Nguyễn Đăng Tấn

Không có gì tự đến đâu con.

Quả muốn ngọt phải tháng ngày tích nhựa

Hoa sẽ thơm khi trải qua nắng lửa.

Mùa bội thu phải một nắng hai sương,

Không có gì tự đến dẫu bình thường.

Phải bằng cả bàn tay và nghị lực

Như con chim suốt ngày chọn hạt,

Năm tháng bao dung khắc nghiệt lạ kỳ.

Dẫu bây giờ cha mẹ đôi khi,

Có nặng nhẹ yêu thương và giận dỗi.

Có roi vọt khi con hư và có lỗi

Thương yêu con, đâu đồng nghĩa với nuông chiều!

Đường con đi dài rộng biết bao nhiêu…

Năm tháng nụ xanh giữ cây vươn thẳng,

Trời cao đó nhưng chẳng bao giờ lặng,

Chỉ có con mới nâng nổi chính mình.

Chẳng có gì tự đến... Hãy đinh ninh.

(Không có gì tự đến đâu con, Nguyễn Đăng Tấn, Lời ru vàng trắng, NXB Lao Động, 2000, Trang 42)

Chú thích:

- Nguyễn Đăng Tấn là một nhà báo, một nhà thơ với phong cách thơ bình dị nhưng giàu chất triết lí, thể hiện những suy ngẫm, trăn trở về tình yêu thương, về lẽ sống của con người.

- Bài thơ “Không có gì tự đến đâu con” được nhà thơ Nguyễn Đăng Tấn viết tặng con là Nguyễn Đăng Tiến vào khoảng năm 1995, khi Tiến đang học lớp 3.

Bài thơ được in trong tập thơ “Lời ru vàng trắng”, xuất bản năm 2000.

Xác định và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong các câu văn in đậm.

Biện pháp tu từ: Ẩn dụ

Dấu hiệu: Hình ảnh "Năm tháng" được gắn với các tính chất "bao dung", "khắc nghiệt".

Tác dụng

• "Năm tháng" vốn là dòng thời gian vô hình, nhưng ở đây được hình tượng hóa như một thực thể có tính cách, vừa nâng niu, chở che ("bao dung") lại vừa đầy thử thách, gian truân ("khắc nghiệt").

• Làm tăng tính hàm súc, giúp người đọc cảm nhận được sự đối lập dữ dội: dù hoàn cảnh cuộc sống có "khắc nghiệt" đến đâu thì lòng mẹ vẫn luôn "bao dung", che chở cho các con.

-Tác dụng: biện pháp tu từ ẩn dụ giúp câu văn thêm phần sinh động. Gợi lên hình ảnh con người cần cù, chăm chỉ làm việc. qua đó ta thấy được sự quan sát tinh tế của tác về thiên nhiên, đời sống

1. Diễn đạt lại.

   - Hiểu nội dung cơ bản.

   - Tóm tắt bằng lời.

   Tự hỏi: Nội dung chính của đoạn văn là gì?

2. Giải thích.

   - Nêu ý chính (1-2 câu).

   - Liên hệ thực tế.

   - Tạo hình ảnh/so sánh.

   Tự hỏi: Ý chính là gì? Nó liên kết thế nào với cuộc sống?

3. Phân tích.

   - Xác định: mục đích - quan điểm - lập luận.

   -Tìm giả định, thông tin, kết luận.

   Tự hỏi: Tác giả muốn nói gì? Lập luận dựa trên những gì?

4. Đánh giá.

   - Nhận xét tiêu chí: tính logic, tính thuyết phục, mức độ sâu sắc của lập luận.

5. Nhập vai.

   - Đặt mình vào vị trí tác giả.

   Tự hỏi và suy nghĩ xem nếu là mình mình sẽ bổ sung hoặc thay đổi điều gì trong văn bản.

* Phương Pháp Trả Lời Câu Hỏi

Bước 1: Gọi tên BPTT: chỉ rõ biện pháp đó trong từ ngữ,hình ảnh nào.

Bước 2: Nêu tác dụng

- Ý 1: Biện pháp đó gợi hình ảnh cụ thể như thế nào? (nội dung, hình ảnh, màu sắc,...)

- Ý 2: Câu văn/câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, giàu cảm xúc,...

- Ý 3: Qua đó, ta thấy được góc quan sát, cảm nhận tinh tế của tác giả...

• Xác định BPTT: so sánh, nhân hóa, ẩn dụ

• Tác dụng biện pháp tu từ:

  + gợi tả: giúp câu thơ trở nên giàu hình ảnh, sinh động, hấp dẫn hơn.

  
  

  + gợi cảm: giúp câu thơ trở nên giàu cảm xúc, giúp người đọc cảm nhận được sự bao dung của cha mẹ với con cái cho dù cuộc sống có khó khăn, khắc nghiệt đến đâu.

  
  

  + đánh giá tác giả: thể hiện tác gỉa là người có trí tưởng tượng phong phú, từng trải, suy nghĩ chín chắn, sâu sắc.

Biện pháp: ẩn dụ nằm ở câu "con chim suốt ngày chọn hạt"

-Tác dụng:

• Câu thơ giàu cảm xúc hơn

• So sánh sự nỗ lực cần thiết để đạt được những cái mình muốn với một điều trong tự nhiên, một con chim cần mẫn chọn hạt để sinh tồn

• Xác định BPTT: so sánh, nhân hóa, ẩn dụ

• Tác dụng biện pháp tu từ:

  + gợi tả: giúp câu thơ trở nên giàu hình ảnh, sinh động, hấp dẫn hơn.

  
  

  + gợi cảm: giúp câu thơ trở nên giàu cảm xúc, giúp người đọc cảm nhận được sự bao dung của cha mẹ với con cái cho dù cuộc sống có khó khăn, khắc nghiệt đến đâu.

  
  

  + đánh giá tác giả: thể hiện tác gỉa là người có trí tưởng tượng phong phú, từng trải, suy nghĩ chín chắn, sâu sắc.

• Tác giả dùng từ ngữ chỉ tính cách, thái độ của con người như "bao dung", "khắc nghiệt" để gắn cho "năm tháng"

• Tác dụng:

  Biến thời gian vô hình, trừu tượng thành một thực thể có linh hồn, có tính cách và có cảm xúc như con người.

Biện pháp: ẩn dụ, so sánh, nhân hóa

-Tác dụng:

• Câu thơ giàu cảm xúc, giàu hình ảnh hơn

• So sánh sự nỗ lực cần thiết để đạt được những cái mình muốn với một điều trong tự nhiên, một con chim cần mẫn chọn hạt để sinh tồn

• Cho thấy nét văn đẹp đẽ, phong phú của tác giả

-Tác dụng:

+) Gợi hình: gợi lên cho độc giả hình ảnh về sự cần cù lao động. Qua đó ta thấy được ý nghĩa của người cha mẹ trong bài thơ muốn nói với người con rằng trong cuộc sống còn có nhiều khó khăn, gian khổ và thử thách, chúng ta cần phải chăm chỉ, cố gắng và nỗ lực vượt qua khó khăn cuộc sống

+) gợi cảm: tăng tính sinh động cho câu thơ

+) đánh giá tác giả: ta thấy tác giả có cái nhìn tinh tế về thiên nhiên, đời sống

Chữa bài:

BPTT: so sánh, nhân hóa

Tác dụng:

Giúp câu văn trở nên sinh động và hấp dẫn

Người đọc cảm nhận được sự bao dung che chở của cha mẹ cho con cái dù khó khăn đến đâu

TD: + làm câu thơ sinh động, gợi cảm, v.v.

• giúp thể hiện sự siêng năng, cần cù của người lao động, hơn nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của chăm chỉ trong việc làm.

• thể hiện con mắt tinh tế của tác giả trong đức tính cuộc sống

Câu 1 (1 điểm). Xác định ngôi kể và nêu tác dụng của ngôi kể đó?

Câu 2 (1 điểm). Chỉ ra đâu là lời người kể chuyện, đâu là lời nhân vật trong đoạn sau:

“Trong lúc chờ Hai Hơn, ông tranh thủ quan sát cậu bé có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, càng đỏ hơn dưới ánh nắng chiều sắp tắt. Nó không mệt mà cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha.

- Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm? - Trưởng trại hỏi.

- Dạ! Thằng Hưng kể lể bằng giọng vui vẻ. - Hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. Hôm bịnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. Các dì, các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con nhiều tiền nữa...”

Câu 3 (2,0 điểm). Qua đoạn văn “…cậu bé có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, càng đỏ hơn dưới ánh nắng chiều sắp tắt. Nó không mệt mà cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha”, em cảm nhận gì về Hưng?

Câu 4 (2,0 điểm). Từ thái độ và hành động của trưởng trại đối với Hưng, em hiểu gì về tính cách và thái độ của ông đối với con người và hoàn cảnh của Hai Hơn?

Câu 5 (4,0 điểm). Những thông điệp văn bản muốn gửi tới người đọc là gì? Thông điệp nào là ý nghĩa nhất với em? Vì sao?

Tác dụng:

- Làm cho bài văn sinh động, hấp dẫn và dễ gợi cảm xúc hơn.

- Giúp người đọc dễ hình dung, hiểu rõ nội dung và cảm nhận được cảm xúc của nhân vật.

- Đánh giá tác giả là người có sự quan sát tinh tế, giàu cảm xúc và suy nghĩ sâu sắc.

Câu 1:

-Ngôi kể: ngôi thứ 3

-Tác dụng:

• Tính khách quan cao: Tạo khoảng cách cần thiết giúp câu chuyện chân thực, đáng tin cậy và không bị định kiến chủ quan chi phối.

• Tự do về không gian/thời gian: Người kể có thể linh hoạt di chuyển qua nhiều địa điểm, đảo lộn trật tự thời gian (quá khứ - tương lai) một cách dễ dàng.

  Câu 2:

  - Lời người kể chuyện:

• Các câu văn miêu tả ngoại hình cậu bé, bối cảnh đợi Hai Hơn.

• Các cụm từ chỉ dẫn hành động nói.

  - Lời nhân vật:

• Trưởng trại: “Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm?”

• Thằng Hưng: “Hồi trước nội nói ba đi làm xa... cho con nhiều tiền nữa…”

  Câu 3:

  - Về ngoại hình: Cậu bé có dáng người gầy gò, ăn mặc cũ kỹ và nhuốm đầy bụi đường, cho thấy hoàn cảnh lam lũ và một hành trình đi tìm cha đầy gian khổ, mệt mỏi.

• Về tâm hồn: Bất chấp sự mệt mỏi về thể xác, ánh mắt em vẫn sáng lên vẻ nôn nao, háo hức. Điều này thể hiện tình yêu cha sâu sắc và khao khát cháy bỏng được đoàn tụ gia đình.

  Câu 4:

  - Về tính cách: Ông là người nhân hậu, ấm áp, giàu lòng trắc ẩn và sự thấu cảm; biết quan tâm, lo lắng cho một đứa trẻ lam lũ, đơn độc.

  - Thái độ đối với con người và hoàn cảnh của Hai Hơn:

• Mang cái nhìn bao dung, nhân văn, hoàn toàn không có sự định kiến hay phân biệt đối xử với người có lỗi lầm.

• Trân trọng tình cảm gia đình, dùng tình cốt nhục để sưởi ấm, động viên và thức tỉnh phần thiện lương bên trong con người.

  Câu 5:

Văn bản trên gửi gắm những thông điệp sâu sắc về tình phụ tử thiêng liêng – động lực giúp cậu bé Hưng vượt qua hành trình vất vả để tìm cha, cùng tình người ấm áp qua sự đùm bọc của những người xa lạ trên đường. Trong những thông điệp của tác giả, thông điệp ý nghĩa nhất đối với em là lòng bao dung, sự thấu cảm và cái nhìn không định kiến của ông trưởng trại đối với hoàn cảnh của cha con Hưng. Thông điệp này vô cùng giá trị vì nó nhắc nhở chúng ta về cách đối nhân xử thế. Thay vì phán xét hay khắt khe với lỗi lầm của Hai Hơn, ông trưởng trại đã chọn cách trân trọng tình cốt nhục, tạo điều kiện cho hai cha con đoàn tụ. Lòng trắc ẩn ấy không chỉ sưởi ấm tâm hồn đứa trẻ lam lũ mà còn có sức mạnh cảm hóa lớn lao, tiếp thêm niềm tin và động lực hướng thiện cho người lầm lỗi.

Bài làm của con khá tốt, các câu trả lời đầy đủ ý và thể hiện khả năng cảm nhận văn bản tương đối sâu sắc. Đặc biệt ở câu 4 và câu 5, con biết mở rộng vấn đề và diễn đạt bằng lời văn của mình thay vì chỉ chép lại ngữ liệu.

• Câu 1, con xác định đúng ngôi kể, tuy nhiên phần tác dụng còn hơi dài và mang tính lý thuyết chung, cần gắn cụ thể hơn với truyện "Tìm cha".

• Câu 3, con cảm nhận được cả ngoại hình và tâm hồn của Hưng, nhưng cần nhấn mạnh rõ hơn hoàn cảnh côi cút, đáng thương của cậu bé sau khi mất mẹ và ông nội.

• Câu 5 triển khai tốt, có suy nghĩ riêng và lí giải thuyết phục. Con có thể bổ sung thêm thông điệp về tình phụ tử thiêng liêng để câu trả lời toàn diện hơn.

TÌM CHA - Lê Thanh Huệ

Bóng thằng Hưng nhỏ bé, khoác giỏ nệm nổi bật giữa bưng biền vào lúc trời chiều vàng rực làm cả trại chú ý, xôn xao. Trên con đường đất đỏ, băng qua vùng cỏ năn xanh rờn một màu xanh man dại điểm vài bụi mua vàng vọt này thường không có bóng người. Sáng sớm hoặc chiều tối mới có những chiếc xe tải chở tù nhân lao động ở các chốt về. Con đường này không bao giờ có bóng trẻ em đi một mình vì nó là đoạn đường cụt nối vào trại giam.

Khi thằng Hưng vào đến cổng trại thì trưởng trại cũng vừa lững thững ra đến phòng trực. Giấu vẻ ngạc nhiên, ông vẫy nó lại gần:

- Con đến đây có chuyện chi?

- Dạ! Con đến tìm ba - Thằng Hưng tự tin trả lời, rồi nói thêm - Ba con là Hai Hơn...

Ra nó là con Hai Hơn, luôn nhậu nhẹt, say xỉn, quậy phá, đánh vợ, đánh con, đã được chính quyền địa phương giáo dục nhiều lần nhưng không chịu sửa chữa. Lần nhậu xỉn cuối cùng, y đánh vợ trọng thương. Lúc đưa đến bệnh viện, vợ y đã chết, để lại đứa con trai nhỏ tròn 5 tuổi. Như vậy bây giờ nó đã là 6 tuổi rồi. Trưởng trại quay lại bảo anh cảnh sát trong phòng trực: "Dẫn Hai Hơn ra đây".

Trong lúc chờ Hai Hơn, ông tranh thủ quan sát cậu bé có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, càng đỏ hơn dưới ánh nắng chiều sắp tắt. Nó không mệt mà cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha.

- Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm? - Trưởng trại hỏi.

- Dạ! Thằng Hưng kể lể bằng giọng vui vẻ. - Hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. Hôm bịnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. Các dì, các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con nhiều tiền nữa...

Thằng Hưng móc xấp tiền giấy lộn xộn gồm những tờ 2.000, 5.000 và cả những tờ 200, 500 đồng nhàu nát cho trưởng trại xem. Ông xua tay, bảo nó cất đi; vừa lúc đó, Hai Hơn được dẫn đến.

- Ba!... Thằng Hưng líu lưỡi gọi và ào đến ôm ba nó. Hai Hơn gỡ tay con, liếc mắt nhìn trại trưởng. Thấy không cần thiết, ông bước ra ngoài, lòng thầm nghĩ cách bố trí cho hai bố con tù nhân một nơi ngủ tử tế. Còn ngày mai, để rồi tính sau vậy. Đây là lần đầu tiên ông phải gặp trường hợp khó xử như vầy.

Hai Hơn cố giấu sự bối rối, cau có hỏi con:

- Mày lên đây một mình à?

- Dạ! - Thằng Hưng hồ hởi - Con lên đây ở với ba luôn.

Hai Hơn sa sầm mặt, chua xót:

- Ở đây rồi mai về với nội. Nhà tù không có chỗ cho con nít.

- Ba không biết à? - Thằng Hưng bật khóc oà lên - Nội chết rồi! Con chỉ còn ba nữa thôi! Con không ở với ba thì ở với ai?...

Hai Hơn bàng hoàng đứng chết lặng. Thằng Hưng cứ nắm tay hắn mà lắc, mà van xin:

- Con không quậy phá đâu. Con đem hết áo quần, cả vở, bút chì lên đây. Con học. Con quét nhà, nấu cơm, giặt đồ cho cả ba nữa. Con biết làm nhiều việc lắm! Ba cho con ở tù với ba!

- Con!... Lần đầu tiên trong đời, Hai Hơn thốt lên câu đó và ôm chặt lấy con mình. Khuôn mặt hắn nhăn nhúm trông đến thảm hại. Sự đau đớn và bối rối của hắn lan sang cả mấy chiến sĩ cảnh sát còn trẻ, khiến cho hoàng hôn tím lại trong bóng tối nhập nhoà đang lan tới…

(Nguồn: 100 truyện ngắn cực hay NXB Văn nghệ thành phố Hồ Chí Minh, năm 1999)

Chú thích

Nhà văn Lê Thanh Huệ sinh ngày 01 – 10 - 1961 ở Triệu Thành, Triệu Phong, Quảng Trị. Hiện thường trú tại phường Tân Hưng Thuận, quận 12, thành phố Hồ Chí Minh. Ông là hội viên Hội Nhà báo Việt Nam, hội viên Hội Nhà văn thành phố Hồ Chí Minh.

Truyện ngắn đầu tay được in năm 1984. Ông có nhiều truyện ngắn, bút ký, kịch, phê bình văn học, tạp văn... in trên các báo trung ương và địa phương: Tuần Báo Văn Nghệ - Hội Nhà văn Việt Nam, Tạp chí Văn nghệ Quân đội, Báo Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, Tạp chí Sông Hương, Báo Văn nghệ Long An, Báo Văn nghệ Hậu Giang, Báo Sài Gòn Giải phóng, Báo Tuổi trẻ.

Truyện ngắn “Tìm cha” đạt giải ba cuộc thi truyện rất ngắn của Tạp chí Thế giới tổ chức năm 1994 được Đài Truyền hình Việt Nam sử dụng làm kịch bản cho phim truyện truyền hình “Tìm cha” và phát sóng lần đầu tiên trên kênh VTV3 chương trình Văn nghệ chủ nhật 6/8/2000…

• Ngôi kể thứ ba

• Tác dụng

• Giúp người kể kể bao quát toàn bộ câu chuyện

• Tạo cảm giác khách quan, bao quát

  Câu 2:

• Lời người kể chuyện:

• Trưởng trại hỏi

• Thẳng Hưng kể lể bằng giọng vui vẻ

  Lời nhân vật

• Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm

• Hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. Hôm bệnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. Các dì, các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con nhiều tiền nữa..

  Câu 3:

• Hưng là một người có hoàn cảnh đáng thương, tội nghiệp và có tình thương cha sâu sắc

  Câu 4

• Ông là một người giàu lòng nhân ái, bao dung

  Câu 5:

• Qua câu chuyện "Tìm cha" của Lê Thanh Huệ, em xúc động nhất với thông điệp về tình yêu thương của con cái dành cho cha mẹ. Tình cảm của bé Hưng dành cho cha vô cùng trong sáng . Dù người cha có phạm sai lầm và đang phải ở trong trại giam, thì trong lòng bé Hưng, cha vẫn là người thân yêu nhất mà em luôn nhớ. Chính lòng hiếu thảo của người con đã đánh thức phần tốt đẹp bên trong người cha. Tình cha con thiêng liêng ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho người cha, giúp ông có động lực sửa sai để sớm trở về làm một người cha tốt. Câu chuyện muốn nhắn nhủ chúng ta rằng, tình yêu thương chân thành có sức mạnh rất lớn, nó có thể thay đổi một con người và giúp họ vượt qua những lỗi lầm trong quá khứ.

Câu 2, con đã nhận diện được lời nhân vật nhưng phần lời người kể chuyện chưa đầy đủ. Con cần chỉ ra chính xác các câu văn miêu tả ngoại hình, hành động và tâm trạng của Hưng trong đoạn ngữ liệu thay vì chỉ nêu tên người nói.

Câu 3 và câu 4, con nắm được ý chính về hoàn cảnh đáng thương của Hưng và tính cách nhân hậu của trưởng trại. Tuy nhiên, phần trả lời còn khá ngắn, chưa làm rõ những chi tiết trong văn bản để chứng minh cho nhận xét của mình.

Câu 5 là phần con làm tốt nhất. Con lựa chọn được thông điệp ý nghĩa, diễn đạt mạch lạc và biết lí giải vì sao thông điệp đó có giá trị đối với bản thân. Tuy nhiên, con có thể liên hệ thêm với chi tiết trong truyện để bài viết thuyết phục hơn.

Ngôi kể thứ ba, ng(ười kể chuyện ẩn mình)

Câu 2:

Lời kể nhân vật:

+) làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm?

+) dạ

+) hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. Hôm bịnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. Các dì các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con tiền nữa…

Câu 3

Qua đoạn văn trên, con thấy được Hưng là một cậu bé nghèo khó, chăm chỉ, khó khăn. Dù người lấm lem, nhưng ánh mắt Hưng nôn nao khi được gặp cha, thể hiện lòng yêu thương của Hưng đối với cha, háo hức được gặp cha. Ngoài ra, ta còn thấy được sự hồn nhiên, ngây thơ của Hưng

Câu 4:

Từ thái độ và hành động của trại trưởng, ta thấy ông là một người biết đồng cảm và cảm thông cho hoàn cảnh của bé Hưng và Hai Hơn. Cho thấy ông là một người tốt bụng, có tình người, thương cảm cho những người có hoàn cảnh éo le

Câu 5

Qua văn bản “tìm cha” của tác già Lê Thanh Huệ, tác giả muốn gửi gắm đến chúng ta thông tiệp về tình cảm gia đình rằng chúng ta nên biết trân trọng tình cảm và thành viên trong gia đình chúng ta, ngoài ra chúng ta còn cần phải có trách nhiệm cho gia đình của mình

Con xác định đúng ngôi kể ở câu 1 và nhận biết được người kể chuyện ẩn mình. Tuy nhiên, con còn thiếu phần tác dụng của ngôi kể nên câu trả lời chưa trọn vẹn theo yêu cầu đề bài.

- Câu 2, con chỉ ra được các lời thoại của nhân vật khá chính xác. Tuy nhiên, con chưa xác định phần lời người kể chuyện là những câu văn miêu tả ngoại hình, hành động và tâm trạng của Hưng nên vẫn còn thiếu ý.

- Câu 3 và câu 4 cho thấy con hiểu được hoàn cảnh đáng thương của Hưng cũng như tấm lòng nhân hậu, giàu sự cảm thông của trưởng trại. Tuy nhiên, con dùng từ "chăm chỉ" ở câu 3 chưa thật phù hợp với ngữ liệu, thay vào đó nên nhấn mạnh sự côi cút, tội nghiệp và tình yêu thương cha sâu sắc của Hưng.

- Câu 5, con rút ra được thông điệp về tình cảm gia đình và trách nhiệm của mỗi người đối với người thân. Tuy nhiên, phần lí giải còn khá ngắn, con nên phân tích sâu hơn vì sao thông điệp đó có ý nghĩa với bản thân để câu trả lời thuyết phục hơn.

Câu 1: Ngôi kể: ngôi thứ ba

Tác dụng: Giúp tác giả có thể tả được tình huống và nhân vật tốt hơn. Thêm nữa, ngôi kể thứ ba giúp góc nhìn của tác giả bao quát hơn.

Câu 2:

-Lời nhân vật: "Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm?" và "Dạ! Hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. Hôm bịnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. Các dì, các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con nhiều tiền nữa..."

-Lời người kể chuyện: Còn lại

Câu 3: Con nhận thấy là Hưng sinh ra trong một gia đình có nhiều khó khăn qua nhưng chi tiết cho thấy cậu bé gầy gò, mặc quần áo cũ kỹ. Con cũng thấy được tình yêu mà cậu dành cho người cha, vì cặp mắt cậu không mệt mà ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha.

Câu 4: Con thấy ông rất quý Hưng, còn tìm một chỗ cho bố con cậu ngủ. Còn ông phản đối với tính cách của Hai Hơn và cách ông ấy đánh vợ.

Câu 5:

Thông điệp: Tình phụ tử có thể vượt qua mọi rào chắn, Hưng đã không ngại đường xa, sự nguy hiểm của nhà tù và chỉ muốn ở với cha. Tuy Hai Hơn đã từng là một con người không tốt, đối mặt với tình yêu của người con, ông đã thốt lên từ "con" lần đầu trong đời

- Câu 2, con nhận diện đúng lời nhân vật. Tuy nhiên, phần lời người kể chuyện trả lời là "còn lại" còn khá chung chung, con nên chỉ ra cụ thể các câu văn miêu tả ngoại hình, hành động và tâm trạng của Hưng để đáp ứng đúng yêu cầu của đề bài.

- Câu 3 và câu 4 cho thấy con hiểu được hoàn cảnh khó khăn của Hưng cũng như tấm lòng quan tâm của trưởng trại dành cho hai cha con. Tuy nhiên, ở câu 4 con cần làm rõ hơn tính cách nhân hậu, giàu lòng cảm thông và sự thấu hiểu của trưởng trại thay vì chỉ tập trung vào việc ông phản đối hành vi của Hai Hơn.

- Câu 5, con lựa chọn được thông điệp phù hợp và biết liên hệ với các chi tiết trong truyện để làm sáng tỏ thông điệp đó. Tuy nhiên, phần trả lời còn hơi ngắn, con nên bổ sung thêm lí do vì sao thông điệp này có ý nghĩa đối với bản thân để bài làm sâu sắc hơn.

Câu 1:

-Ngôi kể: Truyện được kể ở ngôi thứ ba

-Tác dụng: Tạo cảm giác khách quan, bao quát, để kể nhiều sự việc.

Câu 2:

* Lời người kể chuyện: “Trong lúc chờ Hai Hơn, ông tranh thủ quan sát cậu bé có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, càng đỏ hơn dưới ánh nắng chiều sắp tắt. Nó không mệt mà cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha.

* Lời nhân vật trong đoạn:

– Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm? – Trưởng trại hỏi.

– Dạ! Thằng Hưng kể lể bằng giọng vui vẻ. – Hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. Hôm bịnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. Các dì, các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con nhiều tiền nữa…”.

Câu 3:

Qua đoạn văn, nhân vật Hưng hiện lên là một cậu bé có hoàn cảnh lam lũ nhưng giàu nghị lực và tình yêu thương cha sâu sắc. Ngoại hình gầy gò, quần áo cũ kỹ cùng thân hình "nhuốm đỏ lớp bụi đường" cho thấy sự vất vả, thiếu thốn của em. Thế nhưng, hoàn cảnh ấy không thể đánh gục được tinh thần của cậu bé. Chi tiết "nó không mệt" cùng ánh mắt "nôn nao chờ đợi được gặp cha" đã khẳng định một ý chí kiên cường và khát khao tình thân bỏng cháy. Chính tình phụ tử thiêng liêng là sức mạnh giúp Hưng vượt qua mọi mệt mỏi thể xác, khiến người đọc vừa xót thương vừa cảm phục.

Câu 4:

Qua thái độ và hành động của ông trưởng trại, em thấy ông là một người vô cùng điềm đạm, nhân hậu và giàu lòng trắc ẩn. Tuy làm việc trong môi trường trại giam nghiêm khắc, nhưng ông không hề lạnh lùng hay thờ ơ với Hưng. Ngược lại, ông đã quan sát cậu bé rất kỹ, ân cần hỏi han rồi âm thầm sắp xếp chỗ nghỉ cho hai cha con. Hành động ấy chứng tỏ ông không chỉ làm tốt trách nhiệm của mình, mà còn có một tấm lòng vị tha, biết thấu hiểu và sẻ chia trước hoàn cảnh đáng thương của một đứa trẻ lặn lội đi tìm cha.

Câu 5:

- Những thông điệp văn bản muốn gửi đến cho người đọc:

+ Trẻ em luôn có tâm hồn mong manh, nhạy cảm, rất cần sự che chở, nâng niu từ gia đình.

+ Cha mẹ phải luôn sống có trách nhiệm, biết lắng nghe và sưởi ấm tâm hồn con trẻ bằng tình yêu thương chân thành.

+  Sự thiếu vắng tình thương và mái ấm gia đình trọn vẹn là bi kịch, là nỗi đau lớn nhất đối với một đứa trẻ.

- Thông điệp ý nghĩa nhất:

+ Sự bất hạnh của trẻ thơ khi không được sống hạnh phúc trong gia đình có tình yêu thương của bố mẹ.

+ Vì sao: Vì gia đình là cái nôi nuôi dưỡng và là điểm tựa an toàn nhất của mỗi con người. Khi thiếu đi tình thương của cha mẹ, đứa trẻ không chỉ chịu tổn thương sâu sắc về tinh thần mà còn mất đi định hướng trong cuộc sống, dễ cảm thấy cô độc giữa cuộc đời. Thông điệp này nhắc nhở chúng ta biết trân trọng hạnh phúc gia đình mình đang có, đồng thời kêu gọi xã hội hãy thấu hiểu, sẻ chia và bảo vệ những đứa trẻ kém may mắn.

Con trả lời khá đầy đủ các câu hỏi đọc hiểu và bám sát nội dung văn bản. Câu 1 và câu 2 con xác định đúng ngôi kể, tác dụng của ngôi kể cũng như phân biệt chính xác lời người kể chuyện và lời nhân vật.

- Câu 3 là phần con làm tốt. Con không chỉ nhận xét được hoàn cảnh khó khăn, đáng thương của Hưng mà còn làm nổi bật được tình yêu thương cha sâu sắc và ý chí vượt lên hoàn cảnh của cậu bé. Cách diễn đạt mạch lạc và có cảm xúc.

- Câu 4, con phân tích khá rõ tính cách nhân hậu, giàu lòng cảm thông và trách nhiệm của trưởng trại. Các chi tiết được lựa chọn phù hợp, giúp câu trả lời có sức thuyết phục.

- Câu 5 triển khai đầy đủ các thông điệp của văn bản và biết lựa chọn một thông điệp ý nghĩa nhất để lí giải. Tuy nhiên, phần thông điệp em lựa chọn còn thiên về ý nghĩa chủ đề tác phẩm, con có thể liên hệ thêm với bản thân để bài làm sâu sắc và giàu tính cá nhân hơn.

- Câu 4, con nhận xét đúng về tấm lòng nhân hậu, giàu tình thương của trưởng trại. Tuy nhiên phần phân tích còn hơi ngắn, cần làm nổi bật hơn sự cảm thông và trách nhiệm của ông đối với hoàn cảnh hai cha con Hưng.

- Câu 5, con rút ra được nhiều thông điệp ý nghĩa như tình cảm gia đình, sự yêu thương và lòng biết ơn cha mẹ. Tuy nhiên, phần lựa chọn thông điệp ý nghĩa nhất còn khá ngắn, con nên giải thích rõ hơn vì sao thông điệp đó có ý nghĩa với bản thân.

- Tác dụng: ngôi thứ 3 giúp người kể chuyện có cái nhìn đa chiều, linh hoạt và đánh giá sự việc một cách khách quan.

câu 2:

- Lời người kể chuyện:"trong lúc chờ Hai hơn..gặp cha", "thằng Hưng kể lể bằng giọng vui vẻ", 'trưởng trại hỏi"

- Lời nhân vật:"Làm sao con biết ba con ở đây mà kiếm?", "Dạ!", "Hồi trước nội có nói...cho con nhiều tiền nữa.."

câu 3:

Qua đoạn văn trên, em cảm nhận Hưng là một cậu bé nghèo đói nên ngoại hình cậu khá gầy gò và quần áo cũ kĩ. Nhưng trái lại với ngoại hình đó, thì đây là một cậu bé có một trái tim trong sáng và nhân hậu.

câu 4:

Từ thái độ và hành động của trưởng trại đối với Hưng,em lại cảm nhận được sự thương hại của ông đối với Hưng và Hai Hơn, bên cạnh đó là sự pha trộn với một chút gì đó sâu sắc khi nhìn thấy sự bối rối và đau đớn lần đầu hiện lên trên mặt Hai Hơn.

câu 5:

Thông điệp sau sắc nhất mà em rút ra từ bài học là tình phụ tử sâu sắc trong mỗi người,cũng như một sự nhắc nhở về hậu quả mình đã gây ra. Vì nếu không say rượu không đánh vợ con,hẳn bây giờ thằng Hưng đã có cha có mẹ, có một tổ ấm cho riêng mình.

- Câu 2, con phân biệt được lời người kể chuyện và lời nhân vật. Tuy nhiên, phần lời người kể chuyện còn chưa đầy đủ, con cần chép chính xác toàn bộ đoạn văn miêu tả ngoại hình, hành động và tâm trạng của Hưng theo yêu cầu đề bài.

- Câu 3 và câu 4 cho thấy con hiểu được hoàn cảnh đáng thương của Hưng cũng như sự cảm thông của trưởng trại. Tuy nhiên, ở câu 3 con chưa làm nổi bật được sự nôn nao, mong mỏi được gặp cha và hoàn cảnh côi cút của Hưng;

- Câu 4 nên nhấn mạnh thêm phẩm chất nhân hậu, giàu lòng trắc ẩn của trưởng trại.

- Câu 5 là phần con làm khá tốt. Con biết rút ra bài học từ lỗi lầm của Hai Hơn và ý nghĩa của tình phụ tử. Tuy nhiên, con có thể mở rộng thêm về sự cần thiết của tình yêu thương gia đình đối với trẻ em để câu trả lời sâu sắc hơn.

Câu 2:

- Lời người kể chuyện: từ 'trong lúc chờ Hai Hơn' đến 'chờ đợi được gặp cha'

- Lời nhân vật: đoạn còn lại

Câu 3:

- Qua đoạn văn em cảm nhận Hưng là một cậu bé khó khăn với mái tóc đỏ hoe do cháy nắng, nhưng cậu lại vô cùng lạc quan và trong sáng với mong muốn được gặp người cha còn lại của mình qua cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao.

Câu 4:

- Từ thái độ và hành động trưởng trại em cảm nhận được ông là người điềm tĩnh, biết quan tâm tới con người và cảm thông với hoàn cảnh khó khăn đoàn tụ của hai bố con Hai Hơn khi ông thầm nghĩ cách sắp xếp cho họ một chỗ nghỉ tử tế.

Câu 5:

- Văn bản muốn gửi tới thông điệp rằng cần biết trân trọng tình cảm gia đình và những gì mình đang có, đồng thời cần có đức tính cảm thông yêu thương con người. Thông điệp đầu tiên có ý nghĩa lớn nhất với em. Vì nếu không đón nhận mà phớt lờ tình cảm và sự quan tâm từ người khác thì sớm muộn cũng sẽ nguội lạnh đôi phần. Cuối cùng khi đánh mất nó sẽ chỉ còn nuối tiếc và thất vọng. Khi ta biết nắm bắt và yêu quý thứ mình được nhận hay có sẵn rồi cùng phát triển vun đắp nó, ta có thể ngày càng trưởng thành, không hối hận và bước tiếp trên con đường của bản thân.

- Câu 2, con xác định đúng phần lời người kể chuyện và lời nhân vật. Cách trả lời ngắn gọn, rõ ràng, đúng yêu cầu của đề bài.

- Câu 3 và câu 4 cho thấy con cảm nhận được hoàn cảnh khó khăn của Hưng cũng như sự quan tâm, cảm thông của trưởng trại. Đặc biệt, con biết liên hệ chi tiết "ánh mắt nôn nao" để làm nổi bật tình yêu thương cha của Hưng. Tuy nhiên, con nên nhấn mạnh rõ hơn hoàn cảnh côi cút và sự đáng thương của cậu bé.

- Câu 5 là phần con làm khá tốt. Con không chỉ rút ra được thông điệp về tình cảm gia đình mà còn biết lí giải bằng suy nghĩ của bản thân. Cách trình bày có chiều sâu và thể hiện sự suy ngẫm về giá trị của tình yêu thương trong cuộc sống.

• ngôi kể: câu chuyện được kể theo ngôi thứ ba (người kể giấu mình, gọi tên các nhân vật như ông trưởng trại, hai hơn, hưng).

• tác dụng: ngôi kể này tạo ra một góc nhìn khách quan nhưng lại vô cùng linh hoạt. nó cho phép người đọc vừa bao quát được toàn bộ tình huống, vừa có thể nhìn thấu được những chi tiết tinh tế như diện mạo khắc khổ bên ngoài và cả thế giới nội tâm, khao khát cháy bóng bên trong của cậu bé hưng.

câu 2 để phân biệt, chúng ta có thể tách rõ hai phần như sau:

• lời người kể chuyện: là những câu văn dùng để dẫn dắt, miêu tả hoàn cảnh, cử chỉ hay giọng điệu của nhân vật:Trong lúc chờ hai hơn, ông tranh thủ quan sát cậu bé có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, càng đỏ hơn dưới ánh nắng chiều sắp tắt. nó không mệt mà cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha.

  
  

• trưởng trại hỏi.

• thằng hưng kể lể bằng giọng vui vẻ. -

• lời nhân vật: là lời nói trực tiếp của các nhân vật tham gia vào câu chuyện: lời của trưởng trại: - làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm? lời của bé hưng: - dạ! [...] hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. hôm bịnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. các dì, các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con nhiều tiền nữa...

  
  

câu 3 chỉ qua vài dòng miêu tả ngắn ngủi, hình ảnh cậu bé hưng hiện lên vừa đáng thương nhưng cũng vừa đáng khâm phục:

• một đứa trẻ chịu nhiều thiệt thòi: ngoại hình gầy gò, mái tóc đỏ hoe, bộ quần áo cũ kỹ cùng tấm thân nhuốm đỏ bụi đường cho thấy hưng đã có một hành trình đầy vất vả, thiếu thốn cả về vật chất lẫn sự chăm sóc.

• một tâm hồn kiên cường và giàu tình yêu thương: chi tiết đắt giá nhất chính là việc cậu không mệt và đôi mắt ánh lên vẻ nôn nao. đường xa, bụi bặm không làm cậu nản lòng. khao khát được gặp cha chính là ngọn lửa sưởi ấm và tiếp thêm sức mạnh phi thường để một đứa trẻ có thể vượt qua mọi rào cản, một mình tìm đến trại giam.

câu 4 cách ứng xử của ông trưởng trại (quan sát ân cần, hỏi han nhẹ nhàng và tạo điều kiện cho hai cha con gặp nhau) đã nói lên rất nhiều về con người ông:

• một người thực thi pháp luật nhưng giàu tình người: ông không nhìn hai hơn bằng lăng kính định kiến dành cho một phạm nhân, mà nhìn bằng sự thấu cảm dành cho một người cha.

• sự bao dung và trân trọng tình cảm gia đình: ông hiểu rằng đằng sau chiếc áo tù của hai hơn vẫn là một người cha được con trai yêu thương hết mực. hành động của ông trưởng trại không chỉ là sự giúp đỡ nhất thời, mà là một cái chạm nhân văn, tiếp thêm động lực để hai hơn cải tạo tốt, sớm ngày hoàn lương về với con.

câu 5

1. những thông điệp ý nghĩa từ văn bản:

• ca ngợi sự thiêng liêng và sức mạnh vô bờ bến của tình phụ tử.

• tình người ấm áp, sự tử tế của những người xa lạ trong xã hội (những cô chú ở bến xe đã giúp đỡ hưng).

• cái nhìn bao dung, nhân đạo đối với những con người từng lầm lỡ.

2. thông điệp chạm đến em nhất: đối với em, thông điệp về sự tử tế và lòng bao dung là điều ý nghĩa nhất. giữa một hoàn cảnh có phần ngột ngạt và buồn bã (hoàn cảnh của một phạm nhân và đứa con côi cút), tình người lại tỏa sáng lấp lánh. từ những người xa lạ ở bến xe cho đến ông trưởng trại – họ đều dang rộng vòng tay che chở cho hành trình của hưng. thông điệp này nhắc nhở em rằng: cuộc sống này dù có khó khăn đến đâu, chỉ cần con người đối xử với nhau bằng sự tử tế và lòng thấu cảm, chúng ta có thể làm dịu đi mọi nỗi đau và chữa lành những tổn thương lớn nhất

Các câu 2, 3, 4 làm tốt. Con phân biệt đúng lời người kể chuyện và lời nhân vật; cảm nhận được hoàn cảnh đáng thương nhưng giàu tình yêu thương của Hưng, đồng thời phân tích được sự nhân hậu, bao dung và tinh thần trách nhiệm của ông trưởng trại. Nhiều ý diễn đạt chặt chẽ, có chiều sâu và bám sát chi tiết truyện.

Câu 5 là phần nổi bật nhất của bài. Con rút ra được nhiều thông điệp ý nghĩa từ văn bản và lựa chọn được thông điệp riêng khiến bản thân tâm đắc. Phần lí giải hợp lí, thể hiện khả năng cảm thụ tốt và có suy nghĩ nhân văn về lòng tử tế, sự bao dung trong cuộc sống.

Tác dụng:Giúp cho người đọc có một góc nhìn khách quan hơn về câu chuyện. Giúp người đọc có hiểu rõ hơn cảm xúc của các nhân vật và sự kiện thay vì bị giới hạn ở một góc nhìn duy nhất.

C2:

Lời kể chuyện trong đoạn sau là:

-“Trong lúc chờ Hai Hơn, ông tranh thủ quan sát cậu bé có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, càng đỏ hơn dưới ánh nắng chiều sắp tắt. Nó không mệt mà cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha.

-Dạ! Thằng Hưng kể lể bằng giọng vui vẻ.

Lời nhân vật trong câu chuyện trong đoạn sau là:

- Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm?

-Hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. Hôm bịnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. Các dì, các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con nhiều tiền nữa...

C3: Qua đoạn văn,em thấy rằng Hưng là một người giàu tình cảm,hồn nhiên,hiếu thảo và nghị lực,Những đức tính này được thể hiện qua hình ảnh như "cậu bé có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, càng đỏ hơn dưới ánh nắng chiều sắp tắt" cho thấy sự bần cùng,thiếu thốn của cậu bé.Hình ảnh "Nó không mệt mà cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha" chũng thể hiện đức tính nghị lực,hiếu thảo,giàu tình cảm của cậu bé.

C4:

Từ thái độ và hành động của trưởng trại đối với Hưng, em thấy rằng:

Ông là một người giàu lòng nhân ái,có tấm lòng nhân hậu và trách nghiệm => trách nhiệm đối với những người có hoàn cảnh khó khăn.

C5:Những thông điệp mà văn bản muốn gửi tới người đọc:

-Trong cuộc sống cần biết yêu thương, quan tâm và sẻ chia với những người có hoàn cảnh khó khăn.

-Nghị lực và niềm tin có thể giúp con người vượt qua mọi trở ngại để đạt được điều mình mong muốn.

Thông điệp về nghị lực và niềm tin có thể giúp con người vượt qua mọi trở ngại để đạt được điều mình mong muốn có ý nghĩa nhất đối với em.Bởi trong cuộc sống, ai cũng sẽ gặp khó khăn và thử thách. Nếu có ý chí, sự kiên trì và niềm tin vào mục tiêu của mình, chúng ta sẽ có thêm động lực để vượt qua mọi trở ngại. Hưng đã một mình vượt quãng đường xa để tìm cha.Hưng đã chứng minh rằng để đạt được điều mình mong muốn thì không bao giờ bỏ cuộc và phải có niềm tin rằng mình có thể thành công

- Ở câu 3, con biết kết hợp chi tiết ngoại hình với cảm xúc của nhân vật để làm nổi bật hoàn cảnh khó khăn, tình yêu thương cha và ý chí của Hưng. Đây là điểm đáng khen vì con không chỉ kể lại chi tiết mà còn biết rút ra nhận xét từ các chi tiết đó.

- Câu 5 có suy nghĩ riêng và lí giải khá hợp lí. Tuy nhiên, thông điệp về nghị lực và niềm tin chưa phải là thông điệp nổi bật nhất của văn bản. Con nên tập trung khai thác sâu hơn ý nghĩa của tình phụ tử, tình yêu thương gia đình và sự cảm thông giữa con người với con người để bài làm sát với nội dung tác phẩm hơn.

- Ngôi thứ ba

Câu 2

* Lời người kể chuyện: “Trong lúc chờ Hai Hơn, ông tranh thủ quan sát cậu bé có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, càng đỏ hơn dưới ánh nắng chiều sắp tắt. Nó không mệt mà cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha.

* Lời nhân vật trong đoạn:

- Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm? - Trưởng trại hỏi.

- Dạ! Thằng Hưng kể lể bằng giọng vui vẻ. - Hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. Hôm bịnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. Các dì, các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con nhiều tiền nữa...”

Câu 3

- Chi tiết gợi bóng dáng nhỏ bé, côi cút, tội nghiệp. 

- Thái độ nôn nóng, mong mỏi được gặp cha của Hưng.

=>  Đồng thời gợi niềm cảm thương cho hoàn cảnh côi cút tội nghiệp của chú bé.

Câu 4

- Thái độ của trưởng trại: Ông có sự cảm thông, thấu hiểu và quan tâm đến hoàn cảnh của Hưng và Hai Hơn. Dù giữ vai trò quản lý trại giam, ông vẫn thể hiện sự nhân hậu qua việc lặng lẽ quan sát Hưng, không trách móc mà suy nghĩ cách hỗ trợ hai cha con.

- Tính cách của trưởng trại: Ông là người trách nhiệm, điềm đạm và giàu lòng nhân ái. Hành động vẫy Hưng lại gần, xua tay khi Hưng định đưa tiền, và nghĩ cách bố trí nơi ngủ cho hai cha con cho thấy sự tinh tế và tấmCâu 5

Những thông điệp văn bản muốn gửi tới người đọc:

- Truyện nhắc nhở bậc làm cha mẹ hãy dành cho có cuộc sống đầy đủ cả về vật chất và tinh thần.

- Ý nghĩa, tầm quan trọng của tình yêu thương, sự cảm thông

II. PHẦN VIẾT

Câu 1

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, giới thiệu nhân vật Hưng.

- Hoàn cảnh: 6 tuổi, mẹ mất, cha đi tù, ở với ông nội nhưng ông nội cũng mất nên một mình đến trại giam tìm cha => Hoàn cảnh tội nghiệp, thương tâm

- Ngoại hình: có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha…=> gợi bóng dáng nhỏ bé, côi cút, tội nghiệp và sự nôn nóng, mong mỏi được gặp cha của Hưng. Đồng thời gợi niềm cảm thương cho hoàn cảnh côi cút tội nghiệp của chú bé.

* Đặc điểm:

- Hưng giàu tình yêu thương cha. Điều đó thể hiện qua lời nói: “Con không quậy phá đâu. Con đem hết áo quần, cả vở, bút chì lên đây.”

- Hưng có nghị lực kiên cường vượt lên trên hoàn cảnh:

+ Sinh ra trong cảnh mẹ mất sớm, cha đi tù, bà nội – người chăm sóc cậu – cũng qua đời, Hưng không gục ngã mà tự mình đối mặt với thực tế.

+ Hình ảnh Hưng mang theo đồ dùng cá nhân, hỏi đường đến trại giam và mạnh dạn xin được ở lại với cha đã khắc họa rõ nét ý chí mạnh mẽ, sự trưởng thành trước tuổi của cậu bé.

- Hưng là một cậu bé hồn nhiên, ngây thơ:

+ Lời nói “Con học. Con quét nhà, nấu cơm, giặt đồ cho cả ba nữa. Con biết làm nhiều việc lắm! Ba cho con ở tù với ba” vừa thể hiện sự tự tin, vừa toát lên vẻ ngây thơ trong sáng.

+ Chính sự hồn nhiên này khiến người đọc không khỏi xót xa và day dứt trước số phận côi cút của cậu.

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí: lúc vui vẻ, hồ hởi, khi nôn nao, buồn bã, xúc động, lúc lại ngây thơ trong sáng tự tin… rất phù hợp với tâm lý trẻ thơ. => Gieo vào lòng người đọc những ám ảnh, day dứt khôn nguôi.

=> Ý nghĩa hình tượng nhân vật: Nhân vật Hưng góp phần thể hiện chủ đề tác phẩm: Sự bất hạnh của trẻ thơ khi không được sống hạnh phúc trong gia đình có tình yêu thương của bố mẹ.

=> Nhân vật Hưng sẽ đại diện/tượng trưng đối tượng… 

- Truyện nhắc nhở bậc làm cha mẹ hãy dành cho có cuộc sống đầy đủ cả về vật chất và tinh thần. lòng vị tha của ông.

Lời người kể chuyện: Trong lúc chờ Hai Hơn, ông tranh thủ quan sát cậu bé... nôn nao chờ đợi được gặp cha.

Lời của trưởng trại: Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm?

Lời của Hưng;

-Dạ

- Hồi trước nội nói ba đi làm xa... cho con nhiều tiền nữa...

• Ngôi kể: Ngôi thứ ba.

• Tác dụng: Ngôi kể thứ ba giúp người kể có thể kể lại sự việc một cách khách quan hơn, đồng thời giúp người đọc hiểu được hành động, tâm trạng của các nhân vật trong câu chuyện.

Câu 2:

• Lời người kể chuyện: “Trong lúc chờ Hai Hơn được dẫn lên gặp cha”, “thằng Hưng kể lể bằng giọng vui vẻ”, “trưởng trại hỏi”.

• Lời nhân vật: “Làm sao con biết ba con ở đây mà kiếm?”, “Dạ!”, “Hồi trước nội có nói ba con ở đây nên con đi kiếm, nội cho con nhiều tiền nữa…”

Câu 3:

Qua đoạn văn trên, em cảm nhận Hưng là một cậu bé có hoàn cảnh đáng thương. Hưng gầy gò, quần áo cũ cho thấy cuộc sống thiếu thốn và vất vả. Tuy vậy, Hưng vẫn là một cậu bé hồn nhiên, có tình cảm với cha và rất mong được gặp cha. Điều đó khiến em cảm thấy thương Hưng hơn.

Câu 4:

Từ thái độ và hành động của trưởng trại đối với Hưng, em cảm nhận được ông là người nhân hậu và giàu lòng thương người. Ông không chỉ thương hoàn cảnh của Hưng mà còn hiểu được sự đau đớn, bối rối của Hai Hơn khi gặp lại con trai mình.

Câu 5:

Thông điệp sâu sắc nhất mà em rút ra từ bài học là tình cảm gia đình, đặc biệt là tình phụ tử rất quan trọng. Đồng thời, câu chuyện cũng nhắc nhở mỗi người phải biết yêu thương và có trách nhiệm với gia đình, vì những sai lầm của người lớn có thể khiến con cái phải chịu nhiều thiệt thòi.

Câu 1: Ngôi kể: ngôi thứ ba

Tác dụng: Giúp tác giả có thể tả được tình huống và nhân vật tốt hơn. Thêm nữa, ngôi kể thứ ba giúp góc nhìn của tác giả bao quát hơn.

Câu 2:

-Lời nhân vật: "Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm?" và "Dạ! Hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. Hôm bịnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. Các dì, các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con nhiều tiền nữa..."

-Lời người kể chuyện: Còn lại

Câu 3: Con nhận thấy là Hưng sinh ra trong một gia đình có nhiều khó khăn qua nhưng chi tiết cho thấy cậu bé gầy gò, mặc quần áo cũ kỹ. Con cũng thấy được tình yêu mà cậu dành cho người cha, vì cặp mắt cậu không mệt mà ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha.

Câu 4: Con thấy ông rất quý Hưng, còn tìm một chỗ cho bố con cậu ngủ. Trưởng trại vô cùng nhân hậu, giàu lòng cảm thông với tình cảnh của 2 bố con. Ông phản đối với tính cách của Hai Hơn và cách ông ấy đánh vợ.

Câu 5:

Thông điệp: Tình phụ tử có thể vượt qua mọi rào chắn, Hưng đã không ngại đường xa, sự nguy hiểm của nhà tù và chỉ muốn ở với cha. Tuy Hai Hơn đã từng là một con người không tốt, đối mặt với tình yêu của người con, ông đã thốt lên từ "con" lần đầu trong đời. Con thấy thông điệp tác giả muốn gủi gắm rằng tình yêu gia đình rất chân thực và có thể vượt qua mọi rào cản rất hay và thiết thực.

- Qua đoạn văn em cảm nhận Hưng là một cậu bé khó khăn đáng thương và côi cút với mái tóc đỏ hoe do cháy nắng cùng chi tiết vóc dáng nhỏ bé gầy gò do thiếu thốn, nhưng cậu lại vô cùng lạc quan và trong sáng với mong muốn được gặp người cha còn lại của mình qua cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao.

Tác dụng:Giúp cho người đọc có một góc nhìn khách quan hơn về câu chuyện. Giúp người đọc có hiểu rõ hơn cảm xúc của các nhân vật và sự kiện thay vì bị giới hạn ở một góc nhìn duy nhất.

C2:

Lời kể chuyện trong đoạn sau là:

-“Trong lúc chờ Hai Hơn, ông tranh thủ quan sát cậu bé có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, càng đỏ hơn dưới ánh nắng chiều sắp tắt. Nó không mệt mà cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha.

-Dạ! Thằng Hưng kể lể bằng giọng vui vẻ.

Lời nhân vật trong câu chuyện trong đoạn sau là:

- Làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm?

-Hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn, ba mới về. Hôm bịnh quá, nội con mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe, hỏi đường lên đây. Các dì, các chú dẫn con đi, cho con ăn, cho con nhiều tiền nữa...

C3: Qua đoạn văn,em thấy rằng Hưng là một người giàu tình cảm,hồn nhiên,hiếu thảo và nghị lực,Những đức tính này được thể hiện qua hình ảnh như "cậu bé có mái tóc đỏ hoe, gầy gò, quần áo cũ kỹ, toàn thân nhuốm đỏ lớp bụi đường, càng đỏ hơn dưới ánh nắng chiều sắp tắt" cho thấy sự bần cùng,thiếu thốn của cậu bé.Hình ảnh "Nó không mệt mà cặp mắt ánh lên vẻ nôn nao chờ đợi được gặp cha" thể hiện đức tính nghị lực,hiếu thảo,giàu tình cảm của cậu bé.

C4:

Từ thái độ và hành động của trưởng trại đối với Hưng, em thấy rằng:

Ông là một người giàu lòng nhân ái,có tấm lòng nhân hậu và trách nhiệm đối với những người có hoàn cảnh khó khăn.

C5:Những thông điệp mà văn bản muốn gửi tới người đọc:

-Trong cuộc sống cần biết yêu thương, quan tâm và sẻ chia với những người có hoàn cảnh khó khăn.

-Nghị lực và niềm tin có thể giúp con người vượt qua mọi trở ngại để đạt được điều mình mong muốn.

Thông điệp về nghị lực và niềm tin có thể giúp con người vượt qua mọi trở ngại để đạt được điều mình mong muốn có ý nghĩa nhất đối với em.Bởi trong cuộc sống, ai cũng sẽ gặp khó khăn và thử thách. Nếu có ý chí, sự kiên trì và niềm tin vào mục tiêu của mình, chúng ta sẽ có thêm động lực để vượt qua mọi trở ngại. Hưng đã một mình vượt quãng đường xa để tìm cha.Hưng đã chứng minh rằng để đạt được điều mình mong muốn thì không bao giờ bỏ cuộc và phải có niềm tin rằng mình có thể thành công

• Thái độ của tác giả: Ông có sự bao dung, thấu hiểu và trân trọng những con người có hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống.

• Tính cách của tự trưởng trại: Ông là người nhân hậu, giàu lòng yêu thương, sống tình nghĩa và luôn quan tâm đến mọi người xung quanh.

Tác dụng: giúp người đọc hiểu rõ nội dung, cảm nhận được cảm xúc nhân vật, câu chuyện được bao quát, khách quan.

câu2:

+) làm sao con biết được ba ở đây mà kiếm (Ha Hơn)

+) dạ (Hưng)

+) hồi trước nội nói ba đi làm xa, khi con lớn ba mới về. Hôm binh quá, nội mới nói cho con biết ba ở đây. Sáng nay con ra bến xe hỏi đường lên đây. Các dì các chú dẫn đường con đi, cho con ăn, cho con tiền nữa ..(Hưng)

câu 5:

văn bản "tìm cha" của tác giả Lê Thanh Huệ đã để lại nhiều bài học sâu sắc và ý nghĩa cho độc giả. Tác phẩm xoay quanh cậu bé Hưng có hoàn cảnh gia đình không mấy hạnh phúc, đến tìm cha vẫn đang ở trong tù. Qua câu chuyện, tác giả muốn gửi gắm đến chúng ta thông điệp về tình cả gia đình rằng chúng ta nên trân trọng tình cảm, các thành viên trong gia đình, ngoài ra ta còn phải có trách nhiệm cho gia đình của mình

I. ĐỌC HIỂU (4,0 đ) Đọc đoạn thơ và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu 

Nghe dịu nỗi đau của mẹ 

Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ 

Các anh không về, mình mẹ lặng im. 

Đất nước tôi 

Từ thuở còn nằm nôi 

Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa 

Lao xao trưa hè một giọng ca dao

Xin hát về Người, đất nước ơi! 

Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi! 

Suốt đời lam lũ 

Thương lũy tre làng bãi dâu, bến nước 

Yêu trọn tình đời, muối mặn gừng cay

Xin hát về Người, đất nước ơi 

Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi! 

Mấy mùa không ngủ 

Ngăn bước quân thù phía Nam, phía Bắc 

Vai mẹ lại gầy gánh gạo nuôi con

Xin hát về Người, đất nước ơi! 

Xin hát về Mẹ, Tổ quốc ơi! Tảo tần chung thủy 

Như những câu hò lắng trong tiếng sáo 

Đêm lạnh dặt dìu tiếng mẹ ru con

(Đất nước, Tạ Hữu Yên, Tuyển tập Tạ Hữu Yên, NXB Hội nhà văn Hà Nội, 2006)

Câu 1. (0,5 đ) Xác định đề tài, cảm xúc chủ đạo của bài thơ.

Câu 2. (1,0 đ) Liệt kê những hình ảnh khắc họa vẻ đẹp của đất nước trong khổ thơ thứ nhất và viết khoảng 3 câu nêu cảm nhận của em về những hình ảnh ấy.

Câu 3. (1,0 đ) Nêu hiệu quả hình ảnh ẩn dụ: "giọt đàn bầu" trong câu thơ "Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu."

Câu 4. (0,5 đ) Vì sao viết về "Đất nước tôi" nhưng trong bài thơ nhiều lần tác giả lặp lại cụm từ "Xin hát về Mẹ"?

Câu 5. (1,0 đ) Từ câu thơ "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa", em hãy bày tỏ suy nghĩ về ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam trong công cuộc dựng nước và giữ nước?

ĐÁP ÁN

Câu 1: (0,5 đ) Đề tài và cảm xúc chủ đạo Đề tài: Quê hương, Đất nước. Cảm xúc chủ đạo: Sự trân trọng, niềm tự hào và tình yêu thiết tha, sâu nặng dành cho Đất nước; niềm xót xa, biết ơn vô hạn đối với sự hi sinh thầm lặng của những người Mẹ Việt Nam.

Câu 2: (1,0 đ) Hình ảnh khắc họa vẻ đẹp đất nước ở khổ 1 và cảm nhận Các hình ảnh khắc họa vẻ đẹp đất nước (0,5 đ): "thon thả giọt đàn bầu" "nỗi đau của mẹ" (ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ, các anh không về, mình mẹ lặng im) "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa" "Lao xao trưa hè một giọng ca dao" Cảm nhận (0,5 đ)

- Gợi ý viết thành 3 câu: Những hình ảnh thơ vừa mang đậm chất liệu văn hóa dân gian (giọng ca dao, tiếng đàn bầu), vừa khắc họa chân thực lịch sử đau thương mà anh dũng của dân tộc qua bóng dáng người mẹ. Qua đó, Đất nước hiện lên không chỉ hiền hòa, thơ mộng, duyên dáng mà còn mang trong mình sức sống mãnh liệt, bền bỉ vượt qua mọi thử thách khắc nghiệt của thời gian và bom đạn. Có thể thấy, Đất nước trong thơ Tạ Hữu Yên là một sinh thể hữu hình, vừa thiêng liêng, kỳ vĩ lại vừa gần gũi, gắn bó máu thịt với đời sống tâm hồn của mỗi con người. Câu 3: (1,0 đ) Hiệu quả của hình ảnh ẩn dụ "giọt đàn bầu" Nhận diện: Âm thanh của tiếng đàn bầu (thính giác) được hữu hình hóa thành "giọt" (thị giác/xúc giác) và gắn với hình dáng "thon thả" của đất nước. Hiệu quả nghệ thuật: Về gợi hình: Gợi lên hình dáng dải đất hình chữ S cong cong, mềm mại, thanh thoát. Về gợi cảm: Đàn bầu là nhạc cụ truyền thống mang "quốc hồn quốc túy", âm thanh của nó thường ngân vang, thiết tha và sâu lắng. Việc ví Đất nước như "giọt đàn bầu" là một cách tôn vinh vẻ đẹp tâm hồn, bản sắc văn hóa dân tộc trọn vẹn, thuần khiết. Hình ảnh chạm đến chiều sâu thấu cảm, khơi dậy niềm tự hào và tình yêu đất nước trong lòng người đọc.

Câu 4: (0,5 đ) Lý do tác giả lặp lại cụm từ "Xin hát về Mẹ" khi viết về "Đất nước tôi" Tác giả lặp lại cụm từ này vì trong tư tưởng của bài thơ, Đất nước và Mẹ có sự đồng nhất cao độ.

Đất nước không phải là một khái niệm trừu tượng, xa vời mà được hiện thân qua hình bóng tảo tần, lam lũ, bao dung và đức hi sinh vĩ đại của Mẹ. Lời lặp lại "Xin hát về Mẹ" tạo ra âm hưởng thiết tha như một điệp khúc của bài ca, nhấn mạnh lòng tri ân sâu sắc: ca ngợi Mẹ cũng chính là ngợi ca Đất nước, bởi máu xương và nước mắt của những bà mẹ Việt Nam đã dệt nên hình hài Tổ quốc.

Câu 5: (1,0 đ) Suy nghĩ về ý chí kiên cường của dân tộc từ câu thơ "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa" Giải mã hình ảnh: "Bão giông", "nắng lửa" không chỉ là sự khắc nghiệt của thiên tai, thời tiết mà còn là phép ẩn dụ cho những biến cố lịch sử, những thế lực ngoại xâm tàn bạo. Nhịp độ "sáng - chiều" cùng hành động "chắn - ngăn" cho thấy tư thế chủ động, bền bỉ và liên tục đương đầu của con người Việt Nam. Suy nghĩ về ý chí kiên cường: Ý chí kiên cường là một hệ giá trị tinh thần cốt lõi, là sức mạnh nội sinh giúp dân tộc ta tồn tại và vươn lên qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước. Sự kiên cường ấy được biểu hiện qua tinh thần không lùi bước trước nghịch cảnh, là sức mạnh đại đoàn kết toàn dân và tinh thần xả thân vì nghĩa lớn. Liên hệ mở rộng (Tư duy thực tế): Trong thời đại ngày nay, ý chí ấy không chỉ gói gọn trong việc cầm súng bảo vệ bờ cõi, mà còn chuyển hóa thành khát vọng vươn lên làm chủ tri thức, bảo vệ bản sắc văn hóa và phát triển một quốc gia thịnh vượng, khẳng định vị thế trên trường quốc tế.

Câu 1:

- Đề tài: quê hương đất nước gắn với người Mẹ Việt Nam Anh hùng.

- Cảm xúc chủ đạo: Sự xúc động, lòng biết ơn sâu sắc trước những hy sinh, mất mát của người mẹ trong chiến tranh.

Câu 2:

- Hình ảnh:

• Đất nước thon thả giọt đàn bầu.

• Cánh cò bay lả bay la.

• Tiếng mẹ dịu nỗi đau.

- Nêu cảm nhận:

Những hình ảnh này đã vẽ nên một đất nước Việt Nam vừa duyên dáng, thanh bình, vừa đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống. Qua tiếng đàn bầu và lời ru của mẹ, người đọc cảm nhận được tâm hồn tinh tế nhưng cũng đầy sự nhẫn nại, chịu thương chịu khó của dân tộc. Đó là một vẻ đẹp bình dị, gần gũi nhưng lại có sức lay động sâu sắc, khơi dậy niềm tự hào và tình yêu quê hương tha thiết.

Câu 3:

- Biến âm thanh của tiếng đàn bầu trở thành một thực thể hữu hình có hình khối, đường nét. Qua đó, gợi lên dáng hình của dải đất hình chữ S.

- Gợi tả văn hóa truyền thống và tâm hồn người Việt.

- Làm tăng tính nhạc, tăng sức gợi hình gợi cảm cho câu thơ, thể hiện tình yêu và niềm tự hào sâu sắc của tác giả trước vẻ đẹp quê hương.

Câu 4:

- Nội dung: Hình tượng "Đất nước" và "Mẹ" trong bài thơ luôn hòa quyện làm một. Viết về đất nước cũng chính là viết về mẹ.

- Nghệ thuật: Cụm từ đóng vai trò như một điệp khúc tăng cường nhạc điệu cho bài thơ, giúp nhấn mạnh cảm xúc chủ đạo là niềm thành kính thiêng liêng của tác giả dành cho những người Mẹ Việt Nam Anh hùng.

Câu 5:

• Câu 1: 0,5/0,5 điểm

• Câu 2: 0,5/1,0 điểm

• Câu 3: 1,0/1,0 điểm

• Câu 4: 0,5/0,5 điểm

• Câu 5: 0/1,0 điểm (chưa làm)

Con xác định đúng đề tài, cảm xúc chủ đạo và phân tích khá tốt hình ảnh ẩn dụ "giọt đàn bầu". Câu 4 con cũng lí giải được mối liên hệ giữa hình tượng Đất nước và Mẹ, đồng thời nhận ra tác dụng của điệp khúc trong bài thơ.

- Tuy nhiên, ở câu 2 con đưa vào hình ảnh "cánh cò bay lả bay la" không có trong văn bản, đồng thời còn thiếu các hình ảnh như "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa", "Lao xao trưa hè một giọng ca dao" và những chi tiết về sự hi sinh của người mẹ.

- Câu 5 con chưa hoàn thành, cần bổ sung suy nghĩ về ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam qua công cuộc dựng nước và giữ nước.

• Đề tài: quê hương, đất nước

• Cảm xúc chủ đạo: tự hào, yêu mến

  Câu 2:

• Hình ảnh khắc họa vẻ đẹp của đất nước:

  • Giọt đàn bầu

  • Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa

• Cảm nhận:

• Đất nước mang vẻ đẹp bình dị qua tiếng đàn bầu và câu ca dao ngọt ngào. Dáng hình ấy càng kiên cường khi vượt qua muôn vàn bão giông lịch sử. Sự vĩ đại này có được từ lòng hy sinh thầm lặng của những người mẹ Việt Nam anh hùng.

  Câu 3:

• Tác dụng:

• Tăng sức gợi hình, gợi cảm và làm cho câu thơ thêm sinh động

• Thể hiện tình yêu tha thiết, niềm tự hào và sự trân trọng của tác giả đối với vẻ đẹp của quê hương, đất nước.

  Câu 4:

• Do nếu không có các người mẹ, sẽ không có các anh bộ đội đứng dậy bảo vệ đất nước như ngày hôm nay

  Câu 5

• Khẳng định tinh thần bền bỉ, không bao giờ khuất phục trước mọi nghịch cảnh của người Việt Nam

• Trong dựng nước và giữ nước, ý chí ấy biến thành sức mạnh đoàn kết để chiến thắng kẻ thù xâm lược

• Câu 1: 0,5/0,5 điểm

• Câu 2: 0,75/1,0 điểm

• Câu 3: 0,75/1,0 điểm

• Câu 4: 0,25/0,5 điểm

• Câu 5: 0,75/1,0 điểm

  
  

  Con xác định đúng đề tài, cảm xúc chủ đạo và nêu được những nét chính về vẻ đẹp của đất nước trong bài thơ. Câu 2 con có cảm nhận phù hợp, tuy nhiên phần liệt kê hình ảnh còn thiếu các chi tiết như "Lao xao trưa hè một giọng ca dao" và hình ảnh người mẹ với những hi sinh thầm lặng trong chiến tranh.

• Ở câu 3, con đã nêu được tác dụng gợi hình, gợi cảm nhưng cần bổ sung ý nghĩa của hình ảnh "giọt đàn bầu" trong việc gợi dáng hình đất nước và vẻ đẹp bản sắc văn hóa dân tộc.

• Câu 4 và câu 5 đã hiểu được nội dung chính, tuy nhiên con cần làm rõ hơn mối quan hệ giữa hình tượng Mẹ và Đất nước, đồng thời mở rộng thêm biểu hiện của ý chí kiên cường trong công cuộc dựng nước, giữ nước của dân tộc Việt Nam.

Câu 1:

Đề tài: Quê hương và gia đình.

Cảm xúc chủ đạo của bài thơ: Biết ơn, trân trọng sự hi sinh thầm lặng mà vô cùng vĩ đại của người mẹ Việt Nam anh hùng; tự hào, yêu mến tổ quốc Việt Nam.

Câu 2:

- Liệt kê hình ảnh khắc hoạ vẻ đẹp của đất nước: “thon thả giọt đàn bầu”; “Sáng chắn bão giông”; “chiều ngăn nắng lửa”; “trưa hè một giọng ca dao”

- Nêu cảm nhận (3 câu):

(1) Những hình ảnh trên đã khắc họa một đất nước Việt Nam vừa mang vẻ đẹp bình dị, vừa vô cùng kiên cường. (2) Hình ảnh "giọt đàn bầu" và "giọng ca dao" gợi lên một đất nước thơ mộng, có truyền thống văn hóa lâu đời và giàu tình nghĩa. (3) Bên cạnh đó, hành động "chắn bão giông", "ngăn nắng lửa" cho thấy ý chí mạnh mẽ của cha ông ta trong việc vượt qua thiên tai và mọi thử thách của chiến tranh để bảo vệ gia đình, quê hương, đất nước.

Câu 3:

- Hình ảnh “giọt đàn bầu" trong câu thơ "Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu." ­ẩn dụ cho hình ảnh đất nước Việt Nam.

- Hiệu quả:

+ Gợi tả: Tác giả đã biến âm thanh tiếng đàn bầu (vốn là thứ vô hình, chỉ có thể cảm nhận bằng thính giác) thành một thực thể hữu hình là "giọt" (có thể cân đong, đo đếm, nhìn thấy bằng thị giác). Đất nước hiện lên thật tươi đẹp.

+ Gợi cảm: Giúp chúng ta cảm nhận được về một đất nước bình dị, thơ mộng, giàu tình nghĩa.

+ Đánh giá tác giá: Qua đó, ta thấy tác giả là một người có trí tưởng tượng phong phú, một tâm hôn đẹp, giàu lòng yêu nước.

Câu 4:

Bài thơ viết về "Đất nước tôi" nhưng trong bài thơ nhiều lần tác giả lặp lại cụm từ "Xin hát về Mẹ" bởi vì:

- Với tác giả, đất nước và Mẹ là một: Mẹ là hình ảnh thu nhỏ, gần gũi nhất và là đại diện của Đất nước.

- Mẹ là người hy sinh nhiều và thầm lặng: Gánh chịu mọi đau thương, mất mát trong chiến tranh để bảo vệ Tổ quốc.

- Mẹ là biểu tượng dân tộc: Đại diện cho truyền thống kiên cường, bất khuất và tảo tần của con người Việt Nam.

- Tạo nhạc điệu: Nhắc lại như một điệp khúc để nhấn mạnh, bày tỏ lòng biết ơn, tri ân sâu sắc.

Câu 5:

-  Ý nghĩa câu thơ: Các từ đối lập "sáng - chiều", "bão giông - nắng lửa" gợi lên những khó khăn dồn dập, khắc nghiệt mà dân tộc ta phải trải qua (gồm cả thiên tai và giặc ngoại xâm).

-  Tư thế hiên ngang: Hai động từ "chắn", "ngăn" thể hiện thái độ và hành động chủ động, dũng cảm đương đầu, quyết không lùi bước của cha ông ta trước mọi nghịch cảnh.

-  Ý chí kiên cường trong lịch sử: Suốt bốn ngàn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam luôn đoàn kết, chịu thương chịu khó để xây dụng và bảo vệ từng tấc đất của Tổ quốc.

-  Bài học cho bản thân: Tinh thần đó nhắc nhở thế hệ học sinh hôm nay phải có ý chí vượt khó, chăm chỉ học tập để mai sau xây dựng đất nước.

• Câu 1: 0,5/0,5 điểm

• Câu 2: 1,0/1,0 điểm

• Câu 3: 0,75/1,0 điểm

• Câu 4: 0,5/0,5 điểm

• Câu 5: 1,0/1,0 điểm

Con nắm chắc nội dung văn bản, trả lời đầy đủ và có sự phân tích khá sâu ở các câu 2, 4 và 5.

- Câu 5 con liên hệ được bài học cho bản thân, thể hiện khả năng cảm thụ và vận dụng tốt. Tuy nhiên, ở câu 3 con cần bổ sung rõ hơn ý nghĩa của hình ảnh "giọt đàn bầu" trong việc gợi dáng hình mềm mại của đất nước Việt Nam và làm nổi bật bản sắc văn hóa dân tộc.

=> Nhìn chung, đây là bài làm tốt, lập luận rõ ràng và bám sát yêu cầu của đề bài.

Câu 1:

• Đề tài: Đất nước và người mẹ

• Cảm xúc chủ đạo: Tự hào về đất nước và những người mẹ

Câu 2:

• Hình ảnh: "Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu "

Qua khổ thơ đầu của bài "đất nước" của tạ hữu yên, hình ảnh đất nước hiện lên mềm mại. Dáng hình đất nước được ví như "giọt đàn bầu" ngân vang. Hình ảnh đàn bàu gợi lên hình chứ s của nước việt nam.

Câu 3:

• Gợi tả dáng hình chữ S thuôn dài, mềm mại và duyên dáng của dải đất Việt Nam.

Câu 4:

• Mẹ là biểu tượng cho sự hy sinh và gánh chịu mọi đau thương mát mát của chiến tranh, mất con và khóc thầm lặng lẽ

Câu 5:

• Cho thấy cuộc sống ta luôn có bão giông và nắng lửa. Tuy vậy, người Việt Nam cũng rât bất khuất và kiên cường, "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa".

• Câu 1: 0,5/0,5 điểm

• Câu 2: 0,5/1,0 điểm

• Câu 3: 0,5/1,0 điểm

• Câu 4: 0,25/0,5 điểm

• Câu 5: 0,25/1,0 điểm

Con xác định đúng đề tài và cảm xúc chủ đạo của bài thơ. Tuy nhiên, các câu trả lời còn khá ngắn nên nhiều ý quan trọng trong đáp án chưa được làm rõ.

- Ở câu 2, con mới nêu được một hình ảnh, cần bổ sung thêm các chi tiết như "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa", "Lao xao trưa hè một giọng ca dao" và những hình ảnh về sự hi sinh của người mẹ.

- Câu 3 cần bổ sung ý nghĩa của hình ảnh "giọt đàn bầu" trong việc gợi bản sắc văn hóa dân tộc và thể hiện tình yêu, niềm tự hào về đất nước.

- Câu 4 và câu 5 cũng cần làm rõ hơn mối quan hệ giữa hình tượng Mẹ với Đất nước và biểu hiện của ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam trong công cuộc dựng nước, giữ nước.

- Đề tài: quê hương và gia đình

- Cảm xúc chủ đạo: tha thiết, yêu thương, biết ơn, tự hào

Câu 2:

- Liệt kê hình ảnh: thon thả, giọt đàn bầu

- Hình ảnh thon thả cho em cảm nhận về một mảnh đất Việt Nam hình chữ S mềm mại, uốn lượn. Giọt đàn bầu gợi đến hình ảnh tiếng đàn bầu trong trẻo, ngân nga mang theo phong cách dân gian giản dị của nước ta.

Câu 3:

- Làm cho phong thái quê hương hiện lên sinh động, cụ thể hơn với âm thanh bình dị, da diết và sâu lắng được tạo từ nhạc cụ dân tộc đàn bầu. Nhấn mạnh về một đất nước tuy nhỏ bé nhưng ẩn chứa những truyền thống tốt đẹp, những bài học sâu sắc cùng những giá trị riêng biệt.

Câu 4:

- Vì đất nước được yên bình tươi đẹp như bây giờ không thể thiếu đi công lao của người mẹ Việt Nam đã hy sinh thầm lặng cống hiến cho đất nước, nuôi bao thế hệ nên người để góp phần vào công cuộc đấu tranh và phát triển quê hương. Do đó, cụm từ "Xin hát về Mẹ" bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới những người mẹ tần tảo như một phần không thể thiếu của đất nước ta.

Câu 5:

- Em có suy nghĩ rằng ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam trong công cuộc dựng nước và giữ nước là vô cùng đáng nể và đáng để học hỏi trong bất cứ hoàn cảnh nào. Từ câu thơ "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa" cho thấy tinh thần nhân dân ngày đêm không ngừng chống lại những khó khăn bất cập ập đến, hướng đến một tương lai hòa bình, đủ đầy. Dù cho có bao gian khổ ngăn chặn thế lực ngoài kia, ý chí quật cường không khuất phục của đồng bào Việt Nam luôn được giữ vững và nối tiếp vì ngày mai cho con em. Qua đó em cảm thấy bài học về tinh thần vững chắc, kiên cường có tầm quan trọng và giá trị rất lớn, ta cần tiếp thu và áp dụng từ những tấm gương của thế hệ đi trước.

• Câu 1: 0,5/0,5 điểm

• Câu 2: 0,5/1,0 điểm

• Câu 3: 0,75/1,0 điểm

• Câu 4: 0,5/0,5 điểm

• Câu 5: 0,75/1,0 điểm

Con hiểu khá tốt nội dung bài thơ và thể hiện được tình cảm yêu mến, tự hào đối với quê hương, đất nước.

- Câu 4 và câu 5 con trả lời tương đối đầy đủ, nêu được ý nghĩa của sự hi sinh thầm lặng của người mẹ và tinh thần kiên cường của dân tộc Việt Nam.

- Tuy nhiên, ở câu 2 con mới liệt kê được hai hình ảnh, cần bổ sung thêm các chi tiết như "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa", "Lao xao trưa hè một giọng ca dao" và những hình ảnh về sự hi sinh của người mẹ trong chiến tranh.

- Câu 3 cần làm rõ hơn ý nghĩa của hình ảnh "giọt đàn bầu" trong việc gợi dáng hình mềm mại của đất nước và làm nổi bật bản sắc văn hóa dân tộc.

Cảm xúc chủ đạo của văn bản: Ca ngợi tình yêu đất nước, lòng tự hào về quê hương ta.

2. "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa 

   Lao xao trưa hè một giọng ca dao"

   " lũy tre làng bãi dâu, bến nước"

   "Mấy mùa không ngủ 

   Ngăn bước quân thù phía Nam, phía Bắc

   "thon thả giọt đàn bầu 

   Nghe dịu nỗi đau của mẹ"

   Những câu thơ trên không chỉ thể hiện tình yêu lớn lao của tác giả về đất nước, mà cũng khắc họa một hình ảnh chân thực, sinh động về quê hương Việt Nam.

3. Tác dụng:

   - Làm câu thơ ấn tượng, giàu cảm xúc, sinh động hơn.

   • Gợi hình ảnh vẻ đẹp đất nước trong trẻo, thanh tao như giai điệu giọt đàn bầu.

   • Gợi cảm tình yêu đất nước lớn lao của tác giả.

     4. Do tác giả ví tổ quốc như ngôi nhà thứ hai của mình, và người mẹ cũng gắn bó chặt chẽ với thời thơ ấu của tác giả ở quê hương mình. Do vậy hình ảnh người mẹ xuất hiện nhiều trong ký ức của tác giả với quê hương.

     5. Theo em, dân tộc việt nam cần có ý chí kiên cương về việc dựng nước và giữ nước. Đầu tiên, em nhận thức được về tầm quan trọng của việc giữ gìn bảo vệ đất nước. Từ thế hệ trước, ông cha Việt Nam ta đã hi sinh để dựng nên nước Việt Nâm độc lập - hạnh phúc ngày nay, nên thế hệ trẻ cần phải có trách nghiệm biết bảo vệ và giữ gìn đất nước qua những hành động sau. Em sẽ cố gắng học tập chăm chỉ để mở đường cho tương lai sau này của đất nước ta. Hơn nữa, em sẽ đóng góp, tham gia hoặc tổ chức phong trào yêu nước, để truyền kiến thức về đất nước ta cho thế hệ trẻ sau này. Em tích cực thăm quan những di tích lịch sử và đọc sách lịch sử giúp hiểu hơn về quá khứ ngàn năm của đất nước ta. Nếu sau này em đi du học, em sẽ cố gắng lan truyền hình ảnh Việt Nam yêu dấu.

   Điểm đọc hiểu: 3,0/4,0 điểm

   • Câu 1: 0,5/0,5 điểm

   • Câu 2: 1,0/1,0 điểm

   • Câu 3: 0,5/1,0 điểm

   • Câu 4: 0,25/0,5 điểm

   • Câu 5: 0,75/1,0 điểm

   Nhận xét:

   Con tìm được khá đầy đủ các hình ảnh khắc họa vẻ đẹp của đất nước và có cảm nhận phù hợp về nội dung bài thơ.

   - Câu 5 thể hiện suy nghĩ chân thành, có liên hệ với trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc học tập và xây dựng đất nước.

   - Tuy nhiên, ở câu 3 con cần bổ sung rõ hơn ý nghĩa của hình ảnh ẩn dụ "giọt đàn bầu" trong việc gợi dáng hình mềm mại của đất nước Việt Nam và làm nổi bật bản sắc văn hóa dân tộc.

   - Câu 4 mới nêu được sự gắn bó giữa mẹ và quê hương, nhưng cần làm rõ hơn ý nghĩa biểu tượng của hình tượng Mẹ đối với Đất nước và tác dụng của việc lặp lại cụm từ "Xin hát về Mẹ" như một điệp khúc thể hiện lòng tri ân sâu sắc.

Câu 2.
Các hình ảnh khắc họa vẻ đẹp đất nước trong khổ thơ thứ nhất là giọt đàn bầu, bão giông, nắng lửa, giọng ca dao.

Cảm nhận về những hình ảnh trên: Những hình ảnh này đã gợi lên một đất nước Việt Nam vừa có hình dáng duyên dáng, có tâm hồn nghệ thuật sâu lắng, vừa phải trải qua nhiều thiên tai, khắc nghiệt của thời tiết. Qua đó, người đọc cảm nhận được vẻ đẹp bình dị, mộc mạc nhưng vô cùng kiên cường của quê hương từ thuở còn khai hoang, lập quốc. Đồng thời, các hình ảnh cũng khẳng định sức sống bền bỉ và bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc ta.

Câu 3.
Hiệu quả của hình ảnh ẩn dụ giọt đàn bầu là cụ thể hóa hình dáng thon thả của dải đất hình chữ S bằng âm thanh đàn bầu đặc trưng của dân tộc. Biện pháp này giúp cho hình ảnh đất nước trở nên mềm mại, duyên dáng, mang đậm hồn cốt và bản sắc văn hóa Việt Nam. Nó đồng thời gợi lên một đất nước giàu truyền thống, tinh tế và thấm đẫm tình yêu thương.

Câu 4.
Tác giả nhiều lần lặp lại cụm từ "Xin hát về Mẹ" vì trong tâm thức của người Việt, hình ảnh Mẹ và Tổ quốc luôn hòa quyện làm một. Mẹ chính là hiện thân sinh động, ấm áp và thiêng liêng nhất của đất nước. Việc lặp lại này nhằm nhấn mạnh lòng biết ơn, sự tri ân tôn kính của tác giả đối với những người mẹ Việt Nam lam lũ, giàu đức hy sinh và bất khuất.

Câu 5.
Câu thơ "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa" đã khẳng định ý chí kiên cường, bền bỉ của dân tộc Việt Nam trước mọi thử thách khắc nghiệt của thiên nhiên và lịch sử. Từ thuở khai hoang cho đến suốt quá trình giữ nước, người Việt luôn giữ vững tinh thần đoàn kết, không chịu khuất phục trước bất kỳ khó khăn hay kẻ thù nào. Ý chí ấy chính là bệ đỡ vững chắc giúp đất nước trường tồn, phát triển và bảo vệ vẹn toàn bờ cõi non sông.

Điểm đọc hiểu: 4,0/4,0 điểm

• Câu 1: 0,5/0,5 điểm

• Câu 2: 1,0/1,0 điểm

• Câu 3: 1,0/1,0 điểm

• Câu 4: 0,5/0,5 điểm

• Câu 5: 1,0/1,0 điểm

Nhận xét:

Con hiểu rất tốt nội dung và thông điệp của bài thơ, các câu trả lời đều bám sát văn bản và đáp án. Câu 2, câu 3 và câu 5 được triển khai đầy đủ, làm nổi bật vẻ đẹp của đất nước, bản sắc văn hóa dân tộc cũng như ý chí kiên cường của con người Việt Nam. Con cũng lí giải thuyết phục mối quan hệ giữa hình tượng Mẹ và Đất nước ở câu 4. Đây là bài làm chất lượng, thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt và tư duy diễn đạt rõ ràng, mạch lạc.

-Đề tài: Tình yêu quê hương, đất nước.

-Cảm xúc chủ đạo:lòng biết ơn sâu sắc, cảm xúc kính yêu đối với những người hi sinh vì tổ quốc.Đồng thời là nỗi nghẹn ngào, xót xa vì những đau thương, mất mát của nhân dân để dành được độc lập như ngày hôm nay.

Câu 2:

-Những hình ảnh khắc hoạ vẻ đẹp của đất nước trong khổ thơ đầu là: "thon thả đàn bầu", "sáng chắn bão giông", "chiều ngăn nắng lửa","lao xao trưa hè","giọng ca dao"

Những hình ảnh ấy gợi lên trong em sự hi sinh, mất mát của những người mẹ Việt Nam khi tiễn con ra chiến trường. Đồng thời, đó là sự dũng cảm của các anh hùng hi sinh oai liệt để bảo vệ tổ quốc thân yêu.

Câu 3:

-Trong câu thơ trên, tác giả đã thành công sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ khi ẩn hình ảnh "giọt đàn bầu" để gợi lên vẻ đẹp của đất nước trong thời kì chiến tranh.Đàn bầu vốn chỉ có một dây đàn, những âm thanh chúng tạo ra lại rất uyển chuyển, nhịp nhàng.Tương tự thế, đất nước được hiện lên thật nhẹ nhàng ,lúc mạnh mẽ chống lại quân thù, lúc lại nhẹ nhàng tiễn nhưng chiến sĩ ra đi cứu nước.Vẻ đẹp của đất nước đã được tác giả thể hiện một cách tinh tế qua hình ảnh của chiếc đàn bầu, từ đó ta cũng thấy được tác giả có giọng văn linh hoạt, uyển chuyển, lại rất tinh tế lồng ghép thông điệp vào những chi tiết tương đồng. Từ đó khiến câu thơ thêm sinh động, gợi hình gợi cảm.

Câu 4:

-Vì đối với tác giả, người phụ nữ Việt Nam hiện lên thật tảo tần và chung thuỷ.Mấy đêm không ngủ vì lo; những lần tiễn con đi đều chỉ biết khóc thầm lặng lẽ. Lúc nào cũng nghĩ đến tổ quốc và con mình. Có lẽ sự hi sinh và phầm chất sáng giá đấy chính là nguyên do khiến tác giả lại lặp lại nhiều lần cụm từ " Xin hát về mẹ"

Câu 5:

Từ câu thơ "Sáng chắn bão giông, chiều ngắn nắng lửa", em thấy được sự quyết tâm vì ý chí kiến cường của nhân dân trong công cuộc dựng nước và giữ nước.Thật lòng em rất biết ơn những người anh hùng ấy, vì nhờ vậy em mới có được những ngày hoà bình hôm nay.

Điểm đọc hiểu: 3,25/4,0 điểm

• Câu 1: 0,5/0,5 điểm

• Câu 2: 0,75/1,0 điểm

• Câu 3: 0,75/1,0 điểm

• Câu 4: 0,5/0,5 điểm

• Câu 5: 0,75/1,0 điểm

Nhận xét:

Con hiểu khá tốt nội dung bài thơ và cảm nhận được tình yêu đất nước cũng như sự hi sinh thầm lặng của những người mẹ Việt Nam.

- Câu 3 và câu 4 thể hiện sự suy nghĩ, phân tích tương đối sâu, bám sát nội dung văn bản. Tuy nhiên, ở câu 2 con cần bổ sung rõ hơn vẻ đẹp của đất nước qua những hình ảnh văn hóa dân gian như tiếng đàn bầu, giọng ca dao và sức sống bền bỉ của dân tộc; phần cảm nhận hiện vẫn thiên về sự hi sinh của con người hơn là vẻ đẹp của đất nước.

- Câu 5 nêu được lòng biết ơn nhưng cần làm rõ hơn các biểu hiện của ý chí kiên cường, tinh thần đoàn kết và sự bền bỉ của dân tộc Việt Nam trong công cuộc dựng nước, giữ nước.

Thể thơ: tự do

Câu 2:

-hình ảnh khắc hoạ vẻ đẹp đất nước:

+) thon thả giọt đàn bầu

+) nghe dịu nỗi đau của mẹ

+) sáng chắn bão giông

+) chiều ngăn nắng lửa

-các chi tiết đã khắc hoạ nên hình ảnh những anh hùng đã hi sinh bản thân cho đất nước và những người mẹ người bố sót xa khi tiễn con đi chiến trường. Qua đó, em thêm phần tự hào, yêu thương đất nước và những người đã nằm xuống hy sinh vì đất nước. Đoạn thơ đã khắc hoạ nên một Việt Nam đã đẽ và đầy ý nghĩa.

Câu 3:

Hình ảnh ẩn dụ “giọt đàn bầu” gợi lên cho người đọc về giai điệu tha thiết, sâu lắng của loại nhạc cụ truyền thống của đất nước. Qua đó, câu thơ làm nổi bật lên những truyền thống và văn hoá lâu đời của Việt Nam, thể hiện tình yêu thương đất nước tha thiết của tác giả.

Câu4:

Trong bài thơ, tác giả nhiều lần lặp lại cụm “xin hát về mẹ” để nhấn mạnh sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ trong công cuộc kháng chiến của đất nước. Nhằm thể hiện lòng biết ơn đối với công lao của những người mẹ.

Câu 5:

Qua câu thơ “sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa” gợi lên cho em về sự kiên cường bất khuất của nhân dân ta. Dù có khó khăn, người dân ta vẫn luôn đoàn kết, không ngừng cố gắng chiến đấu bảo vệ đấy nước để thế hệ ngày nay chúng ta được sống trong hoà bình và hạnh phúc. Để không phụ sự hy sinh của thế hệ trước, em sẽ chăm ngoan học tập, góp công xây dựng và bảo vệ đất nước Việt Nam xinh đẹp.

Điểm đọc hiểu: 2,75/4,0 điểm

• Câu 1: 0/0,5 điểm (trả lời sai yêu cầu đề bài)

• Câu 2: 0,75/1,0 điểm

• Câu 3: 0,75/1,0 điểm

• Câu 4: 0,5/0,5 điểm

• Câu 5: 0,75/1,0 điểm

Nhận xét:

Con có sự cảm nhận khá tốt về nội dung bài thơ và thể hiện được lòng biết ơn đối với những thế hệ đã hi sinh vì đất nước. Các câu 3, 4 và 5 đều bám sát văn bản, nêu được những ý chính theo yêu cầu. Tuy nhiên, ở câu 1 con trả lời nhầm sang thể thơ thay vì xác định đề tài và cảm xúc chủ đạo của bài thơ nên mất điểm đáng tiếc. Câu 2 cần bổ sung thêm hình ảnh "Lao xao trưa hè một giọng ca dao" và làm rõ hơn vẻ đẹp văn hóa, sự mềm mại nhưng kiên cường của đất nước được thể hiện qua các hình ảnh thơ.

Đề tài: Quê hương đất nước, người mẹ Việt Nam.

Cảm xúc chủ đạo: Niềm tự hào, lòng biết ơn với vẻ đẹp và sự hy sinh của Đất nước và người mẹ.

Câu 2:

Hình ảnh: "thon thả giọt bầu". "sáng chắn bão giông", "chiều ngăn nắng lửa".

Qua các hình ảnh trên, đất nước Việt Nam dường như mang vẻ đẹp thú vị, đặm sắc dân tộc, vừa mang sự kiên cường, bất khuất trước thiên tai. Với tiếng động dịu dàng "giọng ca dao", "tiếng đàn bầu" và sự mạnh mẽ trong "chắn bão giông", "ngăn nắng lửa" đã tạo nên một đất nước Việt Nam toàn diện. Qua đó, em cảm nhận được tình cảm tha thiết và niềm tự hào của tác giả đối với đất nước.

Câu 3:

Từ "thon thả" kết hợp với "giọt đàn bầu" hiện lên vẻ đẹp duyên dáng.

Tiếng "đàn bầu" là âm thanh đặc trưng của văn hoá Việt Nam, mang âm điệu trầm nhưng sâu sắc. Tác giả sự dụng ẩn dụ để gợi lên một Việt Nam có lịch sử đau thương nhưng bao giờ cũng lạc quan.

Làm câu thơ trở nên ấn tượng, hình ảnh trở nên sống động hơn.

Câu 4:

Vì đất nước là mẹ, là nơi sinh, che chở và đùm bọc. Việc ca ngợi người mẹ đồng nghĩa với ca ngợi Đất nước, thể hiện lòng biết ơn xâu sắc.

Câu 5:

Từ câu thơ "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa", ta thấy hiện lên biểu tượng về ý chí kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt Nam suốt chiều dài dựng nước và giữ nước. Hai hình ảnh "bão giông" và "nắng lửa" không chỉ gợi lên sự khắc nghiệt của thiên nhiên mà còn tượng trưng cho bao thử thách trong lịch sử. Đối diện với những thứ đấy, cha ông ta chưa bao giờ lùi bước, luôn chủ động "chắn", "ngăn" một cách hiên ngang và tinh thần đoàn kết mãnh liệt. Chính sức mạnh bền bỉ, không ngại hy sinh ấy đã giúp một đất nước nhỏ bé vượt qua mọi thời đại để bảo vệ toàn bờ cõi. Ý chí của thế hệ đi trước chính là bài học sâu sắc nhắc nhở các người hôm nay phải tiếp tục rèn luyện bản lĩnh để xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

Điểm đọc hiểu: 3,75/4,0 điểm

• Câu 1: 0,5/0,5 điểm

• Câu 2: 0,75/1,0 điểm

• Câu 3: 1,0/1,0 điểm

• Câu 4: 0,5/0,5 điểm

• Câu 5: 1,0/1,0 điểm

Nhận xét:

Con nắm khá chắc nội dung bài thơ, trả lời đầy đủ các câu hỏi và có sự cảm nhận sâu sắc về vẻ đẹp của đất nước cũng như ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam.

- Câu 3, câu 4 và câu 5 được triển khai tốt, bám sát đáp án và thể hiện khả năng cảm thụ văn học khá tốt.

=> Tuy nhiên, ở câu 2 con cần bổ sung đầy đủ hơn các hình ảnh khắc họa vẻ đẹp đất nước trong khổ thơ thứ nhất như "Lao xao trưa hè một giọng ca dao" và những chi tiết gợi sự hi sinh thầm lặng của người mẹ Việt Nam. Nhìn chung, đây là bài làm tốt, lập luận rõ ràng và thể hiện được tình cảm yêu mến, tự hào đối với quê hương, đất nước.

-         Đề tài: Đất nước Việt Nam.

-         Cảm xúc chủ đạo: Niềm yêu thương, tự hào và biết ơn đối với đất nước.

Câu 2:

Những hình ảnh đẹp của đất nước trong khổ thơ thứ nhất:

-         Hình ảnh người mẹ Việt Nam.

-         Những người con ra đi vì Tổ quốc.

ð Khổ thơ thứ nhất đã giúp em cảm nhận được những hi sinh lớn lao của người mẹ Việt Nam trong chiến tranh. Hình ảnh người mẹ lặng lẽ tiễn con ra đi và âm thầm chịu đựng mất mát khiến em rất xúc động. Qua đó, em càng thêm yêu quý, biết ơn những người đã hi sinh vì đất nước.

Câu 3:

Hiệu quả của hình ảnh ẩn dụ “đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu”:

-         Làm cho câu thơ sinh động, gợi hình gợi cảm.

-         Hình ảnh “thon thả giọt đàn bầu” gợi đất nước Việt Nam mang vẻ đẹp dịu dàng đậm nét văn hóa dân tộc.

-         Gợi cảm xúc yêu thương, tự hào của tác giả với quê hương, đất nước.

Câu 4:

Việc lặp lại nhiều lần cụm từ “Xin hát về Mẹ” có tác dụng:

-         Nhấn mạnh tình yêu tha thiết, lòng biết ơn và niềm tự hào sâu sắc của tác giả đối với đất nước và người Mẹ Việt Nam.

-         Làm cho lời thơ trở nên tha thiết, giàu cảm xúc, đồng thời tạo nhịp điệu, âm hưởng ngân vang cho bài thơ.

Câu 5:

Từ câu thơ “Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa”, em thấy dân tộc Việt Nam rất kiên cường, chăm chỉ và không ngại khó khăn. Vì vậy, em cần cố gắng học tập tốt, rèn luyện bản thân để sau này góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước.

Điểm đọc hiểu: 3,0/4,0 điểm

• Câu 1: 0,5/0,5 điểm

• Câu 2: 0,5/1,0 điểm

• Câu 3: 0,75/1,0 điểm

• Câu 4: 0,5/0,5 điểm

• Câu 5: 0,75/1,0 điểm

Nhận xét:

Con xác định đúng đề tài và cảm xúc chủ đạo của bài thơ. Câu 3 và câu 4 trả lời khá đầy đủ, nêu được tác dụng của hình ảnh ẩn dụ và ý nghĩa của điệp khúc "Xin hát về Mẹ". Tuy nhiên, ở câu 2 con mới tập trung vào hình ảnh người mẹ và sự hi sinh của những người con, còn thiếu các hình ảnh khắc họa vẻ đẹp đất nước như "thon thả giọt đàn bầu", "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa", "Lao xao trưa hè một giọng ca dao". Câu 5 đã nêu được ý chí kiên cường của dân tộc nhưng cần làm rõ hơn tinh thần đoàn kết, sự bền bỉ vượt qua thiên tai và giặc ngoại xâm trong công cuộc dựng nước, giữ nước.

Đề tài: Ca ngợi vẻ đẹp của đất nước Việt Nam

Cảm xúc chủ đạo: Tình yêu, niềm tự hào đối với đất nước

C2: Những hình ảnh khắc họa vẻ đẹp của đất nước trong khổ thơ thứ nhất: cánh cò bay lả dập dờn, mây mờ che đỉnh Trường Sơn, biển Đông sóng vỗ, giọt đàn bầu.
Những hình ảnh này giúp em cảm nhận được vẻ đẹp rộng lớn hùng vĩ của đất nước Việt Nam. Cánh cò gợi hình ảnh làng quê thanh bình, còn Trường Sơn và biển Đông cho thấy vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên.

C3: Hình ảnh giọt đàn bầu gợi lên âm thanh ngọt ngào của cây đàn bầu. Qua đó, tác giả dùng biện pháp tu từ ẩn dụ làm nổi bật vẻ đẹp dịu dàng, giàu bản sắc văn hóa của đất nước Việt Nam

C4: Tác giả lặp lại cụm từ Xin hát về mẹ vì Mẹ tượng trưng cho đất nước. Việc lặp lại này giúp thể hiện tình yêu tha thiết và lòng biết ơn sâu sắc của tác giả đối với Tổ quốc

C5: Câu thơ Sáng chắn bão giông,chiều ngăn nắng lửa cho thấy ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam. Dù gặp nhiều khó khăn hay thiên tai thì nhân dân ta vẫn luôn đoàn kết và không ngừng cố gắng để bảo vệ đất nước

Điểm đọc hiểu: 2,5/4,0 điểm

• Câu 1: 0,5/0,5 điểm

• Câu 2: 0,25/1,0 điểm

• Câu 3: 0,75/1,0 điểm

• Câu 4: 0,5/0,5 điểm

• Câu 5: 0,5/1,0 điểm

Nhận xét:

Con xác định đúng đề tài, cảm xúc chủ đạo và hiểu được ý nghĩa của hình tượng Mẹ trong bài thơ. Câu 3 và câu 4 trả lời khá tốt, nêu được vẻ đẹp văn hóa dân tộc và tình cảm của tác giả đối với đất nước. Tuy nhiên, ở câu 2 con đưa vào nhiều hình ảnh không có trong văn bản như "cánh cò bay lả dập dờn", "mây mờ che đỉnh Trường Sơn", "biển Đông sóng vỗ", vì vậy cần đọc kỹ ngữ liệu trước khi trả lời. Con cần bổ sung các hình ảnh đúng trong bài như "thon thả giọt đàn bầu", "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa", "Lao xao trưa hè một giọng ca dao" và làm rõ hơn ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam trong công cuộc dựng nước, giữ nước ở câu 5.

Những hình ảnh ấy đã gợi lên một đất nước Việt Nam vừa mang vẻ đẹp văn hóa truyền thống bình dị, tha thiết (qua tiếng đàn bầu độc đáo, qua giọng ca dao ngọt ngào và buổi trưa hè lao xao bình yên), lại vừa mang vẻ đẹp của sức sống bền bỉ, kiên cường vượt qua mọi thiên tai, khắc nghiệt của thời tiết ("sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa"). Qua đó, em không chỉ thấy được một đất nước thanh bình, đậm đà bản sắc dân tộc mà còn cảm nhận được dòng chảy lịch sử đầy gian truân nhưng vô cùng kiên cường của cha ông ta.

Câu 5:

• Ý chí ấy là nền móng để đất nước trường tồn, phát triển và bảo vệ vẹn toàn bờ cõi non sông

Câu 4:

• Việc lặp lại làm nhấn mạnh lòng biết ơn , sự tri ân của tác giả với những người mẹ Việt Nam lam lũ, giàu đức hi sinh

Những hình ảnh đẹp của đất nước trong khổ thơ thứ nhất:

- Hình ảnh người mẹ Việt Nam.

- Những người con ra đi vì Tổ quốc.

- Quê hương bình dị qua tiếng đàn bầu, câu ca dao.

- Đất nước kiên cường vượt qua bão giông.

=> Khổ thơ giúp em cảm nhận được sự hi sinh lớn lao của con người Việt Nam và vẻ đẹp bình dị của quê hương, từ đó thêm yêu quý, biết ơn những người đã hi sinh vì đất nước.

Câu 5:

Từ câu thơ "Sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa", em thấy dân tộc Việt Nam rất kiên cường, chăm chỉ và không ngại khó khăn, ngoài ra chúng ta cũng rất có tinh thần đoàn kết khi đã cùng nhau chống lại thiên tai và giặc ngoại xâm. VÌ vậy, em cần cố gắng học tập tốt, rèn luyện bản thân để sau này góp phẩn xây dựng và bảo vệ đất nước.

- Làm câu thơ ấn tượng, giàu cảm xúc, sinh động hơn.

- Gợi hình ảnh vẻ đẹp đất nước trong trẻo, thanh tao như giai điệu giọt đàn bầu, cũng như dáng mềm mại của đất nước Việt Nam và làm nổi bật bản sắc văn hóa dân tộc.

- Gợi cảm tình yêu đất nước lớn lao của tác giả.

Câu 4.

• Biểu tượng của Mẹ rất ý nghĩa với đất nước vì người mẹ là người đã nuôi nấng, dạy bảo cho thế hệ trẻ sau này cua đất nước.

• Việc lặp lại cụm từ "Xin hát về mẹ" được ví như một lời tri ân nho nhỏ cho người mẹ và quê hương, 2 đối tượng đã giúp con trưởng thành.

Đề tài: Ca ngợi vẻ đẹp của đất nước Việt Nam

Cảm xúc chủ đạo: Tình yêu, niềm tự hào đối với đất nước

C2: Những hình ảnh khắc họa vẻ đẹp của đất nước trong khổ thơ thứ nhất: thon thả giọt đàn bầu,Sáng chắn bão giông,chiều ngăn nắng lửa.Những hình ảnh này giúp em cảm nhận được vẻ đẹp rộng lớn hùng vĩ của đất nước Việt Nam.

C3: Hình ảnh giọt đàn bầu gợi lên âm thanh ngọt ngào của cây đàn bầu. Qua đó, tác giả dùng biện pháp tu từ ẩn dụ làm nổi bật vẻ đẹp dịu dàng, giàu bản sắc văn hóa của đất nước Việt Nam

C4: Tác giả lặp lại cụm từ Xin hát về mẹ vì Mẹ tượng trưng cho đất nước. Việc lặp lại này giúp thể hiện tình yêu tha thiết và lòng biết ơn sâu sắc của tác giả đối với Tổ quốc

C5: Câu thơ Sáng chắn bão giông,chiều ngăn nắng lửa cho thấy ý chí kiên cường của dân tộc Việt Nam. Dù gặp nhiều khó khăn hay thiên tai thì nhân dân ta vẫn luôn đoàn kết và không ngừng cố gắng để bảo vệ đất nước

PHẦN I. ĐỌC - HIỂU (4,0 điểm)

                          MUỘN

- Nguyễn Bích Lan -

Mẹ gọi điện cho dì, hắt vào máy điện thoại những tiếng gắt gỏng:

- Để bà ở bên ấy thêm một tuần nữa thì đã sao? Rồi thì tôi trông bà bù hai tuần. Liền hai tuần được chưa? Tôi có việc nếu không tôi chẳng phải tốn hơi nhờ dì.

Dì chắc chắn có gắt gỏng lại. Tính dì nóng nảy hơn mẹ nhiều. Từ trước đến nay dì chưa thua mẹ tiếng nào.

Kể từ khi bà bước sang tuổi 90, không tự chăm sóc bản thân được nữa, dì và mẹ thỏa thuận với nhau mỗi người trông nom bà một tuần. Cũng kể từ đó bà như quả bóng bị đá từ đầu sân này sang đầu sân kia và ngược lại. [...]

Một tuần trôi qua. Việc bận của mẹ là việc đi chùa theo kiểu đi "tua". Đi mười bảy chùa trong một tuần. Ăn chay toàn diện. Thành tâm cúng lễ. Tối chủ nhật mẹ mới về nhà. Không ăn uống, chỉ tắm rửa qua quýt rồi mẹ lăn ra ngủ. [...]

Ngày thứ hai của tuần tiếp theo bắt đầu. Ngày thứ hai bắt đầu phiên mẹ trông bà, và mẹ sẽ trông bà hai tuần liền để bù cho cả tuần trước mẹ đi chùa. Đến tận tối vẫn chưa thấy dì đưa bà sang nhà. Mẹ vẫn tức dì, không gọi điện sang nhà dì hỏi tại sao lại như vậy. Cũng có khi mẹ nghĩ cứ để dì trông bà được bao lâu thì trông, khi nào dì đưa bà sang thì khi ấy đến lượt mẹ.

Một tháng rưỡi trôi qua. Bà chưa được đưa sang nhà mẹ. Mẹ và dì vẫn giận nhau, không ai gọi điện cho ai. Thế rồi một hôm trước cổng nhà mẹ xuất hiện cậu con cả của dì. Cậu ta sinh sống ở nước ngoài, lần này đưa vợ chưa cưới về ra mắt gia đình.

- Chào bác, cháu đưa một nửa của cháu sang chào bà và hai bác đây ạ! Cậu ta vừa cười vừa nói với mẹ trong lúc mẹ mở cổng.

Mẹ gật đầu chào, hơi hé miệng cười lấy lệ. [...]

- Bà ở trên gác ạ? Không phải gọi bà xuống đâu ạ. Chúng cháu lên chào bà. Cậu ta nói, cầm tay vợ chưa cưới kéo lên cầu thang.

Mẹ đứng khựng lại như người bị sét đánh:

- Bà vẫn ở bên ấy mà? Bên nhà cháu chứ đâu.

- Hì hì, bác cứ đùa!

Mẹ đứng ở chân cầu thang, nhìn quanh ngơ ngác như người mất trí.

Thế rồi bốn cái máy di động cùng hoạt động một lúc. Tiếng bấm máy tít tít. Mẹ kêu trời bằng giọng thất thanh. Cậu con cả nhà dì dắt bạn gái lao ra cổng. Chuông điện thoại reo. Tiếng dì kêu khóc ở đầu dây bên kia nghe váng cả óc. Dì kêu:

- Ôi trời ơi là trời. Mẹ tôi đi đâu hả trời? Sáng thứ hai đó, mẹ xách túi quần áo đi ra ngõ, bảo "Mẹ về bên kia đây. Chị cả mày đón mẹ ở ngoài ngõ kia rồi." Tôi đang bận trông chảo cá rán, chẳng ngó ra được. Cứ ngỡ mẹ được đón sang bên ấy rồi. Ai ngờ! Ôi mẹ ơi, giờ này mẹ ở đâu, mẹ ơi!

Suốt nửa năm trời người của hai nhà chúng tôi đi tìm bà khắp nơi. Chúng tôi đăng tin tìm bà trên nhiều tờ báo giấy, báo điện tử, đăng tin cả trên truyền hình. Chẳng ai biết bà đang ở đâu...

Cách đây hai tuần, bỗng nhiên có một người đàn ông tìm đến nhà tôi gặp mẹ. Ông ấy đưa cho mẹ xem một tờ báo có đăng tin bà tôi mất tích. Rồi ông ấy lấy từ trong chiếc ba lô đã cũ ra một chiếc túi vải. Mẹ tôi trông thấy chiếc túi vải, bật khóc nức nở. Chiếc túi vải đó là túi đựng quần áo của bà.

Chính tay người đàn ông đó đã đặt bà vào chiếc quan tài mà ông tự bỏ tiền ra mua sau khi phát hiện bà tôi nằm co queo trước cổng nhà ông, không động cựa và không còn thở.

Chiều muộn hôm đó, tại một nghĩa trang cách nhà chúng tôi gần 60km, mẹ tôi và dì, hai đứa con gái của bà tôi, khóc ngất trước nấm mộ phủ đầy cỏ xanh rì. Một người đi xe máy trên đường, dừng lại bên rìa nghĩa trang nhìn cảnh dì và mẹ tôi khóc vật vã, bùi ngùi nói: "Thương quá! Mồ mẹ cỏ đã xanh nhường kia mà các con vẫn khóc ngất. Thương quá!"

(In trong tập truyện Những ngọn lửa - Nxb Phụ nữ Việt Nam, 2025, tr.27-32)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 (0,5 điểm). Nêu đề tài của truyện ngắn trên.

Câu 2 (1,0 điểm). Vì có "việc bận" nên mẹ phải nhờ dì trông bà thêm một tuần. Những "việc bận" của mẹ là gì? Qua đó, em có cảm nhận gì về nhân vật?

Câu 3 (1,0 điểm). Xác định và phân tích tác dụng của biện pháp so sánh được sử dụng trong câu văn:
"Cũng kể từ đó bà như quả bóng bị đá từ đầu sân này sang đầu sân kia và ngược lại."

