Kokapena

          Etapa: DBHko 1. Maila.

          Non: Ballonti institutuan, Portugalete hiribildu noblean. Tutoretza ordua.

          Noiz: 2021eko abenduren 16an.

          Nor: Irakaslea eta ikasleak.

 

Deskribapena

Itsasnerekin noa goizeko 8:05etan bere tutoretza saiora, institutuko talderik gatazkatsuena dela abisatu dit. Talde honek arazo asko ditu eta tutoretza saioak potenteak izaten dira. Hainbat dira saioan landu diren puntuak:

-       Musukoa txarto jantzita eramateagatik, bigarren abisuan parte bat jartzen diete, Itsasnek oraingo saioan bi parte banatu ditu. Aurreko egunetako parteak jaso ditu ere, gurasoek sinatuta.

-       Aurreko egun batean ikasle batzuk beste irakasle batek esandakoari barre egin zioten, Itsasnek honelako portaerak zein txarto dauden azpimarratu du.

-       Aurten, DBH 1.mailako ikasle guztiek ordenagailu eramangarri bat jaso dute dohainik Hezkuntza Sailetik. Gurasoek ordenagailua puskatzekotan, ordainduko dutenaren konpromisu orria sinatu behar dute. Oraindik guraso batzuen orriak jasotzea falta zaio Itsasneri. Orain arte ikasle batek ordenagailua puskatu du. Ordenagailuari tratu ona ematea beraien ardura dela gogoratu die. Sarrera pasahitza gogoratu behar dutela eta kargatuta ekarri behar dutela gogoratu die.

-       Klasean badago egutegia eguneratuta izateko ikasle arduraduna, honi hilabeteko txantiloia eman eta azterketa eta lanak entregatzeko datak apuntatzea eskatu dio. Bere ardura dela gogoratu eta kortxoan zintzilikatu dezala esan dio.

-       Aurreko ostiralean, bi klase artean libre geratzen diren bost minutuetan, ikasle batek buruarekin atearen kristala jo zuen nahita. Itsasnek beste klase kide batez edo batzuez behartuta egin zuela uste du, baina inork ez dio gertatutakoa kontatzen. Beraz, era anonimoan, ikasle bakoitzak denbora tarte horretan gertatutakoa orri solte batean idaztea eskatu die, gertatutakoa argitzeko intentzioarekin. 

Gela honen irakasle guztiek zuzendaritza taldekoekin batera adostu dute bost minutu libre horietan gela ez ustea, hau da, klasea bukatzen duen irakasleak ez du gela utziko hurrengo irakaslea han egon arte, eta ikasleak debekatuta daukate gelatik irtetea.

-       Klasean armairuak dauzkate giltzapean liburu eta gauza pertsonalak gordetzeko, hainbat ikaslek giltzarrapoaren giltza galdu dute. Eskolazaina deitu du tutoreak, aliketa handi batekin giltzarrapoak askatzeko.

 

Klasea hasi eta bost minututara ikasle bat gelatik kanporatu du irakasleak. Ikaslea tontakeriak esaten zegoen etengabe eta irakasleari ez zion kasurik egiten. Jarrera hau ohiko da ikasle honetan.

 

Beste bi ikasle lo geratu dira saioaren bitartean. Tutoreak ez ditu esnatu. Oso disruptiboak omen direlako, eta behintzat horrela ez dutelako molestatzen. Portaera hau ohikoa izaten da goizeko lehen orduetan.

 

Tutoretza saioetan ere classroom, gmail, google, word eta powerpoint nola erabili dezaketen azaltzen die tutoreak, ikasleak ez baitira oso trebeak eta zailtasunak izaten dituzte bidaltzen dizkieten lanak egiteko.

 

Azken bost minutuetan institutuko orientatzaileak eskainitako tutoretza planeko ariketa bat aurkezten du irakasleak, ez dute egoteko denborarik izan.

 

Tutoreak bi astetik behin ordu bateko bilera dauka DBH 1.mailako beste tutore eta orientatzailearekin. Orientatzaileak tutoretza plana azaldu eta materialak eskaintzen dizkie.

 

Analisia

Tutoreak taldearen arazoei aurre egitea ondo dagoela uste dut. Erosoagoa litzateke orientatzaileak eskainitako tutoretza planaren ariketak egitea.

Tutoreak irakasleenganako interesa demostratzen du portaera honekin. Gatazkak konpontzeko intentzioa ikasleek ondo jasotzen dute. Irakaslearen helburua talde giroa hobetzea da, taldearen loturak sendotzeko.

Hala ere, irakaslearen jarrera haserre dagoen ama baten modukoa izan da, errieta botatzen egon da ia ordu osoa.

 

Balorazioa
Tutorea taldearen faltak eta beharrak identifikatzen saiatzen da. Beti laguntzeko prest. Baina astean ordu bete baino ez hainbeste gauzetarako?

Irakasleek ez daukate formakuntza nahikoa arazo serioak dauzkaten ikasleekin tratatzeko.

Tutorearen papera errieta botatzea baldin bada, ez du ikasleen konfiantza izango, ez da beraien bidelagun izango, eta nekez lagundu ahal izango ditu.

Irakurritako testuetan garrantzia handia ematen zaio irakasleen lanari nerabeen nortasuna garatzen laguntzaile izateari, baina honelako gatazka giroetan, nola?

·       Etapa: DBH (3.maila)

·       Non? Tolosako Herrikide ikastetxean, fisika eta kimikako ikasgaian. 

·       Noiz? Fisika eta kimikako ikasgaiko klaseetan. 

