Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

 Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trong câu thơ trên Bác Hồ đã rất tinh tế khi sử dụng phép so sánh tài tình và độc đáo “ tiếng suối” với tiếng hát xa” giúp cho cảnh thiên nhiên bỗng trở nên gần gũi thân thiết với người đọc. Tiếng suối với tiếng hát, âm thanh trong trẻo du dương ấy cứ luôn vang bên tai. Phải chăng suối cũng như một con người nên mới có thể cất lên tiếng hát trong trẻo như vậy! Ngoài ra, nghệ thuật so sánh ấy đã tạo nên một vẻ đẹp cho hình ảnh thơ dòng suối vô cùng sinh động và chân thật, như một người có tâm hồn, tình cảm đang cất tiếng hát ca ngợi vẻ đẹp đêm trăng. Em cùng những độc giả chắc hẳn ai cũng thích thu khi thấy con suối hiện ra trước mắt thật trong trẻo với âm thanh lung linh đến lạ thường, nổi bật trong màn đêm tĩnh lặng sâu lắng. Thật tuyệt vời làm sao!

Em thích nhất hai câu cuối trong bài thơ 
"Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê" của tác giả Hạ Tri Chương.

"Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,

Tiếu vẫn: khách tòng hà xứ lai?"
Hạ Tri Chương trở lại quê hương sau 50 năm, quê hương chỉ còn trẻ con ra đón có nghĩa là những người cùng tuổi với nhà thơ đã không còn. Ông bị xem là khách nên đã khắc sâu vào lòng ông một cảm giác đau xót tận cùng. Giọng điệu hóm hỉnh ấy chỉ đến từ những đứa trẻ hồn nhiên, nhưng những âm thanh vui tươi đó lại bộc lộ những cảm xúc buồn rầu và hối hận. Ông than trách tấm thân đã  xa quê quá lâu của mình. 

Hai câu thơ cuối của bài thơ  "Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê" thể hiện một cách hóm hỉnh mà ngậm ngùi tình yêu quê hương thắm thiết của một người con sống xa quê lâu ngày trong khoảnh khắc vừa đặt chân trở về quê hương. “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê” của nhà thơ Hạ Tri Chương là tiếng lòng da diết của ông dành cho quê nhà, cho những gì thân thuộc với ông. Đồng thời, hai câu thơ cũng gợi lên một cảm xúc buồn rầu mà xót xa. Với thể thơ thất ngôn tứ tuyệt độc đáo, từ ngữ sắc bén cùng với những biện pháp tu từ sinh động, ông đã khiến cho độc giả thật sự rung động trước những câu thơ dạt dào cảm xúc.

Hai câu thơ đầu đã tạo nên một bức tranh thiên nhiên trong đêm trăng rằm vào tháng giêng, lúc đất nước có sắc xuân bao trùm đầy sức sống và ánh trăng sáng ngời trong màn đêm đen tối. Trăng tròn trịa, đầy đặn và viên mãn cùng bàu trời cao rộng, bao la, bát ngát mang lại cảm giác tươi trẻ, không có giới hạn. Sông xuân, nước xuân và trời xuân như chạm vào nhau rồi hòa quyện một cách mượt mà, không tì vết dưới vẻ đẹp, sức xuân dâng trào và ánh trăng sáng ngời tràn ngập đất trời. Qua đó, ta thấy được không gian Bác miêu tả rực rỡ, bát ngát, mang sự trỗi dậy mãnh liệt của sức sống và hồn vạn vật.

Trong câu thơ đầu, tác giả như đang khái quát lại hành trình  sống xa quê đi làm quan của mình. Câu thơ nói về một hoàn cảnh đối lập, đó là ngày Hạ Tri Chương ra đi và ngày trở về của ông. Khi còn trẻ,ông phải li gia, sống ở nơi đất khách quê người để lập nghiệp,thỏa chí tăng bồng. Lúc về già mới có thể trở về quê hương,hướng về cội nguồn,nơi chôn rau cắt rốn, trở về những gì bản thân ông đã từng gắn bó sâu nặng và thân thiết nhất. Sự ra đi và trở về sẽ chỉ là những chuyến đi bình thường nếu người ta đi vài ngày,vài tháng nhưng sẽ là vấn đề thời gian khi ra đi mấy chục năm trời. Hạ Tri Chương ra đi khi còn rất trẻ và cho đến lúc trở về thì đã thành một ông lão. Cả một quãng thời gian quá dài đủ khiến một con người tình nghĩa như nhà thơ nhớ quê đến mức độ nào. Có lẽ chúng ta cũng có thể hiểu được đó là một nỗi nhớ quê da diết, dẫu cho cuộc sống của ông những ngày xa quê đầy đủ và sung túc.
             "Hương âm vô cải, mấn mao tồi"
Xa quê mấy chục năm trời nhưng tình cảm của ông dành cho quê hương vẫn luôn thủy chung mà giữ mãi. Điều đó được thể hiện qua phép đối: hương âm vô cải-mấn mao tồi, dù xa quê rất lâu nhưng từng giọng nói,thói quen của quê hương vẫn ăn sâu bám rễ trong lòng tác giả, không hề thay  đổi. Chứng tỏ ông không hề quên nơi đã sinh ra mình, cho mình một cuộc sống, nơi có biết bao kỉ niệm, có người mẹ đã nuôi ông lớn lên bằng dòng sữa ngọt ngào, ru ông bằng những câu hát ân tình, tha thiết…Như vậy thời gian chỉ có thể làm thay đổi được mái tóc, được vẻ bên ngoài của con người chứ không thể thay đổi được những nét bên trong, nét quê ẩn chứa trong ông. Điều đó đã khẳng định ông luôn có một tình cảm gắn bó sâu sắc với quê hương dù thời gian có đổi  

