เลือกแล้วพิมพ์โคลงสุภาษิตนฤทุมนาการ มา 1 โคลง

นิทานชื่อเรื่อง ....

เนื้อหานิทาน .....

บอกข้อคิดที่ได้จากเรื่อง

สามราถอาจห้ามงด วาจา ตนเฮย

ปางเมื่อยังโกรธ ขุ่นแค้น

หยุดคิดพิจารณา แพ้ชนะ ก่อนนา

ชอบผิดคิดเห็นแม้น ไม่ยังเสียความ

นิทานชื่อ : เพื่อนรักในห้องเรียน

ในห้องเรียน ม.2/5 พรีมกับมังกรเป็นเพื่อนสนิทกัน ทั้งคู่มักทำงานกลุ่มด้วยกันเสมอ วันหนึ่งคุณครูสั่งการบ้านทำรายงานคู่ แต่ระหว่างแบ่งงานกัน พรีมเผลอพูดเสียงแข็งใส่ว่า

“มังกร นายไม่เคยจริงจังเลยนะ!”

มังกรได้ยินก็รู้สึกโกรธขึ้นมา ใจอยากสวนกลับทันที แต่เขาหยุดหายใจลึก ๆ แล้ว เลือกที่จะเงียบ ไม่พูดอะไรออกมาตอนที่โกรธจัด

หลังจากนั้นไม่นาน พรีมเองก็ใจเย็นลง พอคิดทบทวนก็รู้ว่าตัวเองเผลอพูดแรงเกินไป เธอเลยเดินไปขอโทษ

“ขอโทษนะมังกร เราไม่ได้ตั้งใจจะว่าแรงขนาดนั้น”

มังกรก็ได้พูดต่อว่า

“ไม่เป็นไรหรอก เราเข้าใจ ดีแล้วที่เราคุยกันตอนใจเย็น”

ทั้งคู่กลับมาทำงานด้วยกันอย่างราบรื่น และรายงานก็ออกมาดีจนคุณครูชม

ข้อคิดจากเรื่องนี้:

บางครั้งคำพูดตอนโกรธอาจทำร้ายเพื่อนได้โดยไม่ตั้งใจ หากเราฝึก อดพูดในเวลาโกรธ รอให้ใจเย็นก่อน ความสัมพันธ์ก็จะยังคงดี และปัญหาก็แก้ได้ด้วยสติ ไม่ใช่อารมณ์

ช่วยรอดปลอดความกษัย สว่างร้อน

ผลจักเพิ่มพูนใน อนาคตกาลแฮ

ชนจักชูชื่อช้อน ป่างเบื้องปัจจุบัน

ชื่อเรื่อง: “หนูกับงู”

เนื้อหานิทาน:

กาลครั้งหนึ่ง มีหนูตัวหนึ่งอาศัยอยู่ใกล้รูงู หนูตัวนี้มักจะคอยแกล้งงู เช่น โยนดินกลบรู หรือส่งเสียงดังรบกวน วันหนึ่งงูโกรธมาก จึงเลื้อยออกจากรูและพุ่งเข้าจะกัดหนู โชคดีที่หนูวิ่งหนีไปได้ทัน จากนั้นหนูก็คิดได้ว่า การไปแกล้งผู้อื่นไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ มีแต่จะสร้างศัตรูและอันตรายต่อตัวเอง

ข้อคิดที่ได้จากเรื่อง

• ไม่ควรแกล้งหรือทำให้ผู้อื่นโกรธ เพราะจะเกิดผลร้ายกลับมาหาเรา

• ควรรู้จักให้อภัย และควบคุมอารมณ์ ไม่ตอบโต้ด้วยความโกรธ

เว้นบาปเสาะกัลยาณ์ มิตรไว้

หนึ่งขาดปราศโทสา คติห่อ ใจเอย

สามสิ่งควรมีให้ มากยั้งยืนเจริญ

นิทานชื่อเรื่อง หนูน้อยหมวกแดง

กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้วมีหนูน้อยหมวกแดงที่ชอบอ่านหนังสือ จึงขอแม่ว่า“หนูขอไปซื้อหนังสือดีๆในเมืองได้ไหมคะ”แม่อนุญาตให้หนูน้อยหมวกแดงไปซื้อ หนูน้อยหมวกแดงจึงพาสุนัขที่เป็นเพื่อนที่แสนดีของเธอไปด้วย ระหว่างทาง หนูน้อยหมวกแดงเจอหม่าป่า หนูน้อยหมวกแดงจำได้ว่าหมาป่าตัวนี้เคยทำร้ายคุณย่าของเธอ แต่เพราะเธอจำได้ว่าแม่เคยสอนโคลงสุภาษิตเรื่องสามสิ่งควรกระทำให้มี ได้แก่หนังสือที่ดี เพื่อนที่ดี และใจเย็นดี เธอจึงได้ใช้ความใจเย็นดีในการพูดคุยกับหมาป่าอันดุร้าย หมป่าฟังและเข้าใจเธอ จึงให้เธอผ่านเข้าไป หลังจากนั้นพวกเขาได้เป็นเพื่อนที่แสนดี และหนูน้อยหมวกแดงได้สอนหมาป่าเกี่ยวกับโคลงสามสิ่งควรจะกระทำให้มี

