• Çöpleri geri dönüştürmek

• Ağaç dikmek

• Suyu ve elektriği tasarruflu kullanmak

• Hayvanlara zarar vermemek

• Doğada ateş yakarken dikkatli olmak

Ormanlarda piknik yaparken ateş yakmamalıyız. Eğer yakarsak, tamamen söndürmeden ayrılmamalıyız.

2. Cam ve şişe bırakmamak:

Güneş ışığı camdan geçip kuru otları tutuşturabilir. Bu yüzden ormana cam, şişe veya çöp atmamalıyız.

3. Sigara izmariti atmamak:

Söndürülmemiş sigaralar kuru otları yakabilir. Sigara içiyorsak, izmariti mutlaka söndürüp çöp kutusuna atmalıyız.

4. Elektrik hatlarını ve araçları kontrol etmek:

Kıvılcım çıkarabilecek kablolar, makineler ve araçlar dikkatli kullanılmalıdır.

5. Yangını hemen bildirmek:

Ormanda duman ya da ateş görürsek 112 Acil Çağrı Merkezi’ni aramalıyız.

6. Ağaçlandırma yapmak:

Yanan alanlara yeni ağaçlar dikerek doğayı koruyabiliriz.

7. Bilgilendirme yapmak:

Çocuklara ve çevremizdekilere ormanların önemini anlatmalıyız.

Biz gençler, doğayı korumakla sadece çevremizi değil, geleceğimizi de koruruz.

Bugün bir ağacı korumak, yarın daha temiz bir hava solumak demektir.

Bir çöpü geri dönüştürmek, denizlerin kirlenmesini önler.

Küçük gibi görünen bu davranışlar, dünyamız için büyük bir fark yaratır.

Eğer doğaya sahip çıkarsak, gelecek de bize sahip çıkar. 🌱

Doğamızı koruyalım 🌍

Atık yönetimi: Atık yağlar atık yağ toplama kutularına, çöpler ise kâğıt, metal, cam ve plastik olarak ayrılıp geri dönüşüm kutularına atılmalıdır. 5

Enerji tasarrufu: Enerji tüketimi azaltılmalı ve çevre dostu ürünler tercih edilmelidir. 4

Ağaç dikme: Uygun alanlar ağaçlandırılmalıdır. 5

Su tasarrufu: Su kaynakları korunmalı, su tasarruflu kullanılmalı ve boşa akıtılmamalıdır. 5

Bilinçlendirme: Çevrenizdeki insanlar doğa konusunda bilinçlendirilmelidir. 4

Bireysel ulaşım: Çevreyi daha az kirleten toplu taşıma araçları tercih edilmelidir. 5

Doğal alanların korunması: Korunan alanlar ve biyosfer rezervleri gibi doğal alanlar korunmalıdır. 3

Doğayı korumak, bireysel çabaların yanı sıra toplumsal ve küresel düzeyde de büyük bir önem taşır. Hükümetler, çevre örgütleri ve uluslararası kuruluşlar, ormansızlaşmanın önlenmesi ve mevcut ormanların korunması için çeşitli politikalar ve projeler geliştirirler.

Eğitim ve farkındalık: Afet risklerine karşı eğitimlerle bireylerin bilinçlenmesi, doğru hareket etmelerini sağlar. 2

Yapısal önlemler: Binaların ve altyapının afetlere dayanıklı hale getirilmesi önemlidir. 2

Çevresel önlemler: Ağaçlandırma, su havzalarının korunması ve erozyon kontrolü gibi faaliyetler afetlerin şiddetini hafifletebilir. 12

Sigorta: Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) gibi sigortaların yaptırılması, afet sonrası oluşabilecek hasarların telafi edilmesini sağlar. 14

Erken uyarı sistemleri: Erken uyarı sistemlerinin kurulması, afet öncesi hazırlık için zaman kazandırır. 2

