Vật Lí - 10B - Nhóm 3 by 10B-29- Nguyễn Phương Phi

CHUYỂN ĐỘNG CƠ CHẤT ĐIỂM

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:08:53 UTC

Chuyển động cơ của một vật là sự thay đổi vị trí của vật đó so với vật
khác (vật làm mốc) theo thời gian.
* Lưu ý: Chuyển động cơ có tính tương đối phụ thuộc vào vật được chọn làm mốc.

XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:10:36 UTC

CÁCH XÁC ĐỊNH VỊ TRÍ CỦA VẬT TRONG KHÔNG GIAN
- Chọn một vật làm mốc

- Chọn một chiều dương trên quỹ đạo

- Dùng thước để đo chiều dài đoạn đường từ vật đó

đến vật làm mốc.

XÁC ĐỊNH THỜI GIAN

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:11:07 UTC

CÁCH XÁC ĐỊNH THỜI GIAN TRONG CHUYỂN ĐỘNG
- Xác định mốc thời gian (thời điểm ban đầu)

- Dùng đồng hồ để đo thời gian
Ta có: Δt = t – t0

t0 : gọi là thời điểm ban đầu

t: gọi là thời điểm sau

Δt gọi là khoảng thời gian

HỆ QUI CHIẾU

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:11:21 UTC

Một hệ quy chiếu gồm:

Vị trí: Một vật làm mốc, một hệ tọa độ gắn với vật làm mốc.

Thời gian: Một mốc thời gian và một đồng hồ

CHUYỂN ĐỘNG THẲNG ĐỀU

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:11:38 UTC

- Quỹ đạo: đường thẳng
- Tốc độ trung bình như nhau trên mọi quãng đường

CÔNG THỨC TỐC ĐỘ TRUNG BÌNH VÀ QUÃNG ĐƯỜNG

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:11:50 UTC

_{QUÃNG ĐƯỜNG ĐI ĐƯỢC:
S = Vtb . t}

ĐỊNH NGHĨA

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:12:30 UTC

- Qũy đạo thẳng
- Vận tốc thay đổi theo thời gian
+ Vận tốc tăng dần theo thời gian=> chuyển động thẳng nhanh dần đều
+ Vận tốc giảm dần theo thời gian=> chuyển động thẳng chậm dần đều
- Đặc điểm:
+ Điểm đặt: tại vật chuyển động
+ Phương: trùng với phương chuyển động của vật
+ Chiều: trùng với chiều chuyển động của vật

CÔNG THỨC

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:12:42 UTC

1. a=v-v₀/t
2. v=v₀+at
3. s=v_o.y+0,5.a.t²
4. v²-v₀²=2.a.s
5. x= x₀+v₀.t+0,5.a.t²
6. vtb=v₀+v/t
Lưu ý:
1. CĐT nhanh dần đều vta cùng phương vt v, a.v>0
2. CĐT chậm dần đều vta ngược phương vt v, a.v<0

ĐỊNH NGHĨA

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:12:56 UTC

Sự rơi tự do là sự rơi chỉ dưới tác dụng của trọng lực.
Đặc điểm: phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới, chuyển động thẳng nhanh dần đều.

CÔNG THỨC

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:13:02 UTC

S=h

1/ h= v.t+1/2g.t²2/ y= y₀+v₀.t+1/2g.t²

ĐỊNH NGHĨA

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:13:28 UTC

- Quỹ đạo tròn
- Vận tốc không đổi theo thời gian
- Hướng của vận tốc luôn thay đổi theo thời gian

GIA TỐC HƯỚNG TÂM

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:14:06 UTC

- Điểm đặt: tại vật

- Phương:
+ Vuông góc với vecto vận tốc

+ Trùng với bán kính nối tâm và vật
- Chiều: hướng tâm

VẬN TỐC DÀI

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:14:37 UTC

- Điểm đặt: tại vật
- Phương :
+ Trung tuyến đường tròn tại điểm khoảng cách
+ Vuông góc với bán kính nối tâm và vật
- Chiều: theo chiều chuyển động của vật
- Độ lớn: v= s/t

CÔNG THỨC

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-18 12:14:45 UTC

PHƯƠNG TRÌNH

2021-10-21 01:48:51 UTC

X = X₀+ s = x₀ +vt ( với t là thời gian )
= x₀ + v.(t - t₀) ( với t là thời điểm, x0: là tọa độ đầu)

=> v= (x-x₀) / (t - t₀)

Chọn t=0
=> s= vt
x=x₀+vt

KHOẢNG CÁCH 2 XE

2021-10-21 01:52:36 UTC

X = | X₁ - X₂|

ĐỒ THỊ

nhuphuc20042006 — 2021-10-21 01:58:21 UTC

CÔNG THỨC CỘNG VẬN TỐC

nguyenphuongphi2006 — 2021-10-24 16:26:19 UTC

2021-11-18 01:44:28 UTC

2021-11-18 01:45:55 UTC

2021-11-18 01:47:04 UTC

2021-11-18 01:49:53 UTC

Điểm đặt: tại tâm của vật
Phương: nằm trên đường nối tâm hai vật
Chiều: ngược chiều

2021-11-18 01:50:06 UTC

2021-11-18 01:50:21 UTC

2021-11-18 01:51:04 UTC

HƯỚNG VÀ ĐIỂM ĐẶT CỦA LỰC ĐÀN HỒI CỦA LÒ XO

2021-11-18 02:00:26 UTC

1. Lực đàn hồi xuất hiện ở hai đầu của lò xo và tác dụng vào các vật tiếp xúc (hay gắn) với lò xo làm nó biến dạng
2. Hướng của lực đàn hồi ở mỗi đầu lò xo ngược với hướng của ngoại lực gây biến dạng.
- Khi lò xo bị dãn lực đàn hồi của lò xo hướng theo trục của lò xo vào phía trong (1)
- Khi lò xo bị nén lực đàn hồi của lò xo hướng theo trục của lò xo ra ngoài (2)
3. Đặt điểm:
+ Điểm đặt: ở hai đầu lò xo tác dụng vào vật tiếp xúc với lò xo
+ Cùng phương, ngược chiều
+ Độ lớn: Tỉ lệ thuận với độ biến dạng của lò xo

2021-11-18 02:00:39 UTC

2021-11-18 02:01:18 UTC

ĐỘ LỚN LỰC ĐÀN HỒI LO XO - ĐỊNH LUẬT HÚC

2021-11-18 02:18:32 UTC

1. Giới hạn đàn hồi của lò xo
Mỗi lò xo hay mỗi vật đàn hồi có một giới hạn đàn hồi nhất định. Nếu trọng lượng của tải vượt quá giới hạn đàn hồi thì lò xo sẽ không co được về chiều dài ban đầu nữa.

2. Định luật Húc
Trong giới hạn đàn hồi, độ lớn của lực đàn hồi của lò xo tỉ lệ thuận với độ biến dạng của lò xo.

Fdh=k|∆l|
Trong đó:
+ k là độ cứng (hay hệ số đàn hồi) của lò xo, có đơn vị là N/m

+ ∆l=|l–l0| là độ biến dạng (độ dãn hay nén) của lò xo.

CHÚ Ý

2021-11-18 02:19:19 UTC

- Đối với dây cao su hay dây thép, lực đàn hồi chỉ xuất hiện khi bị ngoại lực kéo dãn. Vì thế, lực đàn hồi trong trường hợp này gọi là lực căng.

- Đối với các mặt tiếp xúc bị biến dạng khi ép vào nhau thì lực đàn hồi có phương vuông góc với mặt tiếp xúc.

I. LỰC MA SÁT TRƯỢT

nguyenphuongphi2006 — 2021-11-24 13:12:35 UTC

1. Sự xuất hiện của lực ma sát trượt
- Lực ma sát trượt xuất hiện ở mặt tiếp xúc khi vật chuyển động trượt trên một bề mặt.
- Lực ma sát trượt có hướng ngược hướng với vận tốc, làm cản trở chuyển động của vật.
- Có độ lớn tỉ lệ với độ lớn của áp lực, không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc và tốc độ của vật.
- Biểu thức: F_ms=μ_t.N
Trong đó: μ_tlà hệ số ma sát trượt phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc và được dùng để tính lực ma sát trượt.
2. Đặc điểm độ lớn của lực ma sát trượt
- Không phụ thuộc vào diện tích tiếp xúc và tốc độ của vật.
- Tỉ lệ với độ lớn của áp lực.
- Phụ thuộc vào vật liệu và tình trạng của hai mặt tiếp xúc.

II. LỰC MA SÁT LĂN

nguyenphuongphi2006 — 2021-11-24 13:15:32 UTC

- Lực ma sát lăn xuất hiện khi một vật lăn trên mặt một vật khác để cản trở chuyển động lăn của vật.
- Hệ số ma sát lăn nhỏ hơn rất nhiều lần hệ số ma sát trượt.
- Vai trò của lực ma sát lăn:
Vì lực ma sát lăn rất nhỏ so với lực ma sát trượt nên để hạn chế tác hại của ma sát trượt, người ta tìm cách thay thế ma sát trượt bằng ma sát lăn nhờ các ổ bi, con lăn… Ma sát lăn giúp cho vật chuyển động dễ dàng hơn.

III. LỰC MA SÁT NGHỈ

nguyenphuongphi2006 — 2021-11-24 13:19:29 UTC

- Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi một vật nằm yên trên bề mặt vật khác.
* Đặc điểm của lực ma sát nghỉ:
- Lực ma sát nghỉ có:
+ Điểm đặt lên vật (sát bề mặt tiếp xúc).
+ Phương song song với mặt tiếp xúc.
+ Chiều ngược chiều với lực (hợp lực) của ngoại lực (các ngoại lực và thành phần của ngoại lực song song với bề mặt tiếp xúc) hoặc chiều chuyển động của vật.
- Khi lực tác dụng song song với mặt tiếp xúc lớn hơn một giá trị nào đó thì vật sẽ trượt.
=> F_mst = F_msn
* Vai trò: Lực ma sát nghỉ đóng vai trò lực phát động giúp các vật chuyển động.

I. Lực hướng tâm

nguyenphuongphi2006 — 2021-11-25 01:51:50 UTC

1. Định nghĩa:
- Lực hướng tâm là lực (hay hợp của các lực) tác dụng vào một vật chuyển động tròn đều và gây ra cho vật gia tốc hướng tâm.
- Lực hướng tâm không phải là một loại lực mới, mà chỉ là một trong các lực đã học hay hợp lực của các lực đó. Nó gây ra gia tốc hướng tâm nên gọi là lực hướng tâm.
2. Công thức :
F_ht = ma_ht = mv²r = mω²r
Trong đó:
F_ht là lực hướng tâm (N)
m là khối lượng của vật (kg)
a_ht là gia tốc hướng tâm (m/s²)
v là tốc độ dài của vật chuyển động tròn đều (m/s)
r là bán kính quỹ đạo tròn (m)
ω là tốc độ góc của vật chuyển động tròn đều

II. Chuyển động li tâm

nguyenphuongphi2006 — 2021-11-25 01:53:14 UTC

1. Định nghĩa
Trong chuyển động tròn của một vật, khi lực ma sát nghỉ cực đại không đủ lớn để đóng vai trò của lực hướng tâm, lúc này vật trượt trên mặt tiếp xúc rồi văng ra theo phương tiếp tuyến quỹ đạo. Chuyển động này gọi là chuyển động li tâm.
=> Chuyển động li tâm là chuyển động lệch ra khỏi quỹ đạo tròn theo phương tiếp tuyến với quỹ đạo của vật.

ĐỒ THỊ GIA TỐC - THỜI GIAN

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 15:18:04 UTC

ĐỒ THỊ VẬN TỐC THỜI GIAN

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 15:20:12 UTC

ĐỒ THỊ TỌA ĐỘ - THỜI GIAN

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 15:20:51 UTC

THÍ NGHIỆM

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 15:52:34 UTC

LỰC ĐÀN HỒI

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 16:11:02 UTC

-Biến dạng đàn hồi là những biến dạng có khả năng khôi phục lại hình dạng ban đầu khi chưa có lực tác dụng vào.
-Khi lực tác dụng vào vật quá lớn vật mất khả năng khôi phục lại hình dạng ban đầu ta nói lực tác dụng vượt qua giới hạn đàn hồi của vật liệu.

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 16:19:36 UTC

2. Ứng dụng
- Máy vắt li tâm (trong máy giặt): Khi cho máy quay nhanh, lực liên kết giữa nước và vải không đủ lớn để đóng vài trò là lực hướng tâm. Khi đó nước tách ra khỏi vải thành giọt và bắn ra ngoài theo lỗ lưới.
- Tương tự các rổ thường dùng có nhiều lỗ nhỏ để tách nước ra khỏi vật bị ướt.

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 16:21:13 UTC

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 16:23:58 UTC

* Tác hại:
Xe qua chỗ rẽ mà chạy nhanh quá sẽ bị trượt li tâm dễ gây tai nạn. Vì vậy để tránh gây tai nạn, thường lắp các biển báo xe đi chậm hay những đoạn đường cong phải được làm nghiêng về phía tâm cong...

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 16:31:16 UTC

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 16:31:38 UTC

LỰC ĐÀN HỒI CỦA SỢI DÂY ( LỰC CĂNG DÂY )

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-03 16:33:59 UTC

-Khi một sợi dây bị kéo căng nó sẽ tác dụng lên hai vật gắn với đầu dây. Đối với dây treo không dãn lực đàn hồi xuất hiện ở hai đầu dây được gọi là lực căng dây.
- Đặt điểm:
+ Điểm đặt: là điểm mà đầu dây tiếp xúc với vật
+ Phương trùng với chính sợi dây
+ Chiều hướng từ 2 đầu dây vào phần giữa sợi dây

2021-12-09 02:07:47 UTC

2021-12-09 02:08:30 UTC

2021-12-09 02:09:11 UTC

2021-12-09 02:09:33 UTC

2021-12-09 02:09:58 UTC

2021-12-09 02:14:11 UTC

Hệ thức lượng trong tam giác

2021-12-09 02:15:59 UTC

2021-12-09 02:22:36 UTC

2021-12-09 02:23:02 UTC

2021-12-09 02:23:31 UTC

Công thức chuyển động:

2021-12-09 03:14:44 UTC

I. NGẪU LỰC LÀ GÌ?

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-25 17:38:22 UTC

Hệ hai lực song song ngược chiều, có độ lớn bằng nhau và cùng tác dụng vào một vật gọi là ngẫu lực.
Ví dụ:
- Dùng tay vặn vòi nước ta đã tác dụng vào vòi một ngẫu lực.
- Dùng tua-vit để vặn đinh ốc, ta tác dụng vào tuanơvit một ngẫu lực.
- Khi ô tô sắp qua đoạn đường ngoặt, người lái xe tác dụng một ngẫu lực vào tay lái (vô lăng).

II. TÁC DỤNG CỦA NGẪU LỰC ĐỐI VỚI MỘT CHẤT RẮN

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-25 17:40:08 UTC

1. Trường hợp vật không có trục quay cố định

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-25 17:42:07 UTC

Trong trường hợp vật không có trục quay cố định và chỉ chịu tác dụng của ngẫu lực thì nó sẽ quay quanh một trục đi qua trọng tâm và cùng vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực.

2. Trường hợp vật có trục quay cố định

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-25 17:46:32 UTC

- Dưới tác dụng của ngẫu lực vật sẽ quay quanh trục cố định đó. Nếu trục quay đi qua trọng tâm thì trục quay không chịu lực tác dụng. Nếu trục quay không đi qua trọng tâm thì trọng tâm của vật sẽ chuyển động tròn xung quanh trục quay và có lực tác dụng vào trục quay làm trục quay biến dạng.
- Khi chế tạo các bộ phận quay của máy móc phải làm cho trục quay đi qua trọng tâm của nó.

3. Momen của ngẫu lực

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-25 17:51:50 UTC

- Ngẫu lực tác dụng vào một lực chỉ làm cho vật quay chứ không tịnh tiến.
- Đối với các trục quay vuông góc với mặt phẳng chứa ngẫu lực thì momen của ngẫu lực không phụ thuộc vào vị trí trục quay và luôn có giá trị:
M=F₁d₁+F₂d₂=F(d₁+d₂)=F.d
Trong đó:
F là độ lớn của mỗi lực (N)
d là cánh tay đòn của ngẫu lực hay khoảng cách giữa hai giá của hai lực hợp thành ngẫu lực (m)
M là momen lực (N.m)

TÓM TẮT

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-25 17:54:35 UTC

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-25 18:02:35 UTC

I. Quy tắc tổng hợp hai lực song song cùng chiều:

2021-12-26 06:34:32 UTC

Hợp lực của hai lực song song cùng chiều là một lực song song, cùng chiều và có độ lớn bằng tổng các độ lớn của hai lực ấy.

Giá của hợp lực chia khoảng cách giữa hai giá của hai lực song song thành những đoạn tỉ lệ nghịch với độ lớn của hai lực ấy.

2021-12-26 06:45:09 UTC

Chú ý:

2021-12-26 06:53:13 UTC

Đối với những vật đồng chất và có dạng hình học đối xứng thì trọng tâm nằm ở tâm đối xứng của vật.

Có khi ta phải phân tích một lực F thành 2 lực F₁và F₂ song song cùng chiều với lực F. Đây là phép làm ngược lại với tổng hợp lực.

Sơ đồ tư duy tóm tắt bài 19:

2021-12-26 06:58:10 UTC

+ Vật rắn là những vật có kích thước đáng kể và hầu như không bị biến dạng dưới tác dụng của ngoại lực

2021-12-29 15:44:27 UTC

1. Thí nghiệm
Vật đứng yên nếu trọng lượng của hai vật P1 và P2 bằng nhau và nếu hai dây buộc nằm trên một đường thẳng

2021-12-29 15:53:22 UTC

2. Điều kiện cân bằng
Muốn cho một vật chịu tác dụng của hai lực ở trạng thái cân bằng thì hai lực đó phải cùng giá, cùng độ lớn, ngược chiều

F1=-F2

Cân bằng của một vật chịu tác dụng của ba lực không song song

2021-12-29 16:33:37 UTC

- Dùng hai lực kế treo một vật và để vật ở trạng thái đứng yên
- Dùng dây dọi đi qua trọng tâm để cụ thể hóa giá của trọng lực.
- Nhận xét: Ba lực không song song tác dụng lên vật rắn cân bằng có giá đồng phẳng và đồng quy.

Quy tắc tổng hợp hai lực có giá đồng quy

2021-12-29 16:38:09 UTC

Muốn tổng hợp hai lực có giá đồng quy tác dụng lên một vật rắn, trước hết ta phải trượt hai vector lực đó trên giá của chúng đến điểm đồng quy, rồi áp dụng quy tắc hình bình hành để tìm hợp lực.

Điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của ba lực không song song.

2021-12-29 17:00:26 UTC

Muốn cho một vật chịu tác dụng của ba lực không song song ở trạng thái cân bằng thì:
- Ba lực đó phải có giá đồng phẳng và đồng quy;
- Hợp lực của hai lực phải cân bằng với lực thứ ba.

2021-12-29 23:52:06 UTC

3. Xác định trọng tâm của một vật phẳng, mỏng bằng thực nghiệm

2021-12-29 23:59:13 UTC

- Buộc dây vào lần lượt hai điểm khác nhau trên vật rồi lần lượt treo lên. Khi vật đứng yên, vẽ đường kéo dài của dây treo
- Giao điểm của hai đường kéo dài này là trọng tâm của vật. Kí hiệu trọng tâm là G
- Trọng tâm G của các vật phẳng, mỏng và có hình dạng hình học đối xứng nằm ở tâm đối xứng của vật.

I. Cân bằng của một vật có trục quay cố định - Mômen lực (M)

thuhoa251176 — 2021-12-30 01:13:08 UTC

1. Một vật có trục quay cố định khi tác dụng làm quay của các lực tác dụng lên vật cân bằng lẫn nhau.

2. Mômen lực đối với một trục quay là đại lượng đặc trưng cho tác dụng làm quay của lực và đo bằng tích của lực với cánh tay đòn của nó:

Ta có: M = F.d

Đơn vị của mômen lực là niutơn mét (N.m)

TÓM TẮT

2021-12-30 01:19:16 UTC

- Cân bằng không bền: 1 vật bị lệch ra khỏi vị trí cân bằng thì không thể tự trở về được vị trí đó (trọng tâm ở vị trí cao nhất).

- Cân bằng bền: 1 vật bị lệch ra khỏi vị trí cân bằng thì có thể tự trở về được vị trí đó (trọng tâm ở vị trí thấp nhất).
- Cân bằng phiếm định: vật đứng yên ở mọi vị trí (do trọng lực có điểm đặt tại trục quay nên không gây ra momen quay: trọng tâm không thay đổi).
- Vị trí trọng tâm của vật gây nên các dạng cân bằng khác nhau.
- Mặt chân đế: là mặt đáy của vật hoặc hình đa giác lồi nhỏ nhất bao bọc tất cả các diện tích tiếp xúc đó.
- Điều kiện cân bằng của 1 vật có mặt chân đế là giá của trọng lực phải xuyên qua mặt chân đế (hay trọng tâm "rơi" trên mặt chân đế).
- Mức vững vàng của cân bằng được xác định bởi độ cao của trọng tâm và diện tích của mặt chân đế.

Điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của ba lực không song song:

2021-12-30 01:20:32 UTC

- Ba lực đó phải có giá đồng phẳng và đồng quy.
- Hợp lực của hai lực phải cân bằng với lực thứ ba.

II. Điều kiện cân bằng của một vật có trục quay cố định (hay quy tắc mômen lực)

thuhoa251176 — 2021-12-30 01:22:18 UTC

Muốn cho một vật có trục quay cố định ở trạng thái cân bằng, thì tổng các momen lực có xu hướng làm vật quay theo chiều kim đồng hồ phải bằng tổng các momen có xu hướng làm vật quay ngược chiều kim đồng hồ.
Biểu thức: F₁.d₁ = F₂.d₂ hay M₁ = M₂

Trong trường hợp vật chịu nhiều lực tác dụng:
F₁.d₁ + F₂.d₂ +... = F₁’.d₁’ + F₂’.d₂’ + ...
Quy tắc momen còn được áp dụng cho cả trường hợp một vật không có trục quay cố định nếu như trong một tình huống cụ thể nào đó ở vật xuất hiện trục quay.

2021-12-30 01:27:21 UTC

2021-12-30 01:27:54 UTC

Chuyển động tịnh tiến của 1 vật rắn:

2021-12-30 01:37:45 UTC

Định nghĩa:
Chuyển động tịnh tiến của một vật rắn là chuyển động trong đó đường thẳng nối hai điểm bất kì của vật luôn luôn song song với chính nó.

Ví dụ:

- Chuyển động của ô tô trên đoạn đường thẳng là chuyển động tịnh tiến.

- Người ngồi trên chiếc đu quay chuyển động tịnh tiến.

Gia tốc chuyển động tịnh tiến:

2021-12-30 01:39:28 UTC

Được xác định bằng định luật II Niutơn.

II. Chuyển động quay của vật rắn quanh một trục cố định:

2021-12-30 01:40:24 UTC

1. Đặc điểm của chuyển động quay. Tốc độ góc

- Khi vật rắn quay quanh một trục cố định thì mọi điểm của vật có cùng một tốc độ góc ω, gọi là tốc độ góc của vật.

- Vật quay đều thì ω = const. Vật quay nhanh dần thì ω tăng dần. Vật quay chậm dần thì ω giảm dần.

2. Tác dụng của momen lực đối với một vật quay quanh một trục

Momen lực tác dụng vào một vật quay quanh một trục cố định làm thay đổi tốc độ góc của vật.

3. Momen quán tính

- Đại lượng đặc trưng cho mức quán tính của vật trong chuyển động quay gọi là momen quán tính của vật.

- Momen quán tính của một vật đối với một trục quay phụ thuộc vào khối lượng của vật và sự phân bố khối lượng đó đối với trục quay.

- Momen quán tính của vật càng lớn thì vật càng khó thay đổi tốc độ góc và ngược lại.

Sơ đồ tư duy tóm tắt:

2021-12-30 01:41:17 UTC

I. Các dạng cân bằng

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:42:16 UTC

Xét sự cân bằng của các vật có một điểm tựa hay một trục quay cố định.
Vật sẽ ở trạng thái cân bằng khi trọng lực tác dụng lên vật có giá đi qua điểm tựa hoặc trục quay

a) Các dạng cân bằng

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:44:21 UTC

Khi kéo vật ra khỏi vị trí cân bằng một chút mà trọng lực của vật có xu hướng:
- Kéo nó trở về vị trí cân bằng thì đó là vị trí cân bằng bền

Sơ đồ tóm tắt:

2021-12-30 01:44:59 UTC

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:45:03 UTC

- Kéo nó ra xa vị trí cân bằng thì đó là vị trí cân bằng không bền.

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:46:47 UTC

- Giữ nó đứng yên ở vị trí mới thì đó là vị trí cân bằng phiếm định.

2021-12-30 01:47:31 UTC

Sơ đồ tóm tắt:

2021-12-30 01:48:05 UTC

b) Nguyên nhân gây ra các dạng cân bằng

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:48:56 UTC

Nguyên nhân gây ra các dạng cân bằng khác nhau đó là vị trí trọng tâm của vật
- Trường hợp cân bằng không bền, trọng tâm ở vị trí cao nhất so với các vị trí lân cận.
- Trường hợp cân bằng bền, trọng tâm ở vị trí thấp nhất so với các vị trí lân cận.
- Trường hợp cân bằng phiếm định, trọng tâm không thay đổi hoặc ở một độ cao không đổi.

2. Cân bằng của một vật có mặt chân đế

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:50:45 UTC

a) Mặt chân đế
Khi vật tiếp xúc với mặt phẳng đỡ chúng bằng cả một mặt đáy thì mặt chân đế là mặt đáy của vật.

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:51:16 UTC

Khi vật tiếp xúc với mặt phẳng đỡ chỉ ở một số diện tích rời nhau thì mặt chân đế là hình đa giác lồi nhỏ nhất bao bọc tất cả các diện tích tiếp xúc đó.

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:51:27 UTC

b) Điều kiện cân bằng
Điều kiện cân bằng của một vật có mặt chân đế là giá của trọng lực phải xuyên qua mặt chân đế (hay là trọng tâm “rơi” trên mặt chân đế).

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:52:17 UTC

c) Mức vững vàng của cân bằng
Mức vững vàng của sự cân bằng được xác định bởi độ cao của trọng tâm và diện tích của mặt chân đế.
Trọng tâm của vật càng cao và mặt chân đế càng nhỏ thì vật càng dễ bị lật đổ và ngược lại ⇒ Muốn tăng mức vững vàng của vật có mặt chân đế thì hạ thấp trọng tâm và tăng diện tích mặt chân đế của vật.

III. Liên hệ

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:53:29 UTC

Con lật đật không bao giờ bị lật đổ vì trọng tâm của nó ở rất thấp (có đổ chì ở đáy con lật đật). Vậy nó ở trạng thái cân bằng bền.

nguyenphuongphi2006 — 2021-12-30 01:54:19 UTC

Ghe chở lúa và chở trấu có khối lượng bằng nhau nhưng ghe chở trấu dễ bị lật hơn ghe chở lúa vì trấu cồng kềnh hơn lúa (khối lượng riêng của lúa lớn hơn khối lượng riêng của trấu). Vì vậy trọng tâm của ghe khi chở trấu cao hơn trọng tâm của ghe khi chở lúa.