·       Nor? Fisika eta kimikako irakaslea eta DBH 3.mailako 24 ikasle. 

 

2.DESKRIBAPENA

3.DBHko ikasleak “askotariko adimenak lantzeko ulermen-proiektua” egiten ari dira. Ikastetxeko zientzietako irakasleek diseinatutako proiektua da eta proiektuan adierazita dago ariketa bakoitzean zein adimen lantzen diren (adimen linguistikoa, adimen kinestesikoa, adimen naturalista, adimen traszendentala, adimen interpertsonala, adimen interpertsonala, adimen espaziala, adimen musikala eta adimen logiko-matematikoa). Proiektua oso polita eta dinamikoa da eta ikasleek gustoko dute. 

Praktiketan egon naizen egunetan, abenduak 9tik 22ra ikasleak eredu atomikoei buruzko Fisika eta Kimika DBH3 Santillana liburuko 3.gaiko atomoei buruzko 16 ariketak egiten aritu dira. Metodologiari dagokionez, ikasleak, taldetan kokatuta egiten aritu dira ariketak egiten eta hori egokia iruditzen zait, ikaskuntza kooperatiboa eta talde lana sustatzen direlako. 

Nabaritu dudana da, talde lana ez dela modu egokian gauzatzen eta erritmo ezberdintasuna dagoela. Ikasle batzuk beste batzuk baina askoz azkarrago doaz eta ikasleak bata bestei ariketak egiten irakatsi beharrean azkarren doanari ariketak besterik gabe kopiatzen dizkiote, egiten ari direna ulertu gabe. Beraz, 2.LPan ikasi dudan talde-lan egitura erabiltzen da klasean baina ez behar bezala. Taldeka jartzea ez da nahikoa ikasleek modu kooperatiboan ikas dezaten, ikasleen arteko kooperazioa sustatu behar da, horretarako estrategia didaktiko espezifikoak baliatuta. Era berean, iruditzen zait, hiru aste luzeegiak izan daitezkeela talde lanean egoteko, errazagoa baita modu honetan ikasleak ikasgaiaren haria galtzea. 16 ariketa dira, segidan egiteko gehiegi iruditzen zaizkit. Hau da, hiru astez egiten aritu dira ariketa hauek, zuzendu gabe eta ondoren zuzendu egin dituzte.

3.IRTENBIDEA

Egoera honi irtenbidea bilatzeko, egokia izango litzake 1-2-4 egitura kooperatiboa erabiltzea. Demagun, ikasleek A, B, C eta D ariketak egin behar dituztela. Lehenengo urratsean (1), bakoitzak bere mahaian A ariketa nola egiten den pentsatu eta egin behar du. Denbora apur bat pasatzen denean, albokoari erantzuna erakutsi, bien artean eztabaidatu eta elkarrekin ebatziko dute ariketa. Parekoek, bitartean, gauza bera egingo dute (2). Eta azkenik, bikote batek besteari ariketa erakutsiko dio, elkarren artean eztabaidatuko dute, eta erantzun bateratua bilatu beharko dute A ariketarako (4). Horren ondoren, gauza bera egingo dute hurrengo ariketekin. Horrela eginez gero, ikasle guztien parte hartzea eta aldibereko elkarrekintza lortuko ditugu. Egitura hori izango da egokiena gauza berriak ikasteko. Zergatik? Talde bakoitzean badagoelako norbait gainerakoek uler dezaten lagun dezakeena. Hau da eskola inklusiboa behar da eta ikasle guztiek, ezberdinak izan arren, ikaskideek egiten dituzten ekintza berberak egin behar dituzte, guztiek batera. 

Bestalde, irakasleak gehiago gainbegiratu beharko lituzke taldean suertatzen diren elkarrekintza sozialak eta baita langai diren eduki zientifikoen eztabaidak ere, bi ikaskuntzak optimizatzeko helburuz. 

Azkenik, komenigarria iruditzen zait, ikasleak ariketak egin ahala irakaslearekin zuzentzen joatea. Hau da, talde-lana ariketen zuzenketekin tartekatuko nuke. Modu honetan, irakasleak nabaritu ahal izango du hobeto zein ikasle dauden galduta, ondoren lagundu ahal izateko. Ikasle batzuk jadanik nahiko galduta zeuden (hizkuntza zailtasunak, ulermen zailtasunak) eta komenigarria da ahalik eta azkarren nabaritzea irakasleak hau. 

 

Testuinguru horretan, gaur azalpenak ematen ari zen taldea, industrializazio garaiko gizarte klase ezberdinak azaltzen ari zen, eta langile klaseak bizi zituen injustiziak aipatzerakoan, irakasleak gaur egungo adibide batekin  konparatzeko baliatu du momentua, ikasleek garaiko egoeran ematen ziren ezberdintasunak ulertze aldera. Gaur egun Covid ziurtagiriak eragiten duen segregazioa gelaratu du, norbere gorputzarekin zer egin norberak erabakitzen duela eta covid ziurtagiria giza eskubideak urratzen dituen elementutzat jarri du eta ikasleak xaxatu ditu ea injustizia honen gainean zer iritzi zuten jakiteko. Hurrengo minutuetan eztabaida edo debate oso interesgarri bat eman da gelan, non ikasleek parte hartze handia erakutsi duten eta norberaren iritzia eman ahal izan duten, beti ere iritzi horiek arrazoituz. Beraz, irakasleak bikain aprobetxatu du momentua eta ikasleak errealitatearen gainean hausnartu eta iritzia arrazoitzera bultzatu ditu. Horretaz gain, esan die, horrelako injustiziak ezin direla eta gizartean parte hartzera eta eragitera bultzatu ditu, eurak ere gizartearen parte direla ikusaraziz; besteen iritzia, bizitza eta hautuak errespetatu beharra dagoela ere adierazi du. Minutu gutxi batzuk izan dira eta ondoren klasea ematen jarraitu dute.

Gertaera honen aurrean, lehen aldia izan da irakasle bat ikasleei gizartearen parte direla eta bertan eragitera bultzatzen ikusi dudana. Alde horretatik, nolabaiteko harridura eragin dit, eta pozgarria izan da ikasleek nola erantzun duten ikustea parte hartze handia egon baita minutu horietan; batez ere, esango nuke errealitatearekin lotzeak eragin duela hori, ikasleak euren gertuko gai bezala ikusi baitute. Bestetik zalantza pare bat ere sortu dizkit, hasiera batean, iruditu baitzait irakasleak soilik bere interesak erakusteko sortu duela eztabaida, gerora konturatu naiz ordea, kontrako jarrerak ere bultzatu dituela ikasleak euren iritzia ematerako orduan. 

Teoriarekin lotzerako orduan, hainbat gauza azpimarratuko nituzke gela honetan eta pasarte honetan. Hasteko kulturarteko hezkuntzari erreferentzia eginez, ikasleen arteko kooperazioa eta elkarlana bultzatzen dela esan daiteke, talde lanak egiten baitira eta gainera, berdinen artean eramaten da klasea aurrera; hau da euren arteko laguntza eredua dela esan daiteke nire ustez. Eskola inklusiboaren aldetik begiratuz ere, ikasle denek hartzen dute parte, bakoitzak bere erritmo eta moduak ditu gaiaren bere zatia prestatzeko, baina guztiek prestatu eta parte hartu behar dute aurkezpenak egiterako orduan. Digitalizazioaren erabilerari dagokionez, kasu honetan informazioa bilatu behar izan dute ikasleek, baina ondoren klasean soilik irakasleak ematen dio erabilera, esaten dutenaren gaineko irudiak bilatzeko; nire ustez, hemen ikasleek eurek bilatu beharko lituzkete gainontzeko ikasleei erakusteko irudiak ere. Eta azkenik, ikaste-irakaste prozesuak kontuan hartuz gero hainbat gauza aipatu daitezke: hasteko, ikaslea ikasketa prozesuaren erdian kokatzen da, klasea aurrera eramanaz, hau da, metodologia aktibotzat hartu daiteke. Bestetik, egungo gaiak klasera eramaten asmatu du irakasleak, eta gainera gai horren aurrean hausnartzera eta ikuspegi kritikoa izatera bultzatu ditu. Eta azkenik, irakaslearen rola azpimarratuko nuke, ikasleen gidari eta bidelagun kokatu baita; euren azalpenak ulertarazi eta azalpenak emanez. 

Gertatu dena aztertuz, uste dut irakasleak bete betean asmatu duela egoerari probetxua atera eta klaseko minutu batzuetan ikasleak lanerako eta hausnarketarako jartzen. Nire ustez ordea minutu gutxi batzuk soilik izan dira eta gaiarekin jarraitu beharrean, aprobetxa zezakeen egungo gizartearen eta errealitatearen klase ezberdinak aztertu eta hausnarketa zein kritika sakon bat egiteko. 

Lehenengo mailako klase honetara joan nintzen hurrengoan ikasle honen ohiko jarrera ikusteko aukera izan nuen. Klasea hasi bezain pronto zutik jarri eta klasea moztu zuen, ez zitzaiola klasea interesatzen eta irakasleari isilik egoteko aginduz. Irakaslea saiatu zen modu lasai eta atsegin batean berarekin hitz egiten baina ez zuen funtzionatu. Hamar minutu galdu ondoren ikasle honek irakasleari eskatu zion klasetik kanporatzea, zaintza gelara joan nahi zuela (egunero egoten da hor, klasetik kanporatzen dutenean) eta irakaslearen ezezkoa jaso bezain pronto aterki bat hartu eta armairu bat astintzen hasi zen kanporatua izan zen arte (zaintza gelara bidaltzeko parte bat jaso behar da). Horrelakoa da bere  portaera egunero, baina irakasle batzuekin okerrago eramaten denez klasean geratzen da hau oztopatzeko (kasu hauetan zuzendaritzatik etorri behar dira zaintza gelara eramateko). Kasu hau behin eta berriz aztertzen dute ikastetxean, ikasle honi laguntzeko eta bere klasekideek egoera hau egunero ez sufritzeko asmoarekin. Bere klasekideek egunero 5-15 minutu (edo kasu batzuetan gehiago) galtzea ez da bidezkoa, eta batzuk gaizki pasatzen dutela nabari da (oso gazteak dira eta batzuk beldurtzen dira portaera honen aurrean). 

Jakin dudanez bere amarekin maiz elkartzen dira bilerak izateko eta irtenbideak bilatzeko, laguntza psikologikoa jaso du, irakasleak berarekin elkartu dira hitz egiteko eta irtenbideak bilatu dira irakasleen bileretan. Momentuz ez da ezer lortu, eta ikastetxetik proposatutako etxez etxeko laguntza (irakasle espezializatu bat egunero bere etxera joatea ordu gutxi batzuk emateko) ukatu dute hezkuntza sailetik. Beste bi irtenbide aztertzen ari dira: bere ordutegia murriztea edo beste ikastetxe batera bidaltzea. 

Pena ematen dit horrelako egoerak ematea eta hain gazteak diren pertsonak hainbeste sufritzea, baina pozten nau horrelako egoera gogor baten aurrean egotea ikasi ahal izateko eta esperientziak bereganatzeko. Egoera hau ia egunero bizi dut nire lehenengo praktikaldi honetan eta orokorrean pena sentitu dut, pena ikasle honen egoeraren aurrean, pena bere klasekideen ezin ezer eginaren aurrean eta pena irakasleen inpotentziaren aurrean. Egoera honek hainbat galdera sortu dizkit, zer egin honelako egoera baten aurrean?; zeintzuk dira dauden irtenbideak?; Zein da egokiena?; Galdera hauek irakasleekin ere planteatu ditut eta asko hitz egin dugu gai honen inguruan, baina ez dago konponbide erraz bat. Deigarria iruditu zitzaidan zuzendaritzako irakasle batek esan zidan esaldi bat: “Kasu hau niretzat porrota bat izan da, ezin konpondu izana”.

Kasu hau teoriarekin lotzean behaketa taularen hainbat puntu bete ditut:

·         Hezitzaileek ikasleei eskatzen zaien elkarbizitzarako ahalmena erakusten dute. Kasu honen aurrean sinpatia, enpatia, errespetua eta beste pertsonekiko interesa eta errespetua erakusten dutelako. 

·         Argi dago ikasle honek behar bereziak dituela eta gelan beste bat bezala egoteko interesa dago, baina gertatu daiteke klasetik atera behar izatea guztion onurako. Inklusioa emateko esfortzu handia egiten ari dute ikasleek, irakasleek eta ama. 

·         Talde kohesioa bilatzen da. Talde dinamikak egiten dira giro atsegina sortzeko eta talde lanean aritzea eraginkorragoa dela erakusteko. Ikasle honek talde lanetan eta patiora ateratzerakoan “landa praktikak” egiteko animatuagoa eta lasaiago egon da. 

·         Hezkuntza sistemaren erdigunean pertsonak daude, bere osotasunean eta modu integralean aintzat hartuz. Kasu bakoitza indibidualki aztertzen da eta bakoitzaren errealitatea, beharrak eta motibazioak kontuan hartzen dira. Azaldutako kasua eskolan ikasturte honetan gehien aztertu dena izan da.

 

Behin baino gehiagotan pentsatu dut kasu honen inguruan eta uste dut laguntza psikiatrikoa beharrezkoa dela kasu honetan. Uste dut pertsona hau oso galduta dagoela eta laguntza profesionala beharrezkoa duela. Familiaren onarpena, irakasleek laguntzen jarraitzea, ikasleek bere jokoetan ez sartzea (gutxi batzuk barre egiten dute bere portaeraren aurrean, kurtso hasieran gehiagok jarraitzen zuten bere jokoak) eta denborarekin espero dut bere egoera hobetzea. Hala ere, beste egonaldi bat izango dut aurrerago eta espero dut kasu honen hobetzea ikustea eta ahal bada hobetze horretan partaide izatea. 

Olentzero bezperetan, atsedenaldian, DBH1eko ikasle batzuk hurbildu zitzaizkidan atsedenaldian. Abenduaren 22an egun berezia izaten dela kontatu zidaten, ekintza nagusia Olentzero etortzen dela azaldu zidaten. Bromatan esan nien honez gero beraiek guztiek jakingo dutela Olentzero nor den eta barrezka erantzun zidaten baietz, baina ohitura hori zela eta halaxe egiten zutela urtero. 

Horrela genbiltzala, ikasle haietako batek kontatu zidan bere esperientzia propioa Olentzerorekin, eta zer pentsatua eman zidan: 

Kontua da ikasle honen etxean ez dutela Olentzerorik ospatzen. Zalantza posibleak burutik kentzeko: bi gurasoak euskaldunak dira. Bada, hiru seme-alaba dituzte, hirurak ikastola honetan ari dira: nagusiena DBHn, bigarrena LHn eta txikiena haur hezkuntzan. Nagusienak kontatu zidan nola ikastolara Olentzero etortzen hasi zenean, berak gogoratzen zuela ez zekiela nor zen “tipo” hori. Ez zuela ezagutzen istorioa eta bere ikaskideei esaten ziela hori ez zela benetakoa. Eskolan “bronka” bota omen zioten hori esateagatik eta geroztik, urtero, Olentzeroren bueltako ekintzetan parte hartu behar izaten duela, nahiz eta berak horretan ez duen sekula sinistu. Eta kuriosoa da: LHn dagoen ahizpak ez dezan berak bezala “gaizki pasatu” esaten omen dio egiteko itxura eta lagunei ez esateko Olentzero ez dagoela. 

Lehenengo harritu ninduena izan zen ikasle haren familian Olentzero ez ospatzeko hartutako erabakiak, euskaldunon artean bereziki bultzatzen saiatzen garen sinesmen bat edo erritual bat delako. Gogoz geratu nintzen hori jakiteko. 

Bestetik, ez nuen ulertzen zergatik derrigortu behar zuen ikastolak ikasle hori Olentzeroren erritual horretan parte hartzera, ez bazuen horretan sinisten. Eta hortik beste galdera bat sortu zitzaidan: beste kultura bateko pertsonaia batean sinisten duen ume bat balitz zelan jokatuko lukete? Noraino derrigortu dezakegu ume bat sinisten ez duen usadio baten parte izatera? 

Ane Ablanedok bere elkarrizketan aipatzen du heziketak librea izateko liberadorea izan behar duela, eta heziketari kendu behar zaiola “bestea” eraldatu nahi izate hori. Horren ordez ikasleari askatasunerako tresnak eman behar dizkiogu, gizarteak ez dezan baldintzatu. Kapaza izan behar da askatasunean (jarrera aldetik) bizitzeko, eta horretarako heziketa emantzipatzailea eman behar diogu. 