ข้อคิดจากเรื่อง : กระทำในสิ่งที่ดี จะทำให้ชีวิตปราศโทสาและยั่งยืนเจริญ

อีกหนึ่งไป่เชื่อถ้อย คำคน ลือแฮ

บอกเล่าข่าวเหตุผล เรื่องร้าย

สืบสอบประกอบจน แจ่มเท็จ จริงนา

ยัง บ่ ด่วนยักย้าย ตื่นเต้นก่อนกาล

นิทานสั้นเรื่อง: “กระรอกกับข่าวลือ”

ในป่าใหญ่ มีเจ้ากระรอกตัวหนึ่งชื่อ “ติ๊ก” วันหนึ่งมันได้ยินเสียงกระซิบจากกระต่ายว่า “ต้นโอ๊คใหญ่ใกล้ลำธารกำลังจะล้ม!”

ติ๊กตกใจมาก วิ่งไปบอกเพื่อน ๆ ทุกตัวให้หนีจากต้นโอ๊คทันที

แต่เจ้าปลาว่ายน้ำผ่านมาและถามว่า “เจ้าตรวจสอบจริงหรือยัง?”

ติ๊กหยุดคิด แล้วตัดสินใจปีนขึ้นไปดูต้นโอ๊คด้วยตัวเอง

ปรากฏว่าต้นโอ๊คยังแข็งแรงดี ข่าวลือเป็นเรื่องเข้าใจผิดของกระต่าย

ติ๊กจึงสอนเพื่อน ๆ ว่า:

“อย่าเชื่อคำพูดลือ ๆ ก่อนตรวจสอบความจริงด้วยตัวเอง”

ข้อคิดจากนิทาน:

• อย่ารีบตกใจข่าวลือ

ใดกิจผิดพลาดเเล้ว ไป่ละ ลืมเลย

หย่อนทิฐิมานะ อ่อนน้อมขอโทษ เพื่อคารวะ วายบาด หมางเเฮ

ดีกว่าปดอ้อมค้อม คิดเเก้โดยโกง

ชื่อเรื่อง: บทกลอนแห่งคำขอโทษ

กาลครั้งหนึ่ง มีเด็กชายชื่อ นฤ เขาเป็นคนขยัน แต่บางครั้งก็เผลอทำให้เพื่อน ๆ ไม่สบายใจ วันหนึ่ง นฤพูดจาแรงกับเพื่อนเพราะโมโห เพื่อน ๆ เลยพากันเงียบ ไม่คุยกับเขา

นฤรู้สึกผิดมาก จึงไปนั่งคิดที่ใต้ต้นไม้ เขาเขียนบทกลอนสั้น ๆ ว่า

“ขอโทษเถิดเพื่อนรัก ทั้งที่เผลอพลั้งผิดไป

หากใจเจ็บเพราะคำใด ขอบทกลอนไว้แทนใจฉัน”

เพื่อน ๆ อ่านแล้วก็ยิ้มออก เพราะเข้าใจว่านฤจริงใจ พวกเขากลับมาคุยและเล่นด้วยกันอีกครั้ง

ตั้งแต่นั้นมา นฤเรียนรู้ว่า การเอ่ยคำขอโทษด้วยใจจริง และคำพูดที่ไพเราะ จะช่วยเยียวยาความผิดพลาด และทำให้มิตรภาพงดงามขึ้นกว่าเดิม

ข้อคิด:

การรู้จักขอโทษด้วยความจริงใจ และใช้ถ้อยคำไพเราะ จะช่วยลบความผิดพลาด สร้างความเข้าใจกัน และทำให้มิตรภาพคงอยู่ยั่งยืน

ความรู้คู่กายแก้        กลุ้มใจ

ความสัตย์ยืนยงไป        ผ่องแผ้ว

ความเพียรหมั่นทำไว้     เสริมสุข

สามสิ่งนี้ไม่แล้ว         หลุดพ้นภัยพาล

นิทานชื่อเรื่อง : ความรู้ ความสัตย์ และความเพียร

เนื้อหานิทาน : เล่าเรื่องการใช้ความรู้ ความซื่อสัตย์ และความเพียรพยายาม เป็นหลักในการดำเนินชีวิต จะทำให้ประสบความสำเร็จและปลอดภัย

