https://www.stephanvanfleteren.com/about

Daarin probeert hij de zee te 'transcriberen': door heel nauwkeurig de omstandigheden van die dag te noteren wil hij een overzicht maken van de condities van de zee omdat hij dacht dat hij de zee op de duur zou kunnen voorspellen.

Na enige tijd is Stephan kwam hij tot een belangrijke conclusie: dit is onmogelijk. De zee blijft onvoorspelbaar wispelturig.

Klik snel op de afbeelding om een rondleiding te boeken voor jouw klas!

• Probeer het maar eens zelf: weeg een object dat 5 kg zwaar is en hou het in de lucht als een camera. Hoe lang kan je dit volhouden?

De kunstenaar kiest radicale momenten om de zee te fotograferen; bij nachtval of zwaar weer. Voor hem geen fel zonlicht of badende toeristen die in zijn blikveld zwemmen!

Materiaal: allerlei

In groep/individueel

Maak een 'vrije creatieruimte' met het materiaal dat jullie verzameld hebben tijdens een zwerfvuilactie. Geef de leerlingen de opdracht om het zwerfvuil om te vormen tot iets bruikbaar. Dat kan van alles zijn; kunst om het schoolgebouw op te vrolijken, maquettes voor de school van de toekomst, ...

Geef de leerlingen de ruimte om het materiaal te ontdekken en zelf te manipuleren. Dit hoeft geen eindproduct te worden.

Materiaal: karton, verf, stokken, ...

In groep/individueel

De zeeën op Aarde zijn kwetsbaar en zijn vervuild. Zo ook onze Noordzee. Veel zwerfvuil bevindt zich onder en boven de waterlijn, spoelt aan op onze stranden en moet opgeruimd worden.

Organiseer een zwerfvuilactie rond de school. Trek erop uit met zakken en grijpers om zoveel mogelijk zwerfvuil te verzamelen. Maak maar veel kabaal tegen zwerfvuil; ontwerp protestborden en banners om aan de schoolpoort te hangen tegen zwerfvuil! Als je op de foto hierboven klikt ontdek je Dokano, een Gentse vzw die begaan is met het zuiveren van de Gentse wateren door met kano's de waterlopen in de stad aan te pakken!

Klik op de foto hierboven om een duurzame daguitstap in het MSK te boeken i.s.m. DOKANO.

Materiaal: fototoestel, verf, potloden, houtskool, ...

In groep/individueel

Hou een klasbespreking: Vanfleteren onderzocht één onderwerp, de zee, en fotografeerde ze in al haar aspecten; wat gebeurt er als je één voorwerp nauwkeurig, bijna obsessief bestudeerd?

Laat de leerlingen een onderwerp kiezen dat ze een week/maand/jaar lang intensief op allerlei manieren onderzoeken. Bouw hierbij reflectiemomenten in met de klas:

• Hoe goed leren ze hun onderwerp kennen? Worden ze echte experts? Of ontdekken ze hoe weinig ze weten?

• Botsen sommige leerlingen op een muur van verveling? Hoe lossen ze dit op? Veranderen ze hun perspectief?

• ‘Ontdekken je leerlingen juist hoe je zelfs na een langdurige studie van een onderwerp, nog steeds niet op al je vragen antwoord krijgt?’

Verzamel de resultaten in een minitentoonstelling waarin de leerlingen hun onderwerp aan elkaar voorstellen.

Materiaal: yogamatjes, manieren om je comfortabel te maken

In groep/individueel

Een bezoek aan de zee is voor veel mensen een manier om je hoofd leeg te maken. Stephan Vanfleteren gaat nog een stap verder: hij gaat een intense relatie aan met de zee in al haar facetten. Hij ziet haar wanneer ze woest is, kalm, melancholisch, ...

Ga een gesprek aan met jouw klas: wat doen de leerlingen om zich goed te voelen in hun hoofd en lichaam. Dat kunnen kleine en grote dingen zijn: rituelen, hobby's, yoga, ... Een maaltijd eten met de familie kan ook zoiets zijn.

Verzamel deze op een visuele manier; in een woordspin, op een inspiratiebord, ... Op die manier kan je ernaar teruggrijpen doorheen het jaar.

Test deze technieken uit gedurende een jaar. De leerlingen stellen hun eigen techniek voor en de rest van de klas probeert het mee uit.

Materiaal: notitieboekjes, potloden, variabel, ...

In groep/individueel

Neem je leerlingen mee naar de zee en daag hen uit om haar op hun eigen manier te ‘transcriberen’; ze bepalen hun eigen parameters om de zee te proberen voorspellen.

Je kan hier vakoverschrijdend te werk gaan door een fluviometer af te lezen, te begrijpen en te berekenen wat en wanneer de getijden zijn, online op te zoeken wat de beste tijd is om de haven uit te varen, ...

Je kan ook eigen fantasievolle parameters verzinnen om conclusies te maken zoals 'Als je 4 gele auto's achter elkaar ziet, zal de zee woelig maar zonnig zijn.'

Presenteer de verschillende bevindingen in de klas.

Uitbreiding: Maak een gespeelde 'zeevoorspelling' met jullie eigen parameters en presenteer in de klas of op locatie met een microfoon zoals een nieuws-of weerbericht.

Materiaal: eigen lichaam

In groep/individueel

Bezoek de tentoonstelling en kijk goed naar de foto's van Vanfleteren. Volgende vragen kunnen je bij dat bezoek helpen:

• Als je in een boot op deze zee zou varen, welk gevoel krijg je dan?

• Wat ontbreekt op deze foto's? -> Temperatuur, regen, geluid, ...