Câu 4 (1,0 điểm). Nêu ý nghĩa của chi tiết kết thúc câu chuyện:
Một người đi xe máy trên đường, dừng lại bên rìa nghĩa trang nhìn cảnh dì và mẹ tôi khóc vật vã, bùi ngùi nói: "Thương quá! Mồ mẹ cỏ đã xanh nhường kia mà các con vẫn khóc ngất. Thương quá!"

Câu 5 (0,5 điểm). Từ câu chuyện, em rút ra cho mình những bài học cuộc sống ý nghĩa nào?

Câu 1 (0,5 điểm):

=> Đề tài: Gia đình/Tình cảm gia đình

Câu 2 (1,0 điểm):

=> Việc bận: đi chùa - đi tua, số liệu cụ thể: đi mười bảy chùa trong một tuần, ăn chay toàn diện, thành tâm cúng lễ...

=> Cảm nhận về người mẹ:

+ Mâu thuẫn: hành động trong việc bận -> hướng thiện, làm những điều tốt; thực tế không chăm sóc mẹ già chu đáo

+ Chạy theo những hình thức bên ngoài mà không vun bồi bên trong

+ Sống ảo, không thực tế 

Câu 3 (1,0 điểm):

=> Biện pháp so sánh: "bà" với "quả bóng"

=> Tác dụng:

- Nội dung: hình ảnh người bà -> không được coi trọng mà trở nên rẻ rúng, trở thành gánh nặng của người khác.

- Nghệ thuật: hình ảnh trở nên sinh động, thể hiện thái độ phê phán sự vô trách nhiệm, vô tâm của con cái đối với mẹ. 

Câu 4 (1,0 điểm):

=> Hình ảnh thực: Người qua đường không biết câu chuyện/sự tình nên họ đã cảm thông, thương cảm cho những người con đang khó ngất trước mồ xanh cỏ của mẹ.

=> Châm biếm, bài học sâu sắc:

+ Biết quan tâm, yêu thương trước khi quá muộn

+ Mỉa mai về thái độ sống, cách sống của những người con

+ Dằn vặt, hối hận trước những sai trái của con cái đối với cha mẹ 

Câu 5 (0,5 điểm):

• Hãy hiếu thảo khi cha mẹ còn sống => đừng để đến khi "mồ đã xanh cỏ" mới hối hận.

• Lòng thành tâm không nằm ở việc đi bao nhiêu ngôi chùa mà nằm ở cách ta đối xử với người thân trong gia đình.

• Trách nhiệm và tình yêu thương cần đi đôi với hành động thực tế, không phải lời nói hay sự tính toán.

-đề tài: Quê hương đất nước

-cảm xúc chủ đạo: sự trân trọng, tự hào và tình yêu sâu nặng dành cho đất nước, lòng biết hơn những sự hy sinh của những thế hệ trước.

- Hình ảnh, từ ngữ: thon thả, giọt đàn bầu, nỗi đau của mẹ, sáng chắn bão giông, chiều ngắn nắng lửa, lao xao trưa hè, giọng ca dao.

Câu 3:

- Làm cho phong thái quê hương hiện lên sinh động, cụ thể hơn với âm thanh bình dị, da diết và sâu lắng được tạo từ nhạc cụ dân tộc đàn bầu. Việc đưa hình ảnh giọt đàn bầu đã giúp độc giả gợi liên tưởng một dáng hình mềm mại của đất nước, thấy rõ hơn về bản sắc văn hoá dân tộc. Nhấn mạnh về một đất nước tuy nhỏ bé nhưng ẩn chứa những truyền thống tốt đẹp, những bài học sâu sắc cùng những giá trị riêng biệt.

Câu 1:

- Đề tài: Tình cảm gia đình, sự hiếu thảo và trách nhiệm phụng dưỡng cha mẹ già của con cái.

Câu 2:

- Việc bận của mẹ:

• Những lo toan, vướng bận về vật chất, công việc làm ăn, kiếm tiền hoặc các mối quan hệ xã hội bên ngoài.

• Đó có thể là những lý do mang tính viện cớ, thoái thác để trốn tránh trách nhiệm chăm sóc một người già đau ốm, lú lẫn.

- Cảm nhận về nhân vật

• Sự ích kỷ và vô tâm

• Sự lạnh lùng và thiếu trách nhiệm

• Đáng trách

Câu 3:

- Tác dụng:

• Làm nổi bật một cách sinh động, trực quan tình cảnh tội nghiệp, đáng thương của người bà.

• Thể hiện sâu sắc nỗi đau xót, niềm trắc ẩn và sự đồng cảm của nhà văn Nguyễn Bích Lan trước số phận hẩm hiu của người già.

• Đồng thời, thẳng thắn phê phán, lên án sự ích kỷ, vô tâm và thói đùn đẩy trách nhiệm của những người con trong xã hội hiện đại.

Câu 4:

Chi tiết kết thúc truyện ngắn "Muộn" đã xây dựng một tình huống trớ trêu đầy mỉa mai khi đối lập gay gắt giữa vỏ bọc hiếu nghĩa bên ngoài và sự thật phũ phàng bên trong. Tiếng khóc vật vã của người con bên nấm mồ xanh cỏ khiến người đi đường xúc động khen ngợi, nhưng thực chất đó lại là nỗi ân hận, ray rứt muộn màng vì lúc mẹ còn sống đã hờ hững đùn đẩy trách nhiệm phụng dưỡng. Qua đó, tác giả khắc sâu tấn bi kịch của sự thức tỉnh muộn màng.

Câu 5:

Từ câu chuyện đầy xót xa trên, em rút ra được bài học cuộc sống sâu sắc về đạo làm con và giá trị của tình cảm gia đình. Trước hết, chúng ta phải biết yêu thương, trân trọng và phụng dưỡng cha mẹ ngay khi họ còn sống, bởi thời gian của cha mẹ là hữu hạn và tình mẫu tử là thứ không gì có thể đánh đổi được.

Con xác định đúng đề tài của văn bản nên câu 1 đạt yêu cầu.

- Ở câu 2, con nêu được cảm nhận về người mẹ là ích kỉ, vô tâm và thiếu trách nhiệm, tuy nhiên chưa chỉ ra đúng những "việc bận" được nêu trong ngữ liệu nên bị mất điểm đáng tiếc.

- Câu 3 phân tích khá tốt tình cảnh đáng thương của người bà và thái độ phê phán của tác giả, nhưng còn thiếu phần xác định rõ biện pháp so sánh "bà như quả bóng".

- Câu 4 là câu làm tốt nhất, con đã hiểu được ý nghĩa mỉa mai, nỗi ân hận muộn màng của những người con và thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

- Câu 5 rút ra bài học phù hợp, thể hiện sự thấu hiểu về đạo hiếu và trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ. Nhìn chung, con có khả năng cảm nhận văn bản khá tốt, cần đọc kĩ ngữ liệu hơn để trả lời chính xác các chi tiết được hỏi.

Câu 2: Việc bận của người mẹ được nhắc đến trong truyện là đi chùa theo kiểu đi "tua", đi mười bảy ngôi chùa trong vòng một tuần, ăn chay toàn diện và thành tâm cúng lễ. Qua chi tiết này, ta cảm nhận người mẹ là một người đang có sự mâu thuẫn lớn trong lối sống và nhận thức. Nhân vật này cố gắng tìm kiếm sự thanh thản, tích đức bằng việc đi lễ chùa, ăn chay, cúng bái một cách bề nổi. Nhưng thực tế, người mẹ lại quên đi chữ "hiếu" ngay tại nhà, đùn đẩy việc chăm sóc người mẹ già yếu của mình. Đây là sự phê phán ngầm về lối sống giả tạo, "tu nhà không tu, đi tu cầu kỳ".

Câu 3: Biện pháp so sánh được sử dụng trong câu văn là so sánh hình ảnh người "bà" (ở tuổi 90 không thể tự chăm sóc bản thân) như "quả bóng bị đá từ đầu sân này sang đầu sân kia và ngược lại". Tác dụng của biện pháp này giúp cụ thể hóa tình cảnh tội nghiệp, đáng thương của người bà. Bà không nhận được sự tôn trọng, yêu thương mà trở thành gánh nặng, thành một thứ vật chất bị hai người con đùn đẩy qua lại cho nhau. Đồng thời, hình ảnh này cũng vạch trần thái độ ích kỷ, vô trách nhiệm, xem nhẹ tình mẫu tử của hai người con gái. Nó tạo ra niềm xúc động, xót xa sâu sắc cho người đọc.

Câu 4: Chi tiết kết thúc câu chuyện mang ý nghĩa châm biếm sâu sắc và đầy cay đắng. Lời nói của người qua đường hoàn toàn khách quan, họ chỉ nhìn thấy bề nổi là hai người con gái đang khóc lóc thảm thiết bên mộ mẹ nên tưởng rằng các con rất mực hiếu thảo, đau lòng vì sự ra đi của mẹ. Thế nhưng, người đọc và chính hai người con đều biết sự thật đau lòng: bà cụ chết vì sự thờ ơ, vô tâm, đùn đẩy lẫn nhau của họ. Sự khóc lóc lúc này đã quá muộn màng, đó là sự ân hận, dằn vặt muộn màng khi lỗi lầm không thể cứu vãn. Chi tiết này gửi gắm thông điệp: đừng để đến khi cha mẹ mất đi mới khóc lóc tỏ vẻ xót thương, sự hiếu thảo cần phải bằng hành động chăm sóc lúc cha mẹ còn sống.

Câu 5: Bài học cuộc sống ý nghĩa rút ra từ câu chuyện:

• Hãy hiếu thuận, chăm sóc và trân trọng cha mẹ khi họ còn sống bằng những hành động thiết thực, đừng đùn đẩy trách nhiệm hay coi cha mẹ là gánh nặng.

• Sự tu dưỡng đạo đức đích thực phải bắt đầu từ gia đình, từ việc đối xử tử tế với người thân, chứ không phải từ những nghi lễ tôn giáo bề ngoài.

• Sự vô tâm, ích kỷ và những giận hờn nhỏ nhen trong gia đình có thể dẫn đến những hậu quả vô cùng cay đắng, không thể sửa chữa.

Con xác định đúng đề tài của văn bản ở câu 1 nên đạt yêu cầu. Câu 2 nêu đầy đủ những "việc bận" của người mẹ và có cảm nhận khá sâu sắc, tuy nhiên một số nhận xét như "lối sống giả tạo" hay "tu nhà không tu" còn mang tính suy diễn, chưa hoàn toàn bám sát ngữ liệu. Ở câu 3, con xác định đúng biện pháp so sánh và phân tích được thân phận đáng thương của người bà, nhưng phần tác dụng nghệ thuật còn chưa thật sự cô đọng. Câu 4 hiểu đúng ý nghĩa chi tiết kết thúc, làm rõ được sự ân hận muộn màng của những người con, tuy nhiên diễn đạt còn khá dài và lặp ý. Câu 5 rút ra được những bài học phù hợp với thông điệp văn bản. Nhìn chung, con có khả năng cảm thụ tốt và lập luận khá chắc chắn, nhưng cần tiết chế những suy luận vượt quá ngữ liệu và trình bày ý ngắn gọn, trọng tâm hơn để bài làm thuyết phục hơn.

Câu 1:

Đề tài: Tình cảm gia đình và trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ.

Câu 2:

- “Việc bận” của người mẹ là: Đi chùa liên tục theo kiểu đi “tua”, đi đến mười bảy ngôi chùa trong vòng một tuần, ăn chay toàn diện và cúng lễ.

- Cảm nhận về nhân vật người mẹ:

+ Ích kỉ và thiếu trách nhiệm, bất hiếu: Chăm sóc mẹ già là nghĩa vụ thiêng liêng nhưng nhân vật mẹ lại xem đó là gánh nặng, tìm lý do né tránh và đùn đẩy trách nhiệm phụng dưỡng sang cho người khác.

+ Sống giả tạo, chú trọng hình thức tín ngưỡng: Người mẹ chăm chỉ đi chùa cúng bái, ăn chay niệm Phật nhằm tìm kiếm sự thanh thản và phước đức bề nổi, nhưng lại thờ ơ vô tâm với chính người mẹ ruột già yếu của mình.

Câu 3:

- So sánh ở hình ảnh: “bà” (người mẹ già) với “quả bóng bị đá từ đầu sân này sang đầu sân kia”.

- Tác dụng:

 + Gợi tả: Tả chân thực tình cảnh tội nghiệp, đáng thương của người mẹ khi tuổi già sức yếu. Khắc hoạ rõ hình ảnh người mẹ trở thành gánh nặng, bị đùn đẩy, trốn tránh trách nhiệm nuôi dưỡng mẹ già giữa các con (mẹ và dì), khiến bà giống như một món đồ bị đá qua đá lại, không có một mái nhà cố định.

 + Gợi cảm:

* Gợi lòng xót xa, thương cảm sâu sắc của người đọc trước nỗi cô đơn, tủi nhục và cay đắng của người già khi bị chính con ruột hắt hủi.

* Phê phán, lên án mạnh mẽ thói vô ơn, ích kỷ và sự suy đồi đạo đức, hiếu thảo, trách nhiệm, tình nghĩa trong gia đình hiện đại.

- Đánh giá tác giả: Giúp ta thấy tác giả là một người có cái nhìn sâu sắc, có tấm lòng nhân hậu, hiếu thảo, bao dung và luôn trăn trở, xót xa trước những góc khuất, những bất công trong đạo đức gia đình.

Câu 4: Ý nghĩa của chi tiết kết thúc câu chuyện:

- Sự đối lập gay gắt: Tương phản giữa tiếng khóc vật vã hiện tại với sự thờ ơ, đùn đẩy nuôi mẹ khi còn sống.

- Nỗi ân hận muộn màng: Thể hiện sự hối lỗi sâu sắc của người con nhưng mọi chuyện đã quá muộn, không thể cứu vãn.

- Sự vô nghĩa của vỏ bọc: Cho thấy mọi nghi thức, giọt nước mắt lúc này đều trở nên vô nghĩa khi cha mẹ đã khuất.

- Bài học cảnh tỉnh: Nhắc nhở người đọc phải hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ ngay lập tức, đừng để rơi vào hối tiếc.

Câu 5: Những bài học rút ra cho bản thân

- Trân trọng cha mẹ: Phải biết yêu thương, chăm sóc và phụng dưỡng cha mẹ ngay khi họ còn sống.

- Hành động: Tình yêu thương và lòng hiếu thảo cần thể hiện bằng hành động thực tế, không để trì hoãn. Khi còn là một học sinh, mỗi chúng ta đều có thể thể hiện lòng hiếu thảo thông qua những hành động cụ thể như: giúp đỡ cha mẹ việc nhà, chăm ngoan học giỏi, chủ động chăm sóc bản thân và quan tâm đến sức khoẻ, cảm xúc của cha mẹ.

- Sống có trách nhiệm: Không đùn đẩy trách nhiệm nuôi dưỡng đấng sinh thành cho người khác.

- Tránh để hối tiếc: Đừng để đến khi người thân khuất bóng mới ân hận, vì lúc đó mọi thứ đã quá muộn màng.

Con xác định đúng đề tài của văn bản ở câu 1. Câu 2 nêu đầy đủ những "việc bận" của người mẹ và có cảm nhận khá tốt về sự thiếu trách nhiệm, tuy nhiên một số nhận xét như "sống giả tạo", "bất hiếu" được diễn đạt khá nặng và chưa thực sự bám sát mức độ thể hiện trong văn bản. Câu 3 xác định chính xác biện pháp so sánh, phân tích được thân phận đáng thương của người bà và thái độ phê phán của tác giả, nhưng phần đánh giá tác giả còn dài và vượt ra ngoài yêu cầu của câu hỏi. Ở câu 4, con hiểu đúng ý nghĩa chi tiết kết thúc, chỉ ra được sự đối lập, nỗi ân hận muộn màng và bài học cảnh tỉnh mà tác giả gửi gắm. Câu 5 rút ra được nhiều bài học phù hợp, có liên hệ với bản thân khá tự nhiên. Nhìn chung, bài làm thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt, nhưng cần tập trung hơn vào đúng yêu cầu câu hỏi và tránh mở rộng, suy luận quá mức để bài làm chặt chẽ hơn.

Câu 1:

Đề tài của câu chuyện: Tình mẫu tử và gia đình

Câu 2:

Việc bận của mẹ là việc đi chùa theo kiểu đi "tua", đi mười bảy chùa trong một tuần. Ăn chay toàn diện, thành tâm cúng lễ. Con thấy người mẹ này là tín ngưỡng và theo đạo phật. Con cũng thấy người mẹ để những điều bên ngoài và sơ thích trên gi đình mình

Câu 3:

Tác dụng:

• Gợi hình ảnh người bà phải sống cảnh bị đùn đẩy, chuyển từ nơi này sang nơi khác, không có cuộc sống ổn định

• Thể hiện sự thương cảm của tác giả đối với hoàn cảnh của người bà, đồng thời phê phán sự vô trách nhiệm của người con vớinhững người thân trong gia đình

Câu 4:

• Thể hiện sự ân hận, tuy đã muộn, của mẹ và dì khi mất đi người mẹ

• Tạo sự tương phản giữa cách mà các người con đã đối xử tệ bạc với mẹ với cách mà người đi xe máy đã nghĩ về các người con

Câu 5:

Từ câu chuyện, em rút ra bài học rằng phải luôn yêu thương và quan tâm đến ông bà, cha mẹ trước khi quá muộn. Mỗi người cần có trách nhiệm chăm sóc người thân. Đồng thời, không nên để những mâu thuẫn cá nhân hay những việc riêng làm thay đổi những đạo đức, việc tốt mình làm, vì có những mất mát sẽ không bao giờ bù đắp được.

Con xác định được đề tài của văn bản ở câu 1 nhưng câu trả lời còn ngắn, chưa làm nổi bật trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ già. Câu 2 nêu đúng những "việc bận" của người mẹ, tuy nhiên phần cảm nhận còn sơ sài, diễn đạt chưa rõ ý và mắc một số lỗi chính tả, dùng từ ("sơ thích", "gi đình"), chưa làm nổi bật được sự mâu thuẫn trong cách sống của nhân vật. Ở câu 3, con phân tích được hoàn cảnh đáng thương của người bà và thái độ phê phán của tác giả, nhưng chưa xác định rõ biện pháp so sánh "bà như quả bóng" nên chưa đạt điểm tối đa. Câu 4 hiểu đúng ý nghĩa chi tiết kết thúc, nhận ra được sự ân hận muộn màng và sự tương phản trong cách nhìn của người qua đường. Câu 5 rút ra được bài học phù hợp với nội dung văn bản. Nhìn chung, con hiểu được nội dung câu chuyện nhưng cần diễn đạt rõ ràng hơn, bám sát yêu cầu câu hỏi và chú ý lỗi chính tả để bài làm hoàn thiện hơn.

Đề tài của truyện ngắn:
Truyện ngắn Muộn viết về tình cảm gia đình, đặc biệt là trách nhiệm và cách ứng xử của con cái đối với cha mẹ già, đồng thời gửi gắm lời cảnh tỉnh về sự vô tâm, ích kỉ khiến con người phải hối hận khi đã quá muộn.

Câu 2

Vì có “việc bận” nên mẹ phải nhờ dì trông bà thêm một tuần. Những “việc bận” của mẹ là: đi chùa theo kiểu “tua”, đi mười bảy chùa trong một tuần, ăn chay toàn diện và thành tâm cúng lễ.

Qua đó, em cảm nhận nhân vật người mẹ là người có phần vô tâm, đặt việc tín ngưỡng lên trên trách nhiệm chăm sóc mẹ già. Dù đi chùa để cầu điều tốt đẹp nhưng mẹ lại quên mất rằng sự hiếu thảo chân thành với đấng sinh thành mới là điều quý giá nhất. Điều đó khiến nhân vật trở nên đáng trách nhưng cũng đáng suy ngẫm.

Câu 3

Trong câu văn: “Cũng kể từ đó bà như quả bóng bị đá từ đầu sân này sang đầu sân kia và ngược lại.”, tác giả sử dụng biện pháp tu từ so sánh qua hình ảnh “bà như quả bóng bị đá từ đầu sân này sang đầu sân kia”.

Biện pháp so sánh này giúp gợi lên tình cảnh đáng thương, tủi cực của người bà khi liên tục bị chuyển qua chuyển lại giữa hai người con mà không nhận được sự chăm sóc thật lòng. Đồng thời, cách diễn đạt ấy làm câu văn trở nên giàu sức gợi, khiến người đọc cảm nhận sâu sắc sự vô tâm của những người con và thêm xót xa cho tuổi già cô độc của bà.

Câu 4

Chi tiết kết thúc câu chuyện mang nhiều ý nghĩa sâu sắc. Câu nói của người đi đường: “Mồ mẹ cỏ đã xanh nhường kia mà các con vẫn khóc ngất” tạo nên tình huống trớ trêu, đau đớn và đầy ám ảnh bởi ông không biết sự thật rằng người mẹ mới mất tích và được tìm thấy quá muộn.

Chi tiết này góp phần nhấn mạnh nỗi ân hận muộn màng của mẹ và dì khi nhận ra giá trị của tình thân thì đã không còn cơ hội bù đắp. Đồng thời, câu chuyện gửi đến người đọc thông điệp: hãy yêu thương, quan tâm cha mẹ khi còn có thể, bởi thời gian không chờ đợi ai và sự hối tiếc đôi khi đến quá muộn.

Câu 5

Từ câu chuyện, em rút ra bài học rằng phải biết yêu thương, kính trọng và chăm sóc ông bà, cha mẹ bằng sự quan tâm chân thành, không thờ ơ hay đùn đẩy trách nhiệm. Bên cạnh đó, em hiểu rằng đừng để sự vô tâm khiến bản thân phải sống trong day dứt, bởi có những mất mát khi xảy ra rồi sẽ không thể nào bù đắp được nữa.

Con xác định đúng và khá đầy đủ đề tài của văn bản ở câu 1. Câu 2 nêu chính xác những "việc bận" của người mẹ và cảm nhận được sự mâu thuẫn giữa việc chăm lo đời sống tâm linh với trách nhiệm chăm sóc mẹ già, tuy nhiên phần đánh giá vẫn còn ở mức khái quát. Ở câu 3, con xác định đúng biện pháp so sánh và phân tích được hoàn cảnh đáng thương của người bà cũng như thái độ phê phán sự vô tâm của những người con. Câu 4 làm tốt khi chỉ ra được nỗi ân hận muộn màng và thông điệp cảnh tỉnh mà tác giả gửi gắm, nhưng chưa làm rõ nét ý nghĩa châm biếm của chi tiết kết thúc. Câu 5 rút ra bài học phù hợp, bám sát nội dung văn bản. Nhìn chung, bài làm có sự cảm nhận khá sâu sắc, diễn đạt mạch lạc và bám sát ngữ liệu, tuy nhiên cần khai thác sâu hơn một số tầng ý của văn bản để bài làm thuyết phục và sắc nét hơn.

Đề tài: gia đình

Câu 2

· những việc bận của mẹ là:

+ đi mười bảy chùa trong một tuần

+ ăn chay toàn diện

+ thành tâm cúng lễ

· qua đó, em thấy rằng người mẹ là một người coi trọng tín ngưỡng, lễ bái. Nhưng chưa thật sự làm trọn trách nhiệm của người con, có phần ích kỷ, đặt nhu cầu của bản thân lên đầu

Câu 3

Trong câu trên, biện pháp tu từ so sánh được thể hiện trong chi tiết “như quả bóng bị đá từ sân này sang đầu sân kia và ngược lại”. Nhằm giúp câu văn thêm phần sinh động, làm nổi bật hoàn cảnh đáng thương của bà khi bị các con đùn đẩy trách nhiệm chăm sóc cho nhau. Tác giả thể hiện nỗi xót xa và thương cảm cho người bà trong câu chuyện.

Câu 4

Chi tiết cho thấy rằng người con khóc vò thương nhớ mẹ, nhưng thực chất là hối hận vì không chăm sóc cho mẹ tốt hơn. Qua đó tác giả nhắc nhở ta rằng chúng ta cần biết trân trọng gia đình của mình

Câu 5

văn bản Muộn của tác giả Nguyễn Bích Lan đã mang lại nhiều cảm xúc sâu sắc cho người đọc, ngoài ra bài học còn ẩn chứa nhiều bài học đắt giá cho người đọc. Qua tác phẩm, tác giả muốn nhắn gửi đến chúng ta bài học rằng cần trân trọng, yêu thương những người thán khi họ vẫn còn bên canh ta. Biết quan tâm, chăm sóc, phụng dưỡng bố mẹ của mình và sống cá trách nhiệm vs gia đình

Con xác định đúng đề tài của văn bản ở câu 1 nhưng còn ngắn gọn, chưa làm rõ được nội dung về trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ già. Câu 2 nêu được các "việc bận" của người mẹ và có cảm nhận phù hợp về nhân vật, tuy nhiên còn thiếu chi tiết "đi chùa theo kiểu đi tua" và phần phân tích chưa thật sự sâu. Ở câu 3, con xác định đúng biện pháp so sánh và nêu được tác dụng cơ bản, nhưng chưa làm rõ ý người bà trở thành gánh nặng, bị đùn đẩy qua lại giữa các con. Câu 4 hiểu được nỗi hối hận muộn màng của người con nhưng chưa khai thác được ý nghĩa châm biếm và sự đối lập sâu sắc của chi tiết kết thúc. Câu 5 rút ra được bài học phù hợp với nội dung văn bản, tuy nhiên còn mắc một số lỗi chính tả và viết tắt như "thán", "canh", "vs". Nhìn chung, con đã nắm được nội dung chính của câu chuyện nhưng cần diễn đạt chỉn chu hơn và phân tích sâu hơn để bài làm thuyết phục hơn.

• Trách nhiệm đền đáp cha mẹ già của con cái

Câu 2:

• Những việc bận của mẹ:

• Đi 17 ngôi chùa trong một tuần

• Ăn chay toàn diện và thành tâm cúng lễ

• Cảm nhận:

• Là người ích kỷ, vô tâm với chính mẹ ruột của mình

• Lối sống giả tạo, hướng Phật. Bà sùng bái thần Phật xa xôi nhưng lại bỏ bê, đùn đẩy việc chăm sóc mẹ ngay trong nhà mình.

Câu 3:

• So sánh người bà ngoài 90 tuổi với "quả bóng bị đá từ đầu sân kia và ngược lại"

• Tác dụng;

• Khắc họa sâu sắc số phận bất hạnh của người bà khi bị các con coi như gánh nặng và đùn đẩy cho nhau

• Tăng tính gợi hình, gợi cảm cho câu văn

• Thể hiện thái độ phê phán, mỉa mai của tác giả với sự bất hiếu của người con

Câu 4:

• Tạo nên một tình huống châm biếm, mỉa mai vô cùng cay đắng Lời khen vô tình của người qua đường đã bóc trần sự thật về sự bất hiếu của hai người con.

• Khẳng định sự hối hận muộn màng

• Tiếng khóc vật vã của họ không chỉ vì thương mẹ mà còn là sự bất lực, dằn vặt trước nấm mộ đã xanh cỏ

Câu 5:

• Hãy luôn yêu thương, trân trọng cha mẹ khi còn có thể

• Sống có trách nhiệm, bớt đi sự ích kỷ cá nhân để không phải hối hận muộn màng

• Câu 1: Con xác định đúng được vấn đề trọng tâm của văn bản là trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ già. Tuy nhiên, cách nêu đề tài còn hơi hẹp, chưa bao quát được nội dung về tình cảm gia đình.

• Câu 2: Con nêu đúng các "việc bận" của người mẹ và cảm nhận được sự vô tâm, ích kỉ cũng như mâu thuẫn trong cách sống của nhân vật. Tuy nhiên, cách diễn đạt "lối sống giả tạo, hướng Phật" còn khá cực đoan và chưa thật sự bám sát mức độ thể hiện trong văn bản.

• Câu 3: Con xác định đúng biện pháp so sánh và phân tích khá đầy đủ tác dụng về nội dung lẫn nghệ thuật. Con đã làm nổi bật được thân phận đáng thương của người bà và thái độ phê phán của tác giả đối với sự bất hiếu của người con.

• Câu 4: Con hiểu đúng ý nghĩa của chi tiết kết thúc khi chỉ ra được tính châm biếm, sự hối hận muộn màng và nỗi dằn vặt của những người con. Đây là câu làm tốt nhất của bài.

• Câu 5: Con rút ra được những bài học phù hợp, bám sát thông điệp của văn bản về lòng hiếu thảo và trách nhiệm với gia đình.

• Nhận xét chung: Con có khả năng cảm nhận khá tốt và hiểu được những tầng ý nghĩa quan trọng của câu chuyện. Bài làm bám sát ngữ liệu, lập luận tương đối rõ ràng. Tuy nhiên, khi đánh giá nhân vật, con nên sử dụng những từ ngữ khách quan và cân nhắc hơn để bài phân tích trở nên thuyết phục và phù hợp với văn bản.

Câu 2. Việc bận của mẹ là việc mẹ đã đi chơi tour chùa. QUa đó, ta thấy rằng mẹ vẫn còn là một người ích kỉ, quan tâm đến công việc của mình hơn là gia đình

Câu 3. Biện pháp tu từ so sánh trong câu "bà như quả bóng bị đá từ đầu sân này sang đầu sân kia". Tác dụng: làm cho hình ảnh người bà trở nên sinh động, cụ thể hơn; nhấn mạnh tình cảnh bị đùn đẩy, không được quan tâm, chăm sóc tận tụy; người kể thể hiện sự xót xa, thương cảm đối với bà.

Câu 4. Chi tiết đó có ý nghĩa làm nổi bật sự ân hận, nỗi đau muộn màng của những người con khi đã mất mẹ mãi mãi. Ngoài ra, nó còn tăng sự xúc động và nhân văn.

Câu 5. Ta rút ra được những bài học sau. Đầu tiên ta phải có sự quan tâm đến gia đình. GIa đình là nơi đã quan tâm, giúp đỡ ta, là chỗ dựa tinh thần từ lúc ta còn bé. Vì thế, để trả ơn họ, chúng ta nên cố gắng quan tâm, giúp đỡ bố mẹ, ông bà, anh em nhiều nhất có thể. Ngoài ra, chúng ta không nên bận rộn, mải mê với công việc của mình mà thờ ơ với những người thân và gia đình. Khi chúng ta coi việc của chúng ta lên đầu mà không lo toan đến gia đình, để rồi chậm trễ, đánh mất những người mình yêu quý nhất.

• Câu 1: Con xác định đúng đề tài của văn bản là tình cảm gia đình, tình mẫu tử. Tuy nhiên, câu trả lời còn ngắn gọn, chưa làm nổi bật trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ già.

• Câu 2: Con nêu được việc mẹ đi chùa theo kiểu "đi tua" và cảm nhận được sự ích kỉ, đặt nhu cầu cá nhân lên trên trách nhiệm gia đình. Tuy nhiên, con chưa nêu đầy đủ các chi tiết như đi 17 chùa trong một tuần, ăn chay toàn diện, thành tâm cúng lễ.

• Câu 3: Con xác định đúng biện pháp so sánh và phân tích được hoàn cảnh đáng thương của người bà cũng như sự xót xa của người kể chuyện. Tuy nhiên, con chưa làm rõ ý nghĩa phê phán sự vô tâm, đùn đẩy trách nhiệm của người mẹ và người dì.

• Câu 4: Con hiểu được nỗi đau và sự ân hận muộn màng của những người con khi mất mẹ. Tuy nhiên, phần trả lời còn thiếu ý nghĩa châm biếm, đối lập giữa cách người ngoài nhìn nhận và sự thật phía sau câu chuyện.

• Câu 5: Con rút ra được bài học phù hợp về tình cảm gia đình, sự quan tâm và trách nhiệm đối với người thân. Nội dung bám sát thông điệp của văn bản và có sự liên hệ khá tự nhiên.

• Nhận xét chung: Con nắm được nội dung chính và thông điệp của câu chuyện. Tuy nhiên, một số câu trả lời còn ngắn và chưa khai thác hết các tầng ý nghĩa của văn bản. Con cần đọc kĩ ngữ liệu hơn, bổ sung đầy đủ các chi tiết được hỏi và phân tích sâu hơn để bài làm đạt kết quả cao hơn.

Đề tài: Đề tài về tình cảm gia đình.

Câu 2 (1,0 điểm). Vì có "việc bận" nên mẹ phải nhờ dì trông bà thêm một tuần. Những "việc bận" của mẹ là gì? Qua đó, em có cảm nhận gì về nhân vật?

• Việc bận của mẹ là: việc đi chùa theo kiểu đi "tua," hoặc đi ăn chơi một cách vô trách nghiệm. 

• Cảm nhận về nhân vật: Người mẹ là một người thiếu tình cảm gia đình, rất vô trách nghiệm đối với người bà đã chăm sóc chu đáo từ nhỏ đến lớn. Người mẹ cũng rất lười biếng, thay vì vất vả chăm sóc con thì lại í lại, ngồi chơi. 

Câu 3 (1,0 điểm). Xác định và phân tích tác dụng của biện pháp so sánh được sử dụng trong câu văn:
"Cũng kể từ đó bà như quả bóng bị đá từ đầu sân này sang đầu sân kia và ngược lại."

Biện pháp tu từ: So sánh, khi so sánh người bá với bóng đá qua từ 'như'. 

Tác dụng: 

• Giúp tăng biểu cảm, làm câu văn trở nên sinh động, giàu cảm xúc. 

• Gợi hình sự vô trách nghiệm, lười biếng và không biết ơn của người dì và người mẹ khi coi việc chăm sóc mẹ mình như một việc nhà. 

• Gợi cảm thái độ sỉ nhục, không đồng tình của tác giả đối với người dì và người mẹ. 

Câu 4 (1,0 điểm). Nêu ý nghĩa của chi tiết kết thúc câu chuyện:
Một người đi xe máy trên đường, dừng lại bên rìa nghĩa trang nhìn cảnh dì và mẹ tôi khóc vật vã, bùi ngùi nói: "Thương quá! Mồ mẹ cỏ đã xanh nhường kia mà các con vẫn khóc ngất. Thương quá!"

Chi tiết trên tạo nên một tình huống trâm biếm, trớ trêu của người mẹ và người con. Người ngoài thấy mẹ con khóc ngất tưởng rằng những người con rất yêu thương chăm sóc mẹ. Tuy nhiên, sự thật là những người con rất xót xa, ân hận vì đã vô trách nhiệm trong việc chăm sóc chính mẹ ruột của mình. Do vậy, chi tiết giúp nổi bật tầm quan trọng của việc yêu thương, quan tâm cha mẹ mình, vì khi họ mất thì đã quá muộn để thấy hối tiếc. 

Câu 5 (0,5 điểm). Từ câu chuyện, em rút ra cho mình những bài học cuộc sống ý nghĩa nào?

Bài học: 

• Cần biết yêu thương, quan tâm cha mẹ, chăm sóc thật chu đáo. 

• Cần có trách nhiệm với việc làm của mình, không được lười biếng, đổ việc làm cho người khác. 

• Cần biết theo kế hoạch, chia việc một cách cụ thể và cần theo kế hoạch đó. 

• Hãy có lòng tốt đối với người khác. 

• Câu 1: Con xác định đúng đề tài của văn bản là tình cảm gia đình, tuy nhiên câu trả lời còn ngắn gọn, chưa làm nổi bật nội dung về trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ già.

• Câu 2: Con nêu được một phần "việc bận" của người mẹ nhưng chưa đầy đủ các chi tiết như đi 17 chùa trong một tuần, ăn chay toàn diện, thành tâm cúng lễ. Phần cảm nhận còn có một số ý chưa chính xác với ngữ liệu như "lười biếng", "ngồi chơi", "chăm sóc con", vì văn bản tập trung vào trách nhiệm chăm sóc mẹ già chứ không phải con cái.

• Câu 3: Con xác định đúng biện pháp so sánh và hiểu được thái độ phê phán của tác giả đối với sự vô trách nhiệm của người mẹ và người dì. Tuy nhiên, con chưa làm rõ hình ảnh người bà trở thành gánh nặng, bị đùn đẩy qua lại giữa hai người con nên phần phân tích còn thiếu ý quan trọng.

• Câu 4: Con hiểu đúng ý nghĩa của chi tiết kết thúc, nhận ra được sự trớ trêu, nỗi ân hận muộn màng của những người con và thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

• Câu 5: Con rút ra được một số bài học phù hợp như yêu thương, chăm sóc cha mẹ và sống có trách nhiệm. Tuy nhiên, một số bài học như "chia việc theo kế hoạch" hay "có lòng tốt với người khác" còn khá xa trọng tâm của văn bản.

• Nhận xét chung: Con hiểu được nội dung cơ bản và thông điệp chính của câu chuyện. Tuy nhiên, khi trả lời câu hỏi đọc hiểu, con cần bám sát ngữ liệu hơn, tránh suy diễn thêm những chi tiết không có trong văn bản. Đồng thời, cần lựa chọn những bài học và nhận xét sát với nội dung tác phẩm để bài làm chính xác và thuyết phục hơn.

- Đề tài: gia đình

Câu 2:

- Việc bận của mẹ là việc đi chùa theo kiểu đi "tua", đi 17 chùa trong một tuần, ăn chay toàn diện, thành tâm cúng lễ.

- Qua đó em cảm nhận nhân vật mẹ là người có niềm tin tâm linh mạnh mẽ, nghiêm túc trong việc giữ gìn tâm hồn thiện lành với con vật.

Câu 3:

- Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng ở "như quả bóng". Gợi ra hoàn cảnh bị động, khó xử của người bà. Như quả bóng đá qua đá lại hai đầu sân, tình cảnh của nhân vật bà cũng vậy, giữa nhà dì và nhà mẹ. Biện pháp so sánh giúp câu văn trở nên dễ hình dung, đồng thời khiến ta cảm nhận rõ được sự bất lực và mệt mỏi của người bà trong sự việc nhưng không thể nói ra.

Câu 4:

- Chi tiết kết chúc câu chuyện muốn nói rằng lúc mồ cỏ đã xanh nhường đó mà mẹ và dì mới hay tin, thật đáng buồn lẫn đáng trách. Mang đến ý nghĩa khi người thân trong gia đình còn có thể bên cạnh, hãy chăm sóc và trân trọng những khoảnh khắc hiện diện của họ. Nếu không, tới một thời điểm họ xa mãi, ta sẽ cảm thấy vô cùng ân hận, tự trách vì trước đó chưa thể làm gì cho bố mẹ mình.

Câu 5:

- Từ câu chuyện, em rút ra cho mình bài học cuộc sống rằng ta cần biết yêu thương, trân quý tình cảm gia đình cũng như sự hiện diện của họ vào lúc này. Đồng thời biết ơn và luôn ghi nhớ công lao của bậc cha mẹ đã nuôi ta khôn lớn, từ đó có trách nhiệm giúp đỡ báo hiếu bố mẹ đặc biệt những lúc họ cần. Nhờ đó ta mới không ôm ân hận về sau khi có biến cố trắc trở.

Con xác định đúng đề tài của văn bản ở câu 1 nhưng còn quá ngắn gọn, chưa làm rõ nội dung về trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ già.

- Câu 2 nêu đầy đủ những "việc bận" của người mẹ, tuy nhiên phần cảm nhận chưa đúng trọng tâm khi chỉ nhấn mạnh vào niềm tin tâm linh mà chưa chỉ ra sự mâu thuẫn giữa việc lễ bái và trách nhiệm chăm sóc mẹ già, vì vậy chưa đạt yêu cầu của câu hỏi.

- Ở câu 3, con xác định đúng biện pháp so sánh và phân tích được hoàn cảnh đáng thương của người bà, nhưng chưa làm nổi bật ý nghĩa phê phán sự vô tâm, đùn đẩy trách nhiệm của những người con.

- Câu 4 hiểu được nỗi ân hận muộn màng và bài học về việc trân trọng người thân khi còn có thể, song chưa làm rõ nét ý nghĩa châm biếm của chi tiết kết thúc.

- Câu 5 rút ra được bài học phù hợp, thể hiện sự thấu hiểu thông điệp của văn bản. Nhìn chung, con nắm được nội dung cơ bản của câu chuyện nhưng cần đọc kĩ hơn để cảm nhận đúng thái độ của tác giả đối với các nhân vật và khai thác sâu hơn các tầng ý nghĩa của văn bản.

Câu 2. Vì có việc bận nên mẹ đã nhờ dì trông bà thêm một tuần. Những việc bận của mẹ là đi chùa theo kiểu đi tua đi mười bảy ngôi chùa trong một tuần, ăn chay toàn diện và thành tâm cúng lễ. Qua đó, em thấy mẹ là người quá chú trọng đến việc lễ bái, tín ngưỡng mà chưa thực sự quan tâm đến người mẹ già của mình. Hành động ấy cho thấy sự mâu thuẫn giữa việc hướng đến những giá trị tâm linh với trách nhiệm chăm sóc mẹ khi bà đang cần sự yêu thương và chăm sóc của con cái.

Câu 3. Trong câu văn: “Cũng kể từ đó bà như quả bóng bị đá từ đầu sân này sang đầu sân kia và ngược lại”, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ so sánh.

Tác dụng:

-Làm cho câu văn thêm sinh động,tăng sức gợi hình gợi cảm cho câu.

-Làm nổi bật tình cảnh đáng thương, tủi thân của bà khi tuổi già sức yếu nhưng lại bị con cháu đùn đẩy trách nhiệm chăm sóc.

Câu 4. Chi tiết kết thúc câu chuyện mang ý nghĩa sâu sắc và giàu giá trị nhân văn. Câu nói của người đi đường khiến người đọc cảm thấy xót xa bởi họ không biết rằng những giọt nước mắt của mẹ và dì là sự ân hận, đau đớn muộn màng trước lỗi lầm của mình. Chi tiết này làm nổi bật giá trị của tình mẫu tử và trách nhiệm làm con thì đã không còn cơ hội để bù đắp. Qua đó, tác giả nhắc nhở mỗi người hãy biết yêu thương, chăm sóc cha mẹ khi còn có thể.

C5:Từ câu chuyện, em rút ra bài học rằng phải luôn yêu thương, kính trọng và quan tâm đến ông bà, cha mẹ. Mỗi người cần có trách nhiệm với gia đình, không thờ ơ hay đùn đẩy lẫn nhau. Đồng thời, cần trân trọng những người thân yêu khi họ còn ở bên cạnh để không phải hối tiếc vì những điều đã trở nên quá muộn màng.

• Câu 1: Con xác định đúng đề tài của văn bản, nêu được nội dung về tình cảm gia đình và trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ già.

• Câu 2: Con chỉ ra đầy đủ những "việc bận" của người mẹ và cảm nhận được sự mâu thuẫn giữa việc hướng đến đời sống tâm linh với trách nhiệm chăm sóc mẹ già. Tuy nhiên, phần cảm nhận vẫn còn khá an toàn, chưa làm nổi bật được ý nghĩa phê phán mà tác giả gửi gắm.

• Câu 3: Con xác định đúng biện pháp so sánh và nêu được tác dụng làm nổi bật hoàn cảnh đáng thương của người bà. Tuy nhiên, phần phân tích còn ngắn, chưa làm rõ ý người bà bị coi như gánh nặng và chưa nhấn mạnh thái độ phê phán sự vô tâm của những người con.

• Câu 4: Con hiểu được nỗi ân hận muộn màng của mẹ và dì, đồng thời rút ra được thông điệp nhân văn của tác phẩm. Tuy nhiên, con chưa khai thác sâu ý nghĩa châm biếm, mỉa mai trong lời nói của người qua đường - đây là tầng ý quan trọng của chi tiết kết thúc.

• Câu 5: Con rút ra được những bài học phù hợp, bám sát nội dung văn bản và thể hiện sự thấu hiểu thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm.

- Đề tài: Tình cảm gia đình và sự quan tâm, chăm sóc người già trong gia đình.

Câu 2:

- Những "việc bận" của mẹ là đi chùa, ăn chay và lễ Phật.

- Qua đó, em cảm nhận được mẹ là người thành tâm với việc tu hành nhưng chưa dành nhiều sự quan tâm đến việc chăm sóc bà.

Câu 3:

Biện pháp tu từ: So sánh qua từ "như".

Tác dụng:

• Làm câu văn sinh động, giàu hình ảnh hơn.

• Nhấn mạnh hoàn cảnh bị đùn đẩy của người bà.

• Thể hiện sự xót xa, thương cảm của tác giả đối với người bà.

Câu 4:

- Chi tiết kết thúc câu chuyện cho thấy sự hoảng hốt, đau đớn của mẹ và dì khi phát hiện bà đã mất. Chi tiết này tạo sự bất ngờ, xúc động cho người đọc, đồng thời nhắc nhở mọi người phải quan tâm, chăm sóc người thân trước khi quá muộn.

Câu 5:

- Từ câu chuyện, em rút ra bài học rằng cần yêu thương, kính trọng và chăm sóc ông bà, cha mẹ; không nên thờ ơ hay đùn đẩy trách nhiệm với người thân để tránh những hối tiếc muộn màng.

• Câu 1: Con xác định đúng đề tài của văn bản là tình cảm gia đình và việc chăm sóc người già. Tuy nhiên, câu trả lời chưa làm nổi bật trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ già - nội dung trọng tâm của tác phẩm.

• Câu 2: Con nêu được những "việc bận" chính của người mẹ như đi chùa, ăn chay, lễ Phật và có cảm nhận phù hợp về nhân vật. Tuy nhiên, con chưa nêu đầy đủ các chi tiết trong ngữ liệu như đi chùa theo kiểu "đi tua", đi 17 ngôi chùa trong một tuần; phần cảm nhận cũng còn khá đơn giản.

• Câu 3: Con xác định đúng biện pháp so sánh và nêu được một số tác dụng cơ bản. Tuy nhiên, con chưa chỉ rõ hình ảnh so sánh "bà như quả bóng" và chưa làm nổi bật ý nghĩa phê phán sự vô tâm, đùn đẩy trách nhiệm của những người con.

• Câu 4: Con hiểu được nỗi đau, sự ân hận muộn màng của mẹ và dì, đồng thời rút ra được bài học phù hợp. Tuy nhiên, con chưa khai thác được ý nghĩa châm biếm, mỉa mai sâu sắc trong lời nói của người qua đường.

• Câu 5: Con rút ra được bài học đúng với thông điệp của văn bản về lòng hiếu thảo, trách nhiệm và sự quan tâm đối với người thân.

Trong bộ phim "Reply 1988", có một phân cảnh khiến người xem không khỏi xót xa khi bố của Deok-Sun hỏi cậu bé Taek mất mẹ từ nhỏ: "Cháu nhớ mẹ nhất khi nào?". Đôi mắt ngấn lệ, cậu bé ngập ngừng đáp: "Cháu nhớ mẹ mỗi ngày". Lời đáp ấy khiến chúng ta giật mình nhìn lại: Sự hiện diện bình dị của mẹ mỗi ngày đôi khi bị ta xem là điều hiển nhiên, để rồi quên mất rằng với ai đó, đó lại là niềm khát khao cả đời không thể chạm tới.

Từ chi tiết trên, em hãy viết phần MỞ BÀI cho đề văn: Hãy trân trọng mẹ khi còn có thể.

DÀN Ý CHI TIẾT PHẦN MỞ BÀI

Cách dẫn dắt:

• Gợi ra một thực tế quen thuộc trong cuộc sống:

  • Có những điều vì quá gần gũi nên con người thường xem là hiển nhiên.

  • Tình yêu thương và sự hiện diện của mẹ là một trong những điều như thế.

• Dẫn vào chi tiết trong bộ phim Reply 1988:

  • Khi được hỏi nhớ mẹ nhất lúc nào, Taek chỉ trả lời: "Cháu nhớ mẹ mỗi ngày."

  • Câu trả lời ngắn nhưng chứa đựng nỗi nhớ và sự mất mát sâu sắc.

• Rút ra suy ngẫm:

  • Không phải ai cũng còn cơ hội được sống trong vòng tay mẹ.

  • Vì thế, mỗi người cần biết yêu thương, biết ơn và trân trọng mẹ khi còn có thể.

Trong bộ phim truyền hình nổi tiếng “Reply 1988”, có một phân cảnh đã lấy đi nước mắt của hàng triệu khán giả: khi bố của Deok-Sun hỏi cậu bé Taek – người mất mẹ từ nhỏ – rằng: “Cháu nhớ mẹ nhất khi nào?”, cậu đã ngập ngừng đáp trong làn nước mắt: “Cháu nhớ mẹ mỗi ngày”. Lời nói giản dị nhưng nhói lòng ấy như một hồi chuông thức tỉnh mỗi chúng ta. Sự hiện diện bình dị, sự chăm sóc ân cần của người mẹ mỗi ngày đôi khi bị ta xem là điều hiển nhiên, để rồi quên mất rằng với một số người, đó lại là niềm khát khao cả đời không thể chạm tới. Chính vì vậy, mỗi chúng ta cần phải thức tỉnh để nhận ra giá trị thiêng liêng của tình mẫu tử và học cách trân trọng mẹ khi còn có thể.

Con đã viết được một mở bài đúng hướng, bám sát ngữ liệu và dẫn dắt rất tự nhiên vào vấn đề nghị luận. Việc khai thác chi tiết trong bộ phim giúp mở bài có cảm xúc, tạo được sự đồng cảm với người đọc ngay từ những câu đầu tiên.

Con đã xây dựng được một mở bài ngắn gọn nhưng giàu cảm xúc, thể hiện sự thấu hiểu sâu sắc về ý nghĩa của tình mẫu tử. Nếu muốn tạo dấu ấn riêng hơn nữa, con có thể bổ sung một nét cảm xúc hoặc một suy ngẫm ngắn của bản thân trước lời nói của nhân vật Taek để mở bài thêm phần chân thực và giàu sức lay động.

Trong tác phẩm "Bông hồng cài áo", thiền sư Thích Nhất Hạnh từng viết: "Ý thức được mình còn mẹ là đã thấy một niềm hạnh phúc lớn lao rồi". Ấy vậy mà trong cuộc sống, sự hiện diện bình dị của mẹ đôi khi bị ta xem là hiển nhiên, để rồi quên mất rằng với ai đó, đó lại là niềm khát khao cả đời không thể chạm tới. Điều này được thể hiện sâu sắc qua bộ phim "Reply 1988", khi phân cảnh Taek mất mẹ nghẹn ngào đáp: "Cháu nhớ mẹ mỗi ngày" đã chạm vào nơi sâu thẳm nhất trong lòng người xem, để lại hồi chuông cảnh tỉnh lay động mỗi người bài học về lòng biết ơn và sự trân trọng mẹ khi còn có thể.

Con đã lựa chọn cách mở bài khá thông minh khi bắt đầu bằng một câu nói giàu ý nghĩa của thiền sư Thích Nhất Hạnh, tạo được chiều sâu cho vấn đề nghị luận. Cách liên kết giữa câu nói, thực tế cuộc sống và chi tiết trong bộ phim rất tự nhiên

Mở bài có bố cục rõ ràng, người đọc dễ dàng nhận ra nội dung mà con muốn hướng tới. Tuy nhiên, một số câu văn còn khá ngắn và đơn giản nên cảm xúc chưa thực sự sâu lắng, chưa tạo được nhiều dư âm cho người đọc. Khi viết mở bài nghị luận xã hội, con nên cố gắng khai thác thêm cảm xúc từ chi tiết được cho trong ngữ liệu thay vì chỉ nêu lại nội dung câu chuyện.

Trong bộ phim Reply 1988, khi được hỏi: “Cháu nhớ mẹ nhất khi nào?”, cậu bé Taek đã đáp rằng: “Cháu nhớ mẹ mỗi ngày”. Câu trả lời ngắn gọn nhưng chất chứa biết bao nỗi đau và khát khao gặp lại người mẹ, tuy chỉ lần nữa.=> diễn đạt chưa tự nhiên. Con sửa thành: "khát khao được gặp lại mẹ dù chỉ một lần nữa". Nó nhắc nhở chúng ta rằng sự hiện diện của mẹ trong cuộc sống vốn là một điều vô giá. Tuy vậy, nhiều người giới trẻ lại xem đó là điều đương nhiên. Bởi vậy, mỗi chúng ta cần biết trân trọng mẹ, người luôn âm thầm hy sinh và dành cho các con tình yêu vô điều kiện. => "dành cho các con tình yêu vô điều kiện" chưa thống nhất ngôi xưng hô với phần trước, có thể đổi thành "dành cho con cái tình yêu vô điều kiện" hoặc "dành cho chúng ta tình yêu vô điều kiện".

Con biết nêu lên thực trạng một số người chưa thực sự trân trọng mẹ, từ đó làm nổi bật ý nghĩa của vấn đề cần bàn luận. Tuy nhiên, một vài câu văn còn gượng và chưa thật sự trau chuốt nên cảm xúc truyền tải chưa được trọn vẹn. Nếu chú ý hơn đến cách dùng từ và diễn đạt, mở bài của con sẽ mềm mại, sâu sắc và giàu sức thuyết phục hơn.

Để bài viết nổi bật hơn nữa, con có thể sử dụng thêm một vài hình ảnh hoặc từ ngữ giàu sức gợi thay cho những cách diễn đạt còn mang tính khái quát. Khi viết nghị luận xã hội, những câu văn ngắn gọn nhưng giàu cảm xúc thường sẽ để lại ấn tượng mạnh hơn trong lòng người đọc.

Con có cách dẫn dắt bằng câu hỏi gợi suy ngẫm khá tự nhiên, tạo được sự kết nối với vấn đề nghị luận ngay từ những dòng đầu tiên.

Con đã xác định đúng vấn đề nghị luận và triển khai khá đầy đủ các ý cần có trong phần mở bài. Tuy nhiên, thay vì sử dụng những câu gọi trực tiếp như "Các bạn ơi", con nên lựa chọn cách dẫn dắt khách quan hơn để phù hợp với văn nghị luận. Bên cạnh đó, con có thể bổ sung thêm một vài hình ảnh hoặc cảm xúc từ chi tiết trong phim để mở bài có sức lay động và tạo ấn tượng tốt hơn với người đọc.

Nội dung đã nêu rõ thông điệp cần bàn luận: yêu thương và trân trọng mẹ khi còn có thể. Tuy nhiên, phần mở bài vẫn còn khá ngắn, ý tưởng chưa được mở rộng nên sức gợi cảm xúc chưa thật sự sâu sắc.

Cách diễn đạt tương đối rõ ràng, mạch lạc, các ý được sắp xếp theo trình tự hợp lí. Tuy nhiên, phần mở bài vẫn còn thiên về kể lại chi tiết của ngữ liệu, chưa có nhiều suy ngẫm hoặc cảm xúc riêng của người viết.

Con đã biết khai thác chi tiết trong ngữ liệu để làm nổi bật thông điệp về tình mẫu tử và lòng biết ơn đối với cha mẹ. Nếu chú ý hơn đến việc lựa chọn từ ngữ và làm sâu sắc thêm cảm xúc, bài viết sẽ trở nên chín chắn và ấn tượng hơn rất nhiều.

Câu nói “Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng” của Lỗ Tấn là một lời khẳng định hoàn toàn đúng đắn về vai trò quyết định của sự siêng năng đối với tương lai mỗi người. Thành công chưa bao giờ là một món quà có sẵn, mà nó là kết quả của một quá trình kiên trì gieo trồng và thu hoạch. Để đạt được đỉnh cao mong muốn, chúng ta phải trải qua hành trình dài đầy rẫy những thử thách, chông gai và áp lực. Hành trình gian khổ đó đòi hỏi con người phải liên tục nỗ lực, đổ mồ hôi, thậm chí là cả nước mắt để vượt qua giới hạn của bản thân. Ngược lại, những kẻ lười biếng, chỉ biết há miệng chờ sung và ngại đối mặt với gian khổ sẽ mãi dậm chân tại chỗ. Sự thụ động và thói quen trì hoãn không chỉ làm bào mòn tài năng, thui chột ý chí mà còn khiến họ đánh mất đi những cơ hội quý giá trong đời. Do đó, nếu muốn khắc tên mình lên bảng vàng của thành công, chúng ta bắt buộc phải loại bỏ tư duy lười nhác và bước đi bằng chính đôi chân đầy nghị lực của mình. => Vì vậy, nếu muốn chạm tới thành công, mỗi người cần từ bỏ thói quen lười biếng và không ngừng cố gắng bằng chính năng lực của bản thân.

- Con sử dụng một số hình ảnh giàu sức gợi như "gieo trồng và thu hoạch", "đổ mồ hôi, thậm chí là cả nước mắt" giúp đoạn văn sinh động hơn.

- Tuy nhiên, bài viết vẫn còn thiên về lí lẽ chung chung, chưa có dẫn chứng thực tế để tăng sức thuyết phục cho vấn đề nghị luận.

=> Con nên chú ý rút gọn một số câu dài và tránh dùng những từ ngữ mang sắc thái quá mạnh để bài văn tự nhiên, gần gũi hơn.

Hãy thử nghĩ xem, làm sao bạn có thể để lại dấu vết trên đường đua nếu ngay cả việc nhấc chân lên để chạy cũng làm bạn thấy mệt mỏi? Thành công vốn là một cuộc leo núi đầy khắc nghiệt, trong khi sự lười biếng lại là chiếc giường ấm áp níu giữ ta ở lại dưới thung lũng an toàn. Những người chỉ biết ao ước về quả ngọt nhưng lại sợ đổ mồ hôi thì vĩnh viễn không bao giờ chạm tay vào quả chín. Thiên tài hay người xuất chúng cũng đều phải đổi lấy hào quang bằng hàng nghìn giờ tập luyện và kiên trì bền bỉ. Cuộc sống này vốn rất sòng phẳng, bạn bỏ ra bao nhiêu công sức thì sẽ nhận lại bấy nhiêu quả ngọt. => Trong cuộc sống, những thành quả bền vững thường đến từ sự nỗ lực và cố gắng không ngừng của mỗi người.

Nhận thức được điều đó, chúng ta cần chủ động thay đổi tư duy, bước ra khỏi vùng an toàn và hành động ngay từ hôm nay. Đừng để sự trì hoãn chôn vùi đi những tiềm năng tốt đẹp bên trong con người bạn.

- Bài viết có nhiều hình ảnh so sánh, ẩn dụ thú vị như "đường đua", "leo núi", "chiếc giường ấm áp", giúp cách diễn đạt trở nên sinh động và giàu sức gợi.

- Lập luận mạch lạc, các câu liên kết tự nhiên, thể hiện khả năng tư duy và sử dụng ngôn ngữ khá tốt.

- Tuy nhiên, phần đầu bài đưa thông tin về nguồn gốc câu danh ngôn chưa thực sự cần thiết với yêu cầu của đề giải thích, khiến đoạn văn hơi lệch trọng tâm.

=> Con có thể bổ sung một dẫn chứng thực tế ngắn gọn để tăng sức thuyết phục và làm cho bài viết cân bằng hơn giữa lí lẽ và thực tiễn.

"Thành công" là quả ngọt hạnh phúc, còn "kẻ lười biếng" là người thụ động, ngại hành động. Qua hình ảnh "dấu chân", tác giả khẳng định vinh quang không bao giờ dành cho sự lười nhác. Thực tế, mọi thành tựu vĩ đại đều phải đổi bằng mồ hôi và lòng kiên trì. Nếu chỉ biết trì hoãn, con người sẽ sớm bị xã hội đào thải. => Nếu luôn trì hoãn và ngại cố gắng, con người sẽ dần tụt lại phía sau và đánh mất nhiều cơ hội để phát triển bản thân.

Vì vậy, mỗi chúng ta cần tự giác học tập và rèn luyện ngay hôm nay. Sự cần cù chính là chìa khóa duy nhất mở ra cánh cửa tương lai.

- Con biết kết hợp giải thích với bình luận, giúp đoạn văn không chỉ dừng lại ở việc cắt nghĩa ý kiến mà còn nêu được bài học nhận thức.

- Tuy nhiên, phần triển khai còn khá ngắn, nhiều ý mới dừng ở mức khái quát nên chưa tạo được chiều sâu cho vấn đề nghị luận.

=> Con nên mở rộng thêm tác hại của sự lười biếng hoặc đưa vào một dẫn chứng thực tế để bài viết thuyết phục và giàu sức nặng hơn.

Lỗ Tấn có một ý kiến phát biểu rằng: => Lỗ Tấn từng khắng định: “Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng”. Ý kiến này của một nhà văn tài ba khẳng định vai trò quan trọng của sự chăm chỉ trong cuộc sống. Thành công không tự nhiên mà có, nó là kết quả của quá trình nỗ lực, cố gắng không ngừng của mỗi người. Những người siêng năng luôn kiên trì lao động và luôn hoàn thiện bản thân. => Những người chăm chỉ luôn kiên trì học tập, lao động và không ngừng hoàn thiện bản thân mỗi ngày.

Chính sự chăm chỉ giúp họ tích lũy kinh nghiệm và vượt qua những thử thách trên con đường đi tới thành công. Trong thực tế, nhiều người nổi tiếng đã đạt được thành tựu lớn nhờ tinh thần cần cù và quyết tâm bền bỉ. Câu nói của Lỗ Tấn là lời nhắc nhở mỗi người phải tránh thói lười biếng. Như vậy, chúng ta mới có thể chạm tới những ước mơ của mình.

- Con biết kết hợp giữa giải thích và khẳng định ý nghĩa của vấn đề, giúp đoạn văn có tính thuyết phục nhất định.

- Tuy nhiên, phần dẫn chứng còn khá chung chung, chưa nêu được một nhân vật hoặc câu chuyện cụ thể để làm sáng tỏ luận điểm.

=> Con cũng nên mở rộng thêm tác hại của sự lười biếng để bài viết đầy đặn và sâu sắc hơn.

Ngược lại, những người chăm chỉ và kiên trì sẽ từng bước một khắc phục khó khăn để tiến đến ước mơ của họ. Trên thực tế không có nhà khoa học, vận động viên hay doanh nhân thành đạt nào mà chưa phải trải qua quá trình rèn luyện và cố gắng bền bỉ. Ý kiến trên của Lỗ Tấn khuyến khích mọi người có ý thức trách nhiệm và ý chí vươn lên. Riêng đối với học sinh thì hãy chăm chỉ học hành hàng ngày để có kết quả tốt trong tương lai sau này. => Đối với học sinh, việc chăm chỉ học tập mỗi ngày sẽ là nền tảng quan trọng để đạt được những thành công trong tương lai.

- Hệ thống lí lẽ hợp lí, mạch văn rõ ràng, các ý được triển khai theo trình tự logic từ giải thích đến khẳng định và rút ra bài học.

- Con biết mở rộng vấn đề bằng cách liên hệ đến nhiều đối tượng trong thực tế và rút ra bài học dành cho học sinh, điều này làm đoạn văn có tính giáo dục tốt.

=> Tuy nhiên, dẫn chứng vẫn còn mang tính khái quát, nếu nêu cụ thể một nhân vật tiêu biểu thì sức thuyết phục sẽ cao hơn.

- Một vài cách diễn đạt còn lặp ý về sự cố gắng, con có thể linh hoạt hơn trong việc lựa chọn từ ngữ để bài văn sinh động hơn.

(5) câu nói của Lỗ Tấn đã khẳng định giá trị của sự chăm chỉ và nỗ lực trên con đường dẫn đến thành công.(6) Không có thành công nào là tự đến, đó là cả một quá trình của sự chăm chỉ và nỗ lực không ngừng.(7) thực tế đã chứng minh thấy những nhà khoa học, tiến sĩ, các tỷ phú phải trải qua nhiều năm rèn luyện đèn sách khổ luyện chăm chỉ và không ngừng nghỉ => không ngừng nỗ lực. mới có thể đạt được thành công như bây giờ. (8) Trong khi đó, xã hồi => xã hội vẫn tồn tại những người lười biếng, dẫn đến thất bại, không đạt được những điều tốt đẹp. (9) Vì vậy mỗi chúng ta đều cần rèn luyện đức tính chăm chỉ, không bỏ cuộc để có thể thành công trên con đường ta chọn.

- Đoạn văn có đủ các ý cơ bản: giải thích, khẳng định vấn đề và rút ra bài học nhận thức cho bản thân.

- Con biết kết hợp lí lẽ với dẫn chứng thực tế để làm sáng tỏ luận điểm, đây là một điểm đáng khen.

=> Tuy nhiên, bài viết còn mắc khá nhiều lỗi diễn đạt, lỗi chính tả và lỗi viết hoa đầu câu, làm giảm sự chỉn chu của đoạn văn.

- Con cần chú ý rà soát lại bài sau khi viết, đồng thời mở rộng và liên kết các ý mềm mại hơn để đoạn văn thuyết phục hơn.

Ý kiến của Lỗ Tấn muốn nhấn mạnh rằng muốn đạt được mục tiêu, mỗi người phải chăm chỉ và kiên trì. Người lười biếng thường ngại cố gắng, dễ bỏ cuộc nên khó đạt được kết quả tốt. Ngược lại, những người siêng năng luôn nỗ lực học tập và rèn luyện sẽ từng bước tiến gần đến thành công. Trong học tập, nếu em chăm chỉ ôn bài và làm bài đầy đủ thì kết quả sẽ ngày càng tiến bộ. => Trong học tập, sự chăm chỉ ôn luyện và hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ sẽ giúp mỗi người ngày càng tiến bộ hơn.

Sự chăm chỉ còn giúp con người rèn luyện ý chí và tính kỷ luật. Tuy nhiên, chỉ chăm chỉ thôi chưa đủ mà còn cần có phương pháp học tập và làm việc đúng đắn. Vì vậy, mỗi người cần từ bỏ thói quen lười biếng để không ngừng hoàn thiện bản thân. Em sẽ luôn cố gắng học tập, rèn luyện mỗi ngày để đạt được những ước mơ của mình.

- Con biết liên hệ với thực tế học tập của bản thân, giúp đoạn văn trở nên gần gũi và chân thực.

- Đặc biệt, con đã mở rộng vấn đề khi khẳng định chăm chỉ cần đi cùng phương pháp đúng đắn, đây là một cách nhìn khá toàn diện.

=> Tuy nhiên, bài viết vẫn thiên về lí lẽ, nếu bổ sung thêm một dẫn chứng thực tế tiêu biểu thì sức thuyết phục sẽ cao hơn.

Tuy nhiên, thành công không phải chuyện một sớm một chiều có thể đạt được ngay, mỗi người cần xây dựng từng bước đường để tiến gần tới đích đến, điều này đòi hỏi sự nỗ lực kiên trì, ý chí luôn sẵn sàng và không ngại xông pha. => Thành công không thể đạt được trong ngày một ngày hai mà là kết quả của cả một quá trình kiên trì nỗ lực, bền bỉ vượt qua khó khăn để tiến gần hơn tới mục tiêu đã đặt ra.

Mà kẻ lười biếng là người né tránh công việc, ít sự chủ động và thiếu đi tinh thần cố gắng, do đó họ không thể bền bỉ đi đến cuối con đường. Vì vậy trên bước đường thành công sẽ không có dấu chân của kẻ lười biếng.

- Cách diễn đạt nhìn chung mạch lạc, có sự liên kết giữa các câu, thể hiện con hiểu đúng vấn đề nghị luận.

=> Tuy nhiên, đoạn văn còn khá ngắn và chủ yếu tập trung vào phần giải thích, chưa mở rộng sang dẫn chứng hoặc bài học nhận thức để làm sâu sắc vấn đề.

- Con nên bổ sung thêm một vài câu bình luận hoặc liên hệ thực tế để đoạn văn đầy đặn và thuyết phục hơn.

(1) Câu nói của Lỗ Tấn: "Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng" đã khẳng định một sự thật hiển nhiên về mối quan hệ giữa sự nỗ lực và thành quả trong cuộc sống. (2) Trước hết, "thành công" là việc đạt được những mục tiêu, ước mơ hay gặt hái được kết quả tốt đẹp sau một quá trình phấn đấu. (3) Còn "kẻ lười biếng" là những người có lối sống thụ động, luôn né tránh việc khó và không chịu bỏ công sức để làm việc. (4) Ý kiến này muốn giải thích rằng, con đường đi tới vinh quang vốn dĩ chứa đựng rất nhiều thử thách, chông gai nên đòi hỏi con người phải có sự kiên trì và chăm chỉ. (5) Nếu chỉ biết trì hoãn, dậm chân tại chỗ và dựa dẫm vào người khác, chúng ta sẽ chẳng bao giờ tích lũy được kiến thức hay kinh nghiệm để tiến lên phía trước. (6) Ngược lại, sự siêng năng, chịu thương chịu khó chính là chiếc chìa khóa vạn năng giúp con người vượt qua mọi rào cản để hoàn thiện bản thân mỗi ngày. (7) Thực tế đã chứng minh, không có một vĩ nhân hay một thành tựu vĩ đại nào trên thế giới này được tạo ra từ sự lười nhác và may mắn ngẫu nhiên. (8) Tóm lại, câu nói trên là một chân lý hoàn toàn đúng đắn, nhắc nhở chúng ta muốn hái được "quả ngọt" thì bắt buộc phải gieo hành động bằng chính mồ hôi và sự cố gắng của bản thân.

Con nên viết bài theo đúng khả năng của mình để cô có thể nhìn thấy những điểm con đã làm được và những phần con còn vướng mắc về diễn đạt, cách triển khai ý cũng như rèn luyện kỹ năng viết hiệu quả hơn. Điều quan trọng không phải là một bài văn thật hay ngay từ đầu, mà là sự tiến bộ của con sau mỗi lần được góp ý và chỉnh sửa con nhé!

- Con biết liên hệ với thực tế học tập của học sinh, giúp bài viết trở nên gần gũi và thiết thực hơn.

- Tuy nhiên, phần lí lẽ còn khá quen thuộc, chưa có dẫn chứng cụ thể hoặc cách diễn đạt mang dấu ấn riêng để tạo điểm nhấn cho bài viết.

- Con có thể mở rộng thêm tác hại của sự lười biếng hoặc nêu một tấm gương tiêu biểu để đoạn văn sâu sắc và thuyết phục hơn.

- Diễn đạt nhìn chung mạch lạc, câu văn ngắn gọn, dễ hiểu và bám sát yêu cầu của đề bài.

- Tuy nhiên, đoạn văn còn khá ngắn so với yêu cầu 8–10 câu, nhiều ý mới dừng ở mức khái quát nên chưa khai thác sâu vấn đề.

- Con nên bổ sung thêm dẫn chứng thực tế và bài học nhận thức, hành động để bài viết đầy đặn và thuyết phục hơn.

Chính sự chăm chỉ giúp họ tích lũy kinh nghiệm và vượt qua những thử thách trên con đường đi tới thành công. Minh chứng rõ nhất là Thomas Edison, người đã thực hiện hàng nghìn thí nghiệm thất bại trước khi phát minh ra bóng đèn nhờ tinh thần cần cù và quyết tâm bền bỉ. Ngược lại, thói lười biếng sẽ khiến con người trì trệ, đánh mất cơ hội và dần tụt hậu phía sau. Câu nói của Lỗ Tấn là lời nhắc nhở mỗi người phải tránh thói lười biếng. Như vậy, chúng ta mới có thể chạm tới những ước mơ của mình.

Thành công không tự nhiên mà có, mà là kết quả của quá trình nỗ lực, cố gắng và kiên trì không ngừng. Người lười biếng thường ngại khó khăn, ngại hành động và dễ bỏ cuộc trước thử thách nên khó có thể đạt được mục tiêu mà mình mong muốn. Ngược lại, những người chăm chỉ luôn biết cố gắng hoàn thiện bản thân, không ngừng học hỏi và bền bỉ theo đuổi ước mơ. Trong cuộc sống, những thành quả bền vững thường đến từ sự nỗ lực và cố gắng không ngừng của mỗi người. Thực tế đã chứng minh rằng nhiều người thành công đều phải trải qua quá trình lao động nghiêm túc và vượt qua không ít thất bại trước khi đạt được kết quả như mong muốn.

Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện tính siêng năng, chủ động học tập và làm việc, không ngại khó khăn, thử thách. Chỉ khi biết cố gắng và kiên trì, chúng ta mới có thể chạm tới thành công trong cuộc sống.

Câu nói của Lỗ Tấn: "Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng" là bài học sâu sắc khẳng định vai trò quyết định của sự cần cù, siêng năng. Thành công là việc hoàn thành trọn vẹn mục tiêu hay kỳ vọng mình đặt ra, mang lại niềm hạnh phúc cho bản thân. Trái lại, kẻ lười biếng là người ngại vận động, lúc nào cũng chây lười và trốn tránh học tập hay lao động. Dù có năng lực, họ vẫn để thói ỷ lại và sự chán nản lấn át, tự tạo ra rào cản ngăn mình tiến lên. Hình ảnh ẩn dụ "dấu chân" chính là biểu thị cho những đóng góp thực tế và thành quả mà con người để lại. Câu nói này muốn nhấn mạnh rằng thành công chỉ dành cho những ai biết cố gắng, vì con đường phía trước không bao giờ trải đầy hoa hồng. Nếu cứ lười biếng, trì hoãn và suốt ngày dựa dẫm vào người khác, chúng ta sẽ mãi dậm chân tại chỗ và chẳng làm nên trò trống gì. Lời khuyên ấy giống như một lời nhắc nhở thấm thía giúp học sinh chúng em tự giác học tập và chăm chỉ hơn mỗi ngày.

Minh Khang

Vì vậy, nếu muốn chạm tới thành công, mỗi nguuwoif cần từ bỏ thói quen lười biếng và không ngừng nỗ lực bằng chính năng lực của bản thân

(5) câu nói của Lỗ Tấn đã khẳng định giá trị của sự chăm chỉ và nỗ lực trên con đường dẫn đến thành công.(6) Không có thành công nào là tự đến, đó là cả một quá trình của sự chăm chỉ và nỗ lực không ngừng.(7) thực tế đã chứng minh thấy những nhà khoa học, tiến sĩ, các tỷ phú phải trải qua nhiều năm rèn luyện đèn sách khổ luyện chăm chỉ và không ngừng nỗ lực. mới có thể đạt được thành công như bây giờ. (8) Trong khi đó, xã hội vẫn tồn tại những người lười biếng, dẫn đến thất bại, không đạt được những điều tốt đẹp. (9) Vì vậy mỗi chúng ta đều cần rèn luyện đức tính chăm chỉ, không bỏ cuộc để có thể thành công trên con đường ta chọn.

Viết đoạn văn (8 - 10 câu) phân tích dẫn chứng trên cho luận điểm: con người có thể vượt qua nghịch cảnh để làm những điều tốt đẹp, có giá trị.

Khi đối mặt với nghịch cảnh, sự lựa chọn của mỗi người sẽ định đoạt giá trị cuộc đời họ, và Stephen Hawking chính là biểu tượng vĩ đại cho một lựa chọn không bao giờ đầu hàng. Nhận án tử từ căn bệnh bại biện ALS => bại bệnh ALS hoặc chính xác hơn là bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS) ở tuổi 21, cuộc đời ông dường như đã bị đóng sập lại trước một tương lai tăm tối và đầy nghiệt ngã. => Khi được chẩn đoán mắc bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS) ở tuổi 21, cuộc đời ông dường như khép lại trước một tương lai đầy khó khăn và thử thách. Tuy nhiên, thay vì chọn cách gục ngã trước sự tàn phá của bệnh tật, Hawking đã chứng minh rằng thể xác có thể bị giam cầm trên chiếc xe lăn nhưng tư duy và khát vọng cống hiến thì luôn tự do ngoài vũ trụ bao la. Suốt cuộc đời vượt lên nghịch cảnh, ông không chỉ sống sót một cách kỳ diệu qua nhiều thập kỷ mà còn liên tục tặng cho nhân loại những món quà tri thức vô giá về hố đen hay nguồn gốc vũ trụ. Những công trình vĩ đại và cuốn sách "Lược sử thời gian" của ông không đơn thuần là thành tựu khoa học, mà còn là bản anh hùng ca về sức mạnh ý chí của con người. Qua hành trình phi thường ấy, Hawking đã khẳng định một chân lý sâu sắc: khó khăn không phải là cái cớ để buông xuôi, mà là đòn bẩy để con người kiến tạo nên những điều tốt đẹp và để lại những giá trị bất tử cho thế gian.

- Con lựa chọn và phân tích dẫn chứng rất tốt, làm nổi bật được nghị lực phi thường của Stephen Hawking cũng như sự phù hợp với luận điểm.

- Cách diễn đạt giàu cảm xúc, vốn từ phong phú, nhiều câu văn có sức gợi và tạo được ấn tượng cho người đọc.

- Tuy nhiên, một số cách dùng từ và liên kết ý còn chưa thật tự nhiên, khiến đoạn văn có chỗ hơi nặng về ngôn từ và giảm tính mạch lạc.

=> Con nên diễn đạt gần gũi, cô đọng hơn và chú ý dùng từ chính xác để bài viết vừa giàu cảm xúc vừa thuyết phục hơn.

- Con lựa chọn được những chi tiết tiêu biểu trong cuộc đời Stephen Hawking và phân tích đúng trọng tâm của luận điểm.

- Đoạn văn có bố cục rõ ràng, lập luận mạch lạc, ngôn ngữ giàu sức biểu cảm và tạo được tính thuyết phục.

- Tuy nhiên, một vài cách diễn đạt vẫn còn hơi khái quát, nếu phân tích sâu hơn mối liên hệ giữa dẫn chứng và luận điểm thì bài viết sẽ nổi bật hơn.

=> Con hãy chú ý dùng từ chính xác và đa dạng cách liên kết câu để đoạn văn tự nhiên, giàu chiều sâu hơn.

- Con bám sát yêu cầu của đề, lựa chọn và phân tích dẫn chứng phù hợp, làm nổi bật được nghị lực vượt khó của Stephen Hawking.

- Đoạn văn có bố cục rõ ràng, các ý được sắp xếp hợp lí, diễn đạt mạch lạc và dễ theo dõi.

- Tuy nhiên, phần phân tích vẫn thiên về kể lại thông tin, con nên làm rõ hơn ý nghĩa của dẫn chứng đối với luận điểm để tăng sức thuyết phục.

=> Con cũng có thể sử dụng thêm những từ ngữ giàu hình ảnh hoặc lập luận sâu hơn để đoạn văn có dấu ấn riêng.

- Con đã bám đúng yêu cầu của đề và làm nổi bật được nghị lực vượt khó của Stephen Hawking.

- Đoạn văn có đầy đủ các ý cơ bản, tuy nhiên cách diễn đạt còn khá cứng, nhiều câu dùng từ chưa tự nhiên và mang dấu hiệu dịch máy nên làm giảm sức thuyết phục.

- Một số thông tin chưa chính xác hoặc chưa phù hợp với ngữ cảnh, vì vậy con cần chú ý lựa chọn từ ngữ và cách diễn đạt gần gũi, đúng văn phong nghị luận.

=> Con nên viết bằng lời văn của chính mình, tập trung phân tích ý nghĩa của dẫn chứng thay vì chỉ kể lại sự việc để bài viết mạch lạc và giàu cảm xúc hơn.

- Con lựa chọn được những chi tiết tiêu biểu về Stephen Hawking và làm nổi bật được nghị lực vượt qua nghịch cảnh để cống hiến cho nhân loại.

- Đoạn văn có lập luận khá chặt chẽ, lời văn tự nhiên, thể hiện được suy nghĩ và cảm nhận của bản thân.

- Tuy nhiên, một số câu còn dài, diễn đạt chưa thật mạch lạc và có chỗ dùng từ chưa chính xác nên làm giảm độ trôi chảy của đoạn văn.

=> Con nên chú ý tách ý hợp lí, dùng từ gọn gàng hơn và phân tích sâu hơn ý nghĩa của dẫn chứng để bài viết thuyết phục hơn.

Trong cuộc sống, nghịch cảnh là điều không thể tránh khỏi, nhưng cách con người chúng ta đối mặt và vượt qua nó mới là thứ quyết định giá trị của bản thân. Minh chứng rõ ràng nhất cho tinh thần nỗ lực vươn lên vượt qua nghịch cảnh là cuộc đời của nhà vật lý Stephen Hawking. Mắc căn bệnh hiểm nghèo ALS vào năm 21 tuổi khiến toàn thân bị bại liệt và mất đi khả năng nói chuyện, bác sĩ chỉ định ông chỉ sống được thêm hai năm, ông tưởng chừng đã đầu hàng số phận. Thế nhưng, căn bệnh quái ác chỉ có thể giam cầm được cơ thể của Stephen Hawking chứ không thể giam cầm bộ óc thiên tài của ông. Bằng tất cả sự cố gắng phi thường, Stephen Hawking đã giao tiếp qua một máy giả thanh và tiếp tục miệt mài nghiên cứu trên chiếc xe lăn. Sự nỗ lực không ngừng nghỉ ấy đã được đền đáp bằng những công trình khoa học vĩ đại đã thay đổi nền vật lý hiện đại của nhân loại. Câu chuyện của Stephen Hawking là lời khẳng định mạnh mẽ về ý chí nỗ lực vượt qua khó khăn không ngừng phấn đấu vươn lên vượt qua bệnh tật.=> Câu chuyện của Stephen Hawking là minh chứng rõ nét cho ý chí kiên cường, tinh thần không ngừng nỗ lực vượt qua bệnh tật và vươn lên trước mọi nghịch cảnh. Ông chính là ngọn hải đăng truyền cảm hứng, thắp lên hy vọng cho hàng triệu người đang gặp khó khăn trên thế giới. Nhìn vào tấm gương của nhà thiên tài vật lý Stephen Hawking, chúng ta hiểu rằng chỉ cần không bỏ cuộc, nghịch cảnh sẽ biến thành bệ phóng để ta tỏa sáng.

- Đoạn văn có bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, nhiều hình ảnh so sánh giàu sức gợi như "ngọn hải đăng", "bệ phóng" giúp bài viết có chiều sâu.

- Tuy nhiên, một vài câu còn khá dài và lặp ý về tinh thần vượt khó, con nên tinh gọn để đoạn văn mạch lạc, súc tích hơn.

=> Con tiếp tục phát huy cách lập luận và diễn đạt giàu cảm xúc này, đồng thời chú ý dùng từ thật chính xác để bài viết hoàn thiện hơn.

- Con đã bám sát yêu cầu của đề và biết lựa chọn những chi tiết tiêu biểu để làm rõ nghị lực vượt khó của Stephen Hawking.

- Đoạn văn có bố cục tương đối rõ ràng, các ý được triển khai theo trình tự hợp lí và đúng trọng tâm.

- Tuy nhiên, phần phân tích còn ngắn, chủ yếu dừng ở việc kể lại dẫn chứng nên sức thuyết phục chưa cao; con cần làm rõ hơn ý nghĩa của dẫn chứng đối với luận điểm.

=> Con cũng cần chú ý hơn về cách dùng từ, viết hoa tên riêng và diễn đạt để bài viết mạch lạc, chính xác hơn.

- Con lựa chọn được những chi tiết tiêu biểu và phân tích khá tốt để làm nổi bật nghị lực vượt qua nghịch cảnh của Stephen Hawking.

- Đoạn văn có bố cục rõ ràng, diễn đạt mạch lạc, các ý liên kết hợp lí và bám sát luận điểm.

- Tuy nhiên, câu kết còn khái quát và chưa nhấn mạnh được ý "làm những điều tốt đẹp, có giá trị" như yêu cầu của đề bài.

=> Con nên phân tích thêm ý nghĩa của dẫn chứng đối với bài học cuộc sống để đoạn văn có chiều sâu và sức thuyết phục hơn.

- Con bám sát yêu cầu của đề, lựa chọn và phân tích dẫn chứng phù hợp để làm rõ luận điểm.

- Đoạn văn có bố cục rõ ràng, diễn đạt mạch lạc, các ý được triển khai hợp lí và dễ theo dõi.

