Para este cambio déronse unha serie de circunstancias favorables que contribuíron á aparición da filosofía, como por exemplo a boa situación xeográfica que permitía a prosperidade  económica grazas aos intercambios mercantís coas poboacións do Mediterráneo e o intercambio cultural con estes. Grazas a liberdade da cultura grega para criticar a tradición e á destrución da aristocracia feudal, nace a isonomía  (igualdade ante a lei). Así nace á vez a preocupación do ser humano por saber e por crear explicacións universais baseadas na razón, que, na miña opinión, é a circunstancia máis importante para o nacemento da Filosofía.
POR QUE? 8

Na actualidade está a pasar algo parecido coa relixión e a ciencia: a igual que os mitos, a relixión leva na nosa cultura e sociedade centos ou miles de anos. Se a isto lle sumamos que se fundamenta a base de crenzas, que se mantén grazas á fe e que  sociedade a “impón” temos moitas semellanzas que o unen á mitoloxía. Pola contra, a ciencia explica a realidade desde unha perspectiva, non vamos dicir acertada, pero si demostrable.
VER A SOLUCIÓN PROPOSTA PARA COMPLETAR A COMPARACIÓN: 7

· Mileto (costas de Xonia) - Tales, Anaximandro, Anaxímides; 

· Éfeso (cidade de Xonia) - Heráclito de Éfeso  

· Samos (cidade de Xonia) - Pitágoras

· Colofón (cidade de Xonia) (ESCOLA PITAGÓRICA: MAGNA GRECIA) - Xenofanes de Colofón (NON ESTUDADO)

· Elea (Magna Grecia) - Parménides de Elea

· Agrixento (Magna Grecia) - Empédocles de Argrixento

· Atenas - Anaxágoras de Clacomene e Demócrito
DÚAS TRADICIÓNS... : 8

Arché: principio orixinal e eterno do que proceden todas as cousas. + SUBSTRATO ... + CAUSA...

Cosmos: sistema do mundo ou o universo como un todo ordenado e perfecto.

Os filósofos presocráticos estudaron o cosmos, pero con máis detemento a physis  (A PHYSIS APARÉCESELLES COMO UN COSMOS) (natureza); un dos sentidos que este adoptaba pode traducirse como arjé. 
7'5

Monista: filósofo que defende só hai unha única realidade, principio ou arché. (INCOMPLETO)

Pluralista: filósofo que defende que existen múltiples realidades (ORIXINARIAS OU ARKHÉS ...)

Os presocráticos seguían dúas correntes ou teorías: podían ser monistas (a favor do monismo) ou pluralistas (a favor do pluralismo).
Nota: 7

Para esta transformación que supón cambiar o mito pola Filosofía  axudan os seguintes factores;  a boa situación xeográfica que permitía a prosperidade  económica debido ao comercio coas poboacións do Mediterráneo, a superación do etnocentrismo e unha sociedade políticamente avanzada cunha democracia.  
Debido a todas estas circunstancias aparecen diferentes intelectuais coa capacidade de intentar explicar diferentes feitos determinados baseandose na razón e non nos deuses.
FALTAN FACTORES. CAL TIVO MAIOR REPERCUSIÓN?
6.

Para Pitágoras (quien sostendría la novedosa idea de inmortalidad del alma y su transmigración tras la muerte), la esencia y la estructura de todas las cosas podía ser determinada por relaciones numéricas; los números, por tanto, eran el principio determinante y estructura de toda la realidad. Heráclito, por su parte, postuló como tal estructura a la razón (el logos), un principio unificador de los opuestos; mientras que Parménides señaló la unidad e inmutabilidad del ser, ya que el no-ser, sencillamente, no existe.

A mediados del siglo V a. C., con la aparición de los sofistas (los que enseñaban sabiduría y buena ciudadanía) y de Sócrates, el hombre pasó a ser el centro de las reflexiones filosóficas; alejándose así de la cosmología y poniendo el foco en la ética y la política, así como en la naturaleza del lenguaje, las normas sociales y las leyes. Es el punto de inflexión entre el primer período y el segundo, el griego clásico, en el que se sentaron las bases de la definición de las cosas (Platón) y la clasificación de toda la realidad (Aristóteles); y se establecieron algunos de los supuestos filosóficos fundamentales que han sido vigentes hasta hace relativamente poco tiempo.