Identitateari loturik, hausnarketa txiki bat: “Educación Intercultural e inclusiva” txostenean aipatzen du, jatorri atzerritarreko ikasleei identitate anitzak garatuz “hemengoak” sentiaraztea ahalbidetzen diela. Iruditzen zait ikasle guztiengan landu beharreko zerbait dela hori. Azken finean, beraiek aukeratuko dute zer izan. Zer da euskaldun izatea? Gaur egun, zer da “hemengoa” izatea?

Bestalde, badakit Ikastolaren helburu nagusietako bat dela euskararen eta euskal kulturaren sustatzea. Guztiz ados nago horretan, euskal identitate bat garatu behar badugu, haren oinarrian euskarak behar duela pentsatzen baitut eta, gaur-gaurkoz, ez dago horren zantzurik. baina kulturarteko hezkuntza ere funtsezkoa da ikasleek aniztasunean bizitzen jakin dezaten. Uste dut azken 50 urteotan lortu denari begia kendu barik eta Kultura modernoak sortu dizkigun kontraesanei elkarrekin egin behar diegula aurre.  Eta horrekin lotzen dut kultura aniztasunaren gaia, kulturarteko hezkuntzarena: Joseba Azkarragak badio ama-kulturarekiko atxikimendu sendoak eta erro seguruek ematen dutela desberdinak diren besteekin beldur barik harremantzeko aukera.  Baina iruditzen zait Sarasuak dioen “jarraipena”ri eutsi nahian zelan “ireki” ez dugula asmatzen batzutan. Pentsatzen dut komunitate moduan (eskola-guraso-jendartea) badugula zereginik horretan.

Beraz: zenbateraino derrigortu behar dugu sinisten edo nahi ez duen paper bat betetzera?  Halakoetan, nire ustez, tutoreak familiarekin eta ikaslearekin hitz egitea litzateke egokiena, denen artean erabakitzeko zelan jokatuko duten (beraien hautua errespetatzeko, Olentzeroren bueltan ezer ez ospatzearena eta, bestetik, gainontzeko ikasle sinestunen ilusioa ez zapuzteko). 

 

-      Etapa: Lanbide heziketa

            Non? Tolosako Inmakulada Lanbide Ikastolan

                        Farmazia eta parafarmaziako teknikaria zikloa (1. maila)

-      Noiz? 2021eko abenduaren 14an, Farmazia Produktuen Banaketa moduluaren orduan

-      Nor? Farmazia Produktuen Banaketa moduluko irakaslea, gelako tutorea eta lan talde bat

 

KONTESTUAN JARTZEKO

Tolosako Inmakulada Lanbide Ikastolak duen lan metodologia azalduko dut. Ikastolak metodologia aktiboak bultzatzen ditu. Ikasleek 3ko edo 4ko taldetan egiten dute lan, eta kurtsoa ez dago ikasgaika antolatuta, erronkaka baizik. Hau da, modulu desberdinak definituta dauden arren (Anatomia, Farmazia Bulegoa, Laborategiko Oinarrizko Eragiketak, Farmazia Produktuen Banaketa…), arlo guzti hauek biltzen dituzten proiektuka lan egiten da, disziplinartekotasuna landuz. Ikasleei erronka bat planteatzen zaie, hots, amaieran zer lortu behar duten azaltzen zaie, eta ikasleek hori lortzeko behar duten guztiaren informazioa biltzen eta behar diren ekintzak gauzatzen joaten dira, irakasleen laguntzaz. 

 

GERTATU DENAREN DESKRIBAPENA

Gertatutakoa honakoa izan da. Talde bat eztabaidan ari zela ohartu ginen irakaslea eta ni, nahiko ozen, beste taldeetako ikasleen atentzioa ere deituz. Zirudienaren arabera, taldekide bat (Ander deituko diogu) beste hiru taldekideekin ezadostasunean zegoen. Bat-batean ikasle hau zitutu, beste taldekideetako bat ohiuka iraindu eta gelatik irten zen, irakaselari bere atzetik irteteko denborarik eman gabe. Orduan irakaslea taldearegana hurbildu eta hauek pasatakoa azaldu zioten. Kontua da lan baten entrega zutela egun horretarako, eta Anderrek berari zegokion zatia ez zuen egin, eta taldeko beste kideek egin behar izan zuten. 

Tutoreak esku hartu zuen egoera konpontzeko. Hasteko talde guztiarekin Bildu zen eta gertatutakoa azaltzeko eskatu zien, bi bertsioak entzun ahal izateko. Bilera honetan, ordea, berriro ere eztabaidan hasi eta Ander gelatik atera eta etxera joan zen. Hurrengo egunean tutorea lehenengo Anderrekin bakarka bildu zen (nik ez nuen elkarrizketa hau entzuteko aukerarik izan), eta egoera lasaitzea lortu zuen. Gero talde osoarekin Bildu ginen eta gatazkari amaiera ematea lortu zen. Konpromezu batzuk hartu ziren, eta idatziz jarri. Hauek betetzen ez dituenak ondorio batzuk izango zituela erabaki eta ondorio hauek taldekideen artean adostu zituzten.