- Tuy nhiên, phần phân tích còn khá an toàn, con có thể khai thác sâu hơn ý nghĩa của dẫn chứng để tăng sức thuyết phục cho bài viết.

- Con tiếp tục phát huy cách trình bày rõ ràng và chú ý sử dụng thêm những câu văn giàu cảm xúc để bài viết có dấu ấn riêng hơn.

- Đoạn văn có bố cục rõ ràng, lời văn khá giàu cảm xúc và bám sát yêu cầu của đề bài.

- Tuy nhiên, phần phân tích còn hơi ngắn, một số ý chưa được triển khai đầy đủ nên sức thuyết phục chưa thật cao.

- Con cần chú ý dùng từ chính xác và phát triển thêm ý nghĩa của dẫn chứng để bài viết sâu sắc, hoàn chỉnh hơn.

- Đoạn văn có bố cục rõ ràng, các ý được triển khai theo trình tự hợp lí và bám sát yêu cầu của đề bài.

- Tuy nhiên, phần phân tích còn khá ngắn, chủ yếu kể lại dẫn chứng nên chưa làm nổi bật ý nghĩa của tấm gương đối với luận điểm.

Khi đối mặt với nghịch cảnh, sự lựa chọn của mỗi người sẽ định đoạt giá trị cuộc đời họ, và Stephen Hawking chính là biểu tượng vĩ đại cho một lựa chọn không bao giờ đầu hàng. Khi được chẩn đoán mắc bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS) ở tuổi 21, cuộc đời ông dường như khép lại trước một tương lai đầy khó khăn và thử thách. Tuy nhiên, thay vì chọn cách gục ngã trước sự tàn phá của bệnh tật, Hawking đã chứng minh rằng thể xác có thể bị giam cầm trên chiếc xe lăn nhưng tư duy và khát vọng cống hiến thì luôn tự do ngoài vũ trụ bao la. Suốt cuộc đời vượt lên nghịch cảnh, ông không chỉ sống sót một cách kỳ diệu qua nhiều thập kỷ mà còn liên tục tặng cho nhân loại những món quà tri thức vô giá về hố đen hay nguồn gốc vũ trụ. Những công trình vĩ đại và cuốn sách "Lược sử thời gian" của ông không đơn thuần là thành tựu khoa học, mà còn là bản anh hùng ca về sức mạnh ý chí của con người. Qua hành trình phi thường ấy, Hawking đã khẳng định một chân lý sâu sắc: khó khăn không phải là cái cớ để buông xuôi, mà là đòn bẩy để con người kiến tạo nên những điều tốt đẹp và để lại những giá trị bất tử cho thế gian.

Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng. (Lỗ Tấn)

Dù câu nói của Lỗ Tấn hoàn toàn đúng đắn khi khẳng định sự chăm chỉ là chìa khóa của thành công, nhưng nếu chúng ta chỉ hiểu khái niệm này một cách máy móc mà thiếu đi tư duy linh hoạt thì hành trình chạm đến vinh quang sẽ trở nên vô cùng gian nan. Thực tế cho thấy, có những người không hề lười biếng chân tay, nhưng họ lại "lười suy nghĩ", chỉ biết rập khuôn theo lối mòn cũ kỹ nên kết quả nhận lại vẫn chỉ là sự dậm chân tại chỗ. Chăm chỉ mà không có mục tiêu rõ ràng, không có phương pháp khoa học thì chẳng khác nào người đi trong đêm tối, tốn nhiều công sức nhưng khó lòng về đích. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần thẳng thắn phê phán một bộ phận trong xã hội: những kẻ luôn khát khao hào quang của sự thành đạt nhưng lại lười nhác, sợ gian khổ và luôn tìm cách né tránh thử thách. Họ thích hưởng thụ hơn cống hiến, để rồi khi thất bại lại đổ lỗi cho hoàn cảnh hay sự kém may mắn. Thành công đích thực phải là sự kết tinh giao hòa giữa một trí tuệ nhạy bén, phương pháp làm việc thông minh và một tinh thần lao động bền bỉ, không quản ngại khó khăn. Nhận thức được điều đó, mỗi chúng ta cần bài trừ thói lười biếng cả về thể xác lẫn tư duy ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Hãy chủ động trau dồi kiến thức, rèn luyện kỹ năng để biến những nỗ lực thầm lặng hôm nay thành thành công của tương lai.

(1) Nhìn nhận một cách toàn diện nhất, chúng ta cần hiểu rằng chăm chỉ một cách mù quáng, thiếu khoa học chưa chắc đã dẫn đến một kết quả tốt đẹp. => Câu mở đầu con cần giới thiệu được câu nói của Lỗ Tấn. VD: Nhà văn Lỗ Tấn đã từng quan niệm rằng: "Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng", thế nhưng trên thực tế, chúng ta cần hiểu rằng....(2) Nếu người trẻ => trong đề bài không nhắc tới đối tượng cụ thể là người trẻ, con có thể hướng tới đối tượng khái quát hơn (mỗi cá nhân, mỗi người...) chỉ biết lao đầu vào học tập và làm việc kiệt sức mà không dành thời gian nghỉ ngơi, cơ thể sẽ suy nhược và hiệu quả công việc chắc chắn bị giảm sút. (3) Ngược lại, có một thực tế thú vị là sự "lười biếng" đôi khi lại trở thành động lực thúc đẩy con người tìm kiếm những giải pháp thông minh hơn. (4) Khi đối mặt với một việc khó khăn, thay vì cật lực làm theo lối mòn, những người này => một số người sẽ dừng lại để suy nghĩ xem có cách nào tối ưu và tốn ít công sức và thời gian hơn mà vẫn có thể đạt được kết quả tốt. (5) Trong thực tế, tỷ phú Bill Gates đã từng nói: "Tôi luôn chọn một người lười biếng để làm việc khó, vì họ sẽ tìm ra cách đơn giản nhất để hoàn thành nó". (6) Trong ngành công nghệ, những lập trình viên "lười" viết hàng ngàn dòng code thủ công chính là những người đã sáng tạo ra các đoạn mã tối ưu để máy tính tự vận hành thay cho con người. (7) Từ đó, câu nói của Lỗ Tấn cần được khẳng định lại => khẳng định (nhấn mạnh lại vấn đề, thừa nhận tính đúng đắn của nó), sửa lại: hiểu thêm/ hiểu một cách đầy đủ rằng con đường dẫn đến thành công không chỉ cần sự cần cù, mà rất cần sự đồng hành của tư duy sáng tạo và công nghệ đột phá => không phù hợp với mọi tình huống, sửa: và khả năng ứng dụng công nghệ vào đời sống trong thời điểm hiện tại. (8) Nói như vậy không phải là để ủng hộ lối sống lười biếng hay dựa dẫm, mà cần phê phán những ai làm việc không có sự sáng tạo, thiếu đầu óc cải tiến. (9) Tóm lại, sự siêng năng thực sự chỉ đem lại quả ngọt khi nó đi đôi với một phương pháp làm việc thông minh, có kế hoạch và biết cân bằng cuộc sống.

*Nhận xét:

• Con hiểu đúng vấn đề, trình bày cách hiểu của mình trong bài làm, làm nổi bật được sự cần thiết của cách làm việc sáng tạo, thông minh bên cạnh nỗ lực làm việc chăm chỉ.

• Con lựa chọn và phân tích dẫn chứng phù hợp với yêu cầu của bài.

• Tuy nhiên con cần lưu ý về nghĩa một số từ ngữ (đã được highlight) để sử dụng từ cho phù hợp với ngữ cảnh.

Câu nói của Lỗ Tấn => Trích dẫn câu nói khẳng định lại cho ta vai trò => vai trò như thế nào? (cần thiết, quan trọng) của sự chăm chỉ trên con đường đi đến sự => lặp từ thành công. Tuy nhiên, ta cần thấy rằng không phải ai thành công cũng chỉ dựa vào sự cần cù mà còn cần phải làm việc đúng đắn => sử dụng từ ngữ khác phù hợp hơn, (thông minh, có định hướng...) và tư duy sáng tạo. Nếu chỉ chăm chỉ nhưng thiếu mục tiêu, thiếu kế hoạch thì rất khó đạt được kết quả như chúng ta mong đợi. Đồng thời, chúng ta cũng phải biết kết hợp giữa sự siêng năng với tinh thần học hỏi và khả năng thích nghi. => bị lặp ý Chỉ khi không ngừng nỗ lực hoàn thiện bản thân, con người mới có thể chạm tới thành công. Vì thế lời dạy này của Lỗ Tấn vẫn luôn là bài học có giá trị đối với mỗi người. => Mục đích của bài viết là đưa ra những ý kiến bổ sung, phản đề cho câu nói của Lỗ Tấn, khi kết bài con cần trình bày đúng mục đích đó (vd: Như vậy, không phủ nhận quan điểm của nhà văn Lỗ Tấn nhưng cần hiểu đúng và đủ về cách thức để thành công....).

=> Nhận xét chung:

- Con đã bước đầu hiểu được yêu cầu của bài nhưng chưa thực sự bám sát vào yêu cầu đó để trình bày bài viết, đặc biệt trong phần cuối, con chưa khái quát lại được quan điểm của mình về vấn đề.

- Bài viết của con chưa đảm bảo dung lượng (8-10 câu), con cần viết chi tiết hơn.

- Bài viết đang thiếu dẫn chứng, con bổ sung thêm dẫn chứng (gợi ý: những nhà khoa học ngoài việc chăm chỉ thì họ sáng tạo ntn...)

=> Nhận xét:

- Bài viết của con đảm bảo dung lượng và hình thức một đoạn văn.

- Bài viết bước đầu phản đề và mở rộng được vấn đề từ nhận định của Lỗ Tấn.

- Con cần bổ sung thêm dẫn chứng và phân tích dẫn chứng để bài viết thuyết phục hơn (vd: các nhà khoa học làm việc ntn...).

- Hai câu kết đoạn của con đang bị thiếu liên kết, cô đã sửa lại, con tham khảo để điều chỉnh cho bài sau.

=> Nhận xét:

- Bài viết tương đối tốt, trình bày được phản đề và mở rộng vấn đề, diễn đạt logic, gẫy gọn.

- Con cần bổ sung thêm câu mở đầu đoạn để dẫn dắt vào vấn đề, bổ sung thêm dẫn chứng và phân tích dẫn chứng để bài viết thêm thuyết phục.

* Nhận xét:

- Bài viết trình bày được một số ý liên quan đến vấn đề cần bàn luận, nhưng chưa đưa ra những lập luận để diễn giải cho các ý lớn.

- Câu mở đoạn và kết đoạn chưa giới thiệu, dẫn dắt; khái quát lại vấn đề.

- Con cần bổ sung thêm dẫn chứng để bài viết có tính thuyết phục (vd: những nhà khoa học lớn họ làm việc như thế nào...).

- Với các bài tập NLXH sau, con có thể dùng sơ đồ tư duy để biểu diễn các ý theo từng lớp (ý lớn, ý nhỏ) để xác định đúng trọng tâm vấn đề, tránh lan man hoặc đi ngược lại vấn đề cần bàn luận.

Trong những bài giảng dạy trên trường hay những lời răn dạy của cha mẹ, để có thể thành công thì cần phải chăm chỉ siêng năng. Triết lý (sử dụng từ triết lí thì hơi rộng so với vấn đề này, con có thể sử dụng các từ khác, vd: Quan điểm giáo dục...) này được khẳng định (thực ra, Lỗ Tấn không dùng câu nói này để khẳng định cho quan điểm giáo dục của cha mẹ hay nhà trường, con viết kết cấu câu này sẽ ngược về logic) thông qua câu nói nổi tiếng "Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng" của nhà văn nổi tiếng của Trung Quốc Lỗ Tấn. -> Sửa lại: Nhà văn Trung Quốc - Lỗ Tấn trước đây cũng từng có ý kiến bàn luận về vấn đề này:... Tuy nhiên, nếu chỉ có sự chăm chỉ mà không có tư duy đầu óc tốt thì chúng ta cũng khó mà thành công bởi chăm chỉ cũng chỉ là một trong các kĩ năng (phẩm chất) để thành công. Sự chăm chỉ mù quáng, thiếu phương pháp khoa học ấy đôi khi cũng là một cái bẫy tinh vi khiến con người ta kiệt sức mà vẫn chẳng thể chạm tới đích.

Bên cạnh đó(con không xuống dòng khi viết đoạn văn nhé) chúng ta cũng cần nhìn nhận rộng hơn rằng, việc chủ động dừng lại nghỉ ngơi hợp lý để tái tạo năng lượng hoàn toàn khác với sự lười nhác, buông xuôi và trốn tránh trách nhiệm. Chỉ khi tự đi bằng đôi chân kiên cường và khối óc không ngừng vận động, bạn mới có thể tự hào khắc ghi dấu chân rực rỡ trên con đường chinh phục ước mơ của chính mình.

-> Bổ sung câu kết khái quát lại quan điểm của bản thân về vấn đề

* Nhận xét:

- Con hiểu đúng vấn đề cần bàn luận, bài viết diễn đạt tương đối mạch lạc, đầy đủ các phần của đoạn văn (mở, thân, kết).

- Trong phần kết đoạn, con nên nhắc lại vấn đề (câu nói của Lỗ Tấn - chỉ nhắc, không cần chép lại câu nói) và khái quát quan điểm của con theo các ý đã làm ở trên.

- Con bổ sung thêm dẫn chứng để tăng tính thuyết phục cho bài viết.

- Con lưu ý khi viết đoạn văn không xuống dòng.

* Nhận xét:

- Về tổng thể, bài viết của con tương đối mạch lạc, rõ ràng, hiểu vấn đề.

- Tuy nhiên, phần dẫn chứng và phần kết đoạn đang chưa đủ để ra được tới ý: để thành công, chăm chỉ là chưa đủ, mà còn cần những mục tiêu được xác định rõ ràng, những quãng nghỉ khi cần thiết...

+ Trong trường hợp của Steve Jobs, Elon Musk, con có thể sửa lại diễn đạt: Trong xã hội hiện nay, nhiều cá nhân đã có được thành công lớn trong sự nghiệp riêng của mình như SJ, EL... Điểm chung của họ là bên cạnh một tinh thần làm việc không ngại khó khăn, gian khổ là quá trình tư duy không ngừng đổi mới, sáng tạo... để phù hợp với những biến động của thời đại và của bản thân.

- Con đã xác định đúng trọng tâm của yêu cầu, biết triển khai phần phản đề và mở rộng theo hướng phù hợp với vấn đề nghị luận.

- Phần phản đề còn khá ngắn, chưa phân tích sâu để làm nổi bật giá trị của quan điểm chính; ý mở rộng cũng mới dừng ở việc nêu ra mà chưa lí giải thuyết phục.

- Liên hệ bản thân còn đơn giản, chưa thể hiện được quyết tâm hoặc hành động cụ thể nên đoạn văn chưa tạo được điểm nhấn.

- Con đã xác định đúng yêu cầu của đề, biết kết hợp lí lẽ với dẫn chứng để làm sáng tỏ vấn đề nghị luận.

- Dẫn chứng về Thomas Edison phù hợp, góp phần tăng tính thuyết phục cho đoạn văn, tuy nhiên phần phân tích còn khá ngắn nên chưa làm nổi bật ý nghĩa của dẫn chứng.

- Một số ý diễn đạt còn đơn giản, chủ yếu dừng ở việc nêu nhận định mà chưa lí giải sâu, vì vậy đoạn văn chưa tạo được chiều sâu trong lập luận.

- Câu kết đã có ý nghĩa khái quát nhưng còn lặp từ và mắc lỗi diễn đạt, khiến đoạn văn chưa thật trọn vẹn.

- Con cần lựa chọn cách diễn đạt cân bằng, tránh khẳng định tuyệt đối và chú ý hơn đến sự mạch lạc trong từng câu.

- Con đã bám sát yêu cầu của đề, triển khai được cả phần phản đề và mở rộng với hệ thống ý tương đối đầy đủ.

- Lập luận khá rõ ràng, các ý được sắp xếp hợp lí, biết chỉ ra vai trò của sự chăm chỉ cũng như tầm quan trọng của phương pháp học tập.

- Tuy nhiên, nhiều câu diễn đạt còn mang tính liệt kê, chưa phân tích sâu nên sức thuyết phục chưa cao; dẫn chứng cũng còn chung chung, chưa tạo được điểm nhấn.

Trong những bài giảng dạy trên trường hay những lời răn dạy của cha mẹ, để có thể thành công thì cần phải chăm chỉ siêng năng. Triết lý (sử dụng từ triết lí thì hơi rộng so với vấn đề này, con có thể sử dụng các từ khác, vd: Quan điểm giáo dục...) này được khẳng định (thực ra, Lỗ Tấn không dùng câu nói này để khẳng định cho quan điểm giáo dục của cha mẹ hay nhà trường, con viết kết cấu câu này sẽ ngược về logic) thông qua câu nói nổi tiếng "Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng" của nhà văn nổi tiếng của Trung Quốc Lỗ Tấn. -> Sửa lại: Nhà văn Trung Quốc - Lỗ Tấn trước đây cũng từng có ý kiến bàn luận về vấn đề này:... Tuy nhiên, nếu chỉ có sự chăm chỉ mà không có tư duy đầu óc tốt thì chúng ta cũng khó mà thành công bởi chăm chỉ cũng chỉ là một trong các kĩ năng (phẩm chất) để thành công. Sự chăm chỉ mù quáng, thiếu phương pháp khoa học ấy đôi khi cũng là một cái bẫy tinh vi khiến con người ta kiệt sức mà vẫn chẳng thể chạm tới đích. Bên cạnh đó(con không xuống dòng khi viết đoạn văn nhé) chúng ta cũng cần nhìn nhận rộng hơn rằng, việc chủ động dừng lại nghỉ ngơi hợp lý để tái tạo năng lượng hoàn toàn khác với sự lười nhác, buông xuôi và trốn tránh trách nhiệm. Chỉ khi tự đi bằng đôi chân kiên cường và khối óc không ngừng vận động, bạn mới có thể tự hào khắc ghi dấu chân rực rỡ trên con đường chinh phục ước mơ của chính mình.

*Nhận xét:

- Kết bài của con đã đạt làm được:

+ Nhắc lại vấn đề cần bàn luận.

+ Rút ra bài học từ vấn đề.

- Tuy nhiên, con cần lưu ý điều chỉnh một số điểm sau:

+ Kết bài không chỉ là nhắc lại vấn đề mà còn cần thể hiện một cách ngắn gọn, khái quát ý kiến cá nhân về vấn đề: VD: Như vậy, quan niệm "..." của nhà văn Lỗ Tấn là hoàn toàn xác đáng...

+ Dung lượng kết bài của con đang bị dài dòng, con cần viết ngắn gọn hơn phần bài học để có thể cân đối dung lượng 2 phần mở bài và kết bài.

Từ câu nói của Lỗ Tấn, chúng ta nhận ra rằng sự chăm chỉ và bền bỉ là một chân lý (chân lý thường đi với một nhận định, không đi với 1 khái niệm/ danh từ) -> sửa: những phẩm chất cần thiết để về bí quyết đi đến thành công trong cuộc sống khi ra xã hội. Thành công không bao giờ là một món quà được thần linh ban tặng mà luôn là thành quả được kết tinh từ sự kiên trì, nỗ lực không ngừng nghỉ đặt trong những mục tiêu rõ ràng được dẫn dắt bởi một tinh thần sáng suốt. Đang là một học sinh, em nhận thức sâu sắc rằng để có được thành tích học tập tốt, bản thân cần phải tránh thói trì hoãn, lười biếng, rèn luyện tính tự giác, xóa bỏ thói lười biếng và, kỷ luật trong học tập và luôn chủ động, sẵn sàng đối mặt, thích nghi với những thử thách không ngừng được tạo ra. Bởi vì nếu chúng ta không rèn luyện sự chăm chỉ cần mẫn thì sau này khi chúng ta ra xã hội thì chúng ta sẽ không có thói quen chăm chỉ và không thể thành công.

*Nhận xét:

- Kết bài của con đã đáp ứng đủ nội dung chính: khái quát lại vấn đề, thể hiện ngắn gọn ý kiến cá nhân về vấn đề; rút ra bài học cho bản thân.

- Con cần lưu ý:

+ Lỗi dùng từ không phù hợp với nghĩa (vd: từ "chân lý" như cô đã giải thích ở trên).

+ Lỗi dùng từ chưa hợp với văn phong của bài NLXH (vd: từ "thần linh", sử dụng từ này làm giảm đi sắc thái khách quan, khoa học của bài viết).

+ Kết bài của con bị dài vì lối diễn đạt lòng vòng, con cần viết ngắn gọn, vào đúng trọng tâm vấn đề và cân đối dung lượng với phần mở bài. Con tham khảo cách viết cô đã sửa cho con trong bài.

*Nhận xét:

- Kết bài của con viết tương đối tốt, đảm bảo được yêu cầu khái quát lại vấn đề cần bàn luận và rút ra bài học.

- Tuy nhiên, con cần lưu ý:

+ Điều chỉnh lại một số lỗi diễn đạt như cô đã highlight (hạn chế sử dụng các từ mang tính tuyệt đối, vd: phải; tránh lặp lại nội dung)

+ Không đưa thêm và phân tích dẫn chứng trong phần kết bài.

*Nhận xét:

- Kết bài của con tương đối tốt, đảm bảo các yêu cầu về nội dung và dung lượng của phần kết bài.

- Con cần lưu ý sửa lại một số lỗi diễn đạt để bài viết hay và logic hơn.

*Nhận xét:

- Kết bài của con đã đảm bảo các yêu cầu về mặt nội dung cũng như dung lượng.

- Con cần lưu ý sửa lại một số lỗi dùng từ (lặp từ) như cô đã highlight và tập cách diễn đạt ý tưởng của mình linh hoạt, mềm mại hơn để bài viết thêm truyền cảm.

*Nhận xét:

- Về hình thức đoạn văn, con lưu ý:

+ Lùi đầu dòng ở đầu đoạn văn.

+ Trích dẫn ý kiến cần viết hoa chữ cái đầu tiên.

- Về nội dung, kết bài của con đảm bảo được những ý chính (khái quát lại vấn đề và rút ra bài học), tuy nhiên:

+ Con cần tập cách diễn đạt khác để bài viết hay và xác đáng hơn.

*Nhận xét:

- Kết bài của con viết tương đối tốt, đúng trọng tâm.

- Con lưu ý sửa lại một số từ ngữ để diễn đạt bài viết được hay và logic hơn.

Tóm lại, câu nói của Lỗ Tấn: "Trên bước đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng" là một chân lý hoàn toàn đúng đắn đối với mọi thế hệ. Sự cần cù và nỗ lực bền bỉ chính là cái gốc để chúng ta tạo nên những thành quả giá trị trong cuộc sống. Là một học sinh còn ngồi trên ghế nhà trường (cách diễn đạt này đã quen thuộc, nhiều bạn sử dụng, con cân nhắc diễn đạt theo cách khác, vd: Là một người trẻ mang trong mình nhiều khát khao, hoài bão), em tự nhắc nhở bản thân phải luôn chăm chỉ học tập, kiên trì vượt qua khó khăn và không ngừng suy nghĩ sáng tạo để tự tin bước đi trên con đường tương lai của chính mình.

*Nhận xét:

- Kết bài con viết tốt, đảm bảo nội dung và diễn đạt mạch lạc, có tiến bộ.

- Con chú ý thay đổi phần cô gạch để bài viết có sự sáng tạo hơn nhé.

*Nhận xét:

- Về hình thức, con cần lùi đầu dòng ở dòng đầu tiên.

- Về nội dung, bài viết của con đã đảm bảo được những ý cơ bản theo yêu cầu. Con lưu ý sửa lại diễn đạt chưa hay như cô gợi ý để bài viết tốt hơn.

*Nhận xét:

- Kết bài của con tương đối tốt, đảm bảo các ý cơ bản. Con có thể bổ sung thêm ý: Ngoài việc nỗ lực cố gắng không ngừng, mỗi người cần dành cho mình thời gian nghỉ ngơi, đánh giá lại quá trình mà mình đã đi qua để mỗi bước đi trở nên đúng đắn...

- Diễn đạt đã có sự tiến bộ, con cố gắng phát huy.

*Nhận xét:

- Con lưu ý lùi đầu dòng khi viết đoạn văn.

- Con có thể viết ngắn gọn mở rộng thêm ý: chăm chỉ gắn với sự xác định đúng mục tiêu đích đến để làm việc, học tập có hiệu quả.

Từ câu nói của Lỗ Tấn, chúng ta nhận ra rằng sự chăm chỉ và bền bỉ là một chân lý (chân lý thường đi với một nhận định, không đi với 1 khái niệm/ danh từ) -> sửa: những phẩm chất cần thiết để về bí quyết đi đến thành công trong cuộc sống khi ra xã hội. Thành công không bao giờ là một món quà được thần linh ban tặng mà luôn là thành quả được kết tinh từ sự kiên trì, nỗ lực không ngừng nghỉ đặt trong những mục tiêu rõ ràng được dẫn dắt bởi một tinh thần sáng suốt. Đang là một học sinh, em nhận thức sâu sắc rằng để có được thành tích học tập tốt, bản thân cần phải tránh thói trì hoãn, lười biếng, rèn luyện tính tự giác, xóa bỏ thói lười biếng và, kỷ luật trong học tập và luôn chủ động, sẵn sàng đối mặt, thích nghi với những thử thách không ngừng được tạo ra. Bởi vì nếu chúng ta không rèn luyện sự chăm chỉ cần mẫn thì sau này khi chúng ta ra xã hội thì chúng ta sẽ không có thói quen chăm chỉ và không thể thành công. *Nhận xét: - Kết bài của con đã đáp ứng đủ nội dung chính: khái quát lại vấn đề, thể hiện ngắn gọn ý kiến cá nhân về vấn đề; rút ra bài học cho bản thân. - Con cần lưu ý: + Lỗi dùng từ không phù hợp với nghĩa (vd: từ "chân lý" như cô đã giải thích ở trên). + Lỗi dùng từ chưa hợp với văn phong của bài NLXH (vd: từ "thần linh", sử dụng từ này làm giảm đi sắc thái khách quan, khoa học của bài viết). + Kết bài của con bị dài vì lối diễn đạt lòng vòng, con cần viết ngắn gọn, vào đúng trọng tâm vấn đề và cân đối dung lượng với phần mở bài. Con tham khảo cách viết cô đã sửa cho con trong bài.

để lại những bước chân đều đặn của chính mình trên con đường đi đến thành công.

Hiện tượng so sánh con cái với “con nhà người ta” là một thực trạng phổ biến trong nhiều gia đình hiện nay, để lại những ảnh hưởng tiêu cực sâu sắc đến tâm lý và sự phát triển của học sinh. Trước hết, việc liên tục bị đặt lên bàn cân khiến học sinh dễ rơi vào trạng thái tự ti, mặc cảm và luôn hoài nghi về khả năng của bản thân. Áp lực từ kỳ vọng quá lớn của cha mẹ có thể dẫn đến những vấn đề tâm lý nghiêm trọng như căng thẳng, lo âu, hay thậm chí là trầm cảm. Không chỉ vậy, sự so sánh này làm biến mất đi tư duy sáng tạo và cá tính riêng, ép buộc học sinh phải gồng mình chạy theo những hình mẫu có sẵn thay vì phát huy thế mạnh của bản thân. Nguy hại hơn, mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái cũng dần xuất hiện khoảng cách, rạn nứt bởi cảm giác bị phán xét, không được thấu hiểu hay công nhận. Đồng thời, nó còn dễ nhen nhóm lòng đố kỵ và sự rạn nứt tình bạn giữa những học sinh với nhau. Tóm lại, mỗi đứa trẻ là một cá thể độc lập với những giá trị riêng, việc không so sánh chúng và thay bằng sự thấu hiểu, đồng hành chính là chiếc chìa khóa giúp học sinh phát triển theo một cách tích cực và không theo khuôn mẫu.

*Nhận xét:

- Bài viết đã trình bày cơ bản các ý chính về những ảnh hưởng tiêu cực của việc so sánh "con nhà người ta".

- Dung lượng bài viết đảm bảo (khoảng 200 chữ).

- Góp ý:

+ Cần