ข้อคิดที่ได้ : คนเราควรมีความรู้ ซื่อสัตย์ และขยันหมั่นเพียร จึงจะพาชีวิตก้าวหน้าอย่างมั่นคง

มากเพื่อนผู้วานการ ชีพได้

จิตแผ้วผ่องสำราญ รมยสุข เกษมเเฮ

สามสิ่งควรจักให้ รีบร้อนปราถนา

ชื่อเรื่อง : ต้นไม้แห่งสามพรอันล้ำค่า

กาลครั้งหนึ่ง มีหมู่บ้านเล็ก ๆ ชื่อ “บ้านสายรุ้ง” ที่ตั้งอยู่ท่ามกลางภูเขาและทุ่งหญ้า ชาวบ้านเล่าขานกันมานานว่า ลึกเข้าไปในป่ามี ต้นไม้แห่งสามพรอันล้ำค่า ที่จะมอบพรสามข้อให้แก่ผู้มีจิตใจบริสุทธิ์

เด็กสาวชื่อ “พลอยใส” เป็นคนใจดีและชอบช่วยเหลือผู้อื่น วันหนึ่งหมู่บ้านเกิดภัยแล้ง ผู้คนล้มป่วย และหลายครอบครัวทะเลาะเบาะแว้งเพราะขาดน้ำและอาหาร พลอยใสตัดสินใจออกเดินทางตามหาต้นไม้แห่งสามพร

เมื่อเดินทางผ่านป่าและภูเขาหลายวัน ในที่สุดเธอก็มาถึงต้นไม้ใหญ่ที่เปล่งแสงอ่อน ๆ ต้นไม้เอ่ยเสียงก้องกังวานว่า

“เจ้ามีจิตใจบริสุทธิ์ สามารถขอพรได้สามข้อ แต่จงเลือกด้วยปัญญา เพราะพรนี้จะเปลี่ยนโลกของเจ้าและผู้คนรอบตัว”

พลอยใสหลับตาครู่หนึ่งแล้วกล่าวพรข้อแรกว่า

“ขอให้ทุกคนมีสุขภาพแข็งแรง ปราศจากโรคภัย”

ทันใดนั้น แสงสีทองแผ่ไปทั่วหมู่บ้าน น้ำสะอาดผุดขึ้นจากพื้นดิน และผู้ป่วยในหมู่บ้านเริ่มฟื้นตัว

จากนั้นเธอเอ่ยพรข้อที่สองว่า

“ขอให้หมู่บ้านเรามีมิตรภาพที่ดี ทุกคนรักใคร่สามัคคีกัน”

ทันใดนั้น เสียงหัวเราะดังขึ้นจากหมู่บ้าน ผู้คนเริ่มจับมือกัน ช่วยเหลือ และแบ่งปันสิ่งที่มี

สำหรับพรข้อสุดท้าย พลอยใสยิ้มอย่างสงบและพูดว่า

“ขอให้หัวใจของพวกเราเปี่ยมไปด้วยความสุข ความหวัง และความเบิกบาน”

ทันใดนั้น แสงสีรุ้งโอบล้อมหมู่บ้าน บรรยากาศเต็มไปด้วยความอบอุ่น ทุกคนรู้สึกสบายใจและมีแรงใจเผชิญทุกปัญหา

ต้นไม้กล่าวปิดท้ายว่า

“สุขภาพดี มิตรภาพที่จริงใจ และใจที่สบาย คือสมบัติที่ยั่งยืนยิ่งกว่าทองคำ จงรักษาพรทั้งสามไว้ในชีวิตประจำวัน”

ตั้งแต่นั้น หมู่บ้านสายรุ้งกลายเป็นที่ที่เต็มไปด้วยเสียงหัวเราะ ความรัก และความสงบสุข ชาวบ้านต่างเชื่อว่า ความสุขที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่ทรัพย์สมบัติ แต่อยู่ที่ร่างกายที่แข็งแรง เพื่อนที่ดี และหัวใจที่เป็นสุข

ข้อคิดจากนิทาน:

ความสุขที่แท้จริงเกิดจากการดูแลสุขภาพ สร้างมิตรภาพที่ดี และรักษาใจให้เบิกบานเสมอ.

แต่ผูกไมตรีไป รอบข้าง

ทำคุณอุดหนุนใน การชอบ ธรรมนา

ไร้ศัตรูปองมล้าง กลับซ้องสรรเสริญ

ชื่อเรื่อง: ดวงใจแห่งไมตรี

ในหมู่บ้านเล็ก ๆ ริมลำธาร มีชายหนุ่มชื่อ “ทิวา” เขาเป็นคนใจดี ทำดีโดยไม่เลือกเว้นใคร ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนบ้าน คนแปลกหน้า หรือแม้แต่สัตว์เล็ก ๆ ทิวามักช่วยเหลือทุกคนด้วยรอยยิ้มและไมตรีใจ

วันหนึ่ง หมู่บ้านประสบภัยน้ำท่วม ชาวบ้านต่างตกใจและวุ่นวาย ทิวาไม่รอช้า เขารีบช่วยอพยพผู้สูงอายุ เด็ก ๆ และสัตว์เลี้ยงไปยังที่ปลอดภัย แม้เขาจะเหน็ดเหนื่อยและเปียกโชกเพียงใด แต่ใจของเขายังสงบและเต็มไปด้วยความเมตตาชาวบ้านเห็นความเสียสละของทิวา ต่างชื่นชมและขอบคุณ แต่ทิวากลับพูดว่า “ข้าทำเพราะนี่คือสิ่งที่ควรทำ ทำดีโดยไม่หวังสิ่งตอบแทน แม้ผู้ใดไม่เห็นคุณงามความดีของเรา แต่ความดีนั้นยังคงอยู่ในใจเรา”ไม่นานหลังจากน้ำลด ชาวบ้านทุกคนเริ่มมีความรักและช่วยเหลือกันมากขึ้น ไม่มีใครโกรธหรือริษยากันอีก เพราะทุกคนได้เรียนรู้จากความดีของทิวาว่า การทำดีโดยไม่เลือกเว้นใคร สามารถเปลี่ยนโลกรอบตัวให้สดใสขึ้น

ข้อคิดที่ได้จากเรื่อง: การทำดีโดยไม่เลือกใคร ไม่หวังสิ่งตอบแทน จะนำมาซึ่งความสุขและความสงบใจ ไม่เพียงตัวเราเท่านั้น แต่ยังส่งแรงบวกให้คนรอบข้างด้วย

ปางเมื่อยังโกรธา ขุ่นแค้น

หยุดคิดพิจารณา แพ้ชนะ ก่อนนา

ชอบผิดคิดเห็นแม้น ไม่ยั้งเสียความ

ชื่อเรื่อง: เสือกับหนูในป่าโกรธ

วันหนึ่ง เสือกำลังเดินในป่า เจอหนูวิ่งไปมาชนข้าวของของมันตกแตก

เสือโกรธมาก อยากคำรามด่าเสียงดังให้หนูตกใจ

แต่เสือจำคำสุภาษิตที่เคยได้ยิน “เพราะอดพูดในเวลาโกรธ”

มันจึงหยุดคำราม และนั่งนิ่งคิดสักครู่

หนูมองตาเสือด้วยความกลัว แล้วพูดขอโทษด้วยเสียงสั่น

เสือเห็นความจริงใจ จึงยิ้มและบอกว่า “ไม่เป็นไร เราทุกคนก็เคยทำผิด”

ทั้งสองช่วยกันเก็บข้าวของที่ตก และหัวเราะไปพร้อมกัน

วันนั้น เสือได้เรียนรู้ว่าการอดพูดในเวลาโกรธ ทำให้ปัญหาคลี่คลาย

ข้อคิด: การอดพูดในเวลาที่โกรธช่วยให้เราคิดรอบคอบ และสร้างความสัมพันธ์ที่ดี ไม่เกิดความเสียหายจากคำพูด

ยินคดีมีเรื่องน้อย ใหญ่ไฉน ก็ดี

ยังบ่ลงเห็นไป เด็ดด้วน

ฟังตอบขอบคำไข คิดใคร่ ครวญนา

ห่อนตัดสินห้วนหัวน เหตุด้วยเบาความ

นิทาน by AI (chat GPT):

กบในสระกับข่าวลือ

กาลครั้งหนึ่ง มีสระน้ำเล็กๆ แห่งหนึ่ง มีกบฝูงหนึ่งอาศัยอยู่ วันหนึ่ง กบตัวหนึ่งได้ยินเสียงนกพูดกันว่า

“จะมีคนมาขุดสระน้ำนี้ทิ้ง”

กบหลายตัวตกใจ รีบเถียงกันเสียงดัง บ้างบอกให้หนีทันที บ้างบอกอยู่นิ่งๆ ดีกว่า ต่างฝ่ายต่างไม่ฟังกัน จนเกิดการทะเลาะใหญ่โต

มีเพียงกบแก่ตัวหนึ่ง พูดขึ้นว่า

“เรื่องนี้เรายังไม่เห็นกับตา ฟังมาเพียงแค่ข่าวลือ อย่าเพิ่งรีบตัดสินใจ เราควรคิดให้รอบคอบก่อน”

