Ησ 11, 1-10 Ένα κλωνάρι θα φυτρώσει απ’ τον κορμό του Ιεσσαί κι ένα κλαδί θα ξεπροβάλει από τις ρίζες του. Πάνω του θ’ αναπαύεται το Πνεύμα του Κυρίου, το πνεύμα αυτό που θα του δίνει σοφία και σύνεση, την ικανότητα ν’ αποφασίζει, τη δύναμη να εκτελεί, τη γνώση του Κυρίου, τον σεβασμό στον Κύριο. Η πιο μεγάλη του ευχαρίστηση θα ’ναι να σέβεται τον Κύριο. Τίποτα δε θα κρίνει απ’ τα φαινόμενα ούτε θ’ αποφασίζει απ’ τα λεγόμενα. Αλλά θα κρίνει με δικαιο- σύνη τους φτωχούς και θα υπερασπίζεται μ’ ευθύτητα τους ταπεινούς της χώρας. Χάρη στις αυστηρές του εντολές στη χώρα θα κρατά την τάξη και με την κρίση του θα θανατώνονται οι ασεβείς. Η δικαιοσύνη κι η πιστότητα θα ’ναι γι’ αυτόν σαν το ζωνάρι που τυλίγει τη μέση του. Τότε θα κάθεται ο λύκος παρέα με το αρνί και θα κοιμάται ο πάνθηρας με το κατσίκι αντάμα. Το μοσχαράκι και το λιονταρόπουλο θα βόσκουνε μαζί κι ένα μικρό παιδί θα τα οδηγάει. Η αγελάδα κι η αρκούδα την ίδια θα ’χουνε βοσκή και τα μικρά τους το ίδιο το λημέρι· το λιοντά- ρι θα τρέφεται καθώς το βόδι με άχυρο. Το βρέφος άφοβα θα παίζει στη φωλιά της έχιδνας, το νήπιο που μόλις αποκόπηκε από της μάνας του το γάλα θ’ απλώνει το χεράκι του στης κόμπρας τη σπηλιά. Κανένας δε θα προξενεί στον άλλον βλάβη ούτε κακό πουθενά στ’ όρος το άγιο του Θεού, γιατί η γνώση του Κυρίου τη χώρα θα σκεπάζει όπως σκεπάζουν τα νερά τη θάλασσα. Σαν έρθει εκείνη η μέρα, το βλαστάρι από τη ρίζα του Ιεσσαί εκεί θα στέκεται για τους λαούς σημαία. Τα έθνη θα ’ρχονται να του ζητάνε συμβουλή και κατοικία του θα είναι η δόξα του Κυρίου.
Το κείμενο του Ευαγγελίου για τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και τη γέννηση του Κυρίου Ιησού Χριστού.
Λκ 1,Μτ 1, | α΄

26 Κατά τον έκτο μήνα της εγκυμοσύνης της Ελισάβετ² ο Θεός έστειλε τον άγγελο Γαβριήλ στην πόλη της Γαλιλαίας Ναζαρέτ³
27 σε μια κοπέλα, που ήταν αρραβωνιασμένη⁴ με κάποιον που τον έλεγαν Ιωσήφ⁵ και καταγόταν από τη γενιά του Δαβίδ. Την κοπέλα την έλεγαν Μαριάμ⁶.
28 Παρουσιάστηκε σε αυτήν ο άγγελος και της είπε: «Χαίρε εσύ, προικισμένη με τη χάρη του Θεού· ο Κύριος είναι μαζί σου. Ευλογημένη απ' τον Θεό είσαι εσύ, περισσότερο απ» όλες τις γυναίκες».
29 Εκείνη μόλις τον είδε ταράχτηκε με τα λόγια του και προσπαθούσε να εξηγήσει τι σήμαινε ο χαιρετισμός αυτός.
30 Ο άγγελος της είπε: «Μη φοβάσαι, Μαριάμ, ο Θεός σου έδωσε τη χάρη του·
31 θα μείνεις έγκυος, θα γεννήσεις γιο και θα τον ονομάσεις Ιησού⁷.
32 Αυτός θα γίνει μέγας και θα ονομαστεί Υιός του Υψίστου. Σε αυτόν θα δώσει ο Κύριος ο Θεός τον θρόνο του Δαβίδ, του προπάτορά του.
33 Θα βασιλέψει για πάντα στους απογόνους του Ιακώβ και η βασιλεία του δεν θα έχει τέλος».
34 Η Μαριάμ τότε ρώτησε τον άγγελο: «Πώς θα μου συμβεί αυτό, αφού δεν έχω συζυγικές σχέσεις με άντρα;»
35 Και ο άγγελος της απάντησε: «Με την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος και τη δύναμη του Θεού· γι' αυτό και το άγιο παιδί που θα γεννήσεις θα ονομαστεί Υιός Θεού.
36 Μάθε ακόμη ότι η συγγενής σου Ελισάβετ συνέλαβε γιο στα γηρατειά της, κι έτσι, αυτή που την αποκαλούσαν στείρα, βρίσκεται τώρα στον έκτο μήνα της εγκυμοσύνης.
37 Για τον Θεό τίποτα δεν είναι ακατόρθωτο».
38 Η Μαριάμ τότε είπε: «Είμαι μια δούλη του Κυρίου· ας γίνει το θέλημά του σ' εμένα, όπως μου το είπες». Κι έφυγε από αυτήν ο άγγελος.

