Mi lienzo by Joanes https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq Hecho con una mente curiosa en-us 2017-10-18 06:42:28 UTC 2017-10-26 07:47:13 UTC hello@padlet.com 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198106597 BARNE EGITURA]]> 2017-10-18 06:48:34 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198106597 KIMIKOA 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198106770 2017-10-18 06:49:49 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198106770 DINAMIKOA 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198106909 2017-10-18 06:50:40 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198106909 -Lurrazala: Kanpoko geruza da eta 12km tik 80km korako sakonera. Ozeanikoa: kapa finagoa eta zaharragoa Kontinentala: Kapa gaazteagoa eta lodiagoa. -Mantua:Lurrazalaren eta nukleoaren artean dagoen geruza. Lodiera handia, tenperatura altuak, material urtua. -Nukleoa: goiko zatia likidoa eta barrukoa solidoa. 3.475 kmko lodiera. Burdina eta Nikelez osatutako aleazio batez osauta eta eremu magnetikoa sortzen den lekua. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198542928 2017-10-19 07:06:57 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198542928 Litosfera: Modu elastikoan jardun. 250 km lodiera eta lurrazal osoa eta mantun zati bat hartu. Astenosfera: Fluxu eran portatzen den mantuaren zatia. 650km sakonera.Tenperatura altuak, harriak fusionatu. Mesosfera:behe mantua. Mineralak dentsoagoak bilakatu. D geruza: Mesosfera eta endosferaren arteko trantsizio aldea.Arrokak asko berotu eta litosferaraino igo daitezke sumendiak sortuz. Endosfera: nukleoaren parekoa.Endosferen nukleoa material urtuz osatua 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198549272 2017-10-19 07:37:31 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198549272 LURRA 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198550903 2017-10-19 07:45:30 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/198550903 PLAKEN TEKTONIKA 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199000740 2017-10-20 11:09:28 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199000740 ERTZAK 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199002282 2017-10-20 11:19:16 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199002282 DIBERGENTEAK 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199002507 2017-10-20 11:20:39 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199002507 KONBERGENTEAK 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199002539 2017-10-20 11:20:49 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199002539 ERALDATZAILEAK 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199002570 2017-10-20 11:20:59 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199002570 Bi plaka bata bestearekiko urruntzen direnean eta ondorioz lurrazal berria sortzen denean gertatzen da. Ertz horietan, mantutik irteten diren materialen bitartez, litosfera ozeaniko berri bat sortzen da. -Kontinente-barruko riftak: hondoa oso hautsita duten lur-eremuak dira, eta kontinente-masa bat haustean bi ertz dibergente sortzen dituenean eratzen da. -Dortsal ozeanikoak: Dortsalak itsas hondoan garatzen diren mendi lerroak dira, eta erdiko ardatzean sakongune tektoniko (rift) bat dute. Hauek ozeanikoen ertz dibergenteetan eratzen dira. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199004845 2017-10-20 11:34:14 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199004845 Bi plaka ozeaniko: bi plaka ozeanikoek oso antzeko dentsitate izaten dute, baina plaka zaharrenak dentsitate handiagoa eta hori subduzitzen da. Indar gutxiko lurrikarak eragiten ditu, baina magma-kantitate handiak igotzen dira. Magma horiek itsas hondoan agertzen direnean uharte arkuak sortzen dira. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199005714 2017-10-20 11:38:49 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199005714 Plaka kontinentala eta plaka ozeanikoa: plaka ozeanikoa kontinentalaren azpian subduzitzen da. Plaken arteko bultzadak plaka kontinentaleko harriak tolesten eta goratzen ditu, eta ondorioz mendikateak sortzen dira. Bertan lurrikarak ugariak izango dira plaka bat azpiratzen ari delako. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199006995 2017-10-20 11:44:26 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199006995 Bi plaka kontinental: litosfera kontinentaleko bi blokek talka egiten dute eta bat bera ere ez da hondoratzen kontinenteetako harriek mantukoek baina dentsitate txikiagoa dutelako. Bi blokeetako harriak tolestu, goratu eta hautsi egiten dira, horren emaitza mendikate bat. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199007152 2017-10-20 11:45:00 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199007152 Norabide berean eta kontrako noranzkoan mugitu. Hemen litosfera ez da sortzen, ez suntsitzen. Litosfera ozeanikoetan aurkitzen dira. Ertz hauek jarduera sismiko oso handia dute, plaken arteko marruskadura biziaren ondorioz energia elastiko oso handia metatzen delako. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199008957 2017-10-20 11:52:19 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199008957 PUNTU BEROAK 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199529295 2017-10-23 12:24:34 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199529295 Ezohiko fluxu geotermiko altua duten lurrazaleko guneak dira. Eskualde oso beroak izan daitezke, magma urtu asko eduki baitezakete.Bi hipotesi nagusi daude. Zientzialari batzuk diote mantuaren luma beroak diapiro termalen eran igotzen direla lurrazpitik, mantuaren mugatik. Beste hipotesiak dio litosferak berez uzten diola igarotzen magmari. Bigarrenaren arabera, "puntu bero" terminoa ez da egokia, mantuak ez baitauka ohiz kanpoko tenperatura alturik.Puntu beroak plaka tektonikoen mugetan nahiz plaken barnean agertzen dira. Haien eraginez hainbat fenomeno sortzen dira, uharte segidak dira ezagunenak. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199529752 2017-10-23 12:25:51 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199529752 SUMENDIAK 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199536229 2017-10-23 12:42:20 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199536229 LURRIKARAK 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199536412 2017-10-23 12:42:46 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199536412 Sumendia gainazalean dagoen berezko irekidura da, barrualdean dauden solidoak edo jariakariak ateratzen uzten duena. Sumendi baten barrualdeko egiturak hiru oinarrizko osagai ditu: tximinia, gaiak irteteko bidea; kraterra, tximiniaren kanpoaldeko irtenlekua, eta magma galdara, magma osatzen den lekua. Magma igotzen denean, presioa gutxitu egiten da eta gasak askatzen dira. Gas horiek leherketa eragiten dute, eta leherketa handiagoa edo txikiagoa izaten da presioaren arabera. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199538943 2017-10-23 12:48:21 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199538943 Lurzoruaren astinaldi edo mugimendu bortitza da, oro har jatorri tektoniko edo bolkanikoa dutenak. Seismoa itsasoan gertatzen bada, itsasikara deritzo. Lurrikara gehienak plaka tektonikoen mugetan kontzentraturiko indarrek lurrazalaren egokitze bat behartzen dutenean gertatzen dira. Ziklo sismiko izeneko ziklo baten amaieran gertatzen dira, noiz lurraren barnean deformazioaren indarra pilatzen da, gero bat-batean askatuz eta lurrikara sortuz. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199539029 2017-10-23 12:48:32 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/199539029 -Errauts-ekaitza: sumendiaren erupzioan laba pusketak edo gas-zutabeak botatzen dira. Errautsek suteak eragin ditzakete basoetan eta nekazaritzarako erabiltzen diren lurrak eraitsi arte.-Su-isurketak: haitz beroak, tamaina desberdinetakoak eta gasetan bilduak, fluido gisa mugitzen dira sumendian behera eta ehunka gradu eta orduko 50 eta 150 kilometro arteko abiadura har dezakete. Sumendietako produktu suntsitzaileenak.-Lokatza-erauntsiak: haitz zati, errauts, sedimentu eta ur kopuru handiek osatzen dituzte eta horregatik, oso azkar mugitzen dira aldapan behera eta harrapatzen dutena eramateko gaitasun ikaragarria.-Laba-ibaiak: sumendiak botatzen duen haitz urtuaren isurketak eragiten ditu ibaiok, baina gutxitan sortzen dute biktimarik, oso astiro jaisten baitira. -Gasak eta euri azidoa: magmak gasak izaten ditu disolbaturik, erupzioek atmosferara isurtzen dituztenak; normalean toxiko eta arriskutsuak izaten dira landare eta animalien bizitzarako. Euri azidoak pertsonei begietan, larruazalean eta arnasketa sisteman egiten die kalte batez ere. Uztak kutsatu eta ukituriko landaretza jaten duten animaliei ere egiten die kalte baina, baita metalezko egiturei ere.-Ekaitz elektrikoak: sumendiak botatzen dituen gas eta lurrunek erraztu egiten dute hodeietan sortutako elektrizitatea airean zehar garraiatzea eta horrek tximista handiak sortzen ditu. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/200278309 2017-10-25 06:09:15 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/200278309 Lurrikarak sor ditzakeen kalteak richter eskalan mailarekin zerikusia du. Lurrikarak maila geroz eta handiagoa izan, geroz eta bortitzagoa. Itsaspeko lurrikarek itsasikarak eta tsunamiak sor ditzakete. Adibidez, 2004ko Indiako ozeanoko lurrikarak Eguberrietan Indonesia, Thailandia eta kostako beste hainbat herrialdeetan 200.000 hildakotik gora eragin zituen. Lurraren barruko energiak sortzen ditu. Aipagarriak dira deformazioen eraginezkoak, etxebizitzen zimenduekin loturiko arazoak sor ditzaketenak. Arrisku sismikoak, eraikinak suntsitu, urtegiak apurtu eta antzekoak sortzen dituztenak. 00jbegiristain https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/200278322 2017-10-25 06:09:18 UTC https://padlet.com/00jbegiristain/oo9e9hd8itaq/wish/200278322