กบทั้งฝูงจึงหยุดทะเลาะกัน และเฝ้าดูเหตุการณ์อยู่กับที่ ไม่นานก็พบว่า ข่าวลือนั้นไม่จริงเลย ไม่มีใครมาขุดสระน้ำ ทุกตัวจึงรอดปลอดภัย

ข้อคิด

อย่ารีบด่วนตัดสินใจจากคำพูดหรือข่าวที่ยังไม่แน่ชัด ควรฟัง คิด และพิจารณาให้รอบคอบก่อนเสมอ

ปางเมื่อยังโกรธา ข่นแค้น

หยุดคิดพิจารณา แพ้ชนะ ก่อนนา

ชอบผิดคิดเห็นเเม้น ไม่ยังเสียความ

วันนั้น “กานต์” โกรธเพื่อนสนิทอย่างหนัก เพราะอีกฝ่ายทำผิดสัญญา กานต์กำลังจะตะโกนด่า พูดคำแรง ๆ ออกมา แต่แล้วก็หยุดตัวเองได้ทัน เขาหลับตา สูดหายใจลึก ๆ และเลือกที่จะเงียบ

เพื่อนเห็นท่าทีจึงอธิบายว่า “ขอโทษนะ เรามีเหตุจำเป็นจริง ๆ เลยผิดนัดไป” กานต์ได้ฟังก็ใจเย็นลง ความโกรธที่เคยพุ่งขึ้นพลันหายไป กลายเป็นความเข้าใจแทน

ถ้าวันนั้นกานต์เผลอพูดคำแรง ๆ ออกไป ความสัมพันธ์คงพังทลาย แต่เพราะเขาอดทน ไม่พูดในเวลาโกรธ ทำให้มิตรภาพยังคงอยู่ต่อไปอย่างอบอุ่น

ข้อคิด: เวลาที่โกรธ คำพูดแรง ๆ อาจทำลายความสัมพันธ์ได้ แต่การอดทนเงียบไว้ อาจรักษาความสัมพันธ์ให้ยืนยาวได้

บอกเล่าข่าวเหตุผล เรื่องร้าย

สืบสอบประกอบจน แจ่มเท็จ จริงนา

ยัง บ่ ด่วนยักย้าย ตื่นเต้นก่อนกาล

เรื่อง: กระรอกฉลาดกับข่าวลือ

ในป่าใหญ่ มีนกตัวหนึ่งบินมาเสียงดังว่า “เสือร้ายมาแล้ว! ทุกคนหนีเร็ว!”

สัตว์หลายตัวตกใจและวิ่งหนีไป แต่ กระรอกฉลาดไม่เชื่อทันที เขาหยุดคิดและเดินไปตรวจดูด้วยตัวเอง

เมื่อไปถึง เขาพบว่า ไม่มีเสืออยู่เลย นกนั้นแค่ตื่นกลัวและส่งข่าวเกินจริงไปทั่ว

สัตว์ทั้งหลายกลับมาหากันและเรียนรู้ว่า การไม่หลงเชื่อข่าวร้าย ทำให้เราปลอดภัยและมีสติ

ตั้งแต่นั้นมา ทุกตัวในป่าให้ความเคารพกระรอกฉลาด เพราะรู้ว่า การคิดและตรวจสอบก่อนเชื่อข่าวสำคัญเสมอ

ข้อคิด:1. อย่าเชื่อข่าวร้ายทันที – การเชื่อโดยไม่ตรวจสอบอาจทำให้ตื่นตระหนกและตัดสินใจผิดพลาด

2. คิดและตรวจสอบก่อนเชื่อ – การหาข้อมูลด้วยตัวเองช่วยให้ตัดสินใจถูกต้องและปลอดภัย

3. มีสติย่อมปลอดภัยกว่า – ความรอบคอบช่วยให้ไม่ตกอยู่ในอันตรายหรือความสับสน

4. ความฉลาดและรอบคอบสร้างความเชื่อถือ – ผู้ที่ไม่หลงเชื่อข่าวลือมักเป็นที่เคารพและน่าเชื่อถือในสังคม

โคลง

เพราะไม่พูดร้ายต่อใครเลย

เหินห่างโมโหร้อน พิษยา

สละส่อเสียดมารษา ใส่ร้าย

คำหยาบจาบจ้วงอา- ฆาตขู่ เข็ญเอย

ไป่หมิ่นนินทาบ้าย โทษให้ผู้ใด

นิทาน

นิทานเรื่องนกน้อยนักพูด

มีนกน้อยตัวหนึ่งชื่อ ชลธี มันชอบพูดจาไม่ดีกับเพื่อนๆ จนทุกคนไม่อยากเข้าใกล้

เมื่อรังของมันพัง ไม่มีใครมาช่วยเลย ชลธีจึงเข้าใจว่า คำพูดที่ไม่ดีทำลายทุกอย่าง

มันจึงขอโทษเพื่อนๆ ทุกตัว และเปลี่ยนมาพูดแต่สิ่งดีๆ ทำให้ทุกคนกลับมารักและช่วยเหลือมันอีกครั้ง