 

ANALISIA

Ikusi dudanez, eta beti gertatzen den moduan, ikasle guztiek ez dute erritmo bera, batzuek erraztasun handiagoa dute eta beste batzuek laguntza gehiago behar dute. Ikasle batzuek gai batzuetan gehiago aportatu dezakete eta beste batzuek beste batzuetan. Horregatik irakasleak talde heterogeneoak sortzen saiatzen dira. Baina arazo bat somatu dut. Beti dago ikasleren bat besteek egindakoaz aprobetxatzen dena, lan gutxi egin eta besteen lanaz baliatzen dena. Oso ongi dago metodologia aktiboak aplikatzea, eta ikaslea bihurtzea bere ikaste prozesuaren parte, eta argi dago talde lana bultzatzea ezinbestekoa dela. Baina ikusi dudanaren arabera, ikasle askok ez dakite taldean lan egiten. 

Nik gatazka honetan bi arazo nagusi ikusten ditut. Taldekide batek lanik ez duela egiten, eta gatazkak kudeatzeko dituzten zailtasunak. Lehenengo arazoari dagokionez, este ikasle baten pasartea irakurrita, bat nator berekin denen parte hartzea bultzatzen duten dinamikak aplikatu behar direla gelan. 1-2-4 dinamika egokia iruditzen zait, hasieran bakoitzak lan indibiduala egin behar baitu, eta era honetan talde guztiaren inplikazioa bermatzen da, eta ikasleen lan egiteko ohitura bultzatu. Beste aukera egoki bat, gelan aplikatu ez dena ni han egon naizen bitartean, baina bai azaldu didatena, adituak sortzea izango litzateke. Taldekide bakoitza gai zehatz batean aditu bihurtu genezake, gero gai hori beste kideei azaltzera behartuz, eta guztien parte hartzea bermatuz.

Bigarren arazoari dagokionez, esan bezala gatazkak kudeatzeko arazoak dauzkate ikasle askok. Gure lana da irakasle bezela hori nola egin erakustea. Taldean lanean jakitea ez da ondo organizatzea bakarrik, komunikazio egokia mantentzea ere ezinbestekoa da. Etorkizunera ondo egokitutako pertsonak hezi behar dira, lan munduan beste pertsonekin modu egokian lan egiteko gai direnak. 

Ikastolak konpetentzien garapenari garrantzia handia ematen dio. Zeharkako gaitasunak ere ebaluatzen dituzte kurtso osoan zehar, hau da, pentsamendu kritikoa, kooperatibotasuna, pertseberantzia… baina nire iritziz, 3 aste hauetan ikusi dudanaren arabera, tresna gutxi eskaintzen zaizkie ikasleei hauek landu ahal izateko. Irakasleak kontrol talde bakoitzaren dinamika eta erritmoaren kontrol zorrotzago bat eraman beharko luke. Baina irakasleek horretarako denborarik ez daukatela ikusi dut. Lan asko dago egiteko oraindik arlo honetan.

-      Etapa: Lanbide Heziketa

-      Non: Lea Artibai Ikastetxea S.Coop. – GGZZ arloko bulegoa

-      Noiz: Abenduak 14, asteartea

-      Nor: Amaia (2AFIko tutorea + GGZZ arloko irakaslea), Arantzazu (1AFIko tutorea + GGZZ arloko irakaslea), Irune (GGZZko irakaslea) eta ni (praktikaria)

Nik Markina – Xemeinen kokatuta dagoen eta eskualdean ospe handia duen Lea Artibai Ikastetxean praktikak egiteko aukera izan dut, eta oso gustura egon naiz, Batxilergoan eta Lanbide Heziketan praktikak egiteko eta bi mundu ezberdin ikusteko aukera izan dudalako.

Nire tutorea, nire Batxilergoko irakaslea, Arantzazu izan da eta berarekin Batxilergoan Enpresaren Ekonomia eta Gizarte Zientziei Aplikatutako Matematiken klasetara joateko aukera izan dut. Horrezgain, Lanbide Heziketan Goi Mailako Administrazio eta Finantzen lehen mailakoen tutorea ere bada, eta tutoretzetan parte hartzeko aukera izan dut. Goi Mailako Administrazio eta Finantzen Lanbide Heziketan, lehen eta bigarren mailatan ematen ditu klaseak, hain zuzen, ikasgai hauek: Giza baliabideak eta erantzukizun sozial korporatiboa, Enpresa simulatua, Giza baliabideen kudeaketa, Logistikako eta merkataritzako kudeaketa eta Finantza kudeaketa. Niretzako berarekin egin ditudan praktikak oso baliagarriak izan dira, azken finean, Batxilergoko irakaslea izan edota Lanbide Heziketakoa izan, etapa desberdinetan ezberdintasunak daudela ikusteko aukera izan dudalako. 

Lehen egunean, ikasleen aurrean aurkeztu nintzen eta ikasleekin hartu emanean elkarrekin jarduten aritu gara praktikaldi guztian. Egia esan zorte handia izan dut, urtebetean ikastetxe honetako Idazkaritzan lanean nago eta ikasle asko aurretik ezagutzen nituen, baita beraiek ni ere eta uste dut iada elkarrekiko konfiantza edo elkar-ezagutza bat badugula aurreragotik. Lehen egunetik Arantzazurekin irakasle rola praktikan jartzeko aukera izan dut, irakasle mahaian jarrita klasea behatzeko aukera izateaz gain. Ikasleei dagokionez, gehienak Lea Artibai eskualdekoak dira, baina badaude inguruko eskualdeetako ikasleak ere Durangaldea, Busturialdea, Debabarrena… eta ikastetxe oso euskalduna da.

Klasean behatzen nengoen bitartean, tutoreak gelarekiko eta ikasle bakoitzarekiko zuen bere ikuspuntua ematen zidan eta askotan nik behatutakoarekin gauza bera ikusten nuen, bakoitzaren alderdi onak eta txarrak, gelaren inpresio orokorra... 

