

Lời dẫn trên được dẫn theo cách dẫn trực tiếp

2. 

Người cháu mà tác giả nói tới trong đoạn trích là anh thanh niên làm khí tượng kiêm vật lý địa cầu trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600m. 

Nhận xét về cách đặt tên các nhân vật trong tác phẩm:

Tác giả không sử dụng tên riêng để đặt tên cho nhân vật mà thay vào đó là “anh thanh niên, cô kĩ sư, bác lái xe, ông họa sĩ”. Tác giả đặt tên như vậy để ca ngợi vẻ đẹp cống hiến của những con người lao động thầm lặng. Họ thuộc nhiều lứa tuổi, giới tính, ngành nghề khác nhau nhưng đều hướng đến mục đích góp phần xây dựng Tổ quốc, đất nước.

3.

(Trích từ Mẹ của nhà thơ, NXB Phụ nữ, 2008)

Câu 11. Trong nhan đề và bài thơ, chữ “quả” xuất hiện nhiều lần. Chữ “quả” ở dòng nào mang ý nghĩa tả thực? Chữ “quả” ở dòng nào mang ý nghĩa biểu tượng?

Câu 12. Trong hai dòng thơ Những mùa quả lặn rồi lại mọc - Như mặt trời, khi như mặt trăng, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ so sánh. Hãy nêu tác dụng của biện pháp đó.

Câu 13. Đặc sắc nghệ thuật của hai dòng thơ: Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên - Còn những bí và bầu thì lớn xuống là gì?

Câu 14. Biện pháp tu từ nào được tác giả sử dụng trong hai dòng thơ Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn -Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi? Ghi lại cảm xúc của em khi đọc hai dòng thơ này.

1.       Năm sáng tác bài thơ “Đồng chí” là năm 1948

Tác phẩm này được in trong tập thơ “Đầu súng trăng treo” của Chính Hữu

3.       Trong cái giá lạnh của thời tiết, hình ảnh những anh bộ đội cụ Hồ vẫn sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ chiến đấu: “đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới” mới thật đẹp làm sao. Cụm từ “đứng cạnh bên nhau” cho thấy những người lính luôn kề vai sát cánh bên nhau để hoàn thành nhiệm vụ. Từ đây, ta thấy được vẻ đẹp và sức mạnh của tình đồng chí. Họ luôn cùng nhau dựng nên thành đồng vách sắt để chiến đấu kẻ thù. Đặc biệt từ “chờ” đã nêu rõ tư thế, tinh thần chủ động, lòng dũng cảm, sự bản lĩnh, bình tĩnh trước khó khăn của họ.

Phần 2

1.       Theo em, Xten-mét-xơ cho rằng “vạch một đường thẳng” có giá một đola vì công việc ấy đơn giản, không cần suy nghĩ, ai cũng có khả năng vạch được nhưng “tìm ra chỗ để vạch đúng đường ấy” lại có giá 9999 đôla vì để vạch đúng được “đường thẳng ấy” cần phải có tri thức. Tri thức con người ta phải cần được tu luyện, mài dũa theo thời gian. Đối với Xten-mét-xơ thì tri thức mới là con đường để mở ra những giá trị vật chất khác.

Tác phẩm được in trong tập thơ “Đầu súng trăng treo” 

2. 

MĐ: Trong tác phẩm “Đồng chí” của Chính Hữu, cơ sở hình thành tình đồng chí của những người lính được thể hiện thành công qua đoạn thơ thứ nhất 

- NT song hành đối xứng  + thành ngữ “đất cày lên sỏi đá” + ẩn dụ 

-> Cùng chung hoàn cảnh khó khăn, cùng là nông dân vùng quê nghèo (“nước mặn đồng chua”- đất bị nhiễm phèn, không canh tác được; “Đất cày lên sỏi đá” – Đất khô cằn, khó canh tác) 

-> Cơ sở đầu hình thành tình đồng chí 

- Nếu như ở hai câu đầu, cấu trúc “anh – tôi” được đặt trong cấu trúc song hành thì đến đây, “anh” và “tôi” đã sát cạnh bên nhau, đồng điệu và gắn bó.

Quan hệ từ “với” miêu tả sự liên kết gắn bó không thể tách rời.

- Hình ảnh “đôi người xa lạ” và cấu trúc phủ định “chẳng hẹn quen nhau” miêu tả hành trình của những người lính từ những vùng đất khác nhau tề tựu lại dưới lá cờ cách mạng. 

- NT hoán dụ “súng”, “đầu” chỉ nhiệm vụ và ý chí chiến đấu của người lính kết hợp cấu trúc lặp lại “súng bên súng”, “đầu sát bên đầu” như sự kề vai sát cánh cùng vào sinh ra tử để hoàn thành nhiệm vụ. Chính lí tưởng, hoài bão ước mơ cao đẹp đã kết nối những con người xa lạ với nhau  . 

-> Cơ sở thứ 2 hình thành tình đồng chí 

- Hành động “chung chăn” thật giản dị mà ấm áp. Họ đã cùng nhau chia ngọt sẻ bùi, bên nhau ngay cả khi thiếu thốn. Câu thơ như mang lại hơi ấm của tình đồng chí, đồng đội. 

- Từ ghép Hán Việt “tri kỉ” (Tri kỉ: là biết mình, trong câu thơ có nghĩa là hiểu bạn như hiểu mình) vừa tạo ra sắc thái trang trọng cổ kính cho câu thơ, vừa như lời khẳng định: họ chỉ cần hiểu nhau, cùng nhau vượt qua gian khó đã trở thành đồng chí, đồng đội.

-> Cơ sở thứ 3 hình thành tình đồng chí

Câu thơ cuối: “Đồng chí!”

Hình thức: Câu thơ ngắn (gồm 2 tiếng), kết thúc bằng dấu chấm than, là câu đặc biệt (theo cấu tạo), câu cảm thán (theo mục đích nói); nhắc lại nhan đề.

Ý nghĩa: 

- Là cách gọi của những người cùng chung 1 chí hướng gọi nhau trong 1 tiểu đội, cách gọi thân mật mà trang trọng.

- Từ “đồng chí” được đặt cuối đoạn thơ như lời kết luận sau những đặc điểm chung ấy, họ đã trở thành đồng chí, đồng đội

- Từ “đồng chí” khép lại ND đoạn trước, mở ra ND đoạn sau như cái bản lề then chốt của tp. Câu thơ chỉ gồm 2 tiếng thắt bài thơ lại như riết lầy cái lưng ong đầy đẹp đẽ.

- Nó được lấy làm nhan đề của bài thơ, gói trọn cảm xúc chủ đạo ca ngợi vẻ đẹp của người lính thời kì kc chống Pháp

3. 
ANh bộ đội cụ Hồ chủ động, dũng cảm, sẵn sàng, hiên ngang "chờ giặc tơi" dù hoàn cảnh thiên nhiên đồi núi khắc nghiệt, hoang vắng +tình đồng chí gắn bó, keo sơn

Phần 2
1. "Vạch một đường thẳng" có giá 1 đô la vì nó đơn giản, dễ dàng, ai cũng làm được. Đó nhiều khi chỉ là việc dựa theo lý thuyết đơn thuần. 
Còn "tìm ra chỗ để vạch đúng đường" có giá 9999 đô la vì nó đòi hỏi sự suy nghĩ, tri thức, biết vận dụng nó vào thực tế để giải quyết vấn đê

- KB: Như vậy, chỉ với bảy câu thơ – Chính Hữu đã nêu lên cơ sở của tình đồng chí – tình cảm cao quí, thiêng liêng, sức mạnh tinh thần để người lính vượt qua mọi gian khổ để quyết tâm chiến đấu và chiến thắng. 
3. Hình ảnh cuối bài thơ “Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới” cho thấy vẻ đẹp của anh bộ độ cụ Hồ:  
- Tư thế chiến đấu hiên ngang, chủ động, sẵn sàng chiến đấu vì tổ quốct
-Tư thế đó còn cho thấy sự gắn bó keo sơn, dũng cảm, ý chí kiên cường của người đồng chí để hoàn thành nhiệm vụ dù hoàn cảnh chiến đấu có nguy hiểm,khắc nghiệt
=> Qua đó còn cho thấy tinh thần yêu nước, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ độc lập, tự do của tổ quốc của người lính. 

