1.  ความเป็นมาและความสำคัญ

            การจัดการศึกษาของประเทศไทยในทุกยุคสมัยล้วนมีจุดมุ่งหมายเดียวกัน  คือ  การพัฒนาผู้เรียนให้มีความสมบูรณ์ทั้งร่างกาย  จิตใจ  สติปัญญา  ความรู้  คุณธรรม  จริยธรรม  และการดำรงชีพอย่างเป็นสุขอยู่ในสังคมได้โดยไม่เดือดร้อน  ซึ่งสอดคล้องกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย  พุทธศักราช  2550  มาตรา  80  โดยมีความมุ่งหมายเพื่อพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการจัดการศึกษาในทุกรูปแบบให้สอดคล้องกับความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม  จัดให้มีแผนการศึกษาชาติ  กฎหมายเพื่อพัฒนาการศึกษาของชาติ  จัดให้มีการพัฒนาคุณภาพครูและบุคลากรทางการศึกษาให้ก้าวหน้าทันการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก  รวมทั้งปลูกฝังให้ผู้เรียนมีจิตสำนึกของความเป็นไทย  มีระเบียบวินัย  คำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวมและยึดมั่นในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ส่งเสริมและสนับสนุนความรู้รักสามัคคีและการเรียนรู้ ปลูกจิตสำนึกและเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมขนบธรรมเนียมประเพณีของชาติ  ตลอดจนค่านิยมที่ดีงามและภูมิปัญญาท้องถิ่น  (กระทรวงศึกษาธิการ,  2550)  สอดคล้องกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ  พ.ศ. 2542  และที่แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่ 2)  พ.ศ. 2545  มาตรา  6  ได้กำหนดความมุ่งหมายและหลักการจัดการศึกษาว่า  ต้องเป็นไปเพื่อพัฒนาคนไทยให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ทั้งร่างกายและจิตใจ  สติปัญญา  ความรู้และคุณธรรม  มีจริยธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิต  สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้อย่างมีความสุข  และแนวการจัดการศึกษา  มาตรา  22  ได้ให้ความสำคัญแก่ผู้เรียนทุกคน  โดยการจัดการศึกษาต้องยึดหลักว่าผู้เรียนทุกคนมีความสามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเองได้และถือว่าผู้เรียนมีความสำคัญที่สุด  กระบวนการจัดการศึกษาต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มตามศักยภาพ  ได้ก่อให้เกิดกระแสการตื่นตัวครั้งใหญ่ของครูและบุคลากรทางการศึกษา  อาจารย์  ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย  และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการจัดการศึกษาทั้งหลาย  เพราะนับแต่นี้ไปการศึกษาของประเทศจะต้องมีการปฏิรูป  ปรับเปลี่ยนโฉมหน้าใหม่ไปสู่การศึกษาอบรม  ให้เกิดความรู้คู่คุณธรรมและจัดการศึกษาให้มีคุณภาพสูงสุด  เพื่อให้เกิดการพัฒนาลักษณะของคนไทยที่พึงปรารถนา  คือ  เก่ง  ดี  มีสุข  ปรากฏสัมฤทธิ์ผล  นักเรียนนักศึกษาต้องมีทักษะชีวิตอันประกอบด้วย  ความรู้  เจตคติ  และทักษะในอันที่จะจัดการกับปัญหารอบๆ  ตัว  ในสภาพสังคมปัจจุบัน  และเตรียมความพร้อมสำหรับการปรับตัวในอนาคต

           การปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่  2  (พ.ศ. 2552-2561)  มีเป้าหมายเพื่อให้ภายในปี  2561  ประเทศไทยมีการปฏิรูปการศึกษาและการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ  โดยเน้นประเด็นหลัก  3  ประการ  คือ  1)  พัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษาและเรียนรู้ของคนไทย  2)  เพิ่มโอกาสการศึกษาและ เรียนรู้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ  และ  3)  ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนของสังคมในการบริหารและจัดการศึกษา  มีกรอบแนวทางการปฏิรูปการศึกษาได้ถูกกำหนดขึ้นให้สอดคล้องกับเป้าหมายข้างต้น  โดยให้ความสำคัญกับการปฏิรูปการศึกษาและเรียนรู้อย่างเป็นระบบใน  4  ด้าน  ได้แก่  1)  พัฒนาคุณภาพคนไทยยุคใหม่  2)  พัฒนาคุณภาพครูยุคใหม่  3)  พัฒนาคุณภาพสถานศึกษาและแหล่งเรียนรู้ยุคใหม่  และ  4)  พัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการใหม่  และการประชุมคณะกรรมการนโยบายและการพัฒนาการศึกษา  ครั้งที่  1/2559  เมื่อวันที่  19  สิงหาคม  2559  พลเอกประยุทธ์  จันทร์โอชา  นายกรัฐมนตรี  เป็นประธานการประชุม  ซึ่งนายกรัฐมนตรีได้ให้ความสำคัญของแนวทางการขับเคลื่อนด้านการศึกษา  โดยมุ่งเน้นบูรณาการความร่วมมือกับทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐเอกชนรวมถึงองค์กรประชาสังคม  เพื่อให้การพัฒนาด้านการศึกษามีความต่อเนื่องและเกิดความยั่งยืนระยะยาวต่อไป  รวมทั้งมีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศและอุตสาหกรรมไทยแลนด์  4.0  และบทบาทของสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาตามพระราชบัญญัติการอาชีวศึกษา  พ.ศ.  2551  (มาตรา  6) ได้กำหนดความมุ่งหมายและหลักการจัดการอาชีวศึกษาและการฝึกอบรมวิชาชีพว่า  ต้องเป็นการจัดการศึกษาในด้านวิชาชีพที่สอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ  และแผนการศึกษาแห่งชาติ  เพื่อผลิตและพัฒนากำลังคนในด้านวิชาชีพ  ระดับฝีมือ  ระดับเทคนิค  และระดับเทคโนโลยี  รวมทั้งเป็นการยกระดับการศึกษาวิชาชีพให้สูงขึ้นเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน  โดยนำความรู้ในทางทฤษฎีอันเป็นสากลและภูมิปัญญาไทยมาพัฒนาผู้รับการศึกษา  ให้มีความรู้ความสามารถในทางปฏิบัติและมีสมรรถนะจนสามารถนำไปประกอบอาชีพในลักษณะผู้ปฏิบัติหรือประกอบอาชีพโดยอิสระได้  โดยมีพันธกิจสำคัญ  คือ  ผลิตและพัฒนากำลังคนด้านวิชาชีพทุกระดับอย่างทั่วถึงและเสมอภาค สร้างการบริหารและจัดการอาชีวศึกษาที่มีคุณภาพได้มาตรฐาน วิจัยสร้างนวัตกรรม พัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยี  เพื่อการประกอบอาชีพและเพิ่มศักยภาพในการแข่งขัน  ประเด็นยุทธศาสตร์  คือ การปฏิบัติงานให้ประสบความสำเร็จ ได้แก่ ปลูกฝังจิตสำนึก ค่านิยม คุณธรรม จริยธรรมทีดีงามเพื่อพัฒนาคนโดยยึดคุณธรรมนำความรู้  สร้างโอกาสทางการศึกษาและส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต  การจัดการศึกษาเพื่อความมั่นคงเร่งปรับระบบบริหารจัดการ เพื่อพัฒนาคุณภาพการอาชีวศึกษาและสนับสนุนการมีส่วนร่วมและสนับสนุนการผลิต การวิจัย และพัฒนากำลังคนเพื่อตอบสนองความต้องการในการพัฒนาประเทศ  เป้าประสงค์ของการจัดการศึกษาระดับอาชีวศึกษา  คือ  ผู้เรียนได้รับการปลูกฝังค่านิยมในการนำคุณธรรมเป็นหลักในการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ผู้เรียนและประชาชนได้รับการศึกษา และพัฒนาทักษะวิชาชีพอย่างมีคุณภาพได้มาตรฐานตลอดชีวิตและให้ผลผลิตที่ได้จากการวิจัยและการ พัฒนากำลังคนด้านอาชีวศึกษา  ตอบสนองความต้องการในการพัฒนาประเทศ (สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา,  2551)

           จากที่กล่าวมาข้างต้น  จึงนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างในการบริหารและการจัดการศึกษาของประเทศไทย  โดยมุ่งหวังที่จะยกระดับการศึกษาของชาติ ให้ได้มาตรฐานจัดได้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพ  มีวัตถุประสงค์เพื่อร่วมกันกำหนดเป้าหมายและทิศทางพัฒนาการเรียนการสอน  พัฒนาผู้เรียนสายอาชีวศึกษาให้มีคุณภาพได้มาตรฐานสากล  ขยายความร่วมมือระบบทวิภาคีร่วมกันวางแผน  สร้างค่านิยมเพื่อจูงใจเด็กเลือกเรียนสายอาชีวศึกษา  จัดทำความร่วมมือระหว่างสถานศึกษากับสถานประกอบการ  วิจัยความพึงพอใจของสถานประกอบการที่มีต่อผู้เรียนในกลุ่มอาชีพและวิจัยผู้สำเร็จการศึกษามีงานทำในกลุ่มอาชีพ  พัฒนาครูฝึกในสถานประกอบการ  และประชาสัมพันธ์ส่งเสริมภาพลักษณ์อาชีวศึกษา  โดยการมีส่วนร่วมของสถานประกอบการ  ดังนั้นผู้วิจัย  จึงทำการศึกษาความพึงพอใจของสถานประกอบการต่อนักศึกษา ระบบทวิภาคี แผนกวิชาการจัดการธุรกิจค้าปลีก   และความต้องการของสถานประกอบการต่อผู้สำเร็จการการศึกษา  แผนกวิชาการจัดการธุรกิจค้าปลีก  โดยตระหนักถึงความสำคัญดังกล่าว  และเกิดประโยชน์สูงสุดในการจัดการอาชีวศึกษาต่อไป

