Thân bài:

• Hoàn cảnh ra đời

• Đặc sắc về nội dung lời

• Đặc sắc về nghệ thuật :giai điệu, âm điệu, gtri hình ảnh

• Liên hệ với các bài hát cùng chủ đề, nêu cảm nhận về bài hát

  Kết bài: gợi mở nghệ thuật

Ðang vươn lên đấu tranh ngày càng lớn ngày càng tiến.

Bước (ư) càng nhanh mừng con con biết đi rồi

Ði trên con đường mới.

Mẹ ngắm con cười - A á ru hời ơi hời ru.

Lời bài hát không chỉ đơn thuần là những câu ca về tình mẫu tử mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc về hành trình trưởng thành của đứa trẻ và sự hy sinh của mẹ. Câu "Nhớ những lúc mừng con lẫy rồi con ngồi" gợi lên những khoảnh khắc hạnh phúc, thể hiện sự tự hào và niềm vui của mẹ khi thấy con từng bước phát triển. Điều này cho thấy tình yêu thương bao la mà mẹ dành cho con, mỗi bước đi của con đều là những thành tựu đáng trân trọng. Hình ảnh "bóng dáng bao người" mang ý nghĩa sâu sắc về sự kết nối giữa các thế hệ, cho thấy rằng thành công và hạnh phúc của con cái không chỉ là nỗ lực riêng lẻ mà còn là thành quả của những hy sinh, đấu tranh của tổ tiên. Câu "Đang vươn lên đấu tranh ngày càng lớn ngày càng tiến" thể hiện khát vọng vươn lên và niềm hy vọng của mẹ dành cho con, mong muốn con sẽ đạt được nhiều thành công trong tương lai. Đặc biệt, câu "Bước (ư) càng nhanh mừng con con biết đi rồi" không chỉ là niềm vui mà còn là niềm tin vào sự trưởng thành và khả năng tự lập của con. Cuối cùng, âm điệu "Mẹ ngắm con cười - A á ru hời ơi hời ru" không chỉ mang đến không khí êm dịu mà còn thể hiện tình yêu thương, sự che chở và bảo bọc của mẹ. Tất cả những yếu tố này kết hợp lại tạo nên một thông điệp mạnh mẽ về tình yêu gia đình, lòng biết ơn và sự trân trọng đối với những hy sinh của mẹ, khẳng định rằng tình mẫu tử là một trong những giá trị thiêng liêng nhất trong cuộc sống.

      Mở đầu bài hát là lời ru với âm điệu nhẹ nhàng, dễ nghe, đây có lẽ là giai điệu đã quá quen thuộc với tuổi thơ của mỗi chúng ta. Chỉ cần nhắc đến hát ru, ta có thể tượng tượng ra được hình ảnh người mẹ đang nhẹ nhàng dỗ dành, chăm sóc con, gợi lên trong người nghe một cảm giác yên bình đến lạ kì. Câu hỏi “Mẹ thương con có hay chăng” thể hiện nỗi băn khoăn của người mẹ, rằng mặc dù tình cảm của mẹ là vô hạn, bao la nhưng liệu con có cảm nhận được điều đó. Câu hỏi tu từ xuất hiện như làm rõ, nhấn mạnh cái tình cảm sâu sắc của mẹ dành cho người con, tình thương ấy không chỉ bắt đầu khi con chào đời, mà đã nảy nở từ những tháng ngày thai nghén, khi con còn trong lòng mẹ, có thể nói đây là thứ tình thương mạnh mẽ, gắn bó và thiêng liêng nhất. “Nắng” và “mưa” không chỉ đơn thuần để nói về thời tiết, mà còn là biểu tượng cho những thử thách, gian khổ mà mẹ đã chịu đựng, trải qua. Từ khi mang thai đến lúc sinh con ra đời, người mẹ vẫn luôn vất vả, gian truân đến như vậy, nhưng tình thương dành cho con thì không hề đổi thay. Sự so sánh “ chín tháng” và “chín năm” càng làm nổi bật thêm tình yêu thương vô bờ của mẹ, đây cũng như một lời khẳng định rằng những khó khăn mà mẹ đối mặt không chỉ trong thời gian mang thai mà còn kéo dài suốt cuộc đời nuôi con lớn khôn. Kết thúcbằng âm điệu lời ru được lặp lại, câu thơ không chỉ cho thấy tình yêu thương mãnh liệt của mẹ mà còn tạo nên một vòng tròn khép kín, như một lời hứa rằng mẹ sẽ luôn ở bên, luôn chăm sóc và che chở con. Tất cả những yếu tố này hòa quyện lại, tạo nên một bức tranh tuyệt đẹp về tình mẫu tử. Đoạn thơ không chỉ là một lời ru mà còn là một tác phẩm nghệ thuật sâu sắc, ghi lại những tâm tư, tình cảm chân thành của người mẹ dành cho con mình.