β΄

19 Ο μνηστήρας της Ιωσήφ, επειδή ήταν ευσεβής και δεν ήθελε να την εκθέσει δημόσια, αποφάσισε να διαλύσει τον αρραβώνα διώχνοντάς την κρυφά.
20 Όταν όμως κατέληξε σε αυτή τη σκέψη, του εμφα-νίστηκε στον ύπνο του ένας άγγελος σταλμένος από τον Θεό και του είπε: «Ιωσήφ, απόγονε του Δαβίδ, μη διστάσεις να πάρεις στο σπίτι σου τη Μαριάμ,... γιατί το παιδί που περιμένει προέρχεται από το Άγιο Πνεύμα.
21 Θα γεννήσει γιο, και θα του δώσεις το όνομα Ιησούς, γιατί αυτός θα σώσει τον λαό του από τις αμαρτίες τους».
22 Με όλα αυτά που έγιναν εκπληρώθηκε ο λόγος του Κυρίου, που είχε πει ο προφήτης:
23 «Νά, η παρθένος θα μείνει έγκυος και θα γεννήσει γιο, και θα του δώσουν το όνομα Εμμανουήλ, που σημαίνει, ο Θεός είναι μαζί μας.» (Ησαΐας 7, 14;)
24 Όταν ξύπνησε ο Ιωσήφ, έκανε όπως τον πρόσταξε ο άγγελος του Κυρίου και πήρε στο σπίτι του⁸ τη Μαρία τη γυναίκα του.
Ερμηνευτικά |

1. Ευαγγελισμός είναι η ανακοίνωση στην Παναγία της καλής είδησης ότι θα γεννήσει τον Μεσσία, αυτόν που υποσχέθηκε ο Θεός και περίμενε ο λαός· τον Λυτρωτή, τον Ελευθερωτή των ανθρώπων, ώστε να μπορούν να έχουν αληθινή ζωή.2. Η Ελισάβετ ήταν μητέρα του Ιωάννη του Βαπτιστή και συγγενής της Μαρίας (θεία ή, μάλλον, ξαδέρφη).3. Η Ναζαρέτ ήταν μικρή και φτωχή κωμόπολη στη Γαλιλαία (βλ. χάρτη, φωτ. και μαθ. 2, 4γ).

|   | 4. Τα κορίτσια τότε αρραβωνιάζονταν στα 12 με 13 τους χρόνια. Ο αρραβώνας ήταν ένα σοβαρό θρησκευτικό και κοινωνικό γεγονός. Η απιστία της αρραβωνιασμένης κοπέλας τιμωρούνταν, όπως και της παντρεμένης, με σκληρό θάνατο (συνήθως δημόσιο λιθοβολισμό). Για τους άντρες η συνηθισμένη ηλικία γάμου ήταν ανάμεσα στα 18 με 24 χρόνια τους.5. Ο αρραβώνας της Μαριάμ με τον Ιωσήφ ήταν ειδική περίπτωση. Αυτή πρέπει να ήταν 12-13 ετών, εκείνος ηλικιωμένος και χήρος με παιδιά. Από τα ευαγγέλια ξέρουμε τα ονόματα των γιών του: Ιάκωβος, Ιωσής, Σίμων και Ιούδας. Αυτά αναφέρουν και για κόρες του, όμως χωρίς τα ονόματά τους (βλ. Μτ 13, 55-56 και Μκ 6, 3).Ο Ιωσήφ ήταν «τέκτων», δηλ. ξυλουργός, επιπλο-ποιός, καροποιός (αμαξάς) και οικοδόμος (χτίστης).6. Το όνομα Μαριάμ ή Μίριαμ ή Μαρία σημαίνει «δυνα-μική». Οι ευσεβείς γονείς της λέγονταν Ιωακείμ και Άννα και ήταν μακρινοί απόγονοι του βασιλιά Δαβίδ. Για αρκετά χρόνια παρέμειναν άτεκνοι. Τη γέννηση της Μαρίας δέχτηκαν ως χάρη και απάντηση του Θεού στις προσευχές τους. Γι» αυτό και την αφιέρωσαν στον Ναό των Ιεροσολύμων. Εκεί έμεινε 12 χρόνια και γνώρισε βαθιά την ισραηλιτική πίστη. Χαρακτηριστικά της: αγάπη, αφοσίωση και εμπιστοσύνη στον Θεό και αγνότητα ζωής.7. Ιησούς σημαίνει σωτήρας, ελευθερωτής, λυτρωτής (= αυτός που δίνει «λύτρα», δηλαδή χρήματα ή άλλα πολύτιμα αγαθά, για να ελευθερώσει αιχμαλώτους ή ομήρους).8. Όταν ο Ιωσήφ πήρε στο σπίτι του τη Μαρία, τότε αυτή έγινε τυπικά νόμιμη σύζυγος του. Όσο ζούσε, φρόντιζε και προστάτευε την ίδια και τον Ιησού, μαζί με τα δικά του παιδιά.

Μελετήστε τόν τρόπο απεικόνισης του γεγονότος του Ευαγγελισμού στην Ορθόδοξη εικονογραφία πατώντας εδώ.
Στη συνέχεια συγκρίνετε τις εικόνες αυτές με τον τρόπο που η δυτική ζωγραφική αποτυπώνει το γεγονός.  Τι διαφορές παρατηρείτε;

Γράψτε τες στο τετραδιό σας με λίγα λόγια…

Κατανοήσατε όσα διαβάσατε στη διδακτική ενότητα;

Διαπιστώστε το λύνοντας το κουίζ.

 

Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα : http://ppanopoulos.blogspot.gr/

 

Φύλλο εργασίας ενότητας 5 : διαφορές και ομοιότητες στις ορθόδοξες εικόνες του ευαγγελισμού – συμπεράσματα : ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ 5Η ΕΝΟΤΗΤΑ

Καλύτερα πρακτικά στο Β2 κράτησαν οι : Αλέξης Π., Ευδοκία Ν., Πανορμίτης Μ., Μαρία Μ.

Οι πληροφορίες αντλούνται από απόκρυφτοα ιστορικά βιβλία
Ο Ζαχαρίας και η Ελισάβετ είναι στείρο ζευγάρι. Με πολυ προσευχή αποκτούν τον Ιωάννη τον Πρόδρομο. Ο Ζαχαρίας έμεινε άλαλος μέχρι να γεννηθεί το παιδί του και να του δώσει όνομα γιατί δεν πίστεψε τον αρχάγγελο Γαβριήλ που του ανήγγειλε την σύλληψη και γέννηση του Ιωάννη. Είχε δει κι άλλα στείρα ζευγάρια να αποκτούν παιδί και για τούτο τιμωρήθηκε ο Ζαχαρίας.

Ο Ιωακείμ και η Αννα είναι το μοναδικό στείρο ζευγάρι που μετά από πολύ προσευχή γεννούν κορίτσι, την Παρθένο Μαρία. Η Μαρία ονομάστηκε Παρθένος γιατί το μυαλό της κι η καρδιά της είχαν μονάχα τον Θεό να σκέφτονται. Δεν σκέφτηκε ποτέ να παντρευτεί.

Η Παναγία αφιερώθηκε όταν απογαλακτίστηκε στον Ναό των Ιεροσολύμων από τους γονείς της. Όταν πήγαν στο ναό η παράδοση λέει ότι τα συνομίληκά της κορίτσια που βρίσκονταν στο ναό έγιναν μια σειρά πίσω της και θαυμαστά υμνούσαν τις αρετές της Παρθένου. Ο Ζαχαρίας ο αρχιερέας την έβαλε μέσα στα Άγια των Αγίων, όπου ο αρχάγγελος Γαβριήλ της έμαθε να προσεύχεται, να μελετά και να εργάζεται. Εκεί έμεινε μέχρι τα δέκα πέντε της περίπου χρόνια. Έτσι στολίστηκε με κάθε πνευματική αρετή και ετοιμάστηκε για το μεγάλο έργο που θα αναλάμβανε.

Ο Ζαχαρίας, αρχιερέας του Θεού, με την εντολή του Θεού αρραβώνιασε την Παρθένο Μαρία με τον  49 ετών Ιωσήφ, πατέρα επτά παιδιών, χήρο, για να προστατέψει την παρθενία της, όχι να έχει σχέσεις συζυγικές μαζί της. Αν ήταν 50 χρόνων θα έπρεπε να ήταν αφιερωμένος στο Θεό, αφού είχε παιδιά. Έτσι αρραβωνιάζεται την Παρθένο 49 ετών  ώστε το παιδί που θα γεννούση η Θεοτόκος να είχε προστάτη και να θεωρείται νόμιμο παιδί του Ιωσήφ. Αλλιώς θα την λιθοβολούσαν.
Ο αρχάγγελος Γαβριήλ : 
α) δίνει το μήνυμα του Θεού στη Μαρία

β) ζητάει τη συγκατάθεσή της. Πρέπει να αποφασίσει ελεύθερα για να πραγματοποιηθεί η σωτηρία του ανθρωπίνου γένους.