 

 

           2.1  เพื่อศึกษาความพึงพอใจของสถานประกอบการต่อนักศึกษา  แผนกวิชาการจัดการธุรกิจค้าปลีก  

           2.2  เพื่อศึกษาความต้องการของสถานประกอบการต่อผู้สำเร็จการศึกษา  แผนกวิชาการจัดการธุรกิจค้าปลีก  

           3.1  ขอบเขตด้านเนื้อหา

                 การศึกษาความพึงพอใจของสถานประกอบการต่อนักศึกษา  แผนกวิชาการจัดการธุรกิจค้าปลีก  โดยการศึกษาปัจจัย  จำนวน  3  ด้าน  ดังนี้  1)  ด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์  2)  ด้านสมรรถนะหลักและสมรรถนะทั่วไป  และ  3)  ด้านสมรรถนะวิชาชีพ

           3.2  กลุ่มเป้าหมาย

                 สถานประกอบการกลุ่มธุรกิจค้าปลีก  จำนวน  20  แห่ง 

           3.3  ระยะเวลาที่ใช้ในวิจัย  คือ  ปีการศึกษา  2561

           4.1  ด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์  หมายถึง  คุณธรรม  จริยธรรม  และจรรยาบรรณในวิชาชีพ  พฤติกรรมลักษณะนิสัยและทักษะทางปัญญา

           4.2  ด้านสมรรถนะหลักและสมรรถนะทั่วไป  หมายถึง  ความรู้และทักษะสื่อสาร  การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ การพัฒนาการเรียนรู้และการปฏิบัติงาน  การทำงานร่วมกับผู้อื่น  การใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์  การประยุกต์ใช้ตัวเลข  การจัดการ  การพัฒนางาน

           4.3  ด้านสมรรถนะวิชาชีพ  หมายถึง  ความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ทักษะในสาขาวิชาชีพสู่การปฏิบัติจริง

           4.4  สถานประกอบการ  หมายถึง  บริษัท  ห้างหุ้นส่วน  ร้านค้า  ทั้งในประเทศและต่างประเทศ  ที่ร่วมมือกับสถานศึกษาหรือสถาบันในการจัดอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี

           4.5  การจัดการอาชีวศึกษาระบบทวิภาคี  หมายถึง  การจัดการศึกษาวิชาชีพที่เกิดจากข้อตกลงระหว่าง  สถานศึกษากับสถานประกอบการในเรื่องการจัดหลักสูตร  การจัดการเรียนการสอน  การจัดการฝึกอาชีพ  การวัดและการประเมินผล

           4.6  การมีส่วนร่วม  หมายถึง  การเปิดโอกาสให้กลุ่มบุคคลหรือผู้มีส่วนได้เสียได้แสดงออกทุกขั้นตอน  ตั้งแต่ขั้นตอนการร่วมคิด  ร่วมตัดสินใจ  ร่วมปฏิบัติ  ร่วมรับผิดชอบในเรื่องต่างๆ  อันจะมีผลกระทบถึงกลุ่มบุคคลหรือผู้มีส่วนได้เสียเอง  ซึ่งก่อให้เกิดความพึงพอใจและลดความขัดแย้งที่จะเกิดขึ้น

           5.1  ความต้องการของสถานประกอบการต่อนักศึกษา แผนกวิชาการจัดการธุรกิจค้าปลีก  

           5.2  สภาพการจัดการการเรียนการสอนของ แผนกวิชาการจัดการธุรกิจค้าปลีก   ที่สอดคล้องกับความต้องการของสถานประกอบการ  

           5.3  แนวทางในการส่งเสริม สนับสนุน  และพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ตามนโยบายการจัดการศึกษา  ตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ  พ.ศ.  2542  และที่แก้ไขเพิ่มเติม(ฉบับที่  2)  พ.ศ. 2545  เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษาโดยรวมของประเทศ