3) Khả năng thấu cảm : Biết lắng nghe, biết đặt mình vào vị trí người khác để thông cảm, giúp đỡ, chia sẻ, quan tâm, biết ơn, trân trọng người khác, trân trọng thiên nhiên…
LÒNG BIẾT ƠN, Cống hiến phụng sự và đón nhận giá trị
Thực hành: Luôn ý thức nhắc nhở mình nhận diện phân biệt hạt tốt, hạt xấu đang diễn ra quanh minh hay chính bản thân mình, thực hành  việc trồng hoa thay vì nhỏ cỏ
B> Cách nhìn sự vật hiện tượng: 

    Sự thật hay suy diễn

Nhận thức: Khung cửa sổ qua đó ta nhìn thấy hành vi của người khác (lăng kính cá nhân). Dựa trên những trải nghiệm, kinh nghiệm, vốn sống hiểu biết để cảm nhận và đánh giá.
Cửa sổ hành vi quyết định “Đường biên chấp nhận” của mỗi người
=> Nếu cửa sổ hành vi gần với nhận thức khách quan thì đường biên chấp nhận sẽ rộng. Đường biên chấp nhận có thể thay đổi tuỳ theo đối tượng, hoàn cảnh, tâm trạng của mình. Đường biên chấp nhận rộng thì chúng ta bao dung, rộng lượng, hạnh phúc …. hơn
Thực hành:  

Mục tiêu: tạo không khí; giúp HS trong lớp làm quen với nhau.

Lựa chọn 1 trong 2 trò chơi:

- Nhạc: vui nhộn

- Cách tổ chức: chọn 1 HS làm quản trò. 2 HS làm thư kí, theo dõi.

+ GV phổ biến luật chơi:

Hành động và lời nói đúng với quy ước:

Lời nói | Hành động
P/s | Động tác đánh răng
Omo | Động tác giặt quần áo
Head and shoulder (hoặc sunsilk…) | Động tác gội đầu
Hazerlin (hoặc Pond) | Động tác rửa mặt

+ Quản trò điều hành: quản trò nói và hành động, sao cho hành động và lời nói không đúng với quy ước ban đầu.

+ Người chơi: Hành động và lời nói đúng với quy ước.

HS làm sai, thua - loại dần, tìm người chiến thắng.

-Nhạc vui nhộn.

- Luật chơi: trong thời gian 3p, HS di chuyển, tìm kiếm thông tin của các bạn trong lớp theo yêu cầu: họ tên đầy đủ, địa chỉ nhà (xóm/ thôn- xã), sở thích.

- Cách thức:

+ GV phát giấy nhớ.

+ HS: Đi tìm hiểu thông tin của bạn bất kỳ, ghi vào giấy.

- Sau 3 phút: HS tìm được thông tin của nhiều bạn nhất - đọc, bạn được đọc tên đứng lên, xác minh đúng - thắng cuộc.

Điều kiện, số lượng người chơi:

Trong một nhóm nhỏ khoảng 10 người, thích hợp với nhóm chưa biết nhau.

Luật chơi:

Ngồi thành vòng tròn. Vòng giới thiệu thông tin cá nhân sẽ bắt đầu từ một thành viên trong nhóm. Thành viên thứ 2 sẽ phải nhắc lại tên của người trước đó và giới thiệu về mình. Các mems tiếp theo sẽ phải nhắc lại tên của tất cả những người đã giới thiệu trước đó và giới thiệu tên của mình. Ai không nhớ tên các mems trước đó sẽ thua cuộc.

Mẹo: Kích thích một chút trước khi vào game để tăng tính sôi nổi. Trong lúc chơi có thể ra luật chơi khi một ai đó giới thiệu tên xong tất cả mems khác sẽ vẫy tay và nói "Hello" hoặc "Hi"... . . -> sáng tạo thêm.

Hình phạt: Chú voi con: Xếp thành 1 vòng tròn. Một tay đưa lên cầm tay của người ở trước, một tay đưa qua háng cầm tay người đằng sau. Nối cả hàng với nhau rồi vừa di chuyển vừa hát bài "chú voi con ở bản Đôn".

Nhóm nhỏ dưới 15 người. Thích hợp với những buổi đầu trong lớp.

Luật chơi: Thành viên ngồi thành vòng tròn. Người đầu tiên sẽ gọi một cái tên bất kì. Hai người ngồi bên cạnh của người được gọi tên phải hô "CÓ". Ai làm sai sẽ bị thua.

Mẹo: Nên có thêm phần ôn lại tên của tất cả các thành viên trước khi chơi. Có thể có thêm luật chơi ai nói sai 2 lần sẽ bị loại khỏi cuộc chơi.

Hình phạt: Đọc thư: Với mỗi dấu! sẽ có những hành động tương ứng. Người quản trò sẽ đọc một lá thư. Khi người quản trò đọc đến dấu nào thì người chơi phải làm hành động tương ứng VD: dấu chấm: nhún chân; dấu hỏi thì nhún chân rồi đánh mông từ sau về trước. Dấu chấm cảm thì nhún chân và đánh mông ra sau. Ví dụ cho lá thư: " Anh à... Em nhớ anh nhiều lắm !!! anh có nhớ em không ??? Em thì... vẫn luôn nhớ đến anh !... "

Điều kiện:

Thích hợp trong những buổi đầu của nhóm. Số lượng dưới 15 người. Ngồi thành vòng tròn nhỏ.

Luật chơi: Một người sẽ bắt đầu trò chơi bằng cách gọi tên một người khác trong nhóm. Người được gọi tên tiếp tục gọi thật nhanh tên một người khác trong nhóm. Hai người ngồi kế bên người bị gọi tên sẽ thật nhanh bịt miệng người bị gọi tên lại để người đó không kịp nói. Người nào không kịp nói trước khi bị bịt miệng sẽ trở thành người thua cuộc.

Mẹo: kích động ,thúc giục để không khí trở nên gay cấn hơn. Qua trò chơi này các thành viên trong nhóm sẽ có khá nhiều ấn tượng với các thành viên khác.

Hình phạt: Người quản trò nói tên của các loài vật. Và những người thua cuộc sẽ phải dùng hành động để miêu tả sao cho giống con vật đó nhất. Người đạt sẽ được khán giả cho phép dừng hình phạt (Có thể dùng các chữ cái để thay cho con vật -hành động để tạo diễn tả chữ cái).

Mục đích: tạo không khí vui tươi

Số lượng: không hạn chế

Địa điểm: ngoài sân, trong phòng

Thời gian: 2 -> 3 phút

Ban tổ chức: 1 quản trò

Cách chơi:

Quản trò hô: “Tôi bảo tôi bảo”

Người chơi hỏi: “Bảo gì bảo gì”

Quản trò nói: “Tôi bảo các bạn vỗ tay 2 cái”

Người chơi: vỗ tay 2 lần

Khi quản trò hô “tôi bảo” thì người chơi phải làm theo. Nếu như quản trò không nói “tôi bảo” mà người chơi làm thì sẽ bị phạt

Học sinh ngồi thành vòng tròn. Một học sinh sẽ đóng vai thám tử và phải ra khỏi phòng. Một sinh khác sẽ đóng vai trung sĩ bí mật. Trung sĩ này sẽ thực hiện một số động tác nhỏ mà những người khác phải bắt chước theo. Khi viên thám tử trở lại phòng sẽ quan sát vòng tròn và đoán xem ai là trung sĩ bí mật. Thám tử được phép đoán 3 lần.

Mục tiêu: tìm hiểu về ngôi trường để phục vụ việc học tập; biết hợp tác, đoàn kết…

- Cách thức:

+ Chia 4 nhóm, mỗi nhóm 8 học sinh (đếm số bất kỳ).

+ Các nhóm bốc thăm chọn mật thư.

-Mật thư số 1: Em hãy tính trung bình cộng của các con số ghi số phòng của các phòng sau đây: phòng y tế, phòng thư viện, phòng nhạc và phòng vật lý.

- Mật thư số 2: Em hãy tính trung bình cộng của các con số ghi số phòng của các phòng sau đây: phòng y tế, phòng kế toán, phòng nhạc và phòng sinh học.

- Mật thư số 3: Em hãy tính trung bình cộng của các con số ghi số phòng của các phòng sau đây: phòng Đội , phòng thư viện, phòng nhạc và phòng hóa học.

- Mật thư số 4: Em hãy tính trung bình cộng của các con số ghi số phòng của các phòng sau đây: phòng thư viện, phòng y tế, phòng nhạc và phòng học lớp 9A.

+ Các nhóm di chuyển, tìm thông tin và hoàn thành bài tập trong thời gian tối đa 7p.

+ Nhóm nào nhanh, chính xác sẽ thắng cuộc.

.......

Cách chơi: Quản trò giao việc: Em/bạn hãy tưởng tượng mình là một cái cây. Tất cả đứng giang tay ra để tạo hàng cây. Gió thổi bên nào các em/bạn nghiêng về bên đó.

Cả lớp đứng rồi dang tay sang hai bên.

Lưu ý: Quản trò lặp lại các vị trí cần luyện tập nhiều lần và tăng tố độ nói để học sinh luyện phản xạ nhan.

Mục đích: Rèn luyện khả năng tập trung tư tưởng, tinh thần tập thể, phản xạ nhanh nhạy cho các em.

Cách chơi: Quản trò quy định một nhóm đóng giả gà con. Nhóm khác đóng giả gà mái, nhóm khác nữa đóng giả gà trống. Khi được đọc đến tên mình cùng động tác chỉ huy tay của quản trò, lập tức nhóm phải phát ra tiếng kêu của gà. Ví dụ: Gà con kêu chíp chíp…Gà mái kêu cục ..tác…Gà trống kêu ò…ó…o…

Quản trò chỉ tay vào nhóm nào mà nhóm đó không đọc được hoặc đọc chậm, đọc sai quy định thì phạm luật.

Chú ý: Để xem nhóm nào phản xạ tốt nhất, quản trò vừa làm động tác chỉ vào nhóm đó nhưng lại gọi trên nhóm khác, các em sẽ dễ bị nhầm. Ai làm sai sẽ bị phạt.

1. Em chuẩn bị 4 cái phong bì: Cảm ơn, Xin lỗi, Hứa hẹn, Mong ước. Em cho HS viết những lời nhắn nhủ đến PH, rồi bỏ vào mỗi phong bì đó, không cần ghi tên, cô sẽ lựa chọn và đọc cho PH nghe trong buổi họp. HS đã rất hồn nhiên và có những điều các em viết vừa trẻ con, vừa sâu sắc đến không ngờ.

2. Em phát cho HS những tờ bìa xanh đỏ tím vàng mang tên: BẢNG GHI NHẬN NHỮNG ĐIỀU TỐT, cho HS ghi tên mình và trang trí lên đó. Sau đó, tờ bìa đó sẽ được chuyển đến tay từng bạn trong lớp. Các bạn hs còn lại có nhiệm vụ ghi vào đó thật ngắn gọn những mặt TỐT mà em nhìn thấy ở bạn (nguyên tắc: không nhận xét về ngoại hình, bạn viết sau không trùng lặp với bạn đã viết trước). Mỗi HS sẽ được tất cả các bạn HS khác trong lớp KHEN mình. Em cho HS đọc rồi thu lại, buổi họp PH phát lại cho các bố mẹ. Để làm được cái này cũng mất khoảng 2-3 buổi sinh hoạt lớp mới xong.

3. Tương tự như cái số 2, nhưng nội dung là ghi lên đó những lời khuyên bạn NÊN và KHÔNG NÊN làm (thực chất là chỉ ra những nhược điểm của bạn nhưng góp ý một cách nhẹ nhàng). Em cũng lại phát cho PH đọc để hiểu về con mình. Có PH chia sẻ đọc cái này mới biết là con mình có biết nói bậy chứ ở nhà cháu ngoan lắm (vì tờ đó có bạn ghi là "cậu không nên nói bậy nữa")

4. Nhân tiện chương trình Văn có bài học viết báo cáo, em cho HS thực hành luôn bằng cách viết 1 báo cáo gửi cô giáo và bố mẹ để trình bày những điều em đã làm được và chưa làm được trong năm học, đồng thời đề ra phương hướng phấn đấu. Tiếp tục thu lại và gửi PH.

5. Em làm 1 mẫu KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TRONG HÈ, cho HS tự điền vào đó những nội dung dự định và mong muốn sẽ thực hiện trong hè về nhiều mặt (học tập, đọc sách, chơi thể thao, giúp đỡ bố mẹ, về quê, v. v... ), viết ra những khó khăn khi thực hiện từng nội dung trong kế hoạch, những mong muốn cha mẹ hỗ trợ để thực hiện kế hoạch đó. Lại làm và gửi PH để đọc và phối hợp.

6. Em cho đề văn (in sẵn trên giấy A4 bìa cứng và HS viết luôn vào đó) đại loại: "Có những lời yêu thương chưa kịp sẻ chia, có những nỗi buồn chưa kịp giãi bày, những tâm sự sâu kín chưa dám nói... . với mẹ cha. Con hãy viết 1 bài văn để chia sẻ... . ". HS lại viết. Ngay trong buổi họp, có nhiều PH vừa đọc vừa khóc trước những tâm sự của con.

7. Trong buổi họp, em cho PH xem các video hoạt động của Nhà trường (video thầy Nguyễn Thành Nhân dạy và HS khóc nức nở), các hình ảnh và video về các hoạt động của lớp. Đặc biệt lớp em năm ngoái có mấy buổi dã ngoại, PH tham gia và cũng chơi các trò chơi kéo co, nhảy bao bố... . với HS, cũng reo hò, ngã lăn quay, em chiếu lại để PH thấy được những hđ đó vui vẻ ntn, họ rất thích thú.

8. Em dành một ít thời gian trong buổi họp PH cuối năm học để PH ghi lại cảm tưởng, ý kiến, băn khoăn, thắc mắc... Mỗi PH đều được phát 1 tờ giấy A4 trên đó có các câu hỏi, gợi ý cụ thể để PH dễ bày tỏ. Nhờ đó gv có thể hiểu hơn và kịp thời giải đáp những băn khoăn, hiểu lầm của PH.

9. Để chuẩn bị cho buổi họp sắp tới, giờ sinh hoạt tuần trước em cũng đã cho HS ghi lại: những điều khiến con thích thú khi đến trường, những khó khăn gặp phải từ đầu năm học (ở nhà, ở trường), những mong muốn, nguyện vọng với bố mẹ, thầy cô,..... để qua đó em tổng hợp và trao đổi lại với HS, với PH.

10. Em cũng gửi mỗi HS mang về 1 tờ giấy lấy ý kiến PH về một số vấn đề liên quan đến học hành, trường lớp, giáo dục con tuổi dậy thì,..... và đã thu lại, đang tập hợp để có nội dung bàn bạc trao đổi trong buổi họp sắp tới.

11. Điều em KHÔNG LÀM trong tất cả các buổi họp PH: phê bình đích danh HS trong buổi họp. Nếu cần thì gặp riêng PH để trao đổi.

12. GỢI Ý cho các thầy cô chủ nhiệm trong buổi họp PH sắp tới: Các phòng học đã có sẵn máy chiếu, các thầy cô có thể chiếu hình ảnh giới thiệu về các phòng học, phòng chức năng, thư viện, nhà ăn, phòng ngủ, vườn cây, bể bơi... . của trường. Nếu công phu hơn nữa thì quay các video mà chính thầy cô hoặc HS là các hướng dẫn viên giới thiệu về trường. Chắc chắn nhiều PH sẽ thích thú vì được "tham quan" trường như thế.

 

Mặc dù vẫn ý thức được các tin xấu, những người có trí tuệ cảm xúc cao luôn có quyết định thông minh khi không dành quá nhiều thời gian và sức lực vào các vấn đề. Thay vào đó, họ tập trung nhìn vào mặt tích cực trong bất kỳ tình huống nào cũng như tìm kiếm các giải pháp cho vấn đề phát sinh. Những người như thế luôn tập trung vào những gì họ có thể làm được hay kiểm soát được.

 

Những người có trí tuệ cảm xúc cao không bao giờ dành quá nhiều thời gian lắng nghe những người hay phàn nàn cũng như có xu hướng tránh tiếp xúc với những người có suy nghĩ tiêu cực. Họ luôn ý thức được những người có suy nghĩ tiêu cực sẽ chỉ khiến họ phí phạm sức lực. Người có trí tuệ cảm xúc cao không để cho người khác làm chùn đi nhuệ khí của mình. Do người có trí tuệ cảm xúc cao luôn nhìn vào các giải pháp và các mặt tích cực trong mọi tình huống, những người có suy nghĩ tiêu cực sẽ sớm tránh xa họ vì những người tiêu cực chỉ muốn người khác cũng có suy nghĩ tiêu cực giống như họ.

 

Người có trí tuệ cảm xúc cao thường dành thời gian cho những người suy nghĩ tích cực và luôn nhìn vào mặt tươi sáng của cuộc sống. Bạn có thể dễ dàng nhận ra những người như thế vì học có xu hướng luôn tươi cười rất nhiều và thu hút những người tích cực khác. Sự ấm áp, cởi mở và thái độ quan tâm của họ khiến những người khác nhìn họ với ánh mắt tin tưởng hơn.

 

Mặc dù bản chất thân thiện và cởi mở khiến cho những người có trí tuệ cảm xúc cao có vẻ như dễ bị khuất phục đối với một số người khác, nhưng họ thực sự là những người luôn biết giữ giới hạn rất quả quyết với bản thân khi cần thiết. Họ luôn thể hiện thái độ lịch sự, lòng tốt và sự chu đáo nhưng đồng thời cũng rất cứng rắn. Họ không bao giờ tạo nên những kẻ thù không cần thiết. Trong những tình huống có khả năng xảy ra xung đột, cách xử sự của họ luôn có chừng mực, không thái quá, và được kiểm soát ở mức thích hợp với tình huống đó. Họ luôn nghĩ trước khi nói và cho bản thân thời gian để bình tĩnh lại khi cảm xúc đang ở trạng thái kích động. Người có trí tuệ cảm xúc cao luôn biết cách bảo vệ thời gian cũng như các cam kết của mình. Họ biết khi nào thì cần phải nói không.

 

Người có trí tuệ cảm xúc cao quá bận rộn suy nghĩ về các cơ hội trong tương lai đến nỗi họ không có nhiều thời gian cho những thứ không hiệu quả trong quá khứ. Họ luôn học hỏi từ các thất bại trong quá khứ và áp dụng những kinh nghiệm này vào các hành động trong tương lai.

 

Dù cho là ở nơi làm việc, ở nhà hay với đi bạn bè, người có trí tuệ cảm xúc cao luôn biết điều gì làm họ cảm thấy hạnh phúc và luôn tìm cách để phát huy những điều ấy. Họ cảm thấy thoải mái và mãn nguyện khi thấy những người khác hạnh phúc và thỏa mãn, và sẵn sàng làm mọi thứ có thể để đem lại cho người khác một ngày vui vẻ.

 

Không chỉ biết cách vượt qua quá khứ khi mọi chuyện diễn ra không suôn sẻ, người có trí tuệ cảm xúc cao còn có khả năng vượt qua những mâu thuẫn với người khác. Họ không để sự tức giận về cách người khác đối xử với họ chế ngự bản thân. Thay vào đó, họ đúc rút kinh nghiệm để tránh không cho việc ấy xảy ra một lần nữa. Châm ngôn sống của họ là: “Nếu bạn lừa tôi một lần, đó là sự xấu hổ đối với bạn, đến lần thứ hai, đó là sự xấu hổ cho chính bản thân tôi”. Mặc dù luôn biết bỏ qua và tha thứ, họ không bao giờ quên và rất khó bị lợi dụng lần thứ hai trong những tình huống tương tự.

 

Người có trí tuệ cảm xúc cao là những người học hỏi suốt cuộc đời, phát triển liên tục, luôn tiến hóa và cởi mở với các ý tưởng mới, cũng như luôn sẵn sàng học từ những người khác. Là người suy nghĩ thấu đáo kỹ càng, họ luôn cởi mở và sẵn sàng thay đổi nếu ai đó có một ý kiến tốt hơn. Mặc dù họ luôn cởi mở với các ý tưởng từ người khác và không ngừng thu thập thông tin mới, người có trí tuệ cảm xúc rất tin tưởng ở bản thân và phán quyết của chính mình trong việc quyết định đâu là lựa chọn tốt nhất cho bản thân.

 

Tác giả: Harvey Deutschendorf – Chuyên gia về trí tuệ cảm xúc