ข้อคิด: พูดดีเป็นศรีแก่ตัว พูดชั่วอัปราชัย

หย่อนทิฐิมานะ อ่อมน้อม

ขอโทษเพื่อคาระวะ วายบาด หมางแฮ

ดีกว่าปดอ้อมค้อม คิดแก้โดยโกง

ชื่อเรื่อง : คำขอโทษ

กาลครั้งหนึ่ง มีเด็กชายชื่อ “ภูมิ” อาศัยอยู่กับพ่อแม่ที่บ้านเล็ก ๆ ริมทุ่งนา วันหนึ่งภูมิช่วยแม่ยกถังน้ำ แต่เพราะรีบร้อน ถังน้ำจึงหล่นแตก น้ำหกเต็มพื้น ภูมิตกใจมาก กลัวแม่จะดุ เขาเกือบจะวิ่งไปซ่อน แต่แล้วก็นึกถึงคำสอนของครูว่า “ถ้าทำผิดอย่าโกหก ต้องยอมรับและขอโทษ” ภูมิจึงสูดหายใจลึก ๆ แล้วเดินไปหาแม่ พร้อมพูดว่า “แม่ครับ ผมทำถังน้ำแตก ขอโทษจริง ๆ ครับ” แม่มองหน้าภูมิแล้วก็ยิ้มออกมา เธอบอกว่า “แม่ดีใจที่ลูกกล้ายอมรับผิด ถังน้ำแตกซื้อใหม่ได้ แต่ความจริงใจถ้าหายไป มันหาซื้อไม่ได้เลยนะ” ตั้งแต่นั้นมา ภูมิจึงเรียนรู้ว่า การยอมอ่อนน้อมและขอโทษด้วยความจริงใจ จะช่วยให้ปัญหาคลี่คลาย และทำให้อภัยได้

ข้อคิด : การขอโทษด้วยใจจริงดีกว่าการโกหกแก้ตัว เพราะความจริงใจทำให้ความผิดพลาดกลายเป็นบทเรียนที่มีค่า

อย่าพูดร้ายใคร น้อมนำความดี

ฟังใจตนก่อน พิจารณาไกล

คำหวานคำจริง เจริญยิ่งกว่าทอง

เรื่อง : คำพูดอาจทำร้ายผู้อื่นได้

ครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มี หนูตัวน้อยชื่อมิน อาศัยอยู่ในหมู่บ้านเล็ก ๆ มินเป็นหนูที่พูดเก่งมาก แต่บางครั้งพูดเร็วและไม่คิดก่อนพูด

วันหนึ่ง มินไปเจอกับเพื่อนหนูอีกตัวชื่อ ฟ้า และพูดเรื่องเพื่อนบ้านคนหนึ่งว่า “ฟ้าเห็นแล้ว เพื่อนบ้านเราโง่มาก ๆ เลย!”

ฟ้าฟังแล้วเสียใจ และวิ่งไปบอกเพื่อนบ้านคนนั้น ทำให้เกิดความขุ่นเคืองในหมู่บ้าน มินเห็นแล้วรู้สึกเศร้าใจ เพราะคำพูดของตนทำร้ายเพื่อนโดยไม่ตั้งใจ

มินจึงไปปรึกษา นกผู้เฒ่าฉลาด นกผู้เฒ่าพูดว่า

“คำพูดเหมือนเมล็ดพันธุ์ที่เราหว่าน

หากหว่านด้วยร้าย ก็ได้ผลร้าย

หากหว่านด้วยดี ก็ให้ผลงาม”

มินเข้าใจและเริ่มฝึกตัวเอง คิดก่อนพูด พูดคำจริง พูดให้สุภาพ และคอยฟังผู้อื่นก่อนตัดสินใจ

ไม่นาน หมู่บ้านก็กลับมาสงบสุข เพื่อน ๆ ของมินก็กลับมาคุยกันอย่างราบรื่น มินได้เรียนรู้ว่า คำพูดสามารถสร้างความสุขหรือความทุกข์ได้ ขึ้นอยู่กับการใช้ปัญญาและความเมตตา

ข้อคิด:

1. คิดก่อนพูด

2. พูดด้วยความจริงใจและสุภาพ

3. คำพูดสามารถสร้างทั้งความสุขและความทุกข์

รอบคอบชอบแลผิด ก่อนพร้อง

คำพูดพ่างลิขิต เขียนร่าง เรียงแฮ

ฟังเพราะเสนาะต้อง โสตทั้งห่างภัย

นิทานประกอบ “ชินะกับดาบสองคม”

กาลครั้งหนึ่ง มีนกน้อยชื่อ ชินะ อาศัยอยู่ริมป่าใหญ่ นิสัยของชินะนั้น “ชอบพูดเร็ว” ไม่ทันคิดให้รอบคอบ วันหนึ่งสัตว์ทั้งป่ามาประชุมหาที่ตั้งรังใหม่เพื่อหลบพายุใหญ่ที่กำลังจะมา

ชินะรีบร้องขึ้นว่า

“ไปริมแม่น้ำสิ ร่มรื่น น้ำกินอุดมสมบูรณ์!”

เหล่าสัตว์เชื่อฟัง ต่างพากันอพยพไปตามคำของชินะ แต่เมื่อพายุใหญ่โหมมา น้ำในแม่น้ำเอ่อล้นท่วมรังของสัตว์ทั้งหลาย ต้องรีบหนีกลับมาท่ามกลางความลำบาก

ชินะรู้สึกผิดและอายมาก วันต่อมา นกฮูกรุ่นเก่าผู้เป็นครูปราชญ์ในป่า ได้สอนว่า

“การพูดโดยไม่คิด เหมือนยิงธนูโดยไม่เล็ง พาเพื่อนพ้องลำบากไปด้วย”

ตั้งแต่นั้นมา ชินะจึงเรียนรู้ที่จะ ตรึกตรองให้รอบด้าน ก่อนเอื้อนวาจา ทำให้สัตว์ทั้งป่าเชื่อใจและรักใคร่อีกครั้ง

ข้อคิด

“วาจาเป็นเสมือนดาบ หากไม่คิดก่อนอาจทำร้ายตนและผู้อื่น แต่หากคิดให้ดีก่อนพูด ย่อมสร้างคุณค่าและความเชื่อถือแก่ตนเอง”

ยัง บ่ ลงเห็นไป เด็ดด้วน

ฟังตอบขอบคำไข คิดใคร่ครวญนา

ห่อนตัดสินห้วนห้วน เหตุด้วยเบาความ

ตัวอย่างนิทาน

ในอดีตกาล มีลูกแกะจอมซนตัวหนึ่งไม่ชอบฟังใคร มักด่วนตัดสินใจเรื่องต่างๆ ด้วยตัวเองอยู่เสมอ วันหนึ่งลูกแกะวิ่งเข้าไปในป่าลึกโดยไม่ฟังคำเตือนของแม่ที่บอกว่าอาจมีหมาป่าซุ่มอยู่ ลูกแกะคิดว่าแม่กลัวเกินเหตุ แต่สุดท้ายก็ต้องเจอหมาป่าและวิ่งหนีเอาชีวิตรอดอย่างทุลักทุเล

ข้อคิด: อย่าด่วนตัดสินใจเรื่องใดๆ ควรพิจารณาฟังความคิดเห็นของผู้อื่นให้รอบคอบเสียก่อน

โคลง

ทำดีไป่เลือกเว้น ผู้ใด ใดเฮย

แต่ผูกไมตรีไป รอบข้าง

ทำคุอุดหนุนใน การชอบ ธรรมนา

ไร้ศัตรูปองมล้าง กลับซ้องสรรเสริญ

นิทานเรื่องคำพูดดอกไม้

กาลครั้งหนึ่ง มีเด็กหญิงชื่อพิม เธอพูดแต่คำไพเราะ เวลาเพื่อนล้ม เธอรีบปลอบว่า “ไม่เป็นไรนะ” ทุกคนจึงยิ้มและรักที่จะอยู่ใกล้เธอ

แต่เด็กชายชื่อเมฆ ชอบพูดจาเยาะเย้ย ทำให้เพื่อนๆ เสียใจและไม่อยากเล่นด้วย

เมื่อเมฆเห็นว่าไม่มีใครคบ เขาจึงลองพูดดีและให้กำลังใจเพื่อนบ้าง ผลคือ ทุกคนกลับมายิ้มและเล่นกับเขาอย่างมีความสุข

ข้อคิด

คำพูดดีทำให้คนรักและอบอุ่นใจ แต่คำพูดร้ายทำให้คนเจ็บปวดและห่างไกล

แต่ผูกไมตรีไป

ทำคุณอุดหนุนใน

ไร้ศัตรูปองมล้าง

ผู้ใด ใดเฮย

รอบข้าง

การชอบ ธรรมนา

กลับซ้องสรรเส

นกน้อยกับเมล็ดข้าว

เช้าวันหนึ่ง นกน้อยเห็นเมล็ดข้าวตกอยู่กลางทาง มันคิดจะเก็บไปกิน แต่เห็นมดหลายตัวหิวโหยเดินผ่านมา จึงแบ่งเมล็ดข้าวให้มดแทน มดทั้งหลายดีใจและช่วยกันหาผลไม้เล็ก ๆ มาให้นกน้อยกินคืน วันต่อมาเมื่อพายุใหญ่พัดมา มดก็ช่วยนกน้อยหาที่หลบภัย ทำให้นกน้อยรอดปลอดภัย

