№11 тақырып. Телеконференция. Телемедицина. Электрондық технологиялар. Электронды бизнес. Электронды білім беру. Электрондық үкімет. by Дария Келимбердина

Телемедицина – медицинада жаңа бағыт.

d38120313 — 2025-04-01 06:42:43 UTC

Телемедицина – медицинадағы жаңа бағыттардың бірі. Ол қашықтықтан медициналық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету үшін ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдаланады. Телемедицинаның дамуы пациенттерге дәрігерлермен онлайн кеңес алуға, медициналық тексерістерден өтуге, диагноз қоюға және емделуге мүмкіндік береді.

Телемедицина артықшылықтары:

✅ Қолжетімділік – шалғай аймақтардағы адамдарға білікті медициналық көмек алуға мүмкіндік береді.
✅ Уақыт үнемдеу – дәрігерге бару үшін ұзақ уақыт жұмсамай-ақ, үйден шықпай кеңес алуға болады.
✅ Үнемділік – жол шығындарын азайтып, медициналық қызметтерді арзанырақ пайдалануға болады.
✅ Жеделдік – кейбір жағдайларда шұғыл көмек көрсетуді жылдамдатады.

Бұл бағыт медицинада күннен-күнге дамып, денсаулық сақтау жүйесінің маңызды бөлігіне айналуда. 🌍💡

Әлемдегі телемедицинаның дамуы.

d38120313 — 2025-04-01 06:51:46 UTC

Телемедицина — бұл дәрігер мен пациенттің қашықтан байланысуы. Бұл әдіс алғаш 1950-жылдары АҚШ-та пайда болды. Ал 1965 жылы спутник арқылы алғаш қашықтан отаға көмектесу жүзеге асты. Уақыт өте келе бұл әдіс әлем бойынша дами бастады.

Қазіргі кезде телемедицина 250-ден аса ел мен ұйымдарда кеңінен қолданылып жүр. АҚШ, Норвегия, Франция сияқты дамыған елдерде телемедицина арқылы диагностика, кеңес беру, бақылау, тіпті емдеу шаралары жүргізіледі.

COVID-19 пандемиясы кезінде бұл әдістің маңыздылығы арта түсті — адамдар үйде отырып-ақ дәрігермен байланыса алды. Сонымен қатар, телемедицина шалғайда тұратын адамдарға медициналық көмек алуға мүмкіндік беріп отыр.

Қорыта айтқанда, телемедицина – болашақтың ғана емес, қазіргі медицинаның да маңызды бөлігі.

Мобильді телемедициналық кешендер.

d38120313 — 2025-04-01 07:15:20 UTC

Қазақстандағы телемедицина қосымшалары:
1. DamuMed
– Бұл Қазақстандағы ең танымал медициналық қосымша.
– Қызметтері: дәрігерге онлайн жазылу, зертхана нәтижелерін көру, рецепттер мен жолдамаларды алу.
– Кейбір аймақтарда бейнеқоңырау арқылы дәрігермен кеңесу де қолжетімді.
– Ауыл тұрғындары үшін өте ыңғайлы.
2. eGovMobile
– Электронды үкіметтің ресми қосымшасы.
– «eGov.Densaulyk» бөлімі арқылы вакцинация туралы ақпарат, емханаға тіркелу, дәрігерге жазылу, анықтамалар алу мүмкіндігі бар.
– Мемлекеттік қызметтермен бірге денсаулыққа қатысты ақпараттарды да ұсынады.

⸻

Әлемдегі танымал телемедицина қосымшалары:
3. Doctor on Demand (АҚШ)
– Дәрігерлермен, психологтармен және педиатрлармен онлайн кеңесу.
– Қызмет тәулік бойы жұмыс істейді.
4. MyChart (Халықаралық)
– Зерттеу нәтижелерін қарау, дәрігермен хат алмасу, кездесулерді жоспарлау мүмкіндігі бар.
– Көптеген елдерде қолданылады.
5. Ada Health (Германия)
– Жасанды интеллект көмегімен симптомдарды талдап, ықтимал ауруды болжайды.
– Алдын ала кеңес алу үшін ыңғайлы.
6. Яндекс Денсаулық (Ресей)
– Чат немесе бейнеқоңырау арқылы дәрігермен байланысу мүмкіндігі.
– Кейбір қызметтері ақылы.

Теле-білім беру

d38120313 — 2025-04-01 07:24:33 UTC

Теле-білім беру — бұл қашықтан оқытудың бір түрі, онда сабақтар теледидар, интернет немесе арнайы платформалар арқылы жүргізіледі. Бұл әдіс әсіресе шалғай ауылдарда тұратын балалар мен үлкендерге пайдалы.

⸻

Мақсаты:
• Әр адамға білім алуға мүмкіндік беру;
• Уақыт пен жерге тәуелсіз білім алу;
• Цифрлық технологияларды пайдалану арқылы оқытуды жеңілдету.

⸻

Қазақстандағы теле-білім:
2020 жылы COVID-19 кезінде теле-білім кеңінен қолданылды. Мектеп сабақтары «Balapan» және «Ел Арна» телеарналары арқылы көрсетілді. Сонымен қатар, BilimLand, Kundelik.kz, Daryn.online сияқты платформаларда оқушылар онлайн оқыды.
Халықаралық платформалар:
1. Zoom
– Онлайн сабақ өткізуге арналған бейнебайланыс платформасы. Мұғалім мен оқушы тікелей байланыса алады.
2. Google Classroom
– Тапсырма беру, бағалау, пікір қалдыру үшін өте ыңғайлы. Мұғалім мен оқушы арасындағы цифрлық сынып.
3. Moodle
– Жоғары оқу орындарында жиі қолданылады. Курстар, тесттер, форумдар арқылы оқыту жүргізіледі.
⸻

Телеконференция өткізу және қатысу мақсаты.

d38120313 — 2025-04-01 07:29:56 UTC

Телеконференция өткізу және оған қатысудың мақсаты – қашықтықтан адамдарды байланыстырып, бір тақырып төңірегінде пікір алмасуға, білім мен тәжірибе бөлісуге жағдай жасау.

⸻

Мақсаттары:
1. Білім мен ақпарат алмасу:
– Ғылыми, медициналық, білім беру салаларында жаңалықтармен бөлісу, тәжірибе тарату.
2. Қашықтан қатысу мүмкіндігі:
– Басқа қалада немесе елде болса да, интернет арқылы конференцияға қосылуға мүмкіндік.
3. Уақыт пен шығынды үнемдеу:
– Сапар шекпей-ақ, үйден немесе жұмыс орнынан қатысу.
4. Кәсіби байланыс орнату:
– Әріптестермен, ғалымдармен, мамандармен байланыс орнату, сұрақтар қою.
5. Оқыту және оқыту:
– Онлайн семинарлар, дәрістер, мастер-класстар өткізу үшін қолайлы.

⸻

Мысалы:
Медицина саласында дәрігерлер телеконференция арқылы сирек кездесетін ауруларды талқылап, басқа елдердегі тәжірибелі мамандармен кеңеседі.

⸻

Қорытынды:
Телеконференция – заманауи, тиімді, үнемді әрі кәсіби деңгейде байланыс орнатудың тамаша тәсілі.12:28

Телеконференция түрлері және сервер.Телеконференцияға онлайн және офлайн қатысу.

d38120313 — 2025-04-01 07:35:40 UTC

Телеконференцияға арналған танымал платформалар:
1. Zoom
– Ең кең таралған видеоконференция платформасы.
– Сабақ, жиналыс, вебинар өткізуге қолайлы.
– Экран көрсету, чат, жазып алу мүмкіндігі бар.
2. Microsoft Teams
– Білім беру және жұмыс ортасына арналған.
– Онлайн сабақ, тапсырма беру, құжаттармен бірлесіп жұмыс істеуге болады.
– Office 365 жүйесімен толық біріктірілген.
3. Google Meet
– Google аккаунты арқылы оңай қосылуға болады.
– Видео және аудио конференциялар, чат, экранмен бөлісу бар.
– Білім мекемелеріне тегін.
4. Cisco Webex
– Ірі компаниялар мен университеттер қолданады.
– Жоғары қауіпсіздік, жазу функциясы және интерактив құралдары бар.
5. Jitsi Meet (Ашық көзі бар, тегін)
– Қарапайым интерфейс, тіркеу қажет емес.
– Жеке серверге орнатып, қауіпсіз телеконференция жасауға болады.

⸻

Арнайы білім беру үшін:
6. BigBlueButton
– Онлайн сабақтар мен вебинарларға арналған.
– Экранмен бөлісу, тақта, чат, топқа бөлу функциялары бар.
– Moodle сияқты LMS жүйелерімен бірігеді.