Những hàm chứ trong 2 câu thơ này lại có sự hóm hỉnh và đáng yêu khi người con được sinh ra tại mảnh đất này, lớn lên cũng mwor mảnh đất nầy mà giờ khi quay lại chỉ là một vị khách xa lạ. Cảnh cũ thì còn đó nhưng bạn cũ người xưa thì tác giả dường như chẳng biết, họ vậy mà cứ ngỡ người con xa quên này là một người đến thăm làng. Đọc những câu thơ này, ta có thể thấy sự lạc lõng trên khuôn mặt vừa vui mững, mừng rõ khi quay về, vừa đợm buồn, thất vọng và hụt hầng khi chẳng ai nhận ra ông. Bao năm xa quê mong ngày trở lại thăm quê vậy mà khi đứng trên mảnh đất thân yêu của mình thì dường như tất cả không còn là của mình nữa. Song thực ra điều đó cũng là tất nhiên bởi lẽ ông đã rời xa nơi đây gần nửa thế kỉ qua, người trẻ khoogn biết là chuyện thường. Những dẫu sao, chỉ với 2 câu thơ ít ỏi và sự ngẫu nhiên trong lời thơ, ta đã được nhìn thấy đây là một người đã từng có danh vọng cao sang nhưng vẫn không quên được tình cảm với cố hương khiến người đọc không khỏi cảm thông cho tình cảnh của ông.

_____________________________________________
 Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
Nếu như hai câu đầu nói về sự yên tĩnh, mơ màng và huyền ảo của khung cảnh thì hai câu thơ sau lại nói về chính tác giả. Sử dụng biện pháp tu từ đối lập: “ngẩng đầu” và “cúi đầu”, “nhìn- nhớ”, “trăng sáng-cố hương” cũng đã giúp hình ảnh thêm sinh động. Hình ảnh của ánh trăng là một điều đặc biệt không thể thiếu trong thơ Đường, trong bài thơ này, nó đã gợi lên sự nhớ nhung về quê hương trong lòng tác giả. Từ “cố hương” lại càng cho ta thấy được nỗi thương nhớ về quê nhà của tác giả. Ai đi xa đều sẽ luôn nhớ về quê, về một nơi đã cất giữ những kỉ niệm quý giá và tương đẹp nhất khi ở đó. Qua đõ, nỗi lòng của tác giả như được vang lên, nỗi da diết và nhớ mong luôn thường trực trong ông về một mảnh đất đã nuôi lớn ông. Không chỉ mang những tình cảm với quê hương, sự tinh tế trong từng câu chữ giản dị  cũng dần gợi lên tình yêu thiên nhiên của ông.
_____________________________________________
Rằm tháng giêng
Hai câu thơ đầu của bài thơ đã vẽ nên khung cảnh thiên nhiên rất thơ mộng:

Được biết đến là một vị lãnh tụ rất yêu thiên nhiên, cũng vì thế mà trong từng dòng thơ của người luôn xuất hiện hỉnh ảnh của ánh trăng như một người bạn. Và cũng trong một hoàn cảnh đặc biệt – khi đất nước dành được thắng lợi thì trăng cũng như một người bạn tâm giao, chỉa sẻ niềm vui đó với chiến sĩ và bác. Nếu như ánh trăng trong đêm khuya thanh tĩnh tròn, đẹp và chan chứa đầy những thao thức, nỗi lo lắng dành cho đất nước, cho con dân thì giờ đấy, cũng vầng trăng ấy sẽ hân hoan, chia vui cùng Bác. Không những thế, là một đêm trăng rằm thì trăng sẽ tròn hơn, đẹp hơn giống như nhiềm vui đã dâng trào nhiều hơn trong lòng bác. Câu thơ thứ hai là sự hòa quyện của dòng sông và bầu trời, hai sự vật này tuy khác biệt nhưng lại chung một màu xanh-màu xanh của hòa bình, của êm ấm, của niềm hân hoan. Mọi thứ cứ như hòa vào làm một: thiên nhiên và con ngươif. Đây không phải là một đêm trăng rằm bình dị mà nó là một dấu ấn, một đêm trăng mang đậm nhắn dấu ấn về chiễn công lừng lẫy của dân tộc ta. Sắc xuân của đất trời chính là sức sống mạnh mẽ, mãnh liệt quả tổ quốc.

_____________________________________________

 

Tiếu tĩnh: khách tòng hà xứ lai?''
Ai cũng có quê hương và tình yêu thương của mình dành cho nơi chôn rau cắt rốn là vô bờ bến.
Hạ Tri Chương- một vị quan đại tài đã rời xa quê hường lên kinh đô làm việc. Sau năm mươi năm, ông trở lại quê nha. Bất ngờ thay, dường như không một ai nhớ ra ông, chỉ có những đứa trẻ nô đùa chạy nhảy. Cũng phải, ông năm đó cũng đã hơn tám mươi tuổi. Những người bạn của ông cũng không còn ở đây. Những đứa tẻ vây quanh cười hỏi ông là khách từ đâu đến.Trong phút chốc, ông đã trở thành khách lạ ghé thăm quê hương mình. Ông rất xót xa, bùi ngùi trước sự thay đổi của quê hương. Đây chính là quê hương ông, nơi ông lớn lên nhưng sao nó lại xa lạ đến thế. Những con người, cảnh vật nơi đây cũng đã thay đổi rất nhiều. Ông như bị lãng quên. Nỗi buồn ấy thật thấm thía và da diết làm sao. Cảm xúc hối hận, chua xót len lỏi trong lòng ông. Tình cảm nồng thắm ông dành cho quê hương mình chưa bao giờ phai. 
Hai câu thơ trên đã thành công tái hiện lại được cảm xúc ngậm ngùi, da diết của tác giả khi về quê một cách vui vẻ, hóm hỉnh Tacs giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật. Gợi lên nỗi nhớ, tình yêu thương da diết dành cho quê hương và nỗi buồn của tác giả khi nhận thấy sự thay đổi và khác lạ sau khi về quê. 

Hai câu thơ này làm hiện lên khung cảnh thiên nhiên trên chiến khu Việt Bắc thật hùng vĩ, rộng lớn nhưng cũng không kém phần thơ mộng, đẹp đẽ. Suối chảy róc rách trong những khu rừng chưa người đặt chân tới, trong trẻo như những giọng hát của những danh ca đương thời, xa xa nghe như vang lên trong đầu của tác giả, nơi đã khắc ghi biết bao hình ảnh tươi đẹp của quê hương. Ánh trăng soi tỏ mọi thứ, từ con thú cho đến những đóa hoa gầy guộc vì sương mai vùng rừng núi hoang vu. Trăng nằm trên cả những cây cổ thụ cao ngất, làm cho những tán cây mờ ảo trong hương gió núi từng cơn, chiếu bóng xuống cây cỏ dưới mặt đất tạo nên một khung cảnh rất lung linh, tươi mát. Thật đáng khâm phục biết bao sự ung dung, lạc quan của Bác khi trong hoàn cảnh đất nước chiến tranh chưa nghĩ đến hồi kết, tác giả vẫn có tâm trạng ngắm cảnh, làm thơ với một mong muốn mãnh liệt rằng đất nước lại hòa bình để bạn bè năm châu có thể thưởng thức không khí vùng rừng núi Việt Bắc.

 Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Câu thơ đầu tiên được Bác mở ra bằng một phép so sánh vô cùng tinh tế. Tiếng suối trong được ví như tiếng hát xa,nó gợi lên cho em cảm giác ấm áp,gần gũi, tràn đầy sức sống của thiên nhiên. Tiếng suối trong đêm róc rách, văng vẳng nghe trong trẻo như tiếng hát xa lại càng tô đậm không gian hoang vu,tĩnh mịch, vương vấn lòng người .Điều em thích nhất ở câu thơ đó là tư duy mới mẻ,độc đáo của Bác. Trong thơ ca cổ,các thi sĩ đều lấy thiên nhiên để làm chuẩn mực cho con người thì trong thơ Bác con người lại là chuẩn mực của thiên nhiên. Nên thơ Bác luôn cho em một cảm giác gần gũi,nồng ấm tình người. Điều đó khiến em càng thêm ngưỡng mộ tài năng và nhân cách cao đẹp của Bác.

Qua câu thơ,em cảm nhận được vẻ đẹp thanh bình,ấm áp của chiến khu Việt Bắc về đêm và tâm hồn thi sĩ nhạy cảm,tinh tế của Bác. Càng đọc,em lại càng thấy thêm khâm phục tài năng và phẩm chất tốt đẹp của Bác.

Ở hai câu thơ đầu, Bác đã dùng tâm hồn của một người thi sĩ để vẽ nên bức tranh thiên nhiên đẹp hoàn mỹ. Bức tranh núi rừng hiện ra rất sinh trước mắt người đọc

 

“Tiếng suối” được ví von với “tiếng hát xa” gợi cho ta một cảm giác thanh bình. Có lẽ lúc đó rất yên tĩnh, mọi người, mọi vật đã chìm vào giấc ngủ. Nhưng dưới ngòi bút và tâm hồn lãng mạn của chủ tịch Hồ Chí Minh, thì nó nghe như tiếng hát, lời hát ngọt ngào, quen thuộc gần gũi như ở quê nhà. 