สอนใจ: การทำความดีเล็กน้อย อาจนำมาซึ่งมิตรภาพและความช่วยเหลือที่ยิ่งใหญ่

ในหมู่บ้านเล็ก ๆ มีพี่น้องสามคน พี่ใหญ่ชื่อ ความรู้ พี่รองชื่อ ความสัตย์ และผู้น้องชื่อ ความหมั่นเพียร ทั้งสามต่างมีนิสัยแตกต่างกัน แต่ก็รักและคอยช่วยเหลือกันอยู่เสมอ

วันหนึ่ง หมู่บ้านเกิดปัญหาใหญ่ เพราะโจรกลุ่มหนึ่งมาปล้นและทำให้ผู้คนเดือดร้อน หัวหน้าหมู่บ้านจึงประกาศว่า “ใครก็ตามที่สามารถช่วยปกป้องหมู่บ้านได้ จะได้รับเกียรติให้เป็นผู้นำหมู่บ้าน”

พี่ใหญ่ ความรู้ ก้าวออกมา เขาใช้ความฉลาดวางแผนการป้องกันหมู่บ้านอย่างแยบยล แต่หากไม่มีใครซื่อสัตย์ทำตามแผน ก็ย่อมล้มเหลว

พี่รอง ความสัตย์ จึงอาสา เขาซื่อสัตย์จริงใจ คอยพูดความจริงให้คนในหมู่บ้านไว้ใจกัน ไม่ให้ใครทรยศหรือหักหลัง แต่เพียงความสัตย์อย่างเดียวก็ยังไม่พอ หากทุกคนไม่ลงมือทำจริง

ผู้น้อง ความหมั่นเพียร จึงเข้ามา เขามิได้ฉลาดเท่าพี่ หรือพูดเก่งเท่าพี่รอง แต่เขาไม่เคยท้อถอย ลงแรงทำงานหนัก ฝึกฝนและช่วยเหลือทุกคนอย่างไม่หยุดหย่อน

เมื่อทั้งสามพี่น้องร่วมมือกัน —

ความรู้ ช่วยคิด

ความสัตย์ ช่วยให้เชื่อใจ

ความหมั่นเพียร ช่วยให้เกิดผลจริง

ทำดีไป่เลือกเว้น ผู้ใด ใดเฮย

แต่ผูกไมตรีไป รอบข้าง

ทำคุณอุดหนุนใน การชอบ ธรรมนา

ไร้ศัตรูปองมล้าง กลับซ้องสรรเสริญ

นิทาน: “คำพูดที่ดีสำคัญกว่าสิ่งใด”

ในหมู่บ้านเล็ก ๆ มีเด็กหญิงชื่อ แก้ว เธอเป็นคนอ่อนโยน พูดเพราะ และชอบช่วยเหลือผู้อื่น วันหนึ่งมีเด็กชายชื่อ ขุน ทำหม้อดินแตกกลางตลาด ชาวบ้านบางคนหัวเราะเยาะ บางคนบ่นว่าขุนซุ่มซ่าม

แก้วเดินเข้าไปหา แล้วพูดอย่างสุภาพว่า

“ไม่เป็นไรหรอกขุน ทุกคนก็เคยพลาดกันทั้งนั้น เดี๋ยวฉันช่วยเก็บเศษหม้อให้นะ”

ขุนเงยหน้าขึ้นด้วยรอยยิ้ม น้ำตาที่กำลังจะไหลก็หยุดลงทันที

วันต่อมา ขุนเอามะม่วงสุกจากสวนที่บ้านมาฝากแก้ว พร้อมพูดว่า

“ขอบใจมากนะ ถ้าแก้วไม่พูดปลอบวันนั้น ฉันคงอายจนไม่กล้ามาเดินตลาดอีก”

ชาวบ้านที่ได้ยินต่างซาบซึ้ง และพูดกันว่า

“คำพูดดี ๆ ของแก้วช่างมีค่ามากกว่าทองอีก เธอเป็นคนดีจริงๆ"

ข้อคิด : ไม่พูดร้ายต่อผู้อื่น หลีกเลี่ยงการกล่าวตำหนิ ใส่ร้าย นินทา เป็นสิ่งที่ดี