Toplum dayanışması: Afet sonrası yardım ağlarının oluşturulması ve toplumların birbirine destek olması, hayatta kalma oranlarını artırır. 2

Doğal afet sırasında yapılması gerekenler ise olayın türüne göre değişiklik gösterir. Örneğin, deprem sırasında sabitlenmemiş eşyalardan uzak durarak sağlam bir eşyanın yanına çömelip başı ve boynu korumak gerekir. Sel sırasında ise yüksek ve güvenli bir yere ulaşmaya çalışılmalıdır

Dünya genelinde orman alanı hâlâ azalıyor. Örneğin: 2010-2020 aralığında yıllık net orman kaybı yaklaşık 4,7 milyon hektar olarak ölçülmüş.

1990-2020 arasında toplam yaklaşık 420 milyon hektar orman başka kullanıma geçmiş durumda.

Yaban hayatı açısından tablo hiç parlak değil: WWF’nin verisine göre, 1970’den 2020’ye kadar izlenen yabani tür popülasyonlarının ortalama büyüklüğü yaklaşık %73 azalmış durumda.

Biyoçeşitlilik açısından da alarm zili çalıyor: türlerin yok olma hızı, doğal baz oranlarının 10-100 katı olarak tahmin ediliyor.

Orman kaybının büyük nedenlerinden biri tarımsal alan açılması (örn. soya, palmiye yağı), hayvancılık ve altyapı genişlemesi.

Koruma çabaları

Bazı bölgelerde orman kaybı oranı düşmeye başlamış: örneğin 1990’larda yıllık ~16 milyon hektar iken, 2015-2020 arasında ~10 milyon hektara gerilemiş.

Koruma bölgeleri, yeniden ağaçlandırma ve halk-katılımı gibi yöntemlerle destekleniyor.

Bazı hükümetler ve uluslararası kuruluşlar doğa için “pozitif” hedefler koymuş durumda: doğal sistemleri restore etmek, yok olma riskine karşı tedbir almak gibi.

Ama yeterli mi?

Küçülme hızı düşse de “azalma” hâlâ var: yani duruş değil, hâlâ “kaybetmeyi yavaşlatma”.

Yaban hayatının azalması ve biyolojik çeşitlilik kaybı gibi alanlarda hâlâ büyük boşluklar var.

Koruma ve kullanım dengesi çoğu yerde hâlâ bozuk: doğa emanetimiz ama emanetin gereği tam yapılmıyor.

“Koruyoruz” demek için sonuçlar yeterince güçlü değil — yani evet koruma çabaları var ama “iş bitmiş” demek için

erken.

Evet, çabalarımız var. Ama doğayı koruma işi tamamlanmış bir iş değil — tam tersi, hâlâ kritik eşikteyiz. Geleneksel bir bakış açısıyla söylemek gerekirse: tarlamıza ekmeden önce toprağı korumamız gerektiğini öğrendik ama hâlâ bazı köşeleri ihmal ediyoruz. Z kuşağı bakışıyla: bugün yaptıklarımız, yarının keşke’lerini önleyebilir.

Her birimiz doğanın koruyucusuyuz. Küçük adımlar — mesela sürdürülebilir tüketim, doğal alanlara saygı, bilinçli hareket — büyük farklar yaratabilir.

Enerji tüketimini azaltmak ve enerji verimli cihazlar tercih etmek. 13

Çevre dostu ürünler kullanmak. 13

Ağaç dikmek ve ormanlık alanlarda çöp atmamak. 1

Sürdürülebilir seyahat tercihleri yapmak. 1

Atıkları azaltmak, plastik kullanımını sınırlamak ve geri dönüşüme özen göstermek. 34

Su tüketimini azaltmak, suyun boşa harcanmasını önlemek. 34

Yenilenebilir enerji kaynaklarını tercih etmek. 35

Yerel ürünler tüketmek. 3

Eğitim ve bilinçlendirme faaliyetlerine katılmak