Bài thơ này, trăng hiện lên đẹp biết bao. Ánh trăng sáng luồn qua tầng cây cổ thụ, rồi sau đó chiếu xuống mặt đất trông như những bông hoa dưới ngòi bút của thi sĩ, nó được nâng lên một tầm mới, là vẻ đẹp nghệ thuật.

Bác đã dùng những từ ngữ giàu hình ảnh cùng lối gieo vần, chữ như đang tự sự, rất giản đơn, ngắn gọn mà súc tích, ai trong chúng ta đọc lên cũng có thể tưởng tượng ra ngay khung cảnh Tây Bắc lúc đó như thế nào.

Cảnh khuya không chỉ đẹp vì cảnh, mà nó còn đẹp vì tình, là tình yêu thương mà Bác Hồ dành cho người dân Việt Nam, là tình yêu dân tộc, yêu quê hương hết thảy của Bác Hồ kính yêu.

2 câu văn em thích nhất trong bài Cảnh Khuya là:

       “Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
         Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa."
Qua hai câu thơ này, Bác Hồ đã vẽ nên cảnh đêm khuya nơi chiến khu Việt Bắc, mênh mông và yên tĩnh. 
Trong câu thứ nhất, qua phép so sánh “tiếng suối” với “tiếng hát xa”, Bác đã nêu lên được vẻ tinh tế của tiếng suối chảy róc rách trong đêm khuya thanh vắng, được ví với một tiếng hát trong trẻo, du dương, càng làm cho không gian càng thêm tĩnh lặng, cũng làm cho hình ảnh tiếng suối càng gần gũi hơn với người đọc. 
Ở câu thứ 2, Bác hồ đã lồng ghép được cảnh xa, cảnh gần của sự vật hiện lên trong đêm khuya. Cảnh xa là tiếng suối, gần là bóng trăng, bóng cây, càng làm bức tranh thiên nhiên thêm hòa quyện, hùng vĩ. Mặc dù bức tranh chỉ có những màu xám đen lạnh lẽo, màu xám của ánh trăng, màu đen của bóng các tàn cây, các bụi cỏ, nhưng chính sự lạnh lẽo đó cũng gợi lên được sự bí ẩn trong màn đêm, hòa với âm thanh của tiếng suối. Tất cả tạo nên điệu êm đềm của bức tranh Cảnh Khuya. 

 

 Hai tư thế: "ngẩng đầu" và "cúi đầu" và hai tâm trạng "nhìn" và "nhớ" hai đối tượng làm xúc động và trĩu lòng kẻ xa quê: ‘trăng sáng’ và ‘cố hương’ - hai hình ảnh luôn gắn bó với  nhau biểu hiện một tâm hồn giàu tình yêu thiên nhiên, một tấm lòng yêu quê hương thiết tha sâu nặng. "Cốhương" là quê cũ thân yêu; ‘nhớ cố hương’ là nhớ tới gia đình, nhớ tới người thân thương ruột thịt, nhớ tới thời thơ ấu với bao mộng tưởng và kỉ niệm đẹp, nhớ lại những thăng trầm một đời người…Qua đây em cảm nhận được nỗi nhớ quê hương da diết, cùng sự cô đơn của nhà thơ Lí Bạch.

2. "Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê"
 Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,
 Tiếu vấn: "Khách tòng hà xứ lai?
_{(Trẻ con nhìn lạ không chào
 Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?)}
Đây như một câu hỏi hồn nhiên của đứa trẻ: “Khách tòng hà xứ lai? (Khách ở nơi nào đến?). Thời gian qua đi, giờ đây những bạn bè, người thân cũ không còn tin tức nữa. Khi trở về chỉ có những đứa trẻ ra đón với một câu hỏi vừa ngây thơ vừa chân thật. Từ "khách" như càng khắc sâu vào tác giả sự xót xa, bùi ngùi khi phải xa quê quá lâu, đến khi trở về lại thành người xa lạ trên chính quê hương của mình. Qua câu thơ, em hiểu được phần nào nỗi cô đơn lạc lõng của tác giả, dù hóm hỉnh nhưng cũng chua xót biết bao.

3. "Cảnh khuya"
 Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
 Bác say mê thưởng thức vẻ đẹp huyền ảo, thơ mộng của rừng núi dưới ánh trăng soi đẹp như tranh vẽ. Người chưa ngủ vì hai lí do, thứ nhất là vì cảnh đẹp làm cho tâm hồn người nghệ sĩ ấy bâng khuâng, say đắm. Lí do thứ hai: Bác chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà, lo về cuộc kháng chiến của nhân dân ta. Cảnh thiên nhiên dù đẹp đẽ nhưng không làm cho Bác quên đi trách nhiệm lớn lao của một vị lãnh tụ cách mạng đối với dân, với nước. Cả hai câu thơ cho thấy sự gắn bó giữa con người thi sĩ đa cảm và con người chiến sĩ kiên cường trong Bác. Cũng giúp em thấy được tâm hồn tinh tế và nhạy cảm của Bác khi ngắm nhìn cảnh rừng núi Việt Bắc.