Lọt lòng mẹ những em bé hạnh phúc nhất được bế ẵm mà thiu thiu trong những lời ru âu yếm của mẹ. Những câu hát ru ấy được truyền khẩu trong dân gian và có cả trong những câu ca dao, tục ngữ đầy tình nghĩa hiếu thuận: Công cha như núi Thái Sơn/ Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Đoạn hát này vừa mang tính chất miêu tả, vừa hình tượng hóa hình ảnh dịu dàng, trong trẻo của một em bé đang được so sánh với một bông hoa mới nở. Câu hát

"Miệng con chúm chím xinh xinh

Như đài hoa đang hé trên cành"

gợi nên sự ngây thơ, đáng yêu của em bé, mang đến cảm giác hồn nhiên, nổi bật vẻ trong sáng qua các từ láy "chúm chím", "xinh xinh". Em bé được so sánh với “đài hoa đang hé trên cành,” ngụ ý sự non nớt, mỏng manh và mới mẻ, như một nụ hoa còn non đang chờ đón ánh nắng và sương sớm. Câu hát này đã tạo nên cảm giác tinh khiết, trong lành và tràn đầy sức sống của tuổi thơ.

Câu

"Khát nắng mới và sương lành
Lá thắm rung cánh tay ôm ấp lấy hòa bình"

như để thể hiện khát vọng hòa bình và ước mong tươi sáng về tương lai: “Khát nắng mới và sương lành” tượng trưng cho ước mong được đón nhận sự bình yên và tươi mới của cuộc sống. Hình ảnh “lá thắm rung cánh tay ôm ấp lấy hòa bình” thể hiện hy vọng về một tương lai tốt đẹp, bình yên, nơi trẻ thơ được lớn lên trong sự bảo bọc của thiên nhiên và hòa bình đất nước.

Những lời hát giản dị được xây dựng trên nền nhạc đằm thắm đượm chất quê hương đã không chỉ lột tả vẻ đẹp của tình mẫu tử mà bài ca còn chất chứa trong đó nỗi vất vả của mẹ khi sinh ra và nuôi dạy con. Người mẹ trong nhạc phẩm được khắc họa trong bức tranh màu xám khói bom đạn thù bao năm tháng kháng chiến trường kỳ của dân tộc ta. Nên qua tháng ngày cơ cực mang nặng đẻ đau, ước mơ lớn của đời mẹ là mong cho con được sống trong nền hòa bình, độc lập, tự do của đất nước. Rồi ước mong lại được gửi gắm vào lời hát ru nhẹ nhàng và âu yếm cứ thế thẩm thấu vào tâm hồn non nớt và bé xinh kia.

Câu hát “A á ru hời ơi hời ru” mang âm điệu ru êm dịu, nhẹ nhàng, trìu mến, khiến người nghe cảm thấy ấm áp, được vỗ về. Lời ru ấy không chỉ để ru bé ngủ mà còn thể hiện tình yêu thương, sự bảo bọc từ người mẹ dành cho bé.

=> Đoạn hát là một bức tranh thơ mộng, thể hiện vẻ đẹp trong sáng, tươi mới, ngây ngô của trẻ thơ, đồng thời cũng là tâm tư của người mẹ gửi gắm hy vọng về một tương lai đất nước hòa bình, độc lập, thống nhất. Đi suốt cuộc đời, đôi khi được lắng nghe những giai điệu mộc mạc qua câu hát ru của người mẹ trẻ, ta bỗng thấy như sợi dây cuộc sống cũng phải chùng lại, bật lên một tiếng trầm trong bản hòa tấu phức hợp của cuộc sống. Nó cho ta phút nhớ tới mẹ, nhớ tới những ước mơ thành hình không chỉ bằng hơi thở cuộc sống mà bằng cả tâm hồn dịu dàng mẹ dành trọn cho con.

"Mẹ nằm mơ giữa giấc ngủ ban ngày

Con vẫn trẻ tuổi đôi mươi phơi phới

Rồi như thể cha vẫn ngồi chờ đợi

Bữa cơm trưa sau những buổi cày, bừa

Cõi niết bàn ở nơi đó xa xăm

Con về cạnh bên đài - Mẹ đón !

Vẫn cưng con như những ngày đỏ hỏn

Cạnh mẹ cha ta lại được vuông tròn"

Nhạc của nghệ sĩ Nguyễn Văn Tý mang dáng vẻ mềm mại uyển chuyển bởi chất liệu dân ca nhiều vùng miền khắc tên mình vào dòng nhạc đỏ . Trong một buổi phỏng vẫn ông đã bộc bạch rằng ông thích nhất bản thu của NSND Thanh Huyền Dù cách gần nửa thế kỉ nhưng ông vẫn nhớ như in: “Tôi nhớ rõ chồng cô Huyền là đạo diễn, một lần nọ, cậu ấy mách tôi rằng: ‘Ông ơi, vợ em nó hay quên lắm, ông đừng dạy nữa mất công’. Tôi liền bảo ông ấy về viết cho tôi bản nhạc trên tờ giấy to như khung cửa này, để trên đầu giường. Thế là về nhà, cậu ấy làm đúng y như lời tôi dặn, nhờ vậy mà Huyền hát mãi cũng thuộc.

Đến khi đi thu thanh, đoạn ‘Mẹ ngắm con cười’, cô ấy lại quên mất chữ ‘cười’. Tôi đứng ngoài lập tức phát hiện ra rồi nói lớn ‘cười’, mọi người xung quanh giật mình, không hiểu vì sao. Còn cô Huyền thì sực nhớ ra rồi thu lại đến khoảng 3 - 4 lần. Ngày xưa, một bài phải thu nhiều lần mới xong.”Theo năm tháng, dĩ nhiên ngày càng xuất hiện những phiên bản mang bản sắc riêng biệt. Có thể kể đến, kinh điển mẫu mực của NSND Lê Dung, nồng nàn thăm thẳm của NSND Thu Hiền hay theo lối hát bel canto như Nguyên Thảo. Giá trị mà ông đã để lại cho nền âm nhạc Việt là thứ sẽ không thể phai nhoà dù qua các thế hệ nào đi chăng nữa .

Bóng đất nước hình như bóng dáng con tôi

Ôm con ra mái hiên nhìn đàn chim rộn ràng hót

Giữa mùa xuân mừng con sẽ góp phần

Tương lai con đẹp lắm

Mẹ hát muôn lần

A á ru hời ơ hời ru

Những lời hát giản dị được xây dựng trên nền nhạc đằm thắm đượm chất quê hương đã không chỉ lột tả vẻ đẹp của tình mẫu tử mà bài ca còn chất chứa trong đó nỗi vất vả của mẹ khi sinh ra và nuôi dạy con. Người mẹ trong nhạc phẩm được khắc họa trong bức tranh màu xám khói bom đạn thù bao năm tháng kháng chiến trường kỳ của dân tộc ta.

Nên qua tháng ngày cơ cực mang nặng đẻ đau, ước mơ lớn của đời mẹ là mong cho con được sống trong nền hòa bình, độc lập, tự do của đất nước. Rồi ước mong lại được gửi gắm vào lời hát ru nhẹ nhàng và âu yếm cứ thế thẩm thấu vào tâm hồn non nớt và bé xinh kia. Nó cho ta phút nhớ tới mẹ, nhớ tới những ước mơ thành hình không chỉ bằng hơi thở cuộc sống mà bằng cả tâm hồn dịu dàng mẹ dành trọn cho con.

Và, sâu sắc nhất, lắng đọng nhất có lẽ vẫn là 2 câu hát đầu:

"Kháng chiến đã giành đất nước về cho đời

Bóng đất nước hình như bóng dáng con tôi."

Tuy chỉ vỏn vẹn hai câu thơ nhưng cũng đã khắc hoạ cho ta một góc nhìn rõ nét về cuộc đời của những người mẹ Việt Nam Anh Hùng. "Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ. Các con không về, mình mẹ lặng im"....Ai có thể hiểu thấu được nỗi đau này, khi phải nhìn những người con yêu dấu của mình ra đi vì trung nghĩa với Tổ Quốc, một nỗi mất mát đau đớn mà lại đầy kiêu hãnh. "Nếu sau này hoà bình mà con không trở về thì mẹ ơi xin đừng buồn, vì hình bóng con đã hoà vào hình hài của đất nước".

"Ôm con ra mái hiên nhìn đàn chim rộn ràng hót

Giữa mùa xuân mừng con sẽ góp phần

Tương lai con đẹp lắm

Mẹ hát muôn lần

A á ru hời ơ hời ru."

Sau những nỗi đau, những giọt nước mắt nóng bỏng cả gò má của người mẹ Việt Nam Anh Hùng thì cuối cùng đất nước cũng đã giành được tự do độc lập. Cả dân tộc dường như vỡ oà trong niềm hạnh phúc, và mẹ cũng vậy. Một lớp trẻ mới được sinh thành, lớn lên với những khúc hát ru tràn đầy tự hào của dân tộc. Cho chúng biết về quá khứ huy hoàng của ông cha và đồng thời cũng đặt hi vọng vào lớp mầm mới. Con sẽ lớn lên cùng đất nước, sẽ tiếp nối niềm tự hào của dân tộc, sẽ tạo nên một tương lai tươi sáng, một tương lai được ươm mầm bằng những khúc hát ru của mẹ.

" Tiễn Con đi với đủ hình hài. Ngày trở về Con đã hóa thành hình Đất Nước."