โครงงานโคมไฟจากกะลามะพร้าว

เรื่อง (ELECTRICITUY FROM THE FRUIT)

รหัสนักศึกษา 68118301088

เคยทำค่ะ แผ่นไฟเบอร์ซีเมนต์อัดเสริมเส้นใยจากฟางข้าวค่ะ

สนใจเรื่องนวัตกรรมด้านสุขภาพ : แอปติดตามสุขภาพจิต

เครื่องทำน้ำมันหอมระเหยจากตะไคร้หอม

โครงการนวัตกรรมสิ่งประดิษฐ์DIY

โครงงาน ทำดอกไม้จากหลอด

39B 68118301078

เคยทำโครงงานวิทยาศาสตร์ กระถางดอกไม้จากวัสดุธรรมชาติ

และ มีทำสบู่ล้างมือจากขี้เถ้าถ่าน

โครงงานทดสอบน้ำหนักจากรูปทรงเรขาคณิต

Biomedical and Health Sciences

Grand Award

ISEF 2025

USMA50

BMED085 - ARID1A Mutations in Hepatocellular Carcinoma

กลุ่ม เราเองนะ อ้วร

ดิฉันได้เรียนรู้เกี่ยวกับกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ผู้ใช้จริง โดยเน้นการเข้าใจความต้องการของมนุษย์ (Human-Centered Design) และใช้ความคิดสร้างสรรค์เพื่อแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ

สิ่งที่ดิฉันประทับใจมากคือการได้เรียนรู้ขั้นตอนทั้ง 5 ของ Design Thinking ได้แก่

1.Empathize : การเข้าใจความรู้สึกและความต้องการของผู้ใช้

2.Define : การกำหนดปัญหาให้ชัดเจน

3.Ideate : การระดมความคิดสร้างสรรค์

4.Prototype : การสร้างต้นแบบ

5.Test : การทดลองและปรับปรุง

และยังได้เรียนรู้การคิดอย่างเป็นระบบและสร้างสรรค์ควบคู่กัน , การรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่นเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนานวัตกรรม , การทดสอบและปรับปรุงอย่างต่อเนื่องทำให้แนวคิดพัฒนาได้จริง

จากการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมกลุ่ม ดิฉันได้ฝึกการทำงานร่วมกับเพื่อน ๆ ในการวิเคราะห์โครงงานนวัตกรรมจากเวที ISEF และได้เห็นตัวอย่างจริงของนวัตกรรมที่ใช้เทคโนโลยีมาช่วยด้านสุขภาพ เช่น ตัวอย่างที่กลุ่มดิฉันได้ศึกษาคือ BMED062 - S107 as a Therapy for COVID-19 Cardiac Dysfunction ซึ่งทำให้เข้าใจว่า “นวัตกรรมทางการแพทย์” ไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งที่ซับซ้อนเสมอไป แต่สามารถเริ่มจากการมองเห็นปัญหาของผู้ใช้และคิดวิธีใหม่ ๆ เพื่อช่วยเหลือพวกเขาได้

โดยรวมแล้ว Module นี้ทำให้ดิฉันเข้าใจว่ากระบวนการคิดเชิงออกแบบสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพยาบาล เช่น การพัฒนานวัตกรรมเล็ก ๆ เพื่อปรับปรุงการดูแลผู้ป่วย หรือแก้ปัญหาในงานพยาบาลให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น และสร้างผลลัพธ์ที่ยั่งยืนต่อสังคม

ดิฉันได้เรียนรู้เกี่ยวกับ กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ความต้องการของผู้ใช้จริง โดยเน้นหลัก Human-Centered Design หรือการออกแบบที่มุ่งเน้นมนุษย์เป็นศูนย์กลาง เพื่อให้การแก้ปัญหามีความสร้างสรรค์และยั่งยืน

สิ่งที่ดิฉันประทับใจมากคือการได้ศึกษา 5 ขั้นตอนของ Design Thinking ได้แก่

1. Empathize – เข้าใจความรู้สึกและความต้องการของผู้ใช้

2. Define – กำหนดปัญหาอย่างชัดเจน

3. Ideate – ระดมความคิดสร้างสรรค์เพื่อหาแนวทางแก้ไข

4. Prototype – สร้างต้นแบบแนวคิด

5. Test – ทดลองและปรับปรุงให้เหมาะสม

นอกจากนี้ ดิฉันยังได้เรียนรู้ถึงความสำคัญของการคิดอย่างเป็นระบบ การรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น และการทดลองปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนานวัตกรรมให้เกิดขึ้นได้จริง

จากกิจกรรมกลุ่ม ดิฉันได้ร่วมวิเคราะห์โครงงานนวัตกรรมจากเวที ISEF และได้ศึกษาโครงงาน BMED062 - S107 as a Therapy for COVID-19 Cardiac Dysfunction ซึ่งทำให้เข้าใจว่า “นวัตกรรมทางการแพทย์” ไม่จำเป็นต้องซับซ้อนเสมอไป แต่อาจเริ่มต้นจากการมองเห็นปัญหาเล็ก ๆ ของผู้ใช้ แล้วพัฒนาแนวคิดใหม่เพื่อช่วยเหลือพวกเขาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โดยสรุป การเรียนรู้ใน Module นี้ทำให้ดิฉันเข้าใจว่า Design Thinking สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในงานพยาบาลได้จริง เช่น การพัฒนานวัตกรรมเล็ก ๆ เพื่อปรับปรุงกระบวนการดูแลผู้ป่วย แก้ปัญหาในงานบริการสุขภาพ และสร้างผลลัพธ์ที่ยั่งยืนต่อสังคม