Finalmente, en el período helenístico (o post-aristotélico), caracterizado por la decadencia de las polis y las guerras por suceder a Alejandro Magno, surgieron entre otras varias corrientes filosóficas que situaban la salvación individual en el centro de sus preocupaciones. Así, Epicuro de Samos defendía una doctrina basada en la felicidad, consistiendo ésta en una continua pero prudente búsqueda del placer; tanto corporal como intelectual. Los estoicos iban más allá, ya que su objetivo era alcanzar la felicidad y la sabiduría prescindiendo de los bienes materiales. Por otro lado, surgió el escepticismo, corriente basada en la duda; que exigía evidencias a las afirmaciones, y no emitía juicios, sólo opiniones. La finalidad de las tres corrientes era alcanzar la ataraxia, o sea, la tranquilidad y la serenidad en relación con el alma, la razón y los sentimientos; si bien a los escépticos les resultaba más fácil, ya que al no creer en nada no entraban en conflictos con nadie.
Yo creo que el movimiento que mas repercusión tuvo fue el de los sofistas porque enseñaban sabiduría y buena ciudadanía que es muy importante.
FALTA ADECUACIÓN PREGUNTA-RESPOSTA.
3

- Mileto (costas de Xonia) - Tales, Anaximandro, Anaxímides; 

- Éfeso (cidade de Xonia) - Heráclito de Éfeso  

- Samos (cidade de Xonia) - Pitágoras (NON: ESCOLA PITAGÓRICA - MAGNA GRECIA)

- Colofón (cidade de Xonia) - Xenofanes de Colofón (NON ESTUDADO)

 -Elea (Magna Grecia) - Parménides de Elea

- Agrixento (Magna Grecia) - Empédocles de Argrixento

- Atenas - Anaxágoras de Clacomene e Demócrito (¿?)
ERROS + 2 TRADICIÓNS... 6

· Idealismo: afirma a superioridade das ideas, xa que o mundo que coñecemos é unha construción das nosas mentes.

· Teleoloxía: teoría que recorre á finalidade para explicar a realidade cósmica ou humana

· Mecanicismo: teoría que explica a construción da realidade a partir do funcionamento das máquinas. Identifica esas máquinas con partículas materiais que se moven no espazo

Estas catro teorías ou principio foron creadas para dar unha explicación á realidade e a verdade.
(NON SUFICIENTEMENTE DEMOSTRATIVO) :  6

-      Esencia: O que é algo realmente, por exemplo, a “a esencia humana”, pódese relacionar con Pitágoras e Heráclito.

-      Accidente: Todo aquilo que se pode cambiar se que sexa alterada a súa esencia, non é relacionable con ningún dos presocráticos en concreto
Nota: 7

As condicións que provocaron dito acontecemento foron:

-Unha boa situación xeográfica, que estimula o intercambio cultural.

-O desenvolvemento económico, necesario para o desenvolvemento do saber.

-Un goberno democrático mediante o cal os artesáns e campesiños derrotan á vella aristocracia conseguindo así a igualdade fronte a lei.

-A superación do etnocentrismo, unha condición necesaria para buscar explicacións universalmente válidas.
FALTA ALGÚN FACTOR + A TÚA ELECCIÓN. 7

Non se pode comparar a nosa situación coa dos gregos do século VI a.C. xa que tanto a sociedade, a educación e a relixión cambiaron.  
a) MOI INCOMPLETO
b) CONSULTA SOLUCIÓN: 4

-Mileto, onde se sitúan Tales, Anaximandro e Anaxímenes.

-Éfeso, onde se sitúa Heráclito.

-Samos, onde se sitúa Pitágoras. (ESCOLA PITAGÓRICA: MAGNA GRECIA)

-Colofón, onde se sitúa Xenófanes. (NON ESTUDADO)

Todos estes situados na Xonia.

-Elea, onde se sitúa Parménides.

-Agrixento, onde se sitúa Empédocles.

Situados na Magna Grecia.

-Calzómene, onde se sitúa Anaxágoras aínda que pasou a maior parte da súa vida en Atenas.

-Atenas, onde se sitúa Demócrito.
2 TRADICIÓNS... 7

Sen dúbida a comparación máis semellante a ambos os termos son a relixión e a ciencia. A relixión ,ao igual ca os mitos, baséase na tradición e nas crenzas nun ou en varios deuses (moniteísta ou politeísta) carecendo  dunha base firme onde apoiarse, só única e exclusivamente a fé de cada un dos seus crentes. Polo contrario, a ciencia reforza as súas explicacións con fundamentos e teorías comprobadas (teñen unha base lóxica). Poñendo como exemplo a orixe do ser humano, a relixión (neste caso a Católica) explicaría a creación do home e a muller a través de Deus, mentres que a ciencia explicaría o mesmo tema a través da Teoría da evolución.   
CALIFICACIÓN: 8 (VER SOLUCIONARIO PARA COMPLETAR A RESPOSTA)

-En Mileto aparecen os primeiros filósofos: Tales, Anaximando e Anaxímenes

-En Éfeso (Xonia), a Heráclito

-En Samos, a Pitágoras (NON: ESCOLA PITAGÓRICA - MAGNA GRECIA)

-En Colofón, a Xenófanes (NON ESTUDADO)

-En Elea, a Parménides

-En Crotona, a Alemeón (NON ESTUDADO)

-En Clazómene, a Anaxágoras

-En Agrixento, a Empédoles
-En Abdera, a Demócrito
2 TRADICIÓNS... 7

Arché: concepto que representa a orixe ou principio orixinal e eterno do que proceden as cousas, o substrato ou a materia da que están feitas e a causa que explica os seus cambios.

Cosmos: un todo ordenado e harmonioso que representa o universo

O estudo da physis involucraba tamén ao arché, diferente para cada filósofo presocrático, os cales veían o cosmos como un todo ordenado e harmonioso. 
10

Monista: filósofo que defende a existencia dunha única realidade (1 arché) (DINÁMICOS / ESTÁTICOS...)

Pluralista: filósofo que defende a existencia de múltiples realidades (ARKHÉS...)

Os presocráticos segundo a súa explicación da realidade dividíanse en monistas e pluralistas

AMPLÍA E PRECISA: 7

Idealismo: teoría de filosófica levada a cabo por Platón, oposta ao materialismo. Esta teoría remarcaba a importancia das ideas, xa que estas crean a realidade que coñecemos; e decir, afirma que a idea é o pilar do ser e do coñecemento.

Teleoloxía: doctrina (doutrina) que afima que todos os procesos de cambio están dirixidos a formar un cosmos, un todo organizado. Concepción da natureza como dirixida cara un fin

Mecanicismo: Teoría que afirma que a Natureza funciona de xeito semellante ao dunha máquina (mecánica), na cal todo se basa en cuestión físicas nas que as cousas se forman a partir de partículas materiais. Non hai fin, hai azar.

Cada un dos filósofos aportou diversas teorías que se foron superpoñendo ou complementando unhas a outras. A teleoloxía era característica dos 1º presocráticos, xa que a maioría eran hilozoistas. Sen embargo, a través de Demócrito, o mecanicismo acabou con estas ideas ao demostrar que as cousas se explicaban a partir de partículas, de xeito mecánico. Por outra parte, Sócrates (ESTAMOS TRABALLANDO OS PRESOCRÁTICOS)  comezou a usar a dialéctica para intentar afondar no coñecemento, e o seu discípulo Platón, afirmaba mediante o idealismo que a idea era o pilar do ser e do coñecemento
Nota: 8

Anaximandro, xa que afirma que o arché non ten que estar determinado cualitativamentente polo tanto as cousas tampouco, xa que se o estivese sería imposible que orixinara cosas con cualidades contrarias ás súas. O seu arché é o Ápeiron, o indeterminado, e é importante xa que defende que o seu arché que non é unha sustancia física.

Heráclito, xa que concibe o universo como unha loita de contrarios, postulando que estos moven o mundo. Os contrarios necesítanse, xa que un se explica pola existencia do outro (teoría que posteriormente tamén foi usada por Marx)

Pitágoras, xa que crea unha academia  defendendo que os principios das cousas son os números, o que tivo moita repercusión a día de hoxe. (...)

Parménides, xa que marca un antes e un despois ao defender que non hai termo medio entre ser e non ser, dicindo que o se ré un, continuo, inmóvil, inenxendrado e imperecedoiro. Tras él, comeza o pluralismo

Demócrito, xa que foi o primeiro en  defender a concepción mecanicista do mundo, explicando todo o universo a través dos átomos. 
VER SOLUCIÓN PROPOSTA. COMO DIXEMOS NA CLASE, A SÚA REPERCUSIÓN POSTERIOR EVIDÉNCIASE NA INFLUENCIA QUE TIVERON EN PLATÓN: 5

Esencia: a verdadeira realidade das cousas, o que algo verdadeiramente é (por exemplo a esencia humana). Pódese relacionar con Anaxímenes (POR QUE?)