Phần II
c1. Xten-mét-xơ cho rằng “vạch một đường thẳng” có giá 1 đôla nhưng “tìm ra chỗ vạch đúng đường ấy” lại có giá 9999 đôla vì:
-Vạch một đường thẳng thì vô cùng dễ dàng, ai cũng có thể làm được nên nó chỉ có giá 1 đô . Nhưng phải tìm ra chỗ vạch đúng đường thì mới có giá trị. Chỉ có người có tri thức mới làm được điều đó. và muốn có được tri thức phải mất thời gian học hỏi, trau dồi rất nhiều mới có thể chiếm hữ được nó.
2
- Nêu luận đề: Phải chăng tri thức làm nên giá trị con người?
- Giải thích: - Tri thức: Là những hiểu biết của con người về mọi lĩnh vực trong đời sống được tích lũy qua quá trình học hỏi, rèn luyện, lao động. 
- Giá trị con người: Là ý nghĩa của sự tồn tại mỗi con người, là nội lực riêng trong mỗi con người. Đó là yếu tố để mỗi người khẳng định được vị trí trong cuộc đời. 
=> Những hiểu biết của con người ở mọi lĩnh vực trong cuộc sống sẽ giúp con người khẳng định được vị trí của mình trong cuộc đời. 

a.  Từ “xuân” trong câu thơ dưới đây được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?

Gần xa nô nức yến anh,

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

   (Nguyễn Du, Truyện Kiều)

b.  Xác định từ láy trong câu thơ sau: 

Buồn trông cửa bể chiều hôm

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa

  (Nguyễn Du, Truyện Kiều)

a. Tóm tắt đoạn trích truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng (SGK Ngữ Văn 9, tập 1.NXB Giáo dục, 2005) không quá 15 dòng.

b.  Nêu ngắn gọn chủ đề của truyện ngắn Chiếc lược ngà.

 Câu 3: Phân tích đoạn thơ dưới đây:

Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hoà ca

Một nốt trầm xao xuyến.

 

Một mùa xuân nho nhỏ

Lặng lẽ dâng cho đời

Dù là tuổi hai mươi

Dù là khi tóc bạc.

 

(Thanh Hải, Mùa xuân nho nhỏ,

SGK Ngữ văn 9, tập 2, NXB Giáo dục, 2005)

"Ta làm con chim hót/Ta làm một cành hoa

/Ta nhập vào hoà ca/Một nốt trầm xao xuyến." 
+ Từ “ta” được sử dụng thật tinh tế bởi nó vừa diễn tả cảm xúc của cái tôi cá nhân, cái riêng của chủ thể trữ tình, vừa có tác dụng thể hiện tâm nguyện chung của biết bao người.
+ Giọng điệu của đoạn thơ không lảnh lót vút cao mà trầm hẳn xuống, như những suy nghĩ lắng sâu trong tâm hồn con người
->Tâm nguyện của nhà thơ được gửi gắm trong những hình ảnh thơ gần gũi, giản dị mà đầy ý nghĩa.
* Các hình ảnh “con chim, cành hoa, nốt trầm” là những gì tinh túy nhất, đẹp đẽ nhất của mùa xuân, của cuộc đời…
- Mang ý nghĩa mới mẻ, sâu sắc, thể hiện khát vọng được hòa nhập vào thiên nhiên, hòa nhập với cuộc đời
+ Giữa bản hòa ca tươi vui, đầy sức sống của cuộc đời, nhà thơ chỉ xin làm “một nốt trầm” giữa bản hòa tấu muôn điệu...
+ nốt trầm là nốt nhạc ở cung bậc thấp, không réo rắt ngân vang nhưng có độ luyến láy, ngân nga xao xuyến làm say đắm lòng người, không ồn ào nhưng đầy dư ba, ám ảnh. 
-> Đây là một hình ảnh thơ đầy sáng tạo.
Nếu tiếng chim chiền chiện líu lo làm đẹp thêm mùa xuân thiên nhiên thì “nốt trầm” góp thêm giai điệu ngân nga làm đẹp cho đời
->Thanh Hải không chỉ tinh tế khi sử dụng hình ảnh mà còn rất tài hoa trong từng câu chữ
-  Các từ ngữ “một, nhập vào, xao xuyến” và điệp ngữ “ta làm” đã nhấn mạnh khát vọng sống mãnh liệt của nhà thơ. 
+ Đó là khát vọng được hóa thân, được hòa nhập vào thiên nhiên, vào cuộc đời chung, được cống hiến phần tốt đẹp nhất - dù bé nhỏ - của mình cho đất nước.
- Đáng trân trọng nhất có lẽ chính là lời bày tỏ ước nguyện, lẽ sống được cống hiến cho đời của nhà thơ thật giản dị, chân thành, khiêm tốn nhưng vô cùng mãnh liệt:
"“Một mùa xuân nho nhỏ/Lặng lẽ dâng cho đời/Dù là tuổi hai mươi/Dù là khi tóc bạc.”
- Hình ảnh ẩn dụ "Mùa xuân nho nhỏ" giàu ý nghĩa, hàm ý sâu xa, thể hiện tư tưởng chủ đề của bài thơ. 
+“Mùa xuân” vốn là một khái niệm chỉ thời gian mà ở đây khi kết hợp với từ láy “nho nhỏ”, nó bỗng trở nên có hình hài nho nhỏ thật xinh xắn. 
->gợi ý nghĩa lớn lao về cuộc đời mỗi người
+ Con người không hề bé nhỏ, con người là những gì bình thường nhất nhưng không tầm thường, mà trái lại, con người là tinh hoa, là những gì đẹp đẽ và tinh túy nhất của cuộc đời... 
- Các từ láy “nho nhỏ, lặng lẽ” không chỉ có tác dụng miêu tả mà còn làm toát lên ý nghĩa về sự khiêm nhường.

+ Nhà thơ mong ước được cống hiến cho mùa xuân, cuộc đời - một sự cống hiến âm thầm, không ồn ào, không phô trương, không mong được đền đáp. 
->Một cách cống hiến đáng trân trọng 
* Ngâm khẽ những vần thơ , bức thư tự tình của tác giả khiến ta nhớ đến một Sapa lặng lẽ nhưng không tầm thường, những con người cứ lặng lẽ mà miệt mài cống hiến thanh xuân và sức trẻ cho đất nước trong tác phẩm “Lặng lẽ Sapa” của Nguyễn Thành Long.
+ Điệp ngữ “dù là” trong khổ thơ như một điệp khúc của một bài hát, vừa tạo nhạc điệu da diết vừa nhấn mạnh ý nghĩa của sự cống hiến trọn vẹn, trọn cuộc đời. Kết hợp với các từ láy là hai hình ảnh hoán dụ liên tiếp “tuổi 20, khi tóc bạc” diễn tả cuộc đời của con người. 
Kết bài 
Qua đây, Thanh Hải muốn khẳng định một ước nguyện thật giản dị, bé nhỏ mà chân thành, tha thiết - đó là sự cống hiến hết mình cho cuộc đời, bất chấp thời gian và tuổi tác,khát vọng cống hiến khiêm nhường, lặng lẽ mà vô cùng tha thiết ấy đã làm cho cuộc đời con người trở nên có ý nghĩa hơn. 

Câu 1

a.  Từ “xuân” được sử dụng theo nghĩa gốc

b.  Từ láy: xa xa, thấp thoáng

Câu 2 

a.       Tóm tắt đoạn trích truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng (SGK Ngữ Văn 9, tập 1.NXB Giáo dục, 2005) không quá 15 dòng.

Truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn Quang Sáng kể về cuộc gặp gỡ sau tám năm trời xa cách của hai cha con ông Sáu. Trong giây phút đầu gặp lại cha, bé Thu lại không nhận ra cha mình. Trong ba ngày sau đó, ông Sáu luôn trân trọng từng phút giây để ở bên cạnh con gái nhưng bé Thu lại lảng tránh, không muốn nhận cha, thậm chí khi được ông Sáu gắp cho miếng trứng thì bé Thu lại làm văng tung tóe, khiến ông Sáu không kiềm chế nổi mà đánh vào mông con bé. Cuối cùng, bé Thu sau khi được bà giải thích về vết thẹo của ba đã nhận ra và bày tỏ tình cảm mãnh liệt với ông Sáu trước khi ông lên đường đi vào chiến trường và ông Sáu đã hứa với bé Thu làm cho con bé chiếc lược ngà. Ở căn cứ, ông Sáu dồn hết tâm huyết làm cho con gái chiếc lược ngà, tuy nhiên, thật trớ trêu làm sao, ông đã hi sinh khi chưa kịp trao lại chiếc lược cho con gái mà chỉ kịp gửi lại kỉ vật cho bác Ba. Cuối truyện, bác Ba đã trao lại cho bé Thu-nay đã trở thành một cô kim liên dũng cảm-chiếc lược ngà.

b.       Nêu ngắn gọn chủ đề của truyện ngắn Chiếc lược ngà.

Chủ đề của truyện ngắn Chiếc lược ngà: ca ngợi tình cảm cha con mãnh liệt của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt.

* Ước nguyện hoá thân:

-  Nhà thơ khát vọng được hoà nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốt đẹp - dù nhỏ bé của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước.

-  Điều tâm niệm ấy được thể hiện một cách chân thành trong những hình ảnh tự nhiên, giản dị và đẹp. Đẹp và tự nhiên để nói lên ước nguyện của mình. Ông muốn làm “con chim hót” hót vui cho đời, làm “một cành hoa” giữa vườn hoa xuân rực rỡ vô tư toả hương sắc .

-  Đồng thời, muốn cho đời làm “một nốt trầm” giữa bản hoà tấu muôn điệu, dù chỉ là nốt nhạc ở cung bậc thấp nhưng cũng đủ làm mê đắm, “xao xuyến lòng người”

-  Nghệ thuật:

o Điệp ngữ "ta làm một": nhấn mạnh những ước nguyện tuy đơn sơ, bình dị nhưng da diết, trăn trở của nhà thơ. 

o Từ "ta" cho thấy đây vừa là ước nguyện của tác giả vừa là ước nguyện chung của mọi người. -> khái quát 

* Ước nguyện dâng hiến: 

-  Khổ thơ thứ năm sử dụng rất nhiều biện pháp tu từ: ẩn dụ “mùa xuân nho nhỏ”, đảo ngữ “lặng lẽ”, điệp ngữ “dù là”, hoán dụ “tuổi hai mươi”, “khi tóc bạc”.

-  Tất cả thể hiện ước nguyện làm được góp sức mình được góp “một mùa xuân nho nhỏ” vào mùa xuân lớn của đất nước, của cuộc đời chung. 

-  Khát vọng ấy thật giản dị, chân thành, khiêm tốn nhưng vô cùng mãnh liệt, bất chấp thời gian, tuổi tác.

-  Đặt vào hoàn cảnh sáng tác bài thơ -> càng đáng trân trọng bởi ông không suy nghĩ riêng tư cho bản thân mà chỉ “lặng lẽ một khát khao được dâng hiến”.

=> Thông điệp: lối sống đẹp, sống có ích, lối sống cống hiến 

ở căn cứ, anh Sáu cố công tìm được một khúc ngà, rồi tì mỉ lấy vỏ đạn làm một chiếc cưa, và hầu như tất cả thời gian anh chỉ làm hai việc: chiến đấu và cưa chiếc lược ngà. Một ngày được một vài răng, không bao lâu cây lược hoàn thành. Anh gò lưng, tẩn mẩn khắc lên đó dòng chữ: "Yêu nhớ tặng Thu con của ba". Anh mong mỏi có ngày về thăm quê mang chiếc lược cho con. Nhưng không may, anh đã hi sinh mà không tự tay thực hiện được niềm khát khao cháy bỏng của mình. Anh Sáu chỉ nhắm được mắt khi anh Ba, bạn anh hứa trao tận tay con anh chiếc lược.

b,
-Chủ đề: Diễn tả một cách cảm động tình cha con thắm thiết, sâu nặng của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh.

1. 
a) "xuân" --> nghĩa gốc, chỉ mùa xuân, một mùa trong năm
b) "Thấp thoáng", "xa xa"

Ông sáu rời nhà đi kháng chiến, bỏ bé Thu ở lại cho Bác Ba chăm sóc. Một ngày anh được về nhà, hai cha con ông Sáu gặp nhau sau tám năm xa cách. Nhưng trớ trêu thay, bé Thu không nhận ông Sáu là ba mình do có mệt thẹo dài trên má. Đến lúc ông Sáu phải lên đường trở lại kháng chiến, bé Thu mới chợt nhận ra và hiểu rõ mọi chuyện và mới biết ông Sáu chính là cha của mình. Ở chiến khu, ông Sáu nhớ con da diết mà ông đã cố gắng, dồn nén cảm xúc của mình và làm một chiếc lược ngà tặng cho bé Thu. Nhưng không may thay, ông Sáu đã hy sinh mặc dù ông chưa kịp trao món quà ấy cho con gái của mình. Trước khi mất, ông Sáu đã nhờ bác Ba gửi tặng lại cho bé Thu chiếc lược ngà để có gì ông Sáu cũng có phần đẻ yên tâm nhắm mắt mà từ biệt bé Thu.
b. Chủ đề: Ca ngợi tình phụ tử đầy thiêng liêng trong chiến tranh.
Câu 3.
-Khát vọng được cống hiến cho quê hương, đất nước:
+Làm con chim hót để hót lên những bài ca của tiếng chim cho thiên nhiên thêm sức sống
+Làm một cành hoa để toả hương thơm cho con người, để tô thêm vẻ đẹp cho thiên nhiên, đất nước.
+Nhập vào hoà ca như một nốt trầm xao xuyến để cất lên âm vang của cuôc đời, được góp phần tạo nên bản giao hưởng của cuộc sống.
+Khát vọng cống hiến như được nhấn mạnh thêm một lần nữa:
  +Thanh Hải sẵn sàng cống hiến cuộc đời mình, ông chỉ muốn làm một "mùa xuân nho nhỏ" âm thầm và lặng lẽ dâng hiến cho Tổ Quốc, không cần phải phô trương, hào nhoàng. Thanh Hải muốn góp phần xây dựng nước nhà, dù là khi con trẻ hay là lúc ông già nua, Thanh Hải vẫn cố gắng, âm thầm cống hiến hết mình.

- Cách ứng xử là thái độ, hành động của mỗi người trong quan hệ với các cá nhân khác trong xã hội hàng ngày.

- Tấm gương phản chiếu ở đây được dùng với ý là sự phản ánh về chính con người thực hiện hành động cư xử.

⇒ Cách ứng xử là tấm gương phản chiếu nhân cách của mỗi con người: thái độ, hành động của mỗi người trong quan hệ với người khác hàng ngày sẽ phản ánh phẩm chất, tính cách của mỗi người.

- Tại sao nói “Cách ứng xử là tấm gương phản chiếu nhân cách của mỗi con người”?

+ Mỗi người không tồn tại một cách riêng biệt mà có quan hệ mật thiết với các mối quan hệ trong những tập thể nhất định: gia đình, cơ quan làm việc, xã hội...

+ Cách chúng ta ứng xử thể hiện tính cách, phẩm chất, kiến thức của chúng ta. Thông thường, những điều chúng ta tiếp thu sẽ được phản ánh ngay trong quá trình chúng ta giao tiếp, học tập.

+ ...

- Chúng ta ứng xử lịch sự, khéo léo, tôn trọng người khác, chúng ta cũng nhận được sự tôn trọng

- Phê phán những người ứng xử thô lỗ, cục cằn, thiếu tế nhị...

- Ứng xử có văn hóa là một nét đẹp, là một yếu tố quan trọng và cần thiết trong cuộc sống hiện đại. Ứng xử cho văn hóa không chỉ cho thấy ta là con người có học thức, mà còn tạo nên các mối quan hệ xã hội tốt đẹp. Từ đó ta cũng sẽ dễ dàng thành công hơn những người khác.

(Nếu ngày mai em không làm thơ nữa, Xuân Quỳnh)

Em cảm nhận gì về những điều sẽ xảy ra “nếu ngày mai em không làm thơ nữa”? (Trả lời không quá 100 từ).