Abenduaren 14an, asteartea, bigarren orduan ez geneukan klaserik. Ordu libre hau GGZZko arloan hurrengo egunetarako edo orduetarako klaseak prestatzeko, ikasleentzako materiala ateratzeko, hitz egiteko... aprobetxatzen genuen. Bapatean, Irune (Kontabilitate eta fiskalitateko irakaslea) sartu zen atetik oso haserre, paperak galduta eta Amaia, Arantzazu eta ni harrituta gelditu ginen. Ordu horretan, kontabilitate eta fiskalitateko berreskurapena edo nota igotzeko aukera zuten 2AFIko ikasle batzuk eta irakasleari gelara sartzean esan zioten taldean erabaki zutela ostiralean egingo zutela, berreskurapena momentu horretan eginda ez zuela inork ere aprobatuko eta. Irakasleak galdetu zien ea adostasun horren berri berreskurapena egin behar zuten ikasle guztiek zekiten, eta baietz erantzun zieten hiru-lau ikaslek. Irakasleak horren aurrean erantzun zien ez zegoela guztiz konforme gertatutakoaz, Teams bidez beste edozertarako berarekin kontaktuan jartzen diren bezala hori jakinarazteko ere jarri ahal zirela, eta hain berandu abixatzeak molestatu egiten ziola. Guregana etorri zen zer egin behar zuen galdetuz, oso haserre zegoela eta, baina beno, nahiago zuela berreskurapena ondo ikasita egitea, ez baitzegoen hau gainditzeko aukera gehiagorik eta beraien esku gelditzen zela Zikloa errepikatzea edo praktika barik gelditzea, hau gainditu ezean eta. Goi Mailako Administrazio eta Finantzen Lanbide Heziketan bi modalitate daude: akademikoa eta duala. Berreskurapenera etorri behar ziren bi ikasle dualekoak ziren eta hauek egun batzuetan enpresara joaten direnez etxetik, plataforma bitartez, beraien kontura segitzen dituzte egun horietako materiak. Kontua da, gela honetan hiru-lau ikasle alfer xamar daudela, praktiken lehen egunetik igarri nien eta tutoreak ere esan zidan, eta beraien kabuz erabaki zutela egun honetako lehen orduan azterketa atzeratzea. Lau irakasleok flipatzen geunden zeren Irunek esan zigun, dualeko bi ikasle hauek gelan aurkeztu zirela, beraien enpresetatik irten zirela berreskurapena egitera etorteko eta suposatzen zela bazekitela atzeratu egin zutela. Ba ez zen horrela izan, gela honetan ikasle batzuk oso finak dira eta beste batzuk oso trebeak baina alferrak ikasteko orduan, eta beraien artean adostutako zerbait izan zen besteei ezer esan barik. Hori dela eta, Irunek erabaki zuen dualeko ikasleek eta egun horretan gainditzeko gai ikusten ziren ikasleek azterketa egunean bertan egiteko aukera ematea eta horrelaxe egin zuten, eta besteei otsailera atzeratzea, esanez horren arabera joango zirela praktiketara, irakasleari gezurra esatearren eta ikaskideei ezer esan gabe gela osoari zegokion erabakia hartzearren. Egia esan, irakasle denen eta ikasle denen artean oso harreman ona eta estua dago ikastetxean, baina egun horretan Irune tentsioan eta oso haserre zegoela ikusi nuen, ikasle batzuen nagikeriaren ondorioz horrelako pasarteak igaro behar izanaz. 

GGZZ arloan komentatzen egon ginen nola hiru-lau mutil horiekin klasea aurrera eramatea batzuetan kosta egiten zela, hain gela ona izanda eta denek finantzekiko, inbertsioekiko… hain interes handia izanda pena ematen zietela nagikerigatik klasean ikasle hauek denbora galtzen egotea eta gaindituko zuten edo ez zalantzan jartzea.

Egia esan, ni lehen egunetik nengoen fijatuta nola ikasle hauek gelan mugikorra desegoki eta gehiegi erabiltzen zutela, ariketak egitea kostatzen zitzaiela edo klaseak segitzea... eta irakasleari paso egiten ziotela askotan edo gogogabe erantzun. Nik idazkaritzatik eurekin arinagotik ere banuen harreman pixka bat eta esan nien ea hogeitalau urterekin jarrera horiekin eta nagikeri horrekin bizitza osoan jarraitzeko esperantza zuten eta erantzun zidaten beraiek ikasle bezala ondo bizi direla eta ez dietela axola lanera edo praktiketara joan barik gelditzea, zikloa gainditzen badute ere datorren urtean beraiek ikasle izaten jarraitu nahi dutela eta. Elkarrizketa sakona izan genuen elkarrekin egun hartan pasatakoaren inguruan, egun hartatik aurrera beraiekin nituen ikasgaietan irakasleak klasea eman bitartean ni beraien gainean egoten nintzen eta nagikeri hori alde batera uzten eta motibatuago egoteko beraiekin ariketak egiten laguntzen egoten nintzen eta beraiek ere eskertu zidaten. Aste horretan aurkezpenak izan zituzten eta hurrengo astean Bitcoinen inguruko hitzaldi bat eta alfer fama zuten baina oso argiak ziren ikasle hauek ekintza desberdinetan zein klasean motibatuago egoteak asko poztu ninduen, nola gaiaren inguruan ulertzen zuten eta jarduten zuten ikusteak.