ในแต่ละขั้นตอนของ Design Thinking ตั้งแต่ Empathize – Define – Ideate – Prototype – Test ได้สะท้อนแนวทางการคิดที่เป็นระบบแต่ก็เปิดกว้างให้ความคิดสร้างสรรค์ ข้าพเจ้าชอบแนวคิด “ไม่รีบตัดสินไอเดีย” ในขั้นตอนการระดมความคิด เพราะทำให้เกิดพื้นที่ให้ทุกเสียงและทุกมุมมองร่วมกันพัฒนาแนวทางที่ดีกว่า

สิ่งที่ประทับใจมากคือ ตัวอย่างโครงงาน PoDE: Early Alzheimer’s Screening by AI จากเวที ISEF ที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ช่วยคัดกรองโรคอัลไซเมอร์ในระยะเริ่มต้น ข้าพเจ้ามองว่าเป็นตัวอย่างของการนำแนวคิด Design Thinking มาประยุกต์ใช้จริงในด้านสุขภาพ โดยเน้น “มนุษย์เป็นศูนย์กลาง” และช่วยให้ผู้ป่วยเข้าถึงการดูแลได้เร็วขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับบทบาทของพยาบาลที่มุ่งดูแลและป้องกันโรคเพื่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย

หลังจากเรียนรู้หัวข้อนี้ ข้าพเจ้าตระหนักว่าการเป็นนักศึกษาพยาบาลในศตวรรษที่ 21 ควรมีทั้ง “ความเห็นอกเห็นใจ (Empathy)” และ “ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity)” ควบคู่กัน เพื่อสร้างสรรค์แนวทางการพยาบาลที่ยั่งยืนและเหมาะสมกับผู้ป่วยในแต่ละบริบท ข้าพเจ้าจึงตั้งใจว่าจะนำแนวคิด Design Thinking ไปประยุกต์ใช้ในการเรียนและการทำโครงงาน เช่น การออกแบบอุปกรณ์หรือบริการที่ช่วยอำนวยความสะดวกแก่ผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุในอนาคต

สิ่งที่หนูชอบคือ การเรียนรู้ 5 ขั้นตอนของ Design Thinking ได้แก่

1. Empathize ฝึกการสังเกตและเข้าใจอารมณ์ ความรู้สึก และความต้องการของผู้อื่น

2. Define นำข้อมูลมาวิเคราะห์และกำหนดปัญหาที่แท้จริง

3. Ideate เปิดโอกาสให้ทุกแนวคิดสามารถถูกเสนอได้โดยไม่ถูกตัดสิน

4. Prototype ทดลองสร้างต้นแบบจริงจากแนวคิด เพื่อทดสอบและมองเห็นภาพที่ชัดเจน

5. Test นำต้นแบบไปทดลองกับผู้ใช้จริงเพื่อรับฟังข้อเสนอแนะและพัฒนาแนวคิดต่อ

เนื่องจากหนูชอบในการกระบวนการคิด ที่เป็นระบบอยู่แล้ว

จากกิจกรรมกลุ่มที่ให้วิเคราะห์โครงงาน ISEF 2025 ทำให้หนูได้รู้จักเว็บไซต์ดีๆที่มีประโยชน์ เห็นตัวอย่างนวัตกรรมจริงในระดับโลก เช่น โครงงาน Harmony Plus (ที่หนูเลือกนำมาวิเคราะห์) ทำให้เห็นว่า Design Thinking สามารถนำไปใช้ในวงการแพทย์และพยาบาลได้จริง

จากการอ่านและสรุปงานวิจัยเรื่อง A Gut Feeling About Depression เราได้รู้ว่าการทำงานของลำไส้มีความเชื่อมโยงกับสมองมากกว่าที่คิด และ “จุลินทรีย์ในลำไส้” สามารถส่งผลต่ออารมณ์และภาวะซึมเศร้าได้จริง ทำให้เราเห็นว่าการรักษาทางธรรมชาติก็อาจมีบทบาทสำคัญต่อสุขภาพจิตได้เช่นกัน

กิจกรรมนี้ทำให้เราได้ฝึกคิด วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ให้กระชับ เข้าใจง่าย และยังได้ฝึกการทำงานเป็นทีม ซึ่งช่วยให้เรามีความรับผิดชอบและเห็นคุณค่าของการร่วมมือกันในการเรียนรู้มากขึ้น

ประเด็นหลักๆคือสัญญาณไฟคนข้ามถนนแบบเดิมที่ตั้งเวลาคงที่ ไม่สามารถปรับให้เข้ากับความเร็วในการเดินที่แตกต่างกันของคนเดินถนนกลุ่มเปราะบาง ทำให้คนกลุ่มนี้มีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดอุบัติเหตุ สร้างระบบที่ใช้เทคโนโลยีการเรียนรู้เชิงลึก YOLOV11 และ OpenCV ผลการทดสอบ (วัดจากระบบวิดีโอสด)