γ) προετοιμάζει τη Θεοτόκο για την πολύτιμη εγκυμοσύνη της, που είναι πάνω από κάθε ανθρώπινη σκέψη, της εξηγεί όσα πρόκειται να συμβούν, της δίνει παράδειγμα την εξαδέλφη της Ελισάβετ που ενώ ήταν στειρα κυοφορεί τον Ιωάννη και εξασφαλίζει την ηρεμία που χρειάζεται για να μπορεί να κυοφορήσει χωρίς προβλήματα και αγωνίες τον Θεάνθρωπο Χριστό.

Ο Ιωσήφ αναλαμβάνει την προστασία της Θεοτόκου.

Είναι δίκαιος, δηλαδή τηρεί σαν αληθινός ισραηλίτης το Μωσαϊκό Νόμο με προσευχή, σύνεση και ουσιαστική λατρεία και αγάπη στο Θεό. Ταράζεται όταν διαπιστώνει ότι η Θεοτόκος είναι έγκυος και σκέφτεται επειδή είναι φιλάνθρωπος να την διώξει βράδυ για να μην την σκοτώσουν και για να μην κάθεται στο ίδιο σπίτι μ΄ εκείνην και επειδή τη νομιζε αμαρτωλή θα γινόταν κι εκείνος αμαρτωλός. Όμως βλέπει σε όνειρο τον αρχάγγελο Γαβριήλ που τον βεβαιώνει για την θαυμαστή εγκυμοσύνη της Θεοτόκου ότι θα γεννήσει το Σωτήρα Χριστό από το Άγιο Πνεύμα, αποδέχεται την θέληση του Θεού και δέχεται γίνει πατέρας για τον Ιησού και γι αυτό του δίνει ο αρχάγγελος το δικαίωμα να δώσει το όνομα στο γιο του Θεού : Ιησούς =σωτήρας, Εμμανουήλ = ο Θεός ανάμεσά μας.

Απόδειξη ότι δεν θεωρούσαν τα παιδιά του Ιωσήφ τον Ιησού γιο του πατέρα τους είναι η παράδοση ότι όταν ο Ιωσήφ πεθαίνοντας θέλησε να μοιράσει στα πέντε την περιουσία του για τους πέντε γιους του, θεωρούσε παιδί του και τον Ιησού, οι γιοι του αρνήθηκαν και ζήτησαν η περιουσία να μοιραστεί στα τέσσερα. Ο μόνος από τους γιους του Ιωσήφ που θέλησε να πάρει τον Ιησού στην περιουσία του πατέρα του, μισό μισο το ένα τέταρτο που κληρονόμησε, ήταν ο Ιάκωβος και ονομάστηκε από την εκκλησία “αδελφόθεος”.

Η Μαρία ήταν πριν τον τόκο =γέννα, κατά τον τόκο και μετά τον τόκο Παρθένος. Γι αυτό την ονομάζουμε “Αειπάρθενο”, πάντοτε υπάρχει παρθένος. Οι αγιογράφοι δείχνουν στην εικόνα την αειπαρθενία της Θεοτόκου με τρία αστέρια, δυο στους ώμους και ένα στο κεφάλι (πριν, κατά και μετά τον τόκο παρθένος. Επειδή  γέννησε το Θεό ονομάστηκε “Θεοτόκος῾  Επειδή ήταν η μεγαλύτερη αγία όλων των εποχών ονομάστηκε Παναγία. Λατρεύουμε πρώτο τον Θεό και μετά τιμούμε την Παναγία, μετά τους αγγέλους, μετά τους αγίους ανθρώπους. Στην αγιογραφία φαίνεται η θέση της στην κόχη του ιερού βήματος ανάμεσα σε Θεό και ανθρώπους, ουρανό και γη, ως Πλατυτέρα των ουρανών.

Τα καλύτερα πρακτικά κράτησε η Χαρούλα Π., Β2

Οι Ρωμαιοκαθολικοί κάνουν τον σταυρό τους με τα τέσσερα δάκτυλα ενωμένα γιατί προσθέτουν στην Αγία Τριάδα την Παναγία. Αυτό η Ορθόδοξη Χριστιανική διδασκαλία ονομάζει αίρεση, γιατί :

Αν η Παναγία γεννήθηκε από μόνη την Άννα χωρίς τη συμμετοχή του Ιωακείμ, διότι αφού γέννησε το Χριστό πρέπει να ήταν άσπιλη, χωρίς το προπατορικό αμάρτημα, τότε :

 από την Ειρήνη Κ., Β2