4. "Rằm tháng giêng"

 Yên ba thâm xứ đàm quân sự
 Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
 Trong bức tranh thiên nhiên đầy thơ mộng ở Viết Bắc vào đêm trăng, người chiến sĩ cách mạng vẫn không quên đi một nhiệm vụ quan trọng. Những năm tháng chiến tranh, mọi công việc hoạt động cách mạng đều phải diễn ra một cách âm thầm và kín đáo. Chính vì vậy, những người chiến sĩ cách mạng ấy đã lựa chọn thời điểm trong đêm khuya để bàn bạc việc quân việc nước. Vì quá say sưa bàn luận mà họ dường như quên mất đi thời gian, để đến khi công việc đã xong xuôi mới nhận ra đêm đã khuya. Và ánh trăng lúc này cũng là sáng nhất. Hình ảnh “con thuyền” ẩn dụ cho sự thắng lợi của cách mạng. Con thuyền chứa đầy ánh trăng giống như thắng lợi của cách mạng không còn xa nữa. Đó chính là niềm tin của Bác Hồ vào sự nghiệp đấu tranh của dân tộc. Như vậy, em thấy được một tâm hồn thi sĩ đầy tinh tế nhạy cảm của Bác Hồ song song với một người chiến sĩ kiên cường trong Bác.

Ít ai biết, Hạ Tri Chương sinh ra tại Việt Hưng, Việt Châu, nay thuộc Tiêu Sơn, tỉnh Chiết Giang. Ông dành gần hết cuộc đời mình sinh sống, học tập và làm quan tại kinh đô Trường An. Khi ông khăn gói về quê cũng tròn tám mươi sáu tuổi và chỉ sau một năm ông đã qua đời chính tại nơi chôn rau cắt rốn. Cuộc sống xô bồ nơi đất khách quê người cứ mãi trôi với nhiều đổi thay, mái tóc của ông cũng đã bạc trắng, như dấu vết thời gian còn sót lại. Nhưng có một thứ dường như đã bị dòng thời gian quên lãng, đó là giọng quê của người con xa xứ. Tiếng nói quê hương là điều tinh túy nhất, là niềm tự hào của người dân ở vùng đất ấy. Nó in sâu trong ký ức của mỗi người, nhắc họ luôn một lòng một dạ hướng về nguồn cội. Điều đó đã nói lên rằng dù có đi đâu về đâu chăng nữa thì những điều tươi đẹp nhất của quê hương ông vẫn luôn trân trọng khắc ghi trong lòng, như cách ông lưu giữ lại chất giọng quê trong hơn nửa thế kỷ xa nhà. Có lẽ bóng dáng một thời vàng son đã tàn phai theo năm tháng, nhưng tình yêu quê hương của ông mãi như ngọn lửa đỏ vĩnh hằng, sưởi ấm và cháy sáng rực rỡ nơi trái tim người con trung hiếu. 
Vì lẽ đó, em càng thêm kính yêu và ngưỡng mộ trước tấm lòng son sắt, thủy chung mà nhà thơ họ Hạ đã dành cho quê hương trong suốt cả cuộc đời mình. 
<333

 

Càng đọc bài thơ “Cảnh khuya”, em càng thấy Bác là người yêu thiên nhiên, có tâm hồn nghệ sĩ và Bác cũng là người chiến sĩ cách mạng luôn lo lắng cho vận mệnh đất nước.

"Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa."

Cảnh thiên nhiên bỗng trở nên gần gũi, thân thiết với con người hơn nhờ biện pháp so sánh tài tình và độc đáo: tiếng suối trong như tiếng hát xa. Ta nghe như thấy âm thanh trong trẻo, du dương của tiếng suối. Và phải chăng suối cũng như một con người nên tiếng suối mới trong trẻo như tiếng hát?

Tiếng suối làm nổi bật cảnh tĩnh lặng, sâu lắng trong đêm khuya, ánh trăng làm cho cảnh vật thơ mộng:

“Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”.

Trăng chiếu lên vòm cổ thụ, nhưng như lồng vào đó ánh sáng mát dịu của mình. Trăng rọi qua kẽ lá in xuống mặt đất tạo thành muôn vàn đốm sáng lung linh như hoa. Hoa sáng của ánh trăng lồng vào hoa trên mặt đất đang mở cánh uống sươn đêm. Cảnh vừa thực nhưng lại vừa ảo, mà nghiêng về ảo. Trăng sáng, cây cổ thụ, bóng hoa và hoa trên mặt đất tuy ở ba tầng bậc khác nhau mà như gắn bó, đan xen vào nhau, tôn vẻ đẹp của nhau. Sự gắn bó ấy chính là từ “lồng” nối trăng với cổ thụ, nối bóng cổ thụ với hoa.