1.Empathy คือ การทำคมเข้าใจคนอื่น

2.Define คือ การกำหนดปัญหาต่างๆที่เราสนใจ

3.Ideate คือ การหาข้อมูลรวมรวบข้อมูลต่าง

4.prototype คือ การทำนวัตกรรมขึ้นมาเพื่อแก้ไขต่างๆ

5.test คือ การทดสอบprototypeที่ได้

จากการทำกิจกรรมหนูจะเอาไปใช้กับทำโครงงานในอนาคตค่ะ

1)Empathy(ความเข้าอกเข้าใจ)=การเข้าใจอารมณ์หรือความต้องการของผู้ใช้งาน

2)Define(กำหนดปัญหา)=เป็นการกำหนดปัญหาเมื่อพิจารณาจากEmpathy มองปัญหาให้เป็นโอกาสในการสร้างนวัตกรรมหรือแก้ปัญหา

3)Ideate(ระดมความคิด)=เป็นการระดมความคิดให้หลากหลายไม่มีผิดมีถูก

4)Prototype(สร้างต้นแบบ)=เป็นการสร้างต้นแบบเพื่อให้ได้พัฒนาแก้ไขไปเรื่อยๆ

5)Test(ทดสอบ)=การทดสอบว่าต้นแบบที่ได้ออกแบบมาตอบสนองต่อผู้ใช้อย่างไร แล้วนำมาปรับปรุง

กระบวนการนี้ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่

1. Empathize – การทำความเข้าใจความรู้สึกและความต้องการของผู้ใช้

2. Define – การระบุและกำหนดปัญหาให้ชัดเจน

3. Ideate – การระดมแนวคิดอย่างสร้างสรรค์เพื่อหาทางออก

4. Prototype – การสร้างต้นแบบของแนวคิด

5. Test – การทดลอง ปรับปรุง และพัฒนาจนสามารถนำไปใช้ได้จริง

สิ่งที่ดิฉันประทับใจคือ การได้ฝึกคิดอย่างเป็นระบบควบคู่กับการเปิดรับความคิดเห็นของผู้อื่น ผ่านกิจกรรมกลุ่มที่ให้ร่วมวิเคราะห์โครงงานนวัตกรรมจากเวที ISEF โดยเฉพาะโครงงาน “BMED062 – S107 as a Therapy for COVID-19 Cardiac Dysfunction” ซึ่งแสดงให้เห็นว่านวัตกรรมทางการแพทย์ไม่จำเป็นต้องซับซ้อนเสมอไป เพียงแต่ออกแบบจากความเข้าใจปัญหาของผู้ใช้และความต้องการที่แท้จริง

จากการเรียนรู้นี้ ดิฉันตระหนักว่า Design Thinking สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพยาบาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การพัฒนานวัตกรรมเล็ก ๆ เพื่อเพิ่มคุณภาพการดูแลผู้ป่วย หรือปรับปรุงกระบวนการทำงานให้ดีขึ้น ซึ่งจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ยั่งยืนและสร้างคุณค่าต่อสังคมในระยะยาว

ความคิดหลัก

• มนุษย์เป็นศูนย์กลาง (Human-Centered): หัวใจของการสร้างนวัตกรรมคือการทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งถึง ความต้องการ (Needs), ความรู้สึก (Emotions) และ ปัญหาที่แท้จริง (Pain Points) ของผู้ใช้หรือลูกค้า เพื่อให้ได้ทางออกที่มีคุณค่าและตรงจุด

• การเปลี่ยนปัญหาเป็นโอกาส: แนวคิดนี้สอนให้มองปัญหาที่เจอเป็น "โอกาส" ในการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆ ที่ดีขึ้น

กระบวนการ 5 ขั้นตอน (Design Thinking Process)

กระบวนการนี้เป็นวงจรวนซ้ำ (Iterative) ที่ใช้ในการพัฒนาแนวคิดอย่างต่อเนื่อง:

1. Empathize (เข้าใจ): เข้าถึงและเข้าใจผู้ใช้ด้วยการสังเกตและรับฟังอย่างลึกซึ้ง

2. Define (กำหนดปัญหา): สรุปและนิยามปัญหาที่แท้จริงอย่างชัดเจน โดยมองในมุมของโอกาส

3. Ideate (ระดมความคิด): สร้างสรรค์และระดมไอเดียแก้ไขปัญหาให้ได้มากที่สุด โดยไม่ตัดสิน

4. Prototype (สร้างต้นแบบ): สร้างแบบจำลอง/ต้นแบบอย่างรวดเร็วและต้นทุนต่ำ เพื่อให้เห็นภาพและนำไปทดสอบ

5. Test (ทดสอบ): นำต้นแบบไปทดสอบกับผู้ใช้จริง เพื่อเก็บข้อเสนอแนะและปรับปรุงแนวคิดให้ดียิ่งขึ้น

ประโยชน์ที่ได้รับ

• การสร้างนวัตกรรมที่มีคุณค่า: ได้รู้สูตรของนวัตกรรมคือ "ความคิดสร้างสรรค์ + สิ่งใหม่ + การสร้างคุณค่า (Value Creation)"

• ทักษะการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ: สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาที่ซับซ้อนในวิชาชีพพยาบาลและการทำงานต่างๆ ได้อย่างมีโครงสร้าง เน้นการทดลองและเรียนรู้จากความผิดพลาด (Fail Fast, Learn Fast)

• การปรับปรุงกระบวนการดูแล: สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ บริการ หรือกระบวนการดูแลผู้ป่วยให้ตอบโจทย์และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น (เช่น การพัฒนาเครื่องมือคัดกรองโรคที่ง่ายและรวดเร็ว)