Aciddente: todo aquilo que pode variar con respecto dunha cousa sin que se altere a súa esencia. Por exemplo a nosa esencia humana non varía se cambiamos a cor do noso pelo. Pódese relacionar con Aristóteles (E CON QUE PRESOCRÁTICO/S?): 8

Dende o meu punto de vista, podemos comparar a situación dos Grgeos á actual, xa que aseméllase moito á situción da relixión e da ciencia. A relixión poderíamos dicir que é coma a mitoloxía, mentres que a ciencia (aínda que non é o mesmo) poderíamos relacionala coa filosofía, xa que busca explicacións racionais á realidade.
COMPLETA A 1ª PARTE: 7 

O nacemento da filosofía occidental produciuse Grecia debido a unha serie de condicións favorables; o esplendor económico, a súa situación xeográfica, a democracia e a conquista da isonomía, etc. Todos estes factores posibilitan que xurda unha nova visión da realidade que se esforza por eliminar os supostos irracionais do mito. 
FALTAN FACTORES + EXPLICACIÓN + ELECCIÓN. 6

-       Éfeso: Heráclito

-       Samos: Pitágoras (NON: ESCOLA PITAGÓRICA - MAGNA GRECIA)

-       Colofón: Xenófanes, aínda que posteriormente se trasladou a Elea. (NON ESTUDADO)

-       Elea: Parménides 

-       Agrixento: Empédocles. 

-       Clazomene: Anaxágoras, ainda que pasou a maior parte da súa vida en Atenas e Lámpsaco. 

-       Atenas: Demócrito 
2 TRADICIÓNS... 7

Arché: principio a partir do cal proceden todas as cousas.
(ORIXE + SUBSTRATO + CAUSA...)

Cosmos: concepción do mundo (A PHYSIS) como un todo ordenado e perfecto, sen caos. 
ENUNCIADO?
4

-   Monista: filósofos que defendían a existencia dunha única realidade, un único principio constitutivo das cousas e un único arché. Estaban divididos en Monistas dinámicos y Monistas estáticos. (DIFERENZA?)

-   Pluralistas: filósofos que postulaban a existencia de múltiples realidades. (ARKHÉS...)

ENUNCIADO?: 5

A filosofía occidental nace en Grecia no século VI a.C. e nace co fin de sustituir o mito.
 A isto último axudan os seguintes factores:
 - a boa sustitución xeográfica que permitía a prosperidade económica debido ao comercio coas poboacións do Meditrráneo. 
 -a superación do etnocentrismo e unha sociedade políticamente avanzada cunha democracia. Por istos factores naceu a filosofía occidental.
FALTAN FACTORES E A TÚA ELECCIÓN. 5

-    Idealismo: conxunto de correntes filosóficas que se opoñen ao materialismo. Afirman que para comprender a realidade non chega con percibir cos sentidos, se non que é necesario ter en conta o propio pensamento. 

-    Teleoloxía: teoría que recorre á noción de finalidade para explicar a realidade cósmica ou humana. 

-    Mecanicismo: teoría que explica a constitución da realidade a partir de partículas materiais que se moven no espazo. 

ENUNCIADO? 6

Arché: principio orixinal e eterno do que proceden todas as cousas. (ORIXE + SUBSTRATO + CAUSA...)
 
 

Cosmos: sistema do mundo (PHYSIS)  ou o universo como un todo ordenado e perfecto.
ENUNCIADO? 4

 

Idealismo: teoría que arma que el principio fundamental del ser é o seu coñecemento. (POUCO CLARO)

 Teleoxía: teoría que recorre a noción de nalidade para explicar a realidade cósmica ou humana. 

Mecanicismo: teoría que explica a constitución da realidade a partir de partículas materiais que se moven no espazo. 

- Para intentar dar explicación ao universo mediante a dialéctica, xorden diversas teorías entre elas o idealismo, o mecanicismo e a teleoloxía. (NON SUFICIENTEMENTE DEMOSTRATIVO. ERRO NO USO DE "DIALÉCTICA"):  4

 

Arché: é o principio orixinal e eterno do que proceden todas as cousas. (ORIXE... + SUBSTRATO... + CAUSA...)

Cosmos: é un sistema perfectamente organizado onde está representado o universo. (...)

Os presocráticos estudaron o cosmos, tamén a physis ou natureza, e danlle significado a esta mediante o arché
Nota: 5

Monista: filósofo que defende a teoría de que só existe unha única realidade (ARKHÉ...). (DINÁMICO / ESTÁTICO...)

Pluralista: filósofo que defende a teoría de que existen múltiples realidades (ARKHÉS...) irredutibles unhas a outras.

Os monistas e os pluralistas tamén son presocráticos.

AMPLÍA E PRECISA: 6

Idealismo: é a teoría que explica aque a idea é o principio do ser e do coñecemento. (POUCO CLARO)

Teleoloxía: é a teoría que explica a realidade cósmica ou humana mediante a noción de finalidade.

Mecanicismo: é a teoría que explica a partir de partículas materiais en movemento no espacio a constitución da realidade.

ENUNCIADO? 4

Esencia: é o que algo verdadeiramente é. Relacionámola con Pitágoras ou con Heráclito. (POR QUE?)

Accidente: é todo o que pode cambiar unha cousa sen alterar a súa esencia. Por exemplo: podemos cambiar algo no noso aspecto pero a nosa esencia non varía. Non se relaciona con ningún persocrático. (POR QUE?): 6

Anaximandro: explica que a physis é indeterminada ou indefinida cualitativamente, ademais de ser infinita no espazo e no tempo.

Pitágoras: afirmaba que os números eran o principio de todas as cousas. (...)

Heráclito: defende que as cousas están en continuo cambio e que o mundo é un permanente “devir”.

Parménides: marca un antes e un despois na filosofía persocrática xa que defende que non hai un termo intermedio entre o ser e o non ser. (...)
VER SOLUCIÓN PROPOSTA. COMO DIXEMOS NA CLASE, A SÚA REPERCUSIÓN POSTERIOR EVIDÉNCIASE NA INFLUENCIA QUE TIVERON EN PLATÓN: 5

Precisamente, unha destas colonias, Mileto, foi a cidade que viu nacer aos que se consideran os tres primeiros filósofos de Occidente: Tales, Anaximandro e Anaxímenes. Situada nas costas de Xonia, na Asia Menor (onde hoxe é Turquía), Mileto fixérase forte e poderosa gracias ao comercio marítimo. Os seus barcos chegaban a todas as praias do Mediterráneo, remontaban o Mar Negro e descendían polo Nilo. Os seus mercadores estableceran factorías en Exipto e mantiñan un activo intercambio con Mesopotamia e con outros pobos do  Oriente Próximo. A súa situación xeográfica facía dela unha porta case obrigada entre Oriente e Occidente. As viaxes comerciais traerán consigo novos coñecementos técnicos e xeográficos e o contacto con outras civilizacións e formas de vida. Pouco a pouco comezará a espertar a conciencia de que a sabedoría popular representada nas narracións dos poetas é insuficiente e inadecuada. Os valores guerreiros e aristocráticos van quedando desfasados e as relacións comerciais esixen novas normas de xustiza e dereito. Con respecto á relixión, o coñecemento doutros pobos esperta a convicción de que cada cultura representa ós seus deuses dunha maneira distinta. En xeral, empeza a despuntar a conciencia de que as explicacións do mundo e da convivencia social deben fundarse en bases máis universais e racionais,  válidas para todas as culturas.

É así que nestas colonias (Mileto, Éfeso, Elea) danse unha serie de condicións favorables para o nacemento da filosofía:

1.           O desenvolvemento económico parece ser unha condición necesaria para o progreso do saber: as épocas  de maior esplendor científico e cultural coinciden cun gran despliegue da economía.

2.           Unha situación xeográfica adecuada estimula a comunicación e o intercambio cultural con outros pobos e favorece a comprensión de modos de vida diferentes e o coñecemento doutras mitoloxías, códigos legais, formas políticas, institucións sociais, rituais relixiosos, formas artísticas...

3.           Todo isto propicia a superación do etnocentrismo e a búsqueda de explicacións universalmente válidas, non fundadas na tradición, senón na razón.

4.           Ademais, nas cidades gregas, nos comezos do século VI a. C., a democracia realizara avances decisivos. A nova burguesía, mercantil e mariñeira, aliada cos estratos máis baixos da poboación (artesáns  e campesiños) conquistara o poder político, derrotando á vella aristocracia feudal e terratenente. Pero lograra, sobre todo, a igualdade ante a lei (isonomía) e a conciencia de que un cidadán vale tanto coma calquera outro dentro da polis. Todos os cidadáns tiñan non só os mesmos dereitos políticos e xurídicos senón tamén a mesma dignidade moral e persoal.

5.           A conciencia da igualdade e  a conquista da isonomía constitúen tamén unha condición favorable para o xurdimento da filosofía, si se ten en conta que esta é entendida coma unha linguaxe común para todos os homes. Soamente pode haber unha sabedoría universal e unha razón común  alí onde se supón que todos os homes forman parte dunha humanidade única e que todos son esencialmente iguais, posuíndo as mesmas capacidades para entender e afrontar os problemas que lles afectan.

6.           Todos estes factores, unidos ás peculiares características da  cultura grega, posibilitan a crítica á sabedoría popular tradicional, á que a filosofía pretende suplantar. A crítica á sabedoría mítica lévase a cabo en todos os frontes: na moral, na sociedade, na teoloxía, na astronomía, etc.  Xurde unha nova visión da realidade que se esforza por eliminar os supostos irracionais do mito.