 Ôi tiếng Việt như đất cày, như lụa

(Trích Tiếng Việt - Lưu Quang Vũ)
- HÌNH THỨC: ĐOẠN VĂN 100 TỪ (7 - 10 DÒNG)
- NỘI DUNG:
+ NÊU BPTT: SO SÁNH
+ TÁC DỤNG GỢI TẢ: NHẤN MẠNH VẺ ĐẸP CỦA TIẾNG VIỆT: "NHƯ ĐẤT CÀY" -> VẺ ĐẸP MỘC MẠC, KHỎE KHOẮN.
"NHƯ LỤA" -> MỀM MẠI, TINH TẾ
"ÓNG TRE NGÀ" -> ĐỘ TRAU CHUỐT, MƯỢT MÀ, BÓNG BẨY
"MỀM MẠI NHƯ TƠ" -> UYỂN CHUYỂN.
=> VẺ ĐẸP PHONG PHÚ, SINH ĐỘNG, GIÀU CÓ CỦA TIẾNG VIỆT.
+ TÁC DỤNG GỢI CẢM: NIỀM CẢM XÚC YÊU MẾN VÀ TỰ HÀO VỀ TIẾNG VIỆT.

(Trích Con cò - Chế Lan Viên)

Câu 1. Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào? Nêu tác dụng của thể thơ đó.

Câu 2. Nêu tác dụng của những dấu ngoặc kép được sử dụng trong đoạn thơ trên.

Câu 3. Các câu cầu khiến và cảm thán trong đoạn thơ trên có hiệu quả nghệ thuật như thế nào?

Câu 4. Hàm ý so sánh trong hai câu thơ Cò một mình, cò phải kiếm ăn - Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ có tác dụng gì?

Câu 5. Viết đoạn văn tổng – phân – hợp (khoảng nửa trang giấy) nêu cảm nhận của em về tình mẹ được thể hiện trong đoạn thơ trên. Trong đoạn, sử dụng phép nối để liên kết và câu cảm thán. Gạch dưới từ ngữ dùng làm phép nối và câu cảm thán.

Đưa cơn mưa xuống mạch giếng làng
Đưa mây trắng về trời khêu lại nắng
Đưa nỗi buồn ra khỏi thôn trang.

(Trích Những viên đá lẻ, Hoàng Trần Cương)
Hình ảnh người mẹ trong đoạn thơ trên gợi lên trong em suy nghĩ gì? (Trả lời không quá 100 từ)
- SUY NGHĨ VỀ VẺ ĐẸP CỦA NGƯỜI MẸ: ĐỨC HI SINH, LÒNG VỊ THA, SỰ BAO DUNG VÀ THƯƠNG MẾN (DẤU ẤN LÀNG QUÊ, MẸ VỪA BÌNH YÊN VỪA ẤM ÁP, MẸ ĐÁNH THỨC VÀ NUÔI DƯỠNG BAO ĐIỀU TỐT ĐẸP - DỊU DÀNG, SỰ SỐNG, NIỀM TIN, TƯƠI SÁNG, XOA DỊU NỖI BUỒN...
- SUY NGHĨ VỀ LÒNG BIẾT ƠN, SỰ THẤU HIỂU VÀ TRÂN TRỌNG NGƯỜI MẸ.
(+ TIẾNG LÒNG CỦA TÁC GIẢ...
+ kHƠI DẬY TIẾNG LÒNG CỦA BẠN ĐỌC...)

Câu 2: B

Câu 3: A

Câu 4:  1.b 2.d 3.a 4.c

Câu 5: C

Câu 6: D

Câu 7: C

Câu 8: B

Câu 9: A

Câu 10: C

Câu 11: D

Câu 12: B

Câu 13: A

Câu 14: C

Câu 15: A

Câu 16: B

Câu 17: B

Câu 18: A

Câu 19:  C

Câu 2: B

Câu 3: A

Câu 4: 
 1.B
 2.D
 3.A
 4.C

Câu 5: C

Câu 6: D

Câu 7: C

Câu 8: B

Câu 9: A

Câu 10: C

Câu 11: D

Câu 12: B

Câu 13: A

Câu 14: C

Câu 15: A

Câu 16: B

Câu 17: B

Câu 18: A

Câu 19: C

  2 . B

  3 . A

  4 .  1-B 2-D 3-A 4C

  5 . C

  6 . D

  7 . D

  8 . B

  9 . B

  10 . C

  11 . C

  12 . B

  13 . A

  14 . A

  15 . A

  16 . B

  17 . B

  18 . B

  19 .  C

Câu 4:  1b 2d 3 a 4 c

Câu 5: c

Câu 6: d

Câu 7: b

Câu 8: b

Câu 9: a

Câu 10: c

Câu 11: a

Câu 12: b

Câu 13: a

Câu 14: c

Câu 15: d

Câu 16: d

Câu 17: b

Câu 18: a

Câu 19:  c

1. Tác giả: Huy Cận 

      Năm sáng tác: 1958

2. Trường từ vựng chỉ thiên nhiên: gió, trăng, mây, biển 
Phân tích nghệ thuật nói quá (chỉ rõ) --> tinh thần lao động, tư thế chủ động với thiên nhiên

3. 

“Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền” (Rằm tháng giêng – Hồ Chí Minh) 

4. 

Chủ đề: hình ảnh người lao động 

- Câu thơ đầu đã cho thấy không khí lao động khẩn trương, hăng say. Hành trình sống của người dân chài kết thúc vào buổi sáng sớm, bình minh, khi trời mới rạng sáng. 

- Câu thứ 2: Nói quá + ẩn dụ“ xoăn tay” gợi nhiều liên tưởng --> nhịp điệu khẩn trương + hình ảnh người dân chài khỏe khoắn, phong trần, cường tráng, mạnh mẽ. “Chùm cá nặng” – thành quả lao động với mẻ cá đầy khoang. 

- Câu thứ 3: ẩn dụ chuyển đổi cảm giác “vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông” --> bức tranh hài hòa, sắc màu huy hoàng với những cthan qua tươi ngon --> sự trân quý thành quả lao động 

- Câu thứ 4: Thu gom dụng cụ để trở về (chỉ rõ)--> khỏe khoắn, lạc quan 

                      “đón nắng hồng” --> ngày mới đầy hi vọng (chủ động ngắm, tận hưởng bình minh, thiên nhiên)

                         Các hệ thống từ gợi ra hành động khẩn trương, gọn ghẽ

--> Khắc họa hình ảnh người lao động với nhiều vẻ đẹp --> thể hiện sự yêu mến, tự hào

+ biện pháp nhân hóa “rừng vẫn reo”  giúp cho khu rừng trở nên sinh động, có hồn, như một cơ thể sống; Tăng hiệu quả cho sự diễn đạt.
+ biện pháp so sánh âm thanh của rừng tùng với tiếng khèn, với mạch suối ngầm cho thấy khung cảnh rừng vô cùng náo nhiệt, giàu âm thanh và sức sống; tăng sự gợi hình, gợi cảm cho đoạn văn. Qua đó cũng thể hiện tâm hồn nhạy cảm, tinh tế của tác giả. 

a) tự sự + miêu tả+ biểu cảm

b) so sánh

Ví “rừng tùng” – “mạch suối ngầm”, “điệu nhạc khèn” 

Tác dụng: mở ra không gian rừng tùng thơ mộng, nên thơ, đẹp đẽ, có sức sống y như mạch suối ngầm luôn chảy vào mùa xuân. Khu rừng tùng với những âm thanh trong rừng như gợi ra một điệu nhạc, một khúc ca vang dội từ núi cao. 

-> Cảm xúc say mê, chủ động cảm nhận hình ảnh thiên nhiên -> sự tinh tế, khéo léo, nhạy cảm 

Câu 1: Xác định trạng ngữ trong câu văn sau:

(Nguyễn Quang Thiều)

A. Mỗi khi nhìn thấy những làn khói lam chiều bay ra từ một mái bếp

B. Mỗi khi nhìn thấy những làn khói lam chiều bay ra từ một mái bếp, lan tỏa trong những vòm cây cho dù đó là nơi chốn nào

C. Mỗi khi nhìn thấy

D. Mỗi khi

Câu 2: Từ nào sau đây là từ tượng thanh?

A. nhấp nhổm

B. ung dung

C. róc rách

D. thập thò

Câu 3: Câu tục ngữ nào sau đây được hiểu là nội dung quan trọng hơn hình thức, vẻ đẹp phẩm chất quan trọng hơn vẻ đẹp bề ngoài?

A. Sông sâu sóng cả chớ ngã tay chèo.

B. Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân.

C. Tốt gỗ hơn tốt nước sơn.

D. Thương người như thể thương thân.

Câu 4: Từ chân nào sau đây được dùng với nghĩa gốc?

A. Chân trái của tôi bị đau.

B. Tôi có chân trong Hội đồng quản trị.

C. Mặt trời di chuyển dần về phía chân núi.

D. Anh ta tìm cách để có chân trong công ty.

Câu 5: Dòng nào nêu đúng cụm danh từ?

A. Xanh mơn mởn

B. Những em học sinh giỏi

C. Chạy huỳnh huỵch

D. Mệt bơ phờ

Câu 6: Từ nào sau đây không cùng loại với những từ còn lại?

A. Độc lập

B. Ngoại xâm

C. Hòa bình

D. Thoải mái

Câu 7: Các câu văn sau đây quan hệ với nhau như thế nào?

(Nguyễn Quang Thiều)

A. Móc xích

B. Song hành

C. Quy nạp

D. Diễn dịch

Câu 8: Phó từ trong câu văn sau thuộc kiểu loại nào?

A. Phó từ mức độ

B. Phó từ cầu khiến

C. Phó từ kết quả

D. Phó từ tình thái

Câu 9: Biện pháp tu từ gì được sử dụng trong đoạn thơ sau?

(Dương Thúy Mỹ)

A. Điệp ngữ và nhân hóa

B. Nhân hóa và so sánh

C. Nhân hóa và ẩn dụ

D. Nhân hóa và hoán dụ

Câu 10: Chỉ ra tác dụng của dấu ngoặc kép trong ví dụ sau:

(Nguyễn Quang Thiều)

A. Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt.

B. Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp.

C. Đánh dấu tên tác phẩm, bài báo được dẫn trong câu văn.

D. Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai.

(Theo Alpha Books, Mở khóa sáng tạo, Nxb Lao động, HN, 2016, tr.117-118)

Câu 11: Lời khuyên của tác giả khi đọc sách là gì?

A. Đọc đa dạng các loại sách khác nhau càng nhiều càng tốt, chứ không chỉ đơn thuần bó hẹp phạm vi đọc trong những loại sách báo, tạp chí có liên quan đến ngành nghề của mình.

B. Đọc lướt nhanh các đề mục để nắm thông tin.

C. Đọc kĩ, nghiền ngẫm từng ý mà tác giả gửi gắm.

D. Đọc chuyên chú vào sách liên quan đến ngành nghề của mình.

Câu 12: Tác dụng của việc mang theo sổ chi chép là gì?

A. Ghi nhanh những ý tưởng bất chợt của mình và những ý tưởng của người khác.

B. Để đánh giá các quan điểm khác nhau.

C. Để nhắc nhở bản thân không quên việc.

D. Để đánh dấu các mốc ngày tháng quan trọng.

Câu 13: Câu văn sau thuộc kiểu câu gì?

A. Câu trần thuật

B. Câu nghi vấn

C. Câu cầu khiến

D. Câu cảm thán

Câu 14: Đoạn trích trên sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?

A. Thuyết minh

B. Nghị luận

C. Tự sự

D. Biểu cảm

Câu 15: Nội dung chính của đoạn trích là gì?

A. Lời khuyên về những cách học trong cuộc sống.

B. Đề cao việc đọc và ghi trong việc thu lượm kiến thức.

C. Chia sẻ kinh nghiệm cá nhân về đọc và ghi.

D. Đánh giá hiệu quả của việc đọc và ghi.

(Tự sự, Lưu Quang Vũ)

Hai câu thơ “Đất ấp ôm cho muôn hạt nảy mầm - Những chồi non tự vươn lên tìm ánh sáng” gợi cho em suy nghĩ về điều gì? (Trả lời không quá 100 từ)

2. C

3. C

4. A

5. B

6. D

7. A

8. D

9. B

10. A

11. A

12. A

13. C

14. B

15. B

2.       C

3.       C

4.       A

5.       B

6.       D

7.       A

8.       D

9.       B

10.   A

11.   A

12.   A

13.   C

14.   B

15.   B

2. C

3. C

4. A

5. B

6. D

7. A

8. D

9. B

10. D

11. A

12. A

13. C

14. B

15. B

2. C

3. C

4. A

5. B

6. D

7. A

8. D

9. B

10. A

11. A

12. A

13. C

14. B

15. B

-> Con người cũng như chồi non phải biết tự vươn lên trong cuộc sống chứ không được ỷ lại vào bất kỳ gì dẫu cho hoàn cảnh có khó khăn thế nào. 

=> Khuyên ta cần biết chủ động, tự lực cánh sinh chứ không nên phụ thuộc vào bất kỳ ai 

 

Câu 1: Ý nào nêu đúng thứ tự sắp xếp các câu để có được đoạn văn hợp lí?

 (Theo Tư liệu ngữ văn 9, Đỗ Ngọc Thống chủ biên, Nxb Giáo dục, 2016, tr.27)

A. (4) – (1) – (2) – (3)

B. (1) – (3) – (2) – (4)

C. (1) – (4) – (3) - (2)

D. (3) – (2) – (1) – (4)

Câu 2: Phần in đậm sau đây thuộc thành phần gì của câu?

Kìa, tiền nong gì, thưa ông? (Nguyễn Công Hoan)

A. Thành phần gọi – đáp

B. Thành phần phụ chú

C. Thành phần tình thái

D. Thành phần cảm thán

Câu 3: Dòng nào sau đây nêu đúng trường từ vựng chỉ người xét về tuổi tác?

A. Trẻ em, nhi đồng, thiếu niên, thanh niên, trung niên, cụ già.

B. Đàn ông, đàn bà, nam, nữ, trai, gái.

C. Thầy giáo, bác sĩ, kĩ sư, công nhân, nông dân.

D. Chủ tịch, bí thư, đội trưởng, tổ phó.

Câu 4: Giải thích ý nghĩa của thành ngữ sau: nem công chả phượng

A. Ý nói đơn độc, côi cút, không có chỗ nương tựa.

B. Ý nói thức ăn quý, ngon và bổ dưỡng, khó tìm kiếm.

C. Ý nói chiến thắng hoàn toàn, tuyệt đối.

D. Ý nói sự thuận lợi, may mắn để làm một việc gì đó

Câu 5: Dòng nào nêu đúng thành ngữ trong đoạn trích sau:

(Nguyễn Khắc Trường, Mảnh đất lắm người nhiều ma)

A. Gai ngạnh mọc ngay

B. Không đến nỗi nào

C. Rau nào sâu ấy

D. Nói khôn nói dại

Câu 6: Ý nào nêu đúng 01 biện pháp tu từ có trong câu văn sau:

(Đỗ Tiến Thụy)

A. Nhân hóa

B. Hoán dụ

C. So sánh

D. Nói quá

Câu 7: Trong các câu sau, câu nào không sử dụng từ mượn tiếng Anh?

A. Mày đi nhanh lên không tao cho “ao” (out) ra khỏi hội bây giờ!

B. Con “ọp lai” (offline) với bạn bè nhé, mẹ cứ về trước đi!

C. Cháu cũng chưa biết sẽ “sét ắp” (set up) vào trường nào bác ạ!

D. Mày cứ ấp a ấp úng mãi!

Câu 8: Điền từ thích hợp vào chỗ trống:

(Ma Văn Kháng)

A. cổ kính

B. cổ điển

C. cổ trang

D. cổ thụ

Câu 9: Điền các từ còn thiếu vào chỗ trống để hoàn thiện đoạn văn sau:

(Theo Vũ Bằng, Tháng Giêng mơ về trăng non rét ngọt, trong Thương nhớ mười hai, Nxb Văn hóa thông tin, 2006, tr.29-30)

A. tháng giêng – mùa thu – ngại ngùng – treo

B. tháng tám – mùa thu – thẹn thùng - bay

C. tháng tám – mùa thu – ngại ngùng - treo

D. tháng giêng – mùa thu – thẹn thùng – ánh trăng – bay

Câu 10:  Dòng nào sau đây chỉ gồm các cụm tính từ?