Module 7: INNOVATION DESIGN THINKING for Creativity and Sustainable Solutions

การเรียนใน Module 7 ทำให้ดิฉันได้เรียนรู้แนวคิดและกระบวนการของ Innovation Design Thinking ซึ่งเป็นกระบวนการคิดเชิงออกแบบที่เน้นการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ โดยเริ่มจากการทำความเข้าใจผู้ใช้ (Empathize) การกำหนดปัญหา (Define) การระดมความคิด (Ideate) การสร้างต้นแบบ (Prototype) และการทดสอบ (Test)

การเรียนรู้ ได้เข้าใจว่า “นวัตกรรม” ไม่ได้หมายถึงการสร้างสิ่งใหม่เพียงอย่างเดียว แต่คือการคิดหาวิธีแก้ปัญหาที่ตอบสนองความต้องการของผู้ใช้และมีผลต่อความยั่งยืนในระยะยาว การได้ทำกิจกรรมและการเรียนรู้แบบลงมือปฏิบัติ ช่วยให้ข้าพเจ้าพัฒนาทักษะการคิดเชิงระบบ การทำงานร่วมกับผู้อื่น และการสื่อสารแนวคิดได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

โดยสรุป การเรียนใน Module 7 ช่วยให้ดิฉันได้พัฒนาทั้ง ความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ และทักษะการทำงานร่วมกัน ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการเรียน การทำงาน และการพัฒนาโครงการในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

ช่วยให้ดิฉันได้พัฒนาทั้ง ความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ และทักษะการทำงานร่วมกัน ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการเรียน การทำงาน และการพัฒนาโครงการในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

หลักการสำคัญของ Innovation Design Thinking มีดังนี้:

มุ่งเน้นผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง (Human-Centered Design): หลักการนี้เป็นหัวใจสำคัญ โดยเน้นการทำความเข้าใจอย่างแท้จริงถึงความต้องการและความรู้สึกของผู้ใช้หรือลูกค้า การทำความเข้าใจนี้จะช่วยให้การแก้ปัญหาหรือการสร้างสรรค์สิ่งใหม่นั้นตรงจุดและมีคุณค่า 

การแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ: เป็นกระบวนการที่มีขั้นตอนที่ชัดเจนในการแก้ไขปัญหา โดยการใช้ความคิดสร้างสรรค์ร่วมกับแนวทางการคิดเชิงธุรกิจ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมและจับต้องได้ 

สร้างสรรค์และยืดหยุ่น: ส่งเสริมการคิดนอกกรอบ การสร้างสรรค์ไอเดียใหม่ๆ และมีความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนกระบวนการให้เหมาะสมกับสถานการณ์ 

จุดเน้นสำคัญ (Key Principles) อื่นๆ ได้แก่:

Human-Centered: เข้าใจความต้องการของมนุษย์ 

Creativity: ใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการแก้ปัญหา 

Experimentation: ทดลอง เรียนรู้ และปรับปรุง 

Collaboration: ทํางานร่วมกันแบบสหสาขาวิชา 

5 steps of Design Thinking

เข้าใจผู้ใช้ (Empathize) ศึกษาความต้องการของผู้ใช้ โดยใช้การสัมภาษณ์ การสังเกต และการมี

กําหนดปัญหา (Define) สรุปข้อมูลจากขันตอนแรก เพือกําหนดโจทย์ทีแท้จริงของปญหา

ระดมความคิด (Ideate) ระดมความคิดสร้างสรรค์โดยไม่ตัดสินแนวคิดใดเร็วเกินไป

สร้างต้นแบบ (Prototype) สร้างแบบจําลองหรือต้นแบบของแนวคิดทีสามารถทดสอบได้จริง

ทดสอบและปรับปรุง (Test) นําต้นแบบไปทดลองกับผู้ใช้จริง เพือรับข้อเสนอแนะและพัฒนาเพิมเติม

ประโยชน์ของ Innovation Design Thinking

1. สร้างนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ผู้ใช้จริง: เพราะเน้นการทำความเข้าใจความต้องการของมนุษย์เป็นอันดับแรก (Human-Centered)

2. ลดความเสี่ยงในการลงทุน: เพราะมีการสร้างต้นแบบและทดสอบกับผู้ใช้จริงอย่างรวดเร็ว (Prototype & Test)

3. ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์และการทำงานร่วมกัน: กระตุ้นการคิดนอกกรอบและการแลกเปลี่ยนความรู้ในทีม (Creativity & Collaboration)

4. แก้ปัญหาได้ตรงจุด: ช่วยกำหนดโจทย์ปัญหาที่แท้จริง ก่อนลงมือหาวิธีแก้ไข (Define)

เรียนรู้ขั้นตอนทั้ง 5 ของกระบวนการ Design Thinking

1 Empathize (เข้าใจผู้ใช้)

เรียนรู้วิธีสังเกต พูดคุย และทำความเข้าใจความรู้สึก ความต้องการ และปัญหาของผู้ใช้

2 Define (กำหนดปัญหา)

สรุปและตั้งโจทย์ปัญหาให้ชัด เพื่อมอง “ปัญหา” ให้เป็น “โอกาส” ในการสร้างนวัตกรรม

3 Ideate (ระดมความคิด)

ใช้ความคิดสร้างสรรค์ระดมไอเดีย โดยไม่รีบตัดสิน เช่น ใช้เทคนิค SCAMPER หรือ Mind Mapping

4 Prototype (สร้างต้นแบบ)

สร้างแบบจำลองจริงให้เห็นภาพชัด เพื่อทดลองและรับข้อเสนอแนะ

5 Test (ทดสอบและปรับปรุง)

นำต้นแบบไปทดลองกับผู้ใช้จริง เพื่อพัฒนาให้ตอบโจทย์ได้ดียิ่งขึ้น

1. Empathize เข้าใจความต้องการของผู้ใช้

2. Define กำหนดและวิเคราะห์ปัญหาอย่างชัดเจน

3. Ideate ระดมความคิดสร้างสรรค์

4. Prototype สร้างต้นแบบทดลอง

5. Test ทดสอบและปรับปรุงจากผลจริง

เเละได้นำมาวิเคราะห์โครงงาน ขาเทียมไบโอนิก NeuroFlex ร่วมเพื่อน พบว่ากระบวนการนี้ช่วยให้เราเข้าใจปัญหาของผู้พิการอย่างลึกซึ้งมากขึ้น มองเห็นโอกาสในการพัฒนา และออกแบบนวัตกรรมที่ตอบโจทย์จริง ทั้งในด้านความปลอดภัย ความเป็นธรรมชาติ และราคาที่เข้าถึงได้
จากการศึกษานี้ ได้เรียนรู้ว่าการคิดเชิงออกแบบไม่เพียงช่วยแก้ปัญหาเท่านั้น แต่ยังช่วยให้เรา มองเห็นคุณค่าในทุกปัญหา และเปลี่ยนมันให้กลายเป็นโอกาสในการสร้างนวัตกรรมเพื่อช่วยเหลือผู้อื่น

Innovation Design Thinking คือ กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) ที่มุ่งเน้นการสร้างสรรค์นวัตกรรม โดยมีหลักการสำคัญดังนี้: 

- มนุษย์เป็นศูนย์กลาง (Human-Centered): หัวใจหลักคือการทำความเข้าใจความต้องการและความรู้สึกของผู้ใช้หรือลูกค้าอย่างแท้จริง เพื่อให้การแก้ปัญหาหรือสร้างสรรค์สิ่งใหม่ตรงจุดและมีคุณค่า 

- การแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ: เป็นกระบวนการที่มีขั้นตอนชัดเจนในการแก้ไขปัญหา โดยใช้ความคิดสร้างสรรค์ร่วมกับแนวคิดเชิงธุรกิจเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่จับต้องได้ 

- สร้างสรรค์และยืดหยุ่น: ส่งเสริมการคิดนอกกรอบ การสร้างสรรค์ไอเดียใหม่ๆ และมีความยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนกระบวนการให้เหมาะสมกับสถานการณ์ 

- จุดเน้นสำคัญอื่นๆ: Creativity (ใช้ความคิดสร้างสรรค์), Experimentation (ทดลอง เรียนรู้ และปรับปรุง), และ Collaboration (ทำงานร่วมกันแบบสหสาขาวิชา) 

วัตถุประสงค์หลัก ของ Design Thinking คือ การเปลี่ยน 'ปัญหา' ให้เป็น 'โอกาส' ในการสร้างนวัตกรรม 

นวัตกรรม (Innovation) คือ การใช้ความคิดสร้างสรรค์เพื่อพัฒนาหรือประดิษฐ์สิ่งใหม่ๆ (เช่น บริการ, ผลิตภัณฑ์, หรือกระบวนการ) ที่มีคุณค่าและเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น เศรษฐกิจ และสังคม โดยสามารถขยายผลต่อได้เชิงพาณิชย์

ข้าพเจ้าชอบแนวคิดที่ว่า “เปลี่ยนปัญหาให้เป็นโอกาส” เพราะทำให้มองเห็นว่าทุกปัญหาที่พบในงานพยาบาลหรือในชีวิตประจำวันสามารถกลายเป็นจุดเริ่มต้นของนวัตกรรมได้ เช่น การคิดวิธีดูแลผู้ป่วยให้สะดวก ปลอดภัย และลดภาระของบุคลากรทางการแพทย์

การเรียนรู้ขั้นตอนทั้ง 5 ขั้นของ Design Thinking ได้แก่ Empathize, Define, Ideate, Prototype และ Test ทำให้เห็นว่าการสร้างนวัตกรรมต้องผ่านการทดลองและปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่เพียงแค่มีไอเดีย แต่ต้องลงมือทำและเรียนรู้จากข้อผิดพลาด

ในฐานะนักศึกษาพยาบาล ข้าพเจ้ารู้สึกว่าแนวคิดนี้มีประโยชน์มากต่อการพัฒนางานพยาบาลในอนาคต เพราะช่วยให้เราคิดอย่างเป็นระบบ คิดสร้างสรรค์ และมองปัญหาของผู้ป่วยจากมุมมองของมนุษย์จริง ๆ ไม่ใช่เพียงจากตำรา

สะท้อนคิด : Innovation Design Thinking Process

จากการเรียนเรื่อง Innovation Design Thinking Process หนูได้เรียนรู้ว่าการคิดนวัตกรรมไม่ได้เริ่มจากการหาคำตอบทันที แต่ต้องเริ่มจากการ “เข้าใจปัญหาอย่างลึกซึ้ง” ผ่าน 5 ขั้นตอนของกระบวนการ Design Thinking ดังนี้

1. Empathize
   หนูได้เข้าใจว่าก่อนจะออกแบบนวัตกรรม เราต้องเริ่มจากการเข้าใจผู้ใช้หรือผู้มีปัญหาจริง เช่น ตัวอย่างในชั้นเรียนที่นักศึกษาลงพื้นที่ไปสัมภาษณ์ร้านอาหารที่ใช้กล่องโฟมและพลาสติก เพื่อเห็นปัญหาสิ่งแวดล้อมจากมุมมองของผู้ใช้จริง

2. Define
   จากข้อมูลที่ได้ หนูได้เรียนรู้การวิเคราะห์และสรุปปัญหาให้ชัดเจน เพื่อกำหนดเป้าหมายในการพัฒนา เช่น การตั้งเป้าที่จะผลิตวัสดุจากธรรมชาติที่ปลอดภัยและย่อยสลายได้แทนพลาสติก

3. Ideate
   หนูได้เห็นตัวอย่างการระดมไอเดียสร้างสรรค์ของแต่ละกลุ่ม เช่น การนำเปลือกกล้วยและทุเรียนมาทำพลาสติกชีวภาพ หรือใช้แบคทีเรียจากดินช่วยย่อยขยะพลาสติก ซึ่งแสดงให้เห็นว่าความคิดสร้างสรรค์สามารถเกิดขึ้นจากสิ่งใกล้ตัว

4. Prototype
   หนูได้เรียนรู้ว่าการสร้างต้นแบบเป็นขั้นตอนสำคัญในการทดลองความเป็นไปได้ของไอเดีย เช่น การทดลองผลิตภาชนะจากวัสดุธรรมชาติ หรือการเพาะเลี้ยงแบคทีเรียเพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพในการย่อยพลาสติก

5. Test
   หนูเข้าใจว่าการทดสอบและปรับปรุงช่วยให้ผลงานดีขึ้น ตรงตามความต้องการของผู้ใช้ และเป็นนวัตกรรมที่สามารถใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน

สิ่งที่หนูได้รับจากการเรียนรู้ครั้งนี้คือ ความเข้าใจในกระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ การทำงานร่วมกันเป็นทีม และการมองปัญหาเชิงสร้างสรรค์ เพื่อหาทางออกที่ยั่งยืน หนูได้ตระหนักว่า “นวัตกรรม” ไม่จำเป็นต้องยิ่งใหญ่ แต่อาจเริ่มจากสิ่งเล็ก ๆ รอบตัวที่เราสามารถพัฒนาให้เกิดประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมได้จริง ซึ่งสามารถนำไปใช้ต่อยอดในการเรียนและชีวิตประจำวันค่ะ

กระบวนการประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่

1. Empathize (เข้าใจผู้ใช้) – สังเกต รับฟัง และเข้าใจความต้องการของผู้ใช้หรือผู้ป่วยอย่างลึกซึ้ง

2. Define (กำหนดปัญหา) – วิเคราะห์และตั้งโจทย์ให้ชัดเจน เพื่อแก้ไขให้ตรงจุด

3. Ideate (ระดมความคิด) – ใช้ความคิดสร้างสรรค์และเปิดใจรับไอเดียใหม่ ๆ โดยไม่ตัดสินเร็วเกินไป

4. Prototype (สร้างต้นแบบ) – ทดลองทำสิ่งที่คิดให้เห็นเป็นรูปธรรม

5. Test (ทดสอบและปรับปรุง) – นำต้นแบบไปทดลองจริง ปรับปรุงจากข้อเสนอแนะของผู้ใช้

    จากการเรียนรู้ครั้งนี้ ข้าพเจ้าได้พัฒนาทักษะหลายด้าน เช่น การคิดอย่างเป็นระบบ การทำงานร่วมกับผู้อื่น และการมองปัญหาเป็นโอกาสในการสร้างสิ่งใหม่ ๆ ข้าพเจ้าตระหนักว่าพยาบาลก็สามารถเป็น “ผู้สร้างนวัตกรรม” ได้ หากเรามีใจเปิดรับการเปลี่ยนแปลงและเข้าใจความต้องการของผู้ป่วยอย่างแท้จริง ซึ่งจะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและพัฒนาระบบสุขภาพในอนาคตได้อย่างยั่งยืน

ขั้น Define ทำให้รู้ว่าการสรุปข้อมูลออกมาเป็นปัญหาหลักต้องใช้ความคิดวิเคราะห์มาก ต้องแยกให้ได้ว่าอะไรคือปัญหาจริง อะไรเป็นแค่ผลที่ตามมา จุดที่รู้สึกว่าทำได้ดีคือสามารถจับประเด็นปัญหาที่ตรงกับสิ่งที่ผู้ใช้ต้องการจริง ๆ แต่ก็อยากพัฒนาการใช้ข้อมูลเชิงลึกให้มากขึ้น เพื่อให้การกำหนดปัญหาชัดเจนและแม่นยำกว่าเดิม

พอมาถึงขั้น Ideate ได้เรียนรู้เรื่องการคิดอย่างอิสระมากขึ้น กล้าที่จะเสนอไอเดียโดยไม่กลัวผิด ทุกคนในทีมช่วยกันแชร์ความคิดจนได้แนวทางหลากหลาย ซึ่งถือว่าเป็นจุดแข็งของขั้นนี้ อย่างไรก็ตามยังต้องพัฒนาเรื่องการคัดเลือกไอเดีย โดยอยากใช้เกณฑ์ชัด ๆ เช่น ความเป็นไปได้และผลกระทบ เพื่อให้เลือกแนวคิดที่ตอบโจทย์มากที่สุด