- Os minos son representacións simbólicas do misterio da realidade con fonte na imaxinación, mentras que o discurso racional, o logos é unha elaboración conceptual da estrutura da realidade con fonte na razón.

- Os mitos tentan explicar os fenómenos naturais a través de narracións e doutrinas tradicionais que se refiren a forzas sobrenaturais. Os fenómenos naturais dependen dos deuses e os seus caprichos, heroe...(explicación máxica marabillosa). As forzas naturais son divinizadas, personificadas, mentras que a razón descobre regularidades no mundo dos fenómenos naturais que xa non se interpretan como caprichosos senón sometidos á necesidade (hai causas que producen efectos, hai leis). A resposta dos presocráticos, fronte á mítica, son explicacións “materialistas”, “científicas”.

- O mundo é producto do azar, do capricho dos deuses, da arbitrariedade nos mitos. No logos o mundo é “cosmos” a pesar das aparencias: un conxunto harmónico, organizado, que se traduce en beleza.

- O mito é un relato que fai referencia á vida real. É unha “explicación” poética do que é e do que debe ser (patrón moral). Os poetas (aedos) son pedagogos da xente.

Imposible a ciencia. En cambio, o logos fai posible a ciencia.

b) 
O noso mundo tamén nos ofrece relatos míticos, é dicir, explicacións arbitrarias que queren impoñerse apelando non ás dimensións intelectuais da persoa, senón só ás dimensións emotivas.

Non son relatos míticos, por exemplo, os anuncios publicitarios que nos din que merece a pena, que se debe facer, que é o que ten sentido?

Se uno non esperta o seu pode crer que se adquire este novo produto enunciado probará unha máxica liberdade, unha eterna beleza.

Un dos mitos frecuentes da nosa sociedade é o relato que sobre a ciencia transmítennos os medios de comunicación: a ciencia aparece como un coñecemento obxectivo e definitivo capaz de liberar os humanos dos seus sufrimentos e de abrir as portas da felicidade. Agora ben, quen coñece a traxectoria de diferentes ramas da actividade científica sabe suficientemente ben que non é esta a grandeza da ciencia; son moitos os científicos conscientes dos límites da ciencia, da súa provisionalidade, da imposibilidade de crear unha teoría definitiva e de eliminar a dúbida. Pero a pesar da inseguridade e ao espírito crítico latente no corazón da actividade científica, os medios de comunicación a mitifican contraditoriamente: proclámase que a nosa sociedade está dominada pola ciencia e, simultaneamente, as noticias científicas son

transmitidas dun modo nada científico. Se un non esperta o seu manterase na perspectiva mítica da ciencia que convén a diferentes poderes. Desde a filosofía tamén podemos falar doutro mito actual: o mito da opinión pública. A que realidade faise referencia cando se fala —e faise moi a miúdo— de opinión pública? A opinión pública tende a presentarse como a voz do pobo, unha voz sacralizada e chea d autoridade. Pero, como e quen detecta esta opinión pública?,por que se insiste tanto nela?

 

Nesta cuestión, como noutras parecidas, o paso do mito ao pasa por descubrir que a opinión pública é a interesada opinión daqueles que teñen poder para facer pública a súa opinión.

Como xa vimos, a actividade dos homes que por primeira vez pasaron de explicacións míticas a explicacións racionais, chamouse ilosofía ou «anhelo de saber»; pero outra palabra moi significativa podía haberse imposto: aletheia, que quere dicir «deas-cubrir» aquilo que está agochado, «deas-velar», «desenmascarar». Unhas actividades que realizaron os gregos e que realizaron, en maior ou menor medida, os filósofos de todos os tempos.

1) Os presocráticos son os primeiros “filósofos”, os primeiros que intentaron explicar a realidade sen recorrer aos mitos senón utilizando o logos ou discurso racional. Podemos distinguir dúas tradicións ou estilos entre eles: a trdición Xónica, más empírica e especulativa,  influída pola “ciencia exipcia” e a tradición Itálica ou da Magna Grecia, mística e especulativa, con influencia do orfismo

2) Na maior parte dos casos eran escritores, pero as súas obras perdéronse, só conservamos fragmentos ou testemuñas doutros autores 

3) O punto de partida  das súas  reflexións é o problema do cambio ou devir: nun mundo dominado polo movemento había orde  así que intentan explicar como é posible a orde na natureza, cómo é posible que non sexa un caos senón un cosmos

4) Estudiaron a natureza, physis. Xa o fixeran os autores das cosmogonías pero agora investigan dunha forma racional; buscan causas e principios dos fenómenos cósmicos na natureza mesma. Pasamos arbitrariedade (mito: forzas sobrenaturais) / orde necesaria e eterna ( a razón pode chegar a captala)

 5)  Na súa reflexión sobre a physis presentan 2 características:

Radicalidade: acadar ppos.últimos e orixinarios e

Universalidade: aspiran a acadar o principio de todo canto hai.

