panowania królowej Elżbiety I

(druga połowa XVI wieku). Czasy

rozkwitu kultury i wrastającej

popularności teatru.

Plan okręgu lub ośmiokąta, rzadziej heksagonu

Zadaszone galerie dla zamożniejszych widzów

Scena tylna

Scena przednia

Scena górna

Tanie miejsca stojące na dziedzińcu

Bogate kostiumy i maski.

Aktorzy - tylko mężczyźni. Role kobiece przeznaczone dla chłopców.

Bezpośredni kontakt aktorów z publicznością.

Żywiołowe reakcje widzów.

Bezpośrednie wyrażanie aprobaty i krytyki.

Obecność chóru.

Zasada trzech jedności

-czasu, miejsca i akcji.

Max. trzech aktorów.

Fatum - nieodwołalna decyzja bogów.

Bohaterowie - z wyższych sfer, stały charakter.

Decorum - forma dostosowana do treści.

Brak konieczności chór.

Dowolny czas i miejsca akcji, dowolność poruszanych wątków.

Sceny zbiorowe.

To bohaterowie podejmują decyzje wpływające na swój los.

Bohaterowie z różnych sfer o zmieniającym się charakterze.

Mieszanie się stylów, np. komizmu i tragizmu, patosu i potoczności.

https://pl.wikipedia.org/wiki/William_Shakespeare

https://pl.wikipedia.org/wiki/Christopher_Marlowe

https://pl.wikipedia.org/wiki/Thomas_Kyd

https://pl.wikipedia.org/wiki/Ben_Jonson

https://pl.wikipedia.org/wiki/Edward_Alleyn

• thrust ("scena wysunięta")– scena mieszcząca się najbliżej publiczności.

• promontory – scena przylądkowa

• apron – scena fartuchowa

Twórczość:

• Tamerlan Wielki (Tamburlaine the Great, 1587)

• Tragiczne dzieje doktora Fausta (The Tragical History of Doctor Faustus, 1588)

• Żyd z Malty (The Jew of Malta, 1592)

• Edward II (Edward II, 1593)

• Kydowi jest przypisywane autorstwo sztuki zwanej Pra-Hamlet, która miała być inspiracją dla Williama Szekspira przy tworzeniu Hamleta. Nie zostało to jednak do dziś ostatecznie zweryfikowane przez historyków kultury, ponieważ tekst pierwotnej sztuki zaginął.

• Tragedia hiszpańska jedna z ważniejszych twórczości Thomasa z historyczno-rozwojowego punktu widzenia, ponieważ stanowiła wzór dla wszystkich późniejszych dramatów elżbietańskich z gatunku tragedii zemsty

• Przetłumaczył sztukę francuskiego dramaturga Roberta Garnierapod tytułem Cornelia w 1594.

• Był częściowo autorem tragedii domowej Arden of Feversham

• "Every Man in His Humour" (1598) - Komedia, która przyniosła Jonsonowi pierwszy sukces na scenie elżbietańskiej. Sztuka ta została wystawiona przez grupę teatralną Lorda Admirala w teatrze The Globe.

• "Volpone" (1606) - Jedna z najbardziej znanych komedii Jonsona, która krytykuje chciwość i korupcję społeczną.

• "The Alchemist" (1610) - Kolejna znacząca komedia, satyra na ludzkie zachłanności i dążenie do bogactwa.

• "Bartholomew Fair" (1614) - Komedia o życiu targowym i różnorodności społecznej w Londynie.

• "Epicoene, or the Silent Woman" (1609) - Komedia, która bawi się kwestią płci i małżeństwa.

• "The Devil is an Ass" (1616) - Kolejna satyra społeczna, która rzuca światło na ludzkie słabości i niedoskonałości.

• "The Masque of Blackness" (1605) - Jedno z masques napisanych przez Jonsona dla dworu królewskiego.

Jego związki z dworem królewskim, zwłaszcza jako autor masques dla królowej Anny, przyniosły mu korzyści i pozycję w elitarnej społeczności literackiej i artystycznej Londynu. Jonson zmarł w 1637 roku, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo literackie, które kontynuuje inspirując i fascynując czytelników i teatrów na całym świecie.

Alleyn był również przedsiębiorcą teatralnym i współzałożycielem teatru Admiral's Men, który działał w latach 1590-1625. Był znany ze swoich wybitnych ról w sztukach Christophera Marlowe'a i innych dramaturgów elżbietańskich.

Chociaż Alleyn nie był autorem, jego wkład w rozwój teatru elżbietańskiego był znaczący, zarówno jako aktor, jak i przedsiębiorca. Jego talent aktorski przyczynił się do popularności wielu sztuk tego okresu, które nadal są wykonywane i studiowane do dzisiaj