Breng de zee naar de klas door eerst samen na te denken welke geluiden bij de zee horen: meeuwen, golven, wind, ...

Speel een rollenspel met de groep en start het 'muziekstuk'. De leerlingen vallen in met hun geluid wanneer ze het gevoel hebben dat het past in het moment. Zo ontstaat een leuke kakafonie aan geluiden.

Speel met begrippen als tempo, luid, zacht, crescendo, ..., en vertaal dat naar de oefening met de kinderen.

Uitbreiding: Bepaal eerst het gevoel dat jullie gezamenlijk willen weergeven. Kies jullie geluiden gebaseerd op dit gevoel. Gebruik hulpmiddelen die je eerst in de klas onderzoekt. Maak bewegingen bij de geluiden.

Materiaal: gesprekskaartjes

In groep/individueel

Voor sommigen is de zee de manier om te ontsnappen aan economische, humanitaire of militaire ongelijkheid. Elk jaar proberen duizenden vluchtelingen een veilige haven te bereiken.

Start een groepsgesprek met de klas om het thema ter sprake te brengen. De leerlingen moeten zich verplaatsen in de situatie van een vluchteling:

• Waarom denk je dat mensen hun thuisland ontvluchten?

• Waarom zou jij je thuis verlaten?

Ideeën: benefiet organiseren, manieren bedenken om vluchtelingen te helpen? Vluchtelingwerk Vlaanderen linken?

Materiaal: de klas

In groep/individueel

Camera obscura is Latijn voor 'donkere kamer'.

Probeer je eigen klas om te toveren in een camera obscura. Dat doe je door de ruimte zo duister mogelijk te maken. Hoe donkerder, hoe beter! Sluit alle gordijnen goed of plak de ramen af met zwarte doeken.

Kies één set gordijnen of een doek en maak er een zeer kleine opening in; laat door een klein gaatje licht stralen. Op de tegenoverliggende muur verschijnt ondersteboven een wazig beeld van de buitenwereld. Magie! En fysica!

Materiaal: stoffen, naald, draad, gevonden schatten, ...

In groep/individueel

De zee neemt en de zee geeft ook terug. Jaarlijks spoelen duizenden schatten opnieuw aan op onze Belgische kust. Het zijn oude en nieuwe dingen: vergeten, verloren of weggegooid. Sommige met een sentimentele waarde, andere afval.

Je maakt met je leerlingen een 'zakaltaar'; een soort boekje waarin je gevonden voorwerpen met een sentimentele waarde in kan bewaren: een kroonkurk van een gezellige BBQ, een festivalbandje, ...

• Vertrek van een simpele vorm: een boek.

• Snij twee rechthoeken uit soepel katoen of een andere gemakkelijk plooibare stof.

• Leg de twee stukken met de bedrukte kant naar elkaar toe en naai ze aan elkaar vast. Hou één gaatje open.

• Draai dit binnenstebuiten en vul de rechthoek een klein beetje op ter versteviging.

• Naai het dicht.

• Naai kleine lussen en zakjes vast aan het 'boek' zodat je gemakkelijk gevonden voorwerpen kan toevoegen.

• Versier naar eigen smaak; andere stukjes stof, parels, etc...

• Plooi het in 2 zoals een boek of een portefeuille en draag het overal mee naartoe om herinneringen te verzamelen.

Uitbreiding: Maak een moeilijkere vorm dan een boekje; je kan vertrekken van iets dat je langs alle kanten kan uitvouwen, zoals de omwenteling van een kubus, iets cirkelvormig, ...

Materiaal: schoendoos, zwarte verf, naald, wit papier, lijm

In groep/individueel

Maak een camera obscura met een schoendoos. Dit is de voorloper van de moderne camera.

• Verf een schoendoos binnenin helemaal zwart

• Maak een kijkgat van ongeveer 1cm op 1cm aan een korte zijde van de doos (en in het midden van dat vlak)

• Kleef aan de binnenkant een wit papier

• Prik een gaatje in het midden van de tegenoverliggende korte zijde met een naald

• Zorg dat, wanneer je door de doos kijkt, alles donker is op het kleine gaatje na

Richt de zijde met het kleine gat op een lichtbron, zoals een raam. Kijk door het kijkgat. Je zou een projectie moeten kunnen zien op het witte papier van de buitenwereld, maar ondersteboven. Lukt dit niet meteen? Probeer de afstand van het blad papier te veranderen of het gaatje te vergroten.

Over die 500km heeft de kunstenaar de zee leren kennen als een wispelturige, schuimende, kolkende kracht die hem moeiteloos verraste als hij niet oplette.

De film werd gemaakt door de jonge filmmaker Basile Rabaey en brengt niet alleen de schoonheid maar ook de bruutheid van de zee in beeld. We zien Stephan Vanfleteren terwijl hij de zee ondergaat.

Laat je door de golven meevoeren en je bezoek aan de tentoonstelling bezinken!

Door de grenzen op te zoeken van wat zijn fototoestel aankan en gedwongen door de condities van de zee waarin hij de foto's maakt, ontstaat een eb en vloed van figuratief en abstract.

Door mist, langere sluitertijden of een onvrijwillige duik in het wilde water bij stormweer ontstaat een bevreemdende wereld van vorm en kleur. De afwezigheid van een referentiepunt maakt het moeilijk om een inschatting van de schaal van het zeelandschap te krijgen.

Geef een score aan de berichten en opdrachten zodat het museum kan inschatten welke berichten en opdrachten voor herhaling vatbaar zijn.

Wil je meer feedback kwijt? Stuur een mail naar msk.educatie@stad.gent