6) Aparece neste período a oposición sentidos (que captan diversidade, cambio, aparencia) / razón (que capta na natureza unidade, permanencia, esencia)

7) Non hai un único modelo de explicación:

Monismo: existencia dunha única realidade.  Dinámico: única realidade é a orixe da pluralidade a través de procesos. Estático: única realidade. 

Pluralismo: múltiples realidade irredutibles. Calitativo: as múltiples realidades orixinarias son distintas calitativamente. Cuantitativo. Os múltiples arkhés son da mesma esencia e diferéncianse por aspectos como a forma, tamaño, ou posición no espazo.

MONISTA:

Monismo é aquela teoría que postula a existencia dunha única realidade, un único principio constitutivo das cousas. Monismo dinámico é aquel que considera que esta realidade é esencialmente dinámica, de tal xeito que, aínda sendo única, de si mesma saca a pluralidade das cousas mediante unha serie de procesos naturais. Monismo estático é aquel que, ao afirmar a unidade, exclúe a pluralidade e a considera puramente ilusoria ou aparente. Existe unha única realidade e esta realidade permanece inmutable e inalterable eternamente.

 

- PLURALISTA:

“Pluralismo” é aquela teoría que postula a existencia de múltiples realidades, irredutibles unhas a outras. existen varios principios orixinarios dos cales xurdiron todas as cousas. 

Enunciado: "Entre os presocráticos podemos distinguir "monistas" e "pluralistas" sendo a imposibilidade de contraargumentar a Parménides o punto de inflexión entre uns e outros"

- afirma  que ‘TODO FLÚE’, concepción dinámica da realidade, presenza do cambio, do devir: nada permanece idéntico a si mesmo. Isto fundaméntase na estrutura contraditoria da realidade: di que a contradición e a discordia son a orixe de todo; que se xera unha harmonía (todos os seres, aínda que opostos, teñen a mesma natureza) que oculta o que non podemos ver e existe porque hai unha lei que rexe o curso do universo, un logos ou razón oculta que o goberna todo que coincide co lume; logos presente no ser humano na razón, na intelixencia, alma: coñecerse a si mesma é coñecer ó Logos pero o ser humano desatende isto.

- IDEALISMO: Idealismo designa as teorías que —en oposición ao Materialismo — sosteñen que a realidade extramental non é congoscible tal como é en si mesma, e que o obxecto do coñecemento está preformado o construido pola actividade cognoscitiva.

 

- TELEOLOXÍA: Teoría que recorre á noción de finalidade para explicar a realidade cósmica ou humana. Finalismo.

 

- MECANICISMO: Teoría que explica a constitución da realidade a partir de partículas materiais que se moven no espazo (neste contexto: ATOMISMO). Ademais o ATOMISMO COMO MATERIALISMO MECANICISTA implica:

a) que o mundo é explicado con analoxía a unha máquina: pezas que se moven por si mesmas.

b) movemento propio e espontáneo en todas as direccións (unión, desunión)

c) Todo é explicado pola materia e o movemento.

d) O movemento dos átomos é eterno e necesario; rexeitan motor exterior.

e) Os átomos son infinitos en nº e enxendran infinitos mundos dende a eternidade como combinacións de átomos = infinitas; Hai múltiples Universos no tempo non iguais entre si.

DISCURSO QUE CONTÉN AS CATRO PALABRAS: Libre.

Opón a vía da opinión baseada no coñecemento sensible que segue a maioría da xente e conduce á ilusión, ás aparencias, ó erro / a vía da verdade que ten fundamento no pensamento racional, a que debe seguir o filósofo, única vía de investigación posible.

Así, PENSAR É PENSAR O SER; identifica pensar e ser: os sentidos non son quen de guiarnos cara o coñecemento da verdades á que só se pode acceder coa razón (e é inxerado, imperecedoiro, perfecto, inmóbil, indivisible e semellante a unha esfera perfecta, sempre acabado e completo.

É o filósofo da PERMANENCIA E DA INMUTABILIDADE DO SER, NEGANDO O QUE OS SENTIDOS PARECEN DICIR, QUE AS COUSAS CAMBIAN E VARÍAN.

A PARTIR DEL, NON CABEN XA TEORÍAS CLASIFICABLES COMO MONISMOS DINÁMICOS PORQUE ADMITIR UN ÚNICO ARCHÉ IMPLICARÍA ACEPTAR QUE DA UNIDADE XURDE A PLURALIDADE, QUE DO QUE É XORDE O QUE NON É. 
Para el, admitir os procesos de cambio que explicarían como dun arkhé xorden todas as cousas é inadmisible xa que implicaría admitir a existencia do non-ser (impensable): Do que é -o arkhé- xordiría o que-non é el -as cousas-.
Aínda que os pluralistas non negarán como facía Parménides o cambio, que é algo innegable e para explicalo establecen a existencia de múltiples elementos como principios últimos das cousas xa que non son capaces de contraargumentalo (múltiples arkhés que, por agregación, darían lugar ás distintas cousas; así non se van obrigados a contradicir a Parménides pero daban conta da pluralidade das cousas e do cambio, do devir).. Así é que  Parménides é quen provoca o abandono das posturas monistas.

 Como explicamos nas clases, a súa repercusión posterior considérase, principalmente, pola súa influencia en Platón e, neste sentido debemos destacar os seguintes filósofos presocráticos: 

Heráclito: A idea do fluír peremne: todo está en movemento, a realidade é continuo devir. Todo cambia, nada permanece estático no seu ser; defensor da mobilidade e do cambio. BASE DA CONCEPCIÓN PLATÓNICO DO MUNDO SENSIBLE.

 A REALIDADE é A harmonía de contrarios, posible grazas ó logos ou razón universal que o rexe todo no universo, esta concepción da mobilidade fundamentada na estrutura contraditoria da realidade considérase DIALÉCTICA e, por tanto, predecesora do IDEALISMO DIALÉCTICO DE HEGEL e do MATERIALISMO DIALÉCTICO DE MARX.

 

É o filósofo da permanencia e da inmutabilidade do ser, negando o que os sentidos nos parecen dicir, que as cousas cambian e varían. BASE DA CONCEPCIÓN DO MUNDO DAS IDEAS PLATÓNICOS. 

  ENTREGA DA RAZÓN ÓS 2 GRANDES PRINCIPIOS DA LÓXICA.

 

Parménides e Heráclito influíron notablemente na orientación dos filósofos posteriores:

- Con Parménides quedou establecido o principio segundo o cal do nada, nada pode xurdir (do NON-SER non pode xurdir O SER). Por conseguinte, se algo existe debeu existir sempre algo.

- Por parte de Heráclito, mantívose a idea do cambio e da mutación.

 

Difícil intento de conciliar as aportacións de Parménides e Heráclito. Introdución do Nous ou intelixencia ordenadora, base da idea do DEMIURGO PLATÓNICO.

ESCOLA PITAGÓRICA:
Terán influencia na concepción dual do ser humano de Platón (dualismo antropolóxico) e na súa concepción do coñecemento como purificación da alma. Tamén na importancia das matemáticas.

 

ESENCIA:  Modo de ser permanente ou constante. Emprégase para referirnos ao conxunto de propiedades sen as cales unha cousa deixaría de ser o que é, e que identifica a esa cousa con outras da súa mesma clase ou especie (Ex.: a natureza humana). Neste caso a natureza ven significar o que son as cousas. EXEMPLOS: a esencia das cousas para os distintos presocráticos; AUGA, para tales;...

 

ACCIDENTE:  É un concepto metafísico procendente da filosofía aristotélica, que designa as determinacións da substancia que poden cambiar permaneciendo ésta. 

O tamaño, a posición no espazo, o peso… nas cousas para os milesios eran accidentais.

 

ESENCIA:  Modo de ser permanente ou constante. Emprégase para referirnos ao conxunto de propiedades sen as cales unha cousa deixaría de ser o que é, e que identifica a esa cousa con outras da súa mesma clase ou especie (Ex.: a natureza humana). Neste caso a natureza ven significar o que son as cousas. EXEMPLOS: a esencia das cousas para os distintos presocráticos; AUGA, para tales;...

 

ACCIDENTE:  es un concepto metafísico, procedente da filosofía aristotélica, que designa as determinaciones da substancia que poden cambiar permaneciendo ésta. 

O tamaño, a posición no espazo, o peso… nas cousas para os milesios eran accidentais.

 

ESENCIA:  Modo de ser permanente ou constante. Emprégase para referirnos ao conxunto de propiedades sen as cales unha cousa deixaría de ser o que é, e que identifica a esa cousa con outras da súa mesma clase ou especie.

 

ACCIDENTE:  É un concepto metafísico procendente da filosofía aristotélica, que designa as determinacións da substancia que poden cambiar permaneciendo ésta. 
FALTA A RELACIÓN SOLICITADA: 7