⸻

Серверге байланысты:
• Телеконференция платформалары өз серверлерінде жұмыс істейді (мысалы, Zoom сервері).
• Ал жеке сервер орнатып, өзіңнің жабық, қауіпсіз видеоконференция жүйеңді жасауға болады (мысалы: Jitsi, BigBlueButton).

⸻

Қорытынды:
Телеконференция үшін Zoom, Google Meet сияқты платформалар кең таралған. Ал қауіпсіздік, жеке бақылау маңызды болса — Jitsi немесе BigBlueButton сияқты ашық жүйелерді пайдалануға болады.

Телемедицинаны пайдалану

d38120313 — 2025-04-01 07:38:38 UTC

Телемедицинаны пайдалану — дәрігермен қашықтан байланысу тәсілі.

⸻

Қалай пайдаланылады:
• Онлайн кеңес (видео/чат арқылы)
• Анализ нәтижелерін жіберу
• Ауруды үйде бақылау
• Ауылдан маманмен кеңесу
• Психологиялық көмек алу

⸻

Қажет құралдар:
Смартфон, интернет, арнайы қосымша (мысалы: DamuMed)

⸻

Артықшылықтары:
Уақытыңды үнемдейді, қауіпсіз, кез келген жерде қолжетімді.12:38

Медицинадағы АКТ-ның рөлі

d38120313 — 2025-04-01 07:42:21 UTC

Медицинадағы ақпараттық-коммуникациялық технологиялардың (АКТ) рөлі өте маңызды, себебі олар медициналық қызметтердің сапасын арттырып, қолжетімділігін кеңейтеді.

⸻

Негізгі рөлі:
1. Телемедицина – шалғай аймақтағы адамдарға онлайн кеңес алуға мүмкіндік береді.
2. Электронды денсаулық сақтау – науқастың мәліметтері компьютерде сақталып, кез келген уақытта қолжетімді болады.
3. Диагностика мен зерттеулер – заманауи құрылғылар арқылы дәл әрі жылдам диагноз қойылады.
4. Білім беру – дәрігерлер мен студенттер онлайн курстар мен вебинарлар арқылы білім алады.
5. Басқару және жоспарлау – ауруханаларда науқастарды тіркеу, есеп жүргізу автоматтандырылады.

⸻

Қорытынды:
АКТ медицинаны жылдам, тиімді және қолжетімді етеді. Бұл – заманауи денсаулық сақтау жүйесінің ажырамас бөлігі.

Diagnostic test accuracy of telehealth assessment for dementia and mild cognitive impairment

d38120313 — 2025-04-01 07:57:58 UTC

Many millions of people living with dementia around the world are not diagnosed, which has a negative impact both on their access to care and treatment and on rational service planning. Telehealth ‐ the use of information and communication technology (ICT) to provide health services at a distance ‐ may be a way to increase access to specialist assessment for people with suspected dementia, especially those living in remote or rural areas. It has also been much used during the COVID‐19 pandemic. It is important to know whether diagnoses made using telehealth assessment are as accurate as those made in conventional, face‐to‐face clinical settings.

Электронды үкіметтің кезеңдері.

d38120313 — 2025-04-01 08:01:21 UTC

Бірінші кезең – ақпараттық (2005-2006 ж.). Дәл осы кезеңде электрондық үкімет порталы іске қосылды, онда ақпараттық-анықтамалық сипаттағы мемлекеттік қызметтер туралы материалдар орналастырылған.

Екінші кезең – интерактивті (2007-2008 ж.). Бұл кезеңде портал мемлекеттік қызметтерді электрондық форматта көрсете бастады. Портал пайдаланушыларына түрлі мекемелерден анықтама алу, кез келген мемлекеттік органға сұраныс жіберу және үйден шықпай-ақ оның мәртебесін қадағалау мүмкіндігі ашылды.

Үшінші кезең – транзакциялық (2007-2008 ж.). Бұл кезеңде азаматтар электрондық үкімет порталында мемлекеттік баждар мен алымдарды, айыппұлдарды, коммуналдық қызметтерді төлеу мүмкіндігіне ие болды. Осы кезеңде электрондық мемлекеттік сатып алу енгізілді, соның есебінен өткізілетін конкурстар мен тендерлердің ашықтығы мен ашықтығы артты.

Төртінші кезең – трансформациялық (2010 және одан әрі). Бүгінгі күні электрондық үкімет осы даму кезеңінде. Кезеңнің басты мақсаты азаматтарға қызмет көрсетудің барынша жеделдігі болып табылады. Бұл мақсатқа жету үшін интерактивті және транзакциялық сервистер кешенді қызметтерге біріктіріледі.