A. buồn rũ rượi, đẹp ngất ngây, đau tê tái.

B. buồn rũ rượi, nhanh như cắt, ăn no nê.

C. đói cồn cào, dài lê thê, đứng ngẩn ra.

D. nghịch như giặc, đi khắp nơi, đói cồn cào 

(Nguyên Ngọc, Hạ Long – Đá và Nước, Ban quản lí vịnh Hạ Long, 2002

Theo Ngữ văn 9, tập một, NxbGD, 2010)

Câu 11: Yếu tố nào làm nên sự kì lạ của Hạ Long?

A. Sóng

B. Núi

C. Đá

D. Nước

Câu 12: Từ ngữ được in đậm trong đoạn trích có đặc điểm gì?

A. Từ tượng hình

B. Từ Hán Việt

C. Từ thuần Việt

D. Từ tượng thanh

Câu 13: Dòng nào nêu đúng phương tiện liên kết của hai câu văn sau:

A. Phép đồng nghĩa

B. Phép nghịch đối

C. Phép thế

D. Phép nối

Câu 14: Ý nghĩa của cách liên tưởng thế giới người bằng đá là gì?

A. Nhấn mạnh vẻ sống động kì diệu mà cũng rất gần gũi của thiên nhiên.

B. Khẳng định dáng hình của đá giống với dáng vẻ con người.

C. Khẳng định sự phong phú của các loại đá.

D. Nhấn mạnh nét nên thơ và trữ tình của đá.

Câu 15: Tác giả bộc lộ tình cảm gì qua đoạn trích trên?

A. Tự hào về danh lam thắng cảnh của đất nước.

B. Ngợi ca vẻ đẹp của Hạ Long.

C. Ngạc nhiên trước sự độc đáo của Hạ Long.

D. Say mê trước vẻ đẹp tráng lệ và độc đáo của Hạ Long – một thắng cảnh của đất nước.

2. A

3. A

4. B

5. C

6. A

7. D

8. D

9. D

10. A

11. C

12. B

13. D

14. A

15. D

2.       A

3.       A

4.       B

5.       C

6.       A

7.       D

8.       D

9.       D

10.   A

11.   D

12.   B

13.   D

14.   A

15.   D

Dưới đây là một đoạn văn trích trong Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê:

(Trích Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)

1. Đoạn văn trên diễn tả tâm trạng của ai? Trong hoàn cảnh nào? Cho biết ý nghĩa nhan đề văn bản.

2. Chỉ ra một câu đặc biệt và nêu tác dụng của nó trong việc thể hiện nội dung đoạn văn.

3. Bằng hiểu biết của em về tác phẩm, hãy viết đoạn văn tổng - phân - hợp khoảng 12 câu trình bày cảm nhận về phẩm chất dũng cảm của ba nhân vật được nhắc tới trong đoạn trích trên. Đoạn văn có sử dụng câu hỏi tu từ, thành phần tình thái (gạch chân và chú thích rõ).

Phần II (4,0 điểm)

Trong khổ thơ kết thúc Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Phạm Tiến Duật viết:

(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)

1. So sánh hình ảnh chiếc xe trong hai câu thơ đầu của khổ thơ trên với hình ảnh chiếc xe ở khổ đầu bài thơ. Theo em, sự thay đổi đó có ý nghĩa gì?

2. Dùng cái không để làm nổi bật cái có là một thủ pháp nghệ thuật quen thuộc trong văn học. Hãy kể tên một tác phẩm trong chương trình Ngữ văn THCS cũng sử dụng thủ pháp nghệ thuật này (ghi rõ tên tác giả).

3. Hình ảnh trái tim trong khổ thơ được dùng với những nét nghĩa nào?

4. Từ lí tưởng cao đẹp của thế hệ cha anh trong thời kì kháng chiến chống Mĩ, em có suy nghĩ gì về lí tưởng sống của thanh niên ngày nay. Hãy trình bày bằng một đoạn văn nghị luận khoảng 2/3 trang giấy thi.

2. "lại một đợt bom"-> thể hiện hoàn cảnh khắc nghiệt, chiến trường khói lửa và không khí căng thẳng, dồn dập của PĐ

3.
II
1. Giống: đều k có kính. khác: hình ảnh xe ở hai câu thơ khổ cuối qua điệp ngữ "ko có" phép liệt kê "kính, đèn, mui xe, có xước" đã nhấn mạnh sự méo mó, biến dạng đầy thương tích của những chiếc xe do chiến tranh gây ra. Tuy nhiên ko vì sự thiếu thốn đó mà các anh lính cụ hồ lùi bước, nhụt chí.
2. bạn đến chơi nhà-ng khuyến
3. Trái tim ở đây được dùng với nét nghĩa ẩn dụ chỉ nhiệt huyết, quyết tâm tâm chiến thắng của những ng lính

Ý nghĩa nhan đề: 

“Những ngôi sao xa xôi” vừa mang ý nghĩa thực vừa mang ý nghĩa ẩn dụ. Trong thế giới của tự nhiên, vì sao vốn là những gì tinh tú trên bầu trời có vẻ đẹp lấp lánh, huyền ảo trong đêm. Đó là một biểu tượng đẹp cho vẻ đẹp vĩnh hằng của cuộc sống. 

“Những ngôi sao” chỉ là một chi tiết xuất hiện thoáng qua trong ký ức của Phương định khi bất chợt có cơn mưa đá, gửi cho cô nhớ đến những ngôi sao trên bầu trời thành phố. Những ngọn đèn lung linh trong câu truyện cổ tích. 
- “Những ngôi sao xa xôi” là một câu chuyện kể về ba nữ thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn là Thao, Nho và Phương Định - những cô gái dũng cảm, có tinh thần trách nhiệm, có tinh thần đồng đội keo sơn, gắn bó, trẻ trung, mơ mộng, yêu đời. Vẻ đẹp này lung linh, tỏa sáng như vẻ đẹp diệu kì của những vì sao tinh tú trên bầu trời đêm

-> nhấn mạnh sự vất vả, khó khăn và khắc nghiệt trong công cuộc phá bom của những cô gái thanh niên xung phong. 

1.

- Đoạn văn trên diễn tả tâm trạng của nhân vật Phương Định trong khi chị Thao và Nho đi làm nhiệm vụ trên cao điểm, một mình ở lại trong hàng trực điện thoại, Phương Định cảm thấy vô cùng căng thẳng.

- Ý nghĩa nhan đề: Những ngôi sao xa xôi

+ Nhan đề lãng mạn, giàu chất thơ, mang nét đặc trưng của văn học thời kỳ kháng chiến chống Mĩ

+ Hình ảnh những ngôi sao xuất hiện nhiều lần trong tác phẩm, trở đi trở lại dưới nhiều hình thức khác nhau và mang nhiều ý nghĩa đã góp phần khắc đậm và làm nổi bật chủ đề

- Nghĩa thực: Trước hết, những ngôi sao xa xôi gợi đến hình ảnh những vì tinh tú trên trời cao luôn tỏa sáng dịu dàng và có sức mệ hoặc lòng người

- Nghĩa ẩn dụ:

+ Ánh sáng ẩn hiện của những ngôi sao xao côi là biểu tượng cho vẻ đẹp tâm hồn đầy trong sáng, mộng mơ, trẻ trung và những phẩm chất cách mạng cao đẹp vượt lên trên hoàn cảnh khốc liệt của chiến tranh của những cô gái thanh niên xung phong. Ánh sáng ấy tỏa ra lặng lẽ, khiêm nhường nhưng vô cùng đẹp đẽ và hấp dẫn.

+ Những ngôi sao xa xôi còn gợi đến ánh sáng của lí tưởng cách mạng qua hình ảnh những ngôi sao trên mũ người lính.

+ Đó còn là ngôi sao của kí ức, hoài niệm, của khát khao của hi vọng.

+ Nhan đề đã thể hiện niềm tin, niềm lạc quan vào sức sống tâm hồn con người Việt Nam trong chiến đấu, thể hiện niềm hi vọng mãnh liệt về tương lai, về chiến thắng của kháng chiến.

 

2. 

- Câu đặc biệt: Lại một đợt bom

- Tác dụng:

+ Khiến cho câu văn thể hiện được sự dồn dập, căng thẳng của trận đánh cũng như tâm trạng của nhân vật.

+ Bộc lộ cảm xúc của nhân vật.

 

3. 

 

II.

1. 

Nếu mở đầu bài thơ là chiếc xe “không có kính” thì đến cuối bài thơ đã là chiếc xe: không có đèn, không có mui xe, thùng xe có xước. Điệp ngữ “không có” được lặp lại 3 lần kết hợp với nghệ thuật liệt kê đã nhấn mạnh sự tàn khốc và hủy diệt của chiến tranh. Khó khăn và gian lao cứ liên tiếp chồng chất, càng đi thì khó khăn lại càng nhân lên gấp bội. Chiếc xe mang đầy thương tích, bị phá hủy đến méo mó, biến dạng tưởng như không thể hoạt động được. Sự thiếu thốn về vật chất và những thử thách của hoàn cảnh đã bị đẩy đến mức cùng cực. Tất cả đã trở thành minh chứng sống động chi hiện thực chiên tranh khố liệt trên tuyến đường trường sơn những năm chống Mĩ.

2.

Một tác phẩm trong chương trình Ngữ văn THCS cũng sử dụng thủ pháp nghệ thuật dùng cái không để làm nổi bật cái có là tác phẩm "Bạn đến chơi nhà" của tác giả Nguyễn Khuyến.

3.

Mọi thứ của xe có thể không còn nguyên vẹn nhưng chỉ cần nguyên vẹn trái tim của người lính thì những chiếc xe tưởng như tàn tạ ấy vẫn có thể băng băng tiến về phía trước mà không một khó khăn nào có thể cản bước. Hình ảnh “trái tim” là điểm sáng của toàn bài thơ, nó là hình ảnh hoán dụ để có những người lính lái xe với lòng yêu nước nhiệt thành và ý chí quyết tâm giải phóng miền Nam. Trái tim đã thay thế cho tất cả những thiếu thốn, khó khăn, mất mát. Chiếc xe không kính trở nên thật đặc biệt và kì diệu bởi vì nó không chỉ chạy bằng nhiên liệu thông thường mà còn chạy bằng nhiên liệu đặc biệt của lòng yêu nước, của khát vọng giải phóng miền Nam. Chiếc xe trở thành một cơ thể sống đặc biệt, gắn bó và thống nhất với người lính lái xe. Hình ảnh trái tim tạo ra niềm tin, niềm lạc quan chiến thắng.

 

2.Tác phẩm: Bạn đến chơi nhà-Nguyễn Khuyến
3.Hình ảnh trái tim được hiểu theo nghĩa ẩn dụ và hoán dụ: trái tim tượng trưng cho tâm hồn và phẩm chất của người chiến sĩ lái xe. Trái tim nồng cháy một lẽ cao đẹp thiêng liêng: tất cả vì miền Nam thân yêu, trái tim chứa đựng bản lĩnh, chất ngang tàng, lòng dũng cảm cùng tinh thần lạc quan vào ngày thống nhất.

1. - Đoạn văn trên diễn tả tâm trạng của Phương Định khi chờ Nho và chị Thao phá bom trở về ở trong hang.

- Ý nghĩa nhan đề: Nhan đề "Những ngôi sao xa xôi” giàu ý nghĩa, vừa gợi hình ảnh cụ thể, vừa mang ý nghĩa tượng trưng

+ Trước hết, những ngôi sao xa xôi gắn liền với hình ảnh những ngôi sao trên bầu trời Hà Nội- quê hương của Phương Định-  luôn hiển hiện trong tâm trí của các cô gái thanh niên xung phong=>trẻ trung, mơ mộng, yêu đời, yêu quê hương.

+ Những ngôi sao xa xôi còn gợi nhớ đến những ngôi sao trên mũ của người chiến sĩ, của những cô gái thanh niên xung phong=> phản ánh hiện thực chiến tranh, khốc liệt, dữ dội mà vô cùng anh dũng, hào hùng.

+ Những ngôi sao xa là ước mơ, khát vọng về cuộc sống hoà bình -> giữa khoảnh khắc khốc liệt của chin tranh, nó dường như trở nên xa xôi

+ "Những ngôi sao xa xôi" còn có ý nghĩa biểu tượng. Đó là thứ ánh sáng dịu dàng, cái ánh sáng ẩn hiện xa xôi lại có sức mê hoặc lòng người. Đó là biểu tượng về sự ngời sáng của phẩm chất anh hùng cách mạng của những cô gái thanh niên xung phong Trường Sơn: dũng cảm, kiên cường, lạc quan, sẵn sàng hi sinh vì lý tưởng, vì tổ quốc. Họ mãi sáng đẹp như những ánh sao lấp lánh.

-> Nhan đề gửi gắm ý nghĩa tư tưởng, chủ đề của truyện

2. - Câu đặc biệt: “Và bom”

- Tác dụng: thể hiện hoàn cảnh khắc nghiệt, khốc liệt nơi chiến trường.

Phần II.

1. Ở khổ cuối, chiếc xe ngày càng hỏng hóc, biến dạng (không có kính, không có đèn, không có mui xe, thùng xe xước) -> thể hiện sự khốc liệt của bom đạn chiến trường; khó khăn ngày càng nhân lên để thử thách người lính.

2. Bạn đến chơi nhà (Nguyễn Khuyến)

3. “Trái tim” là hình ảnh hoán dụ: biểu tượng cho người lính lái xe, cho lòng yêu nước nồng nàn, ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam ruột thịt.

* Nội dung 

+ “ngôi sao” – vì tinh tú trên bầu trời đêm, biểu tượng cho sự vĩnh hằng, vĩnh cửu

+ Trong tác phẩm, “ngôi sao” được đặt trong nhiều hoàn cảnh, dưới nhiều hình thức, mang nhiều ý nghĩa khác nhau 

- Ngôi sao trên bầu trời đêm ở thành phố, quê hương 

- Ngôi sao trên mũ người chiến sĩ 

- Ngôi sao của hoài niệm, khát vọng 

+ “Ngôi sao” cũng có thể hiểu là hình ảnh ẩn dụ cho 3 cô gái Thao, Nho, Phương Định, cho vẻ đẹp phẩm chất và tâm hồn trong sáng, mơ mộng của các cô. Cụm từ “xa xôi” đã cho thấy những vẻ đẹp thầm lặng của 3 cô gái. Phải quan sát kỹ lắm thì ta mới có thể hiểu và cảm nhận được hết những vẻ đẹp ấy!

---> Nhan đề đã góp phần thể hiện tư tưởng, chủ đề tác phẩm: ngưỡng mộ, ngợi ca vẻ đẹp của nữ thanh niên xung phong nói riêng, thế hệ trẻ thời kháng chiến chống Mỹ nói chung. 

2. 

Câu đặc biệt “Lại một đợt bom” 

--> Thông báo về sự tồn tại của sự vật, cụ thể là của đợt bom 

--> khắc họa rõ nét, chân thực chiến trường bom đạn khốc liệt
--> tâm trạng hồi hộp của Phương Định 

3. 

Phẩm chất dũng cảm của 3 cô gái 

- H/c: Nho, Thao, Phương Định là những cô gái trẻ độ mười tám đôi mươi, vì tiếng gọi của Tổ quốc mà rời ghế nhà trường, rời xa gia đình đi lên xông pha chiến trường với một lý tưởng cao đẹp: bảo vệ sự thanh bình cho đất nước, quê hương. 3 cô gái làm ở tổ trinh sát mặt đường, sống trên một cao điểm ở vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn, nơi tập trung nhiều bom đạn kẻ thù. -> Đây  là công việc khó khăn, nguy hiểm, cái chết rình rập bất cứ lúc nào ->đòi hỏi sự dũng cảm 

- Họ sẵn sàng nhận nhiệm vụ mà không cần sự trợ giúp từ đơn vị 

- Họ dù phải đối mặt với Thần Chết hàng ngày nhưng không hề run sợ 
- Khi phá bom - tự tin, đường hoàng mà bước tới 
- Nho bị thương nhưng không kêu rên

- Phương Định bị thương ở đùi vẫn luôn nhận nhiệm vụ trinh sát 

 

1. 2 câu thơ ở khổ đầu “không có kính không phải vì xe không có kính/ bom giật bom rung kính vỡ đi rồi” -> lý giải lý do tại sao chiếc xe không có kính, gợi ra chiếc xe tàn tạ đến trần trụi – hiện thực chiến trường 

Ở 2 câu cuối bài “không có kính, rồi xe không có đèn/ không có mui xe, thùng xe có xước” đã càng nhấn mạnh hình ảnh chiếc xe thiếu đi những bộ phận quan trọng nhất, tàn tạ, thiếu thốn, méo mó, biến dạng, tưởng chừng như không thể đi được nữa (phủ định “không có kính”, “đèn”, “mui xe” và có những vết xước) – hiện thực chiến tranh rõ nét hơn 

===> đã làm nổi bật sự thiếu thốn, khó khăn, vất vả của những người lính lái xe 

===> hiện thực chiến tranh khốc liệt 

2. Bạn đến chơi nhà – Nguyễn Khuyến 

3. 

“trái tim” hoán dụ 

- người lính lái xe 

- lòng yêu nước, ý chí, quyết tâm giải phóng đất nước của người lính – chiến thắng bom đạn, kẻ thù 

-> Thay thế mọi cái phủ định, thiếu thốn của xe 

4. 

2.Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến
3.Từ “trái tim” được dùng theo nghĩa chuyển. Trái tim thay thế cho tất cả những thiếu thốn trên xe “không kính, không đèn, không mui”, hợp nhất với tinh thần, ý chí của người lính lái xe không gì có thể ngăn cản, tàn phá được.
4.a. Giải thích

Lí tưởng sống: những suy nghĩ, hành động tích cực của con người, hướng đến những điều tốt đẹp và cao cả. Lí tưởng sống ảnh hưởng quan trọng đến suy nghĩ và hành động của giới trẻ đặc biệt là các bạn thanh niên hiện nay. Mỗi người cần có cho mình một lí tưởng sống cao đẹp và cố gắng thực hiện hóa lí tưởng đó.
b. Biểu hiện:
-Biết phấn đấu, vươn lên trong cuộc sống của mình, nỗ lực hết sức để mong muốn đạt được những thành tựu cho riêng mình.

-Khi vấp ngã không chán nản, buông xuôi mà tìm cách đứng dậy sau vấp ngã để đi tiếp con đường mình đã chọn.

-Biết yêu thương những người xung quanh, luôn muốn lan tỏa những thông điệp tích cực ra xã hội, làm cho xã hội này tốt đẹp hơn.
c.Ý nghĩa:
-Mang đến cho con người những thành quả sau bao nỗ lực, cố gắng.

-Giúp chúng ta tôi luyện những phẩm chất quý giá: chăm chỉ, cần cù, lạc quan.

-Khiến chúng ta được người khác yêu thương, tin tưởng và học tập theo.
d) Dẫn chứng
e)Phẩn đề:
-Trong xã hội vẫn còn nhiều người sống không có ước mơ, hoài bão, vô cảm hoặc có ước mơ nhưng không cố gắng thực hiện mà chỉ hão huyền, viển vông về một cuộc sống tốt đẹp hơn → những người này đáng bị phê phán, chỉ trích.
f) Liên hệ bản thân

Dưới đây là một đoạn văn trích trong Những ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê:

(Trích Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)

1. Đoạn văn trên diễn tả tâm trạng của ai? Trong hoàn cảnh nào? Cho biết ý nghĩa nhan đề văn bản.

Đoạn văn trên diễn tả tâm trạng của Phương Định trong khi cô trực điện thoại trong hang còn Nho và chị Thao đang làm nhiệm vụ trên cao điểm

Ý nghĩa nhan đề:

2. Chỉ ra một câu đặc biệt và nêu tác dụng của nó trong việc thể hiện nội dung đoạn văn.

3. Bằng hiểu biết của em về tác phẩm, hãy viết đoạn văn tổng - phân - hợp khoảng 12 câu trình bày cảm nhận về phẩm chất dũng cảm của ba nhân vật được nhắc tới trong đoạn trích trên. Đoạn văn có sử dụng câu hỏi tu từ, thành phần tình thái (gạch chân và chú thích rõ).

Phần II (4,0 điểm)

Trong khổ thơ kết thúc Bài thơ về tiểu đội xe không kính, Phạm Tiến Duật viết:

(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)

1. So sánh hình ảnh chiếc xe trong hai câu thơ đầu của khổ thơ trên với hình ảnh chiếc xe ở khổ đầu bài thơ. Theo em, sự thay đổi đó có ý nghĩa gì?

Hình ảnh chiếc xe ở khổ đầu bài thơ:

“Không có kính không phải vì xe không có kính

Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi”

2. Dùng cái không để làm nổi bật cái có là một thủ pháp nghệ thuật quen thuộc trong văn học. Hãy kể tên một tác phẩm trong chương trình Ngữ văn THCS cũng sử dụng thủ pháp nghệ thuật này (ghi rõ tên tác giả).

Bạn đến chơi nhà- Nguyễn Khuyến

3. Hình ảnh trái tim trong khổ thơ được dùng với những nét nghĩa nào?

4. Từ lí tưởng cao đẹp của thế hệ cha anh trong thời kì kháng chiến chống Mĩ, em có suy nghĩ gì về lí tưởng sống của thanh niên ngày nay. Hãy trình bày bằng một đoạn văn nghị luận khoảng 2/3 trang giấy thi.

- những ngôi sao là hình ảnh tả thực những ngôi sao trên mũ của các anh bộ đội, là những ngôi sao trên bầu trời trong ký ức của Phương Định

- đó còn là hình ảnh ẩn dụ cho vẻ đẹp tâm hồn của những nữ tnxp

=>thể hiện tư tưởng chủ đề tác phẩm : ca ngợi vẻ đẹp con người Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
2. Câu đặc biệt : "và bom"
=> nhấn mạnh sự tồn tại của quả bom và giúp đẩy nhanh nhịp điệu cho phù hợp với không khí của chiến trường : hồi hộp, căng thẳng
3. 
Phần II :
1. Ở hai câu thơ đầu của khổ thơ đầu , tác giả đã lý giải vì sao chiếc xe không có kính : không phải vì xe bị mất kính từ đầu mà là do "bom giật, bom rung", từ đó nhà thơ muốn khắc họa hiện thực chiến tranh khốc liệt qua hình ảnh những chiếc xe không kính và nhấn mạnh sự ung dung, lạc quan của người chiến sĩ. Còn ở khổ thơ cuối, tác giả không chú trọng vào việc chiếc xe không có kính mà tác giả muốn miêu tả sự méo mó, hao tổn của chiếc xe và từ đó, tác giả muốn thể hiện sự ngang tàn, ung dung chấp nhận thực tế của người chiến sĩ. Tuy chiếc xe có méo mó hay bị thiếu thốn đến đâu thì những người chiến sĩ vẫn phăng phăng tiến tới trước, tiến tới để hỗ trợ cho miền Nam ruột thịt. Sự thay đổi này giúp ta thấy được sự khốc liẹt của chiến tranh và cũng cho ta tấy sự ngang tàn, ung dung của những người lính lái xe.
2. Tác phẩm : "Bạn đến chơi nhà" - Nguyễn Khuyến
3. Hình ảnh "trái tim" được dùng với nét nghĩa hoán dụ chỉ người lính và đó cũng có thể là hình ảnh ẩn dụ cho tấm lòng hắng hái, phấn chấn chiến đấu vì miền Nam ruột thịt của người lính.

-Ý nghĩa nhan đề

  +cấu tạo là một cụm danh từ

  +nghĩa thực: sao là vì tinh tú trên trời

  +nghĩa ẩn dụ: 

     ++biểu tượng cho phẩm chất cách mạng sáng ngời của 3 cô gái thanh niên xung phong: Nho, Thao, Phương Định. Đồng thời, đó cũng là biểu tượng cho cái đẹp tâm hồn trong sáng, mơ mộng của những cô gái trẻ

     ++ánh sáng của lý tưởng

2
-Câu đặc biệt: Và bom 
phần 2
2 
bạn đến chơi nhà - Nguyễn Khuyễn

A. Vườn cam chín đỏ.

B. Cơm sắp chín rồi.

C. Tôi ngượng chín cả mặt.