ในขั้น Prototype ได้เรียนรู้ว่าการสร้างต้นแบบช่วยให้เห็นภาพจริงของไอเดียที่เราคิดไว้ ทำให้รู้ว่าอะไรใช้ได้หรือไม่ใช้ได้ สิ่งที่ทำได้ดีคือสามารถสร้างต้นแบบง่าย ๆ ที่อธิบายแนวคิดได้ชัดเจน แต่ยังอยากลองใช้วัสดุที่เหมาะสมกว่านี้ และจำลองสถานการณ์ให้เหมือนการใช้งานจริงมากขึ้น

Test ได้เข้าใจว่าการรับฟังความคิดเห็นจากผู้ใช้นั้นสำคัญมาก เพราะช่วยให้เห็นข้อดีข้อเสียของต้นแบบอย่างตรงไปตรงมา จุดที่ทำได้ดีคือเปิดรับทุกคำแนะนำและนำมาปรับปรุงผลงาน ส่วนที่อยากพัฒนาคืออยากลองทดสอบกับผู้ใช้หลายกลุ่ม เพื่อเปรียบเทียบมุมมองและทำให้ผลงานสมบูรณ์ การทำ Design Thinking ครั้งนี้ทำให้เห็นภาพการทำงานที่เป็นระบบมากขึ้น ได้ฝึกคิด วิเคราะห์ และเข้าใจผู้ใช้อย่างแท้จริง ที่สำคัญคือได้เรียนรู้ว่าความคิดสร้างสรรค์ไม่ใช่แค่การคิดสิ่งใหม่ แต่คือการคิดสิ่งที่ตอบโจทย์คนจริง ๆ

สะท้อนผลคือ ในชีวิตประจำวันเองก็สามารถนำกิจกรรมmodule 7ไปใช้ได้ ถ้าเราทำบางอย่างแล้วมันเกิดข้อผิดพลาด หากเราใช้ดำเนินการแบบวิธีคิด Design Thinking ก็สามารถใช้หลักการนี้มาวิเคราะห์ปัญหาว่าเกิดจากอะไร ถ้าผิดพลาดมันสามารถวนกลับไปดูได้เลยว่าผิดที่จุดไหน และทำซ้พใหม่ได้อย่างรวดเร็วถูกจุด คล้ายๆการเขียนตรวจสอบลูปในการเขียนโค้ดค่ะ จากการทำกิจกรรมได้เรียนรู้เกี่ยวกับ Design Thinking ทำให้เข้าใจว่าเป็นกระบวนการแก้ปัญหาแบบเป็นระบบที่เริ่มจากการทำความเข้าใจผู้ใช้งานจริงๆ ไม่ใช่ด่วนสรุปว่าคนอื่นต้องการอะไรโดยไม่มีแบบแผนค่ะ ซึ่ง Design Thinking มี 5 ขั้นตอน

1. Empathize คือการเข้าใจความต้องการและปัญหาของผู้ใช้อย่างลึกซึ้ง

2. Define คือการกำหนดปัญหาให้ชัดเจนว่าจะแก้อะไร

3. Ideate คือการระดมสมองหาวิธีแก้ปัญหาหลายๆ แนวทาง

4. Prototype คือการสร้างต้นแบบเพื่อทดสอบว่าไอเดียทำงานได้จริงหรือไม่ และ สุดท้าย

5. Test คือการทดสอบและปรับปรุงจนได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด

ซึ่งแต่ละขั้นตอนมีความสำคัญเพราะช่วยลดความเสี่ยงในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ไม่ตอบโจทย์ผู้ใช้

สิ่งที่ได้เรียนรู้และประทับใจจากกรณีศึกษา NeuroFlex

โปรเจค NeuroFlex เป็นขาเทียมไบโอนิกที่ควบคุมด้วยคลื่นสมองโดยไม่ต้องผ่าตัด หนูชอบในส่วนของการแก้ปัญหาที่ตรงจุด ทีมได้ทำความเข้าใจว่าขาเทียมแบบเดิมมีปัญหาอะไรบ้าง ยกตัวอย่าง เช่น ราคาแพง 100,000 เหรียญ เคลื่อนไหวไม่เป็นธรรมชาติ ต้องผ่าตัดซับซ้อน เสียพลังงานมาก จากนั้นก็กำหนดเป้าหมายชัดเจนว่าต้องสร้างระบบควบคุมที่ไม่รุกราน ลดราคา เพิ่มความเป็นธรรมชาติในการเคลื่อนไหว และลดการใช้พลังงาน

ส่วนที่ประทับใจมากคือตอน Ideate ที่คิดวิธีการนำความรู้หลายๆวิชามาใช้ได้หลากหลาย เช่น ใช้สัญญาณ EEG ควบคุมแทนการผ่าตัด, รวมเซ็นเซอร์ IMU เพื่อตรวจจับรอบการเดิน และพัฒนา Machine Learning แบบ Hybrid ออกแบบข้อเท้า 3 องศาอิสระและเลือกใช้วัสดุที่คงทนแต่ราคาไม่แพง

จากที่ได้เรียนรู้เรื่อง Design Thinking สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการทำงานจริงในวิชาชีพพยาบาลหรือแก้ปัญหาได้หลายด้าน เช่น ในโรงพยาบาลอาจจะมีปัญหาผู้ป่วยสับสนเรื่องการนัดหมายหรือการรับประทานยา ก็สามารถใช้กระบวนการนี้โดยเริ่มจากการสัมภาษณ์ผู้ป่วยและญาติว่าพบปัญหาอะไรบ้าง (Empathize) แล้วกำหนดปัญหาที่ชัดเจน (Define) เช่น ผู้สูงอายุจำเวลากินยาไม่ได้ จากนั้นคิดหาวิธีแก้ไข (Ideate) อาจจะเป็นแอพพลิเคชัน กล่องยาอัจฉริยะ หรือระบบแจ้งเตือนแบบง่ายๆ ต่อมาสร้างต้นแบบทดลองใช้ (Prototype) และนำไปให้ผู้ป่วยจริงทดลองใช้เพื่อปรับปรุง (Test) 🙏

ผมได้เรียนรู้ขั้นตอนทั้ง 5 ของ Design Thinking ได้แก่

1. Empathize – การเข้าใจความรู้สึกและความต้องการของผู้ใช้

2. Define – การกำหนดปัญหาอย่างชัดเจน

3. Ideate – การระดมความคิดสร้างสรรค์เพื่อหาทางออก

4. Prototype – การสร้างต้นแบบของแนวคิด

5. Test – การทดลองและปรับปรุงแนวทางให้ดียิ่งขึ้ต

สิ่งที่ผมประทับใจมากคือการได้เรียนรู้ว่าการคิดเชิงออกแบบไม่ใช่แค่การแก้ปัญหาเท่านั้น แต่ยังเป็นการเข้าใจคน การเปิดใจรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น และการทำงานร่วมกันอย่างมีเป้าหมายเดียวกัน ผมได้ฝึกการคิดอย่างเป็นระบบและสร้างสรรค์ไปพร้อมกัน รวมถึงเห็นความสำคัญของการทดสอบและพัฒนาแนวคิดอย่างต่อเนื่องจากกิจกรรมการเรียนรู้ ผมและเพื่อนได้ร่วมกันวิเคราะห์โครงงานนวัตกรรมจากเวที ISEF โดยเฉพาะโครงงาน BMED062 - S107 as a Therapy for COVID-19 Cardiac Dysfunction ซึ่งทำให้ผมเข้าใจมากขึ้นว่า “นวัตกรรมทางการแพทย์” ไม่จำเป็นต้องซับซ้อนเสมอไป แต่อาจเริ่มจากการสังเกตปัญหาใกล้ตัว และใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการหาวิธีช่วยเหลือผู้ป่วยได้จริงโดยรวมแล้ว Module นี้ทำให้ผมเห็นว่ากระบวนการคิดเชิงออกแบบสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในงานพยาบาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การพัฒนานวัตกรรมเล็ก ๆ เพื่อช่วยปรับปรุงกระบวนการดูแลผู้ป่วย ลดความซ้ำซ้อนในการทำงาน และสร้างผลลัพธ์ที่ยั่งยืนต่อทั้งผู้ป่วยและสังคม

ดิฉันได้เรียนรู้ถึงแนวทางของ “กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking)” ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างนวัตกรรมที่มุ่งตอบสนองต่อความต้องการของมนุษย์อย่างแท้จริง แนวคิดนี้ช่วยให้ดิฉันเข้าใจว่าการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ไม่ได้เริ่มจากเทคโนโลยี แต่เริ่มจาก “ความเข้าใจผู้ใช้” และการมองปัญหาอย่างลึกซึ้ง

กระบวนการ Design Thinking ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนหลัก ได้แก่

1. Empathize – ทำความเข้าใจมุมมอง ความรู้สึก และความต้องการของผู้ใช้

2. Define – วิเคราะห์และสรุปปัญหาอย่างชัดเจนเพื่อหาทางแก้ที่ตรงจุด

3. Ideate – เปิดกว้างความคิด สร้างไอเดียใหม่ ๆ อย่างอิสระและสร้างสรรค์

4. Prototype – สร้างแบบจำลองหรือแนวคิดต้นแบบเพื่อนำไปทดลอง

5. Test – ทดลองใช้จริง ปรับปรุง และพัฒนาจากข้อเสนอแนะ

สิ่งที่ดิฉันประทับใจคือ การได้ฝึกใช้กระบวนการนี้ร่วมกับเพื่อน ๆ ผ่านกิจกรรมกลุ่ม การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์ และการวิเคราะห์โครงงานจากเวที ISEF ซึ่งเปิดมุมมองให้เห็นว่านวัตกรรมที่ดีเกิดจากการทำงานเป็นทีมและการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างโครงงานที่ได้ศึกษา เช่น BMED085: ARID1A Mutations in Hepatocellular Carcinoma ที่ใช้ข้อมูลด้านพันธุกรรมและเทคโนโลยีในการเข้าใจมะเร็งเซลล์ตับ ถือเป็นแรงบันดาลใจให้ดิฉันเห็นบทบาทของนวัตกรรมทางสุขภาพอย่างชัดเจน

จากการเรียนรู้ครั้งนี้ ดิฉันตระหนักว่า Design Thinking สามารถประยุกต์ใช้ในวิชาชีพพยาบาลได้จริง เช่น การออกแบบกระบวนการดูแลผู้ป่วยให้สะดวกขึ้น การพัฒนานวัตกรรมเล็ก ๆ ที่ช่วยลดภาระงาน หรือเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย การคิดเชิงออกแบบยังช่วยให้เราทำงานอย่างมีระบบ เข้าใจปัญหาจากมุมของผู้รับบริการ และสร้างผลลัพธ์ที่ยั่งยืนทั้งต่อผู้ป่วยและสังคมโดยรวม