Gela honetan ikusi dudana da, erronka bidez eta taldetan lan asko egiten dutela eta talde oso ona direla interes handikoa baina gero indibidualki lanak egiteko orduan edota azterketa/berreskurapenak egiterakoan alferkeria nagusitzen dela ikaskideen arteko adiskidetasunaren gainetik. Ni Iruneren lekuan egongo banintz galdera batzuk etorriko litzaidakez erabakiak hartu orduko: Eta orain zer egin behar dut nik egoera honen aurrean? Zein da irtenbide optimoena? Ze aukera daude honelako kasuetan?

Pasarte hau bizi ondoren, uste dut gela honetan ikaskideek duten elkarbizitzako ideia hobetu beharra dagoela, irakasleari eta gainontzeko ikaskideei errespetua faltatu zielako. Nahiz eta izugarrizko taldea izan talde lanetarako, erronketarako, zein edozein talde dinamikatarako, talde kohesio hori indibidualki lan egitean ez dela mantentzen ikusi nuen. Pasarte honetan, bazterkeria ere aipatuko nuke, azken finean dualeko ikasleei ezer ez komentatzean, bazterkeria kasu bat hauteman zen. Inklusibitatearen barruan ere, gela honetan inklusibitatea asko lantzen da behar-berezidun ikasle bat dagoelako eta oso ondo lantzen da, baina egoera honen aurrean ikasleek elkarren artean duten laguntasun hori ere hautsi egin zela ikusi zen eta klase-taldeen arteko konparazioa hauteman. Komunikazioari dagokionez ere, haustura bat egon zen kasu hau ematean. Azkenik, ikaste-irakaste prozesuei dagokionez, ikusi nuen nola, agian baloratzeko modua aldatu behar duela ikastetxeak, erronka eta talde lanetan hain ondo moldatzen badira eta bakarkako azterketetan nagikeria hori sartzen bazaie agian ebaluatzeko sisteman zerbait aldatu beharra dago? Kasuan ikusten den bezala, ikastetxeak metodologia aktiboagoak erabiltzen dituen arren hezkuntza tradizionala ere erabiltzen da ikastetxean.

Niri batxilergoko etapa tokatu zait Eibarko institutuan. Orokorrean oso giro ona egon da egon naizen klaseetan, nahiz eta gero DBH ere probatu dudan eta hemen ikasleei atentzioa gehiago deitu behar zaien. Kontatu behar dudan gertaerak ikasle eta irakaslearen arteko harreman ona islatzen duela uste dut.

Abenduak 15:

Lur eta ingurumen zientzietako klasean nengoen, batxilergoko bigarren mailakoek duten hautazko ikasgai bat. Oraingoan beste egun batean egindako beste kristalizazio baten emaitzak pisatu eta disolbagarritasun kurba bat egin behar zuten. Honez gain, biologiako errekuperazioak zuzenduta zituen Gentzanek, eta egun horretan lan aldetik nahiko lasai zeudenez, bertan zeudenei azterketa eman eta bakoitzarekin ikusi zuen, ariketa ezberdinetako puntuazioak justifikatuz eta ikaslea animatuz. Hemen denetik egon zen, gainditu gabeko pare bat, ongi irten zirenak … Batzuk nota igotzera ere aurkeztu ziren, eta hauek lasaiago zeuden.

Atentzioa deitu zidan ikasle batek. Ikerrek. Azterketa suspendituta zeukan, eta hasieratik onartu zuen bere falta zela azken momentuan ikasi zuelako. Tontoa zela esan, beti berdin dagoela eta ez duela ikasten … Gentzane alde horretatik ezezka ibili zen, argia dela, baina hobeto antolatu behar dela eta hori ikasi beharreko zerbait dela. 

Ondoren bakarka kontatu zidan ikasle hori ez zela azterketara (lehen azterketa, hau errekuperazioa baitzen) aurkeztu, eta gaixorik zegoela esan beharrean (erabiltzea ohikoa den aitzakia) ikasi ez zuelako aurkeztu ez zela esan zion. Erantzun horren aurrean ez zuen jakin nola jokatu. Berari gogoa eman zion ikasle horri beste aukera bat emateko (gaixorik egonez gero ematen zaien aukera) baina hori esanda eta beste guztien jakinaren gainean ezin ziola beste aukera bat eman esan behar izan zion, nahiz eta pena eman. Oso ikasle ona da, arazorik ematen ez duena eta interesa erakusten duena. Nirekin ere ibili izan da bere afizioez hizketan eta nireengatik galdetuz. Ez du gaiztotasunik, eta irakasleak esan zidan horrelakoetan nahiago duela gezurra esan bazion nahiz eta ez sinestu pasatu ahal izateko...

Honelako momentuetan ikusi izan dut irakasle eta ikasleen arteko konfiantza eta harreman ona. Teoriarekin lotuta irakaslearen rol aldaketa. Kasu honetan irakaslea asko kezkatzen eta interesatzen da ikasleen egoeraz, enpatia nabari da (berak ere adin bereko semea dauka eta horrek agian laguntzen du). Bestetik, ikasleak ere harreman horretarako prest egon behar dira, DBHko etaparekin konparatuz (nahiz eta hemen klase gutxitan egon izan naizen) aldea handia baita. Erlazionatzeko modua beste bat da, eta nahiz et hau espero izan harritu egin ninduen horrelako diferentzia hain erraz ikustea. Hemen tokatu zaizkidan irakasleak ere onak iruditu zaizkit, baina askotan ikasleekin distantzia markatzeko beharra dago, pixka bat gogor egin beharra, bestela ez dute irakasleari barre egin eta nahi dutena egiteko aukera galtzen.