Uit dit artikel blijkt dat voornamelijk het actief ervaren van kunst voor leerlingen van belang is en daar ben ik het helemaal mee eens. Als je bijvoorbeeld leerlingen alleen maar verslagen laat schrijven, werkt dat juist averechts bij het prikkelen van hun interesse. In het artikel worden vier domeinen genoemd die als verschillende manieren dienen om met CKV/kunst bezig te zijn. Ik vind dat dit een handige tool kan zijn voor hoe docenten hun lessen willen inrichten. Zo kun je namelijk je materiaal en werkvormen a.d.h.v. die vier domeinen toetsen om te kijken of je een gevarieerd programma hebt.

Kunst wordt in de praktijk vaak gebruikt om veel meer uit te drukken dan introspectieve belevingen. Veel kunstvormen linken aan sociale en maatschappelijke thema’s, maar ook wetenschappelijke thema’s. de technologie is niet alleen relevant bij het maken van kunst, maar is ook een populair onderwerp om kunst over te maken. Voor een vak als CKV lijkt het me dus logisch dat het zich focust op de maatschappij als geheel. Maar omdat kunst ook een subjectief vak is, lijkt het me heel belangrijk dat leerlingen hun eigen praktijkervaringen combineren met hun maatschappelijke inzichten om te onderzoeken en vorm te geven binnen de CKV-opdrachten. 

In de theateranalyse worden 5 stappen onderscheiden die achter elkaar worden doorlopen, A t/m E, waarin verschillende dingen aan bod komen. A vraagt naar de details van de theaterproductie. B vraagt naar de praktische details van de uitvoering: hoe zien de acteurs eruit, hoe bewegen ze, hoe interacteren ze, wat voor verhaalelementen zijn er, hoe wordt de ruimte gebruikt, wat is het decor, hoe hangt alles met elkaar samen, etc. C gaat over de stijl van vertellen: hoe wordt er gespeeld, wat wordt er verteld, is het realistisch of niet, hoe handelen de personages in het verhaal, wat is de sfeer, etc. D vraagt naar de symboliek in het stuk: waar staan de gebruikte elementen symbool voor, wat is de achterliggende gedachte of opvatting? En E: wat voor effect heeft het stuk op jou als beschouwer: je mening en begrip van het theaterstuk.

In de beeldanalyse worden ook een paar stappen doorlopen. De beschouwer van het werk zoekt in zijn analyse naar hoe de kunstenaar gebruik heeft gemaakt van licht, kleur, vorm, ruimte, textuur, compositie en tijd. Hierin blijft de beschouwer eerst bij wat hij direct kan waarnemen op het beeld, en duikt hij daarna dieper in de symboliek in het werk. In de beeldanalyse is persoonlijke betekenisgeving niet zo heel belangrijk.

Omdat persoonlijke betekenisgeving niet zo belangrijk is in de beeldanalyse, en wel aan bod komt in de theateranalyse, leken deze me goed contrasterend. Ook is het bij elke laag van observatie in de theateranalyse belangrijk wat voor sfeer of idee er wordt waargenomen, terwijl dat een subjectieve ervaring is. Ook de achterliggende gedachte van de regisseur (ofwel de kunstenaar) wordt meegenomen in de analyse, terwijl dit bij de beeldanalyse ook niet aan bod komt. Het lijkt er dus op dat de theateranalyse veel subjectiever is dan de beeldanalyse.

Ik zou de theateranalyse wel gebruiken in mijn eigen CKV-lessen. Ik denk dat een objectieve én subjectieve analyse maken van kunst de meest menselijke en gepaste methode is. Ik denk dat dit ook toepasselijk is in mijn eigen discipline: muziek is op veel vlakken ook objectief waar te nemen, maar de gedachte, sfeer en ervaring kunnen daar niet van worden gescheiden. Als ik leerlingen een analyse zou laten maken van muziek binnen het vak CKV zou ik ook op zoek zijn naar zowel objectieve waarnemingen (hier hebben de leerlingen enige theoriekennis voor nodig, en de kennis breiden ze uit door het te ervaren in praktijkvoorbeelden) als subjectieve waarnemingen. Het is belangrijk dat leerlingen een mening vormen over een muziekstuk en dat ze een sfeer kunnen ervaren die ze kunnen koppelen aan wat ze interesseert, want pas dan prikkelt het leerlingen.

In oktober ben ik met mijn vriendin naar een tentoonstelling van de kunstenaar Gustav Klimt in Fabrique des Lumières geweest. Het was echter een twist. Deze tentoonstelling werd met lichten door de hele zaal geprojecteert op de muren, vloer en plafond. Je kon dus vrij door een hele grote zaal lopen en overal waar je liep werd zijn kunst geprojecteerd. Als dat niet al indrukwekkend genoeg was, waren zijn kunstwerken ook nog eens geanimeerd. Het waren namelijk geen statische beelden, maar zijn verschillende kunstwerken liepen heel natuurlijk naar elkaar over. De combinatie van de lichtshow, de gekozen achtergrondmuziek en de verder donkere zaal, maakte dat ik werd meegetrokken in Klimt’s kunstwerken. Het voelde soort van interactief, ookal was dat niet helemaal zo. Dat maakte het zo leuk om te bekijken, naast dat het verder allemaal prachtige werken zijn die werden afgebeeld. 

The Other Favourites is een singer-songwriter duo uit de Verenigde Staten die met folkcovers op youtube bekend zijn geworden. Naast hun covers hebben ze ook eigen muziek geschreven. Ik heb hun in de melkweg live kunnen zien spelen. Ze waren maar met z’n tweeën op het podium. Ze zongen en speelden allebij akoestisch gitaar. Ik heb nog nooit twee akoestische gitaren zo mooi samen gehoord. Hun gitaarspel complimenteerde elkaar heel goed en in de mix kon je de twee gitaren goed van elkaar onderscheiden waardoor je duidelijk kon horen wie wat speelde. In de show was er steeds een soort liedje dat steeds terug kwam. ‘Murderballads’ noemde ze het. Dat is een type folksong waarin een verhaal wordt vertelt over een misdaad. Johnny Cash heeft er bijvoorbeeld een paar. Dat is wel grappig omdat je soms niet echt bewust bent van wat er wordt gezongen. Maar als je er dan bewust van wordt gemaakt, kom je er achter wat voor deprimerende teksten dan kunnen zijn. Het duo speelden naast hun eigen nummers uiteraard ook hun bekende covers waaronder een hele gave cover van ABBA’s ‘Mamma Mia’ met gitaar en banjo. Ondanks dat ze maar met z’n tweeën waren, had ik nooit het gevoel dat er iets miste.