Alaskalúpína (Lupinus nootkatensis) by https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj en-us 2022-02-20 21:17:43 UTC 2025-10-04 23:20:21 UTC hello@padlet.com Hvað er Alaskalúpína? ggtrc25jhh https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2057678128 Alaskalúpína, eða Lupinus nootkatensis, kemur upprunalega frá Alaska og Bresku Cólúmbíu. Hún sest að á öllum svæðum, en mikilvæast er að hún nær að fjölga sér á svæðum sem skortir næringu. Plantan verður um 120 cm á hæð og bindir kolefni og jarðveg.]]> 2022-02-20 21:29:27 UTC https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2057678128 Hvernig komst Alaskalúpínan til landsins? ggtrc25jhh https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2057684095 Frá því að fyrstu landnemar komu til landsins til byrjunina á 20. öld, þá hefur verið töluverð skógareyðing og eyðing á öðrum plöntum. Þess vegna, þann 3. nóvember 1945, kom Hákon Bjarnason heim til Íslands með Alöskulúpínuna. Hún átti að minnka jarðvegseyðingu (í formi sandfoks og uppblæstri) og til að endurheimta plöntulíf á eyðisvæðin.]]> 2022-02-20 21:39:33 UTC https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2057684095 Hvernig er hún í dag? ggtrc25jhh https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2057688224 Lupinus nootka þekur um 0,4% af landsvæði Íslands. En útaf hún fjölgar sér svo hratt þá er miðað við að árið 2085 þá verði landsvæðið yfir 1,6%. Sérfræðingar segja að vegna loftslagsbreytinga þá gæti lúpínan numið sér land hvar sem er á Íslandi fyrir utan jöklanna. ]]> 2022-02-20 21:46:49 UTC https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2057688224 Besta og það versta við lúpínuna ggtrc25jhh https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2057690861 Vegna mikilvægi hennar í að binda kolefni í jarðvegin og að koma í veg fyrir sandfok, þá eru margir sammála að lúpínan má gjarnan vera á þeim svæðum sem þurfa þess að halda. T.d. eru strandlengjurnar oft nefndar svo hægt sé að afturkalla það landsvæði. En það versta við lúpínuna er að hún er mjög ágeng framandi tegund og gæti meiri að segja eytt út innlendum tegundum. Svo hópar af fólki hefur tekið til sín að reyna að fjarlæga lúpínuna frá þeim svæðum sem ekki er þörf á henni.]]> 2022-02-20 21:51:07 UTC https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2057690861 Frá 1945 til 1976 ggtrc25jhh https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2057696037 Lupine nootka var mest megnis á þessum tíma innan höfuðborgasvæðisins. Það var verið að kanna hversu mikla hæfileikarík þessi planta var í raun. Augljóst var að hún þurfti ekki sérhæft fólk til að dreyfa fræjum og að seinni hluta, á þessum 3. áratugum, þá var byrjað að láta hvaða fólk sem bauðst fram að setja fræin út í óbyggð svæði.]]> 2022-02-20 21:59:52 UTC https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2057696037 Hvað er verið að gera? ggtrc25jhh https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2058407473 Það er mikið til af Alaskalúpínunni á Íslandi, það er sannleikurinn. En þær lífverur sem hafa haft mest áhrif á lifnað lúpínunnar eru sauðfé á beit og Skógarkerfill. Skógarkerfillinn er líka ágeng framandi tegund, og þar sem lúpínur hafa bundið mikið af kolefni í jarðveg þá kemur Skógarkerfill og kemur í stað lúpínu. Lúpínan hefur samt neikvæð áhrif á sauð og alvarleg eitrun eru helstu einkenni. ]]> 2022-02-21 09:12:39 UTC https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2058407473 Áhrif hennar á mannfólk ggtrc25jhh https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2058420965 Fræin í Alaskalúpínu eru eitruð fyrir mannfólk. Það veldur bólgu í meltingarveg og hægt er að tengja það við háu beiskjuefnainnihaldi í þeim. Svo það er mikilvægt að ekki fá ferska lúpínu í meltingarfæri.]]> 2022-02-21 09:22:17 UTC https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2058420965 Heimildaskrá ggtrc25jhh https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2058434439 Alaska. (e.d.). Nootka lupine. https://www.alaska.org/advice/nootka-lupine

Borgþór Magnússon. (2010).  Invasive Alien Species Fact Sheet
Lupinus nootkatensis. NOBANIS. https://www.nobanis.org/globalassets/speciesinfo/l/lupinus-nootkatensis/lupinus_nootkatensis.pdf 

Egill Bjarnason. (2018). 

Why Iceland Is Turning Purple. Hakaimagazine.

https://hakaimagazine.com/features/why-iceland-is-turning-purple/

Náttúrufræðistofnun Íslands. (e.d.). Alaskalúpína. https://www.ni.is/grodur/agengar-plontur/alaskalupina

Skógaræktin. (2021, 3. febrúar). 

Gray Stone Heath -a fruitful symbiosis of lupine and downy birch [myndband]. Youtube. https://www.youtube.com/watch?v=1KaayiRW9Us 



]]> 2022-02-21 09:31:37 UTC https://padlet.com/ggtrc25jhh/nuif0jnr1d4k3aqj/wish/2058434439