“Cảnh khuya như vẻ người chưa ngủ”

Mới đọc đến câu thơ thứ ba thì ai cũng đoán Bác chưa ngủ, Bác không ngủ được vì cảnh đẹp. Bác chỉ so sánh cảnh như “vẽ”. Như vẽ là thế nào, mỗi người đọc tự tưởng tượng. Nhưng như vẽ có nghĩa là rất đẹp, cũng giống như trong ca dao ví cảnh “như tranh họa đồ”. Tuy thế, câu thơ thứ tư Bác cho biết: “Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”. Hóa ra không phải Bác thức khuya để ngắm cảnh đẹp. Bác thức khuya vì lo nỗi nước nhà.

Đã bao đêm Bác thao thức. Đêm nay Bác cũng thức khuya để lo việc nước, nhưng chợt gặp cảnh thiên nhiên tươi đẹp, lòng người xúc động mà bật ra những vần thơ của bài “Cảnh khuya” chứ không phải Bác ngắm cảnh để làm thơ. Bác bận trăm công ngàn việc, lo lắng vì vận mệnh đất nước, nhưng trong khoảnh khắc, Người vẫn cảm nhận được sự tươi đẹp, thơ mộng của thiên nhiên. Người nghệ sĩ và người chiến sĩ trong Bác luôn luôn gắn bó. Điều này khiến cho em hay bất cứ ai đọc thơ đều yêu kính, khâm phục tâm hồn của Bác, tấm lòng của Bác.

Đọc bài thơ “Cảnh khuya”, em vừa say mê, thích thúc với cảnh, vừa kính phục phẩm chất và tâm hồn của Bác. Bài thơ chỉ cho chúng ta biết một đêm thức khuya, không ngủ của Người. Nhưng Bác còn bao nhiêu đêm thao thức, Bác còn bao nhiêu đêm không ngủ vì “thương đoàn dân công”, vì “lo nỗi nước nhà”?

Trong đêm khuya nơi núi rừng hẻo lánh, hoang sơ, tất cả mọi vật đều chìm trong tĩnh lặng,tuy chỉ có tiếng suối chảy róc rách là nổi bật hơn cả. Dưới sự cảm nhận tinh tế của Bác , Người vẫn có thể làm vạn vật trở nên có hồn . Hình ảnh so sánh “tiếng suối” với “tiếng hát xa” đã làm cho cảnh vật thiên nhiên trở nên gần gũi , thân thiết hơn với độc giả . Bác lấy con người làm chuẩn mực của cái đẹp , làm cho âm thanh thiên nhiên trở nên ấm áp , tràn đầy sức sống . Cùng với nghệ thuật lấy động tả tĩnh , sự tĩnh lặng của đêm khuya lại càng được bộc lộ rõ hơn và làm vấn vương lòng người . Trăng đã trở thành người bạn tri kỉ của các thi nhân và trong đó có Bác Hồ . Thiên nhiên trong thơ Bác luôn nồng ấm tình người , tạo cho người đọc cảm nhận rõ được sự gần gũi , tình yêu lớn lao của Bác dành cho non sông đất nước . 

Hình ảnh ánh trăng len lỏi qua từng vách đá , leo lên trên những ngọn cây cổ thụ, phản chiếu tất cả những sự tinh túy nhất của thiên nhiên vào mặt nước tạo nên một khung cảnh bình yên nhưng cũng thật hòa hợp . Tác giả đã sử dụng điệp từ “lồng” cùng với hình thức tiểu đối để nối kết sự vật , xóa mờ khoảng cách giữa các khoảng không gian , tạo ra bức tranh rừng khuya có nhiều tầng lớp , đường nét cân đối . Tâm hồn của Bác thật quá đỗi nên thơ, một hình ảnh mà chúng ta nghĩ rằng nó vô cùng quen thuộc, nhưng dưới ngòi bút của thi sĩ, nó được nâng lên một tầm mới, là vẻ đẹp nghệ thuật. Trăng như dòng sữa mẹ đã mang đến cho vạn vật sức sống mãnh liệt . Trăng trở nên trữ tình và lãng mạn đặc biệt là trong thơ của Bác . Chỉ qua hai câu thơ nhưng Bác Hồ đã vẽ nên một bức tranh thơ mộng hữu tình giữa núi rừng hoang vu của Việt Bắc, điều này vừa cho thấy vẻ đẹp tâm hồn, tinh thần lạc quan yêu đời của Bác, vừa thể hiện được sự tinh tế, những rung cảm tuyệt vời không phải ai cũng có. Sự kết hợp hài hòa giữa con mắt tinh tế và những từ ngữ đơn giản , giàu tính gợi hình gợi cảm , độc giả có thể dễ dàng cảm nhận được cảnh thiên nhiên nơi núi rừng Tây Bắc tuyệt đẹp cỡ nào. 

Hai câu thơ này làm hiện lên vầng trăng tròn đầy, đẹp đẽ, trắng sáng trên bầu trời đêm. Đó cũng là thứ mà tác giả đã dành tâm tư để ngắm và miêu tả lại. Nhà thơ đang có trạng thái mơ màng nên cảm thấy ánh trăng trắng đục như sương đang phủ tràn mặt đất. Có thể vì trăng đẹp, vì nhớ quê nên mới cảm nhận của tác giả mới xúc động như thế.🍊🐱

--------------------------------------------
Trẻ con nhìn lạ không chào

Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?
(Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê)
Sau năm mươi năm xa quê đằng đẵng, nay trở về làng cũ, nhà thơ chỉ thấy lũ trẻ con đang tung tăng nô đùa, chạy nhảy, không chào hỏi và coi ông như người lạ. Điều đó chứng tỏ lớp người cùng tuổi với ông chắc chẳng còn mấy. Điều trớ trêu là sau bao nhiêu năm xa cách, nay trở về nơi chôn nhau cắt rốn mà nhà thơ lại "bị" xem như khách lạ! Tình huống ấy đã tạo nên cảm xúc bi hài thấp thoáng sau lời kể cố giữ vẻ khách quan, trầm tĩnh của nhà thơ.🍊🐱
--------------------------------------------
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
(Cảnh khuyu)
 Không phải một lời biện minh, nhưng hai câu thơ này Bác như đang tự trả lời cho câu hỏi: “Vì sao người chưa ngủ”. Giữa đêm khuya thanh vắng, chỉ còn văng vẳng tiếng suối, có ánh trăng sáng soi, có bóng cây, có “hoa”, nhưng chỉ khi “người chưa ngủ” mới có thể cảm nhận được vẻ đẹp đầy huyền bí ở nơi rừng núi như thế này được. Bác bộc bạch: “Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà” Bác lo cho nước, cho dân, cho đồng bào. Quả là một vị lãnh tụ vĩ đại của nhân dân.🍊🐱
--------------------------------------------
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì nỗi lo nước nhà
(Rằm tháng riêng)
Cũng như bài trên, câu thơ này cũng biểu thị sự lo lắng của Bác cho nước nhà. Nếu như hình ảnh trăng khi ấy đẹp và tròn đầy, như thao thức cùng Người vì nỗi lo cho đất nước thì giờ đây khi chiến thắng trăng vẫn ở đó, hân hoan, chia vui cùng người. Không những vậy, trăng trong ngày rằm thì chắc chắn sẽ tròn hơn những ngày bình thường, và đẹp hơn trong mắt một người đang vui, đang hạnh phúc.🍊🐱

_{^{(Ngẩng đầu nhìn trăng sáng - Cúi đầu nhớ cố hương)}}

Đến hai câu thơ này, thì tác giả có nỗi niềm nhớ quê hương tha thiết, cử chỉ hành động và tâm trạng, tư thế gây ra nỗi trằn trọc, trăn trở, bối rối. Cảnh vật "trăng" và "cố hương" cùng với tình cảm ngắm trăng mà nhớ quê hương tha thiết đan xen như không thể tách rời.

Dù đêm đó, trăng rất sáng, sáng mà người ngỡ là sương trên mặt đất, cảnh trăng đẹp ngút ngàn, ấy vậy mà tác giả vẫn không thể nào vui với trăng được. Ngẩng đầu hay cúi đầu cũng chẳng bao giờ có thể làm cho tác giả cảm thấy thoải mái, vì cái tình cảm nhớ quê hương da diết ấy vẫn mãi trong lòng.

"Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê"
_{^{(Hồi hương ngẫu thư)}}

_{^{(Trẻ con nhìn lại không chào
Hỏi rằng: Khách từ chốn nào lại chơi?)}}

Đứa trẻ ngây thơ đã hỏi Hạ Trương Chi: "Khác tòng hà xứ lai?". Đã bao năm không về quê, thời gian trôi như nước suối chảy, mà giờ trở về quê nhà, thì thấy những đứa trẻ ngây thơ chào đón với một câu hỏi dù ngây ngơ, nhưng lại chân thật. Được gọi là "khách", thì cũng như là một nhát dao đâm vào tim vậy: xót xa, đau thương khi rời quê hương thân yêu, khi đã quay về thì mình chẳng khác gì người lạ trên chính nơi chôn rau cắt rốn của mình cả.
Dù hóm hỉnh, dù nực cười, nhưng nó cũng đau xót và là một vết thương sâu trong lòng.

————— "Cảnh khuya" —————

Vẻ đẹp huyền ảo, thơ mộng, lung linh của rừng núi bát ngàn, của con sông soi bóng trăng sáng, trăng cao đẹp như tranh vẽ. Dù thế, dù đã nửa đêm, nhưng Bác vẫn còn thức.
Cảnh đẹp đêm đó quá đẹp, gây ra nỗi niềm bâng khuâng, đầy yêu thương cảnh trăng khuya, dâng lên tâm hồn người nghệ sĩ. Nhưng cũng đồng thời, Người chưa ngủ vì Người đang lo nỗi nước nhà, đang nắm trong tay vận mệnh của đất nước, đang có trong lòng bao lắng lo về cuộc kháng chiến cứu nước của nhân dân ta. Dù đẹp, dù ngút ngàn, nhưng Bác vẫn chưa quên đi trách nhiệm vĩ đại của mình, với vai trò là một chủ tịch nước, vai trò là một vị lãnh tụ. Người có một vẻ đẹp tỉ mỉ!

——— "Rằm Tháng Giêng" ———

Hĩc mình đánh máy mỏi tay quá nên cho mình xin thôi tại đây ạ 🙏🙏🙏

Nhi đồng tương kiến,bất thương thức
Tiếu vấn:khách tòng hà xứ lai
2 câu thơ em thích nhất trong bài cảnh khuya:
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì nỗi lo nước nhà
Câu thơ em thích nhất trong bài rằm tháng Giêng:
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,

- Câu thơ thứ hai, tác gải đã miêu tả lại chính mình: “Giọng quê không thay đổi” nhưng “mái tóc đã điểm bạc”. Suốt nhiều năm bôn ba khắp mọi nơi, tuổi tác có thể làm thay đổi vẻ bên ngoài nhưng giọng nói, tấm lòng, những thứ gì gốc gác từ quê hương của tác giả vẫn luôn không thể thay đổi. Đó chính là tình cảm thủy chung, tha thiết và sâu đậm vẫn mãi luôn dạt dào nơi tâm hồn, trái tim người con xa quê.

=> Hai câu thơ đầu đã khái quát được quãng thời gian đằng đẵng xa quê của nhà thơ. Đồng thời bộc lộ nỗi niềm xót xa, nhớ mong của ông dành cho chính quê hương của mình.

Câu thơ này vẫn nói đến trăng, nói đến thiên nhiên nhưng từ "ngẩng" dường như không gợi cho ta cảm giác nhẹ nhàng thanh thản của người ngắm trăng mà đó là cái nhìn chất chứa tâm sự. Trong 3 câu thơ đầu, ta thấy tác giả nhắc nhiều đến thiên nhiên, đến trăng. Khung cảnh thiên nhiên ấy dẫu buồn nhưng vẫn gợi cho ta cảm giác đẹp, 1 vẻ đẹp huyền ảo, lung linh.


-Ngẫu nhiên.....về quê:
(Trẻ con nhìn lạ không chào,

Sau năm mươi năm xa quê đằng đẵng, nay trở về làng cũ, nhà thơ chỉ thấy lũ trẻ con đang tung tăng nô đùa, chạy nhảy. Điều đó chứng tỏ lớp người cùng tuổi với ông chắc chẳng còn mấy. Thời bấy giờ, ái sống được đến bảy mươi là đã được liệt vào hạng "cổ lai hi" (xưa nay hiếm - từ dùng của Đỗ Phủ). Giá như vài người vẫn còn sốn thì liệu có ai nhận ra nhà thơ không?! Điều trớ trêu là sau bao nhiêu năm xa cách, nay trở về nơi chôn nhau cắt rốn mà nhà thơ lại "bị" xem như khách lạ! Tình huống ấy đã tạo nên cảm xúc bi hài thấp thoáng sau lời kể cố giữ vẻ khách quan, trầm tĩnh của nhà thơ.

-Cảnh khuya:
“Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Đêm khuya nơi núi rừng hoang sơ, Người lắng nghe thấy âm thanh của tiếng suối chảy róc rách. Tiếng suối được so sánh “trong như tiếng hát” - gợi lên một âm thanh thật nhẹ nhàng, trong trẻo giống như tiếng hát vang vọng lại giữa nơi núi rừng vắng vẻ. 

-Rằm thánh giêng
"Giữa dòng bàn bạc việc quân,

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền"

Ta thấy được vầng trăng trong thơ của Bác xuất hiện thật đa dạng, từ những khi một mình, thảnh thơi cho đến lúc bận rộn bàn chuyện nước. Người đang cùng những người chiến sĩ khác bàn bạc về việc quân, để tiến đến bảo vệ Tổ Quốc. Đây quả là một hoàn cảnh đặc biệt nhất mà trăng từng được xuất hiện ở thơ của Bác. Ánh trăng đêm khuya soi xuống dòng nước, đập vào mạn thuyền tạo nên một khung cảnh rất lãng mạn. Khung cảnh chính trị lại được đặt trong sự lãng mạn, rất tài tình và độc đáo.

đọc bài thơ cảnh khuya, em thấy một bức tranh thiên nhiên hiện ra trước mắt. Hai câu thơ đầu của bài cảnh khuya gợi ra hình ảnh của một bức tranh có nhiều tầng, nhiều lớp với đường nét và hình khối đa dạng. Có vòm cây cổ thụ vươn cao, tỏa rộng và trên cao lấp loáng ánh trăng, có bóng trắng in vào khóm hoa, in trên mặt đất thành những hình như bông hoa thêu dệt. Bức tranh chỉ có 2 màu sáng tối là trắng đen, vậy mà lại lung linh, huyền ảo và cuốn hút. Qua đó, thể hiện được là tác giả có trí tưởng tượng rất phong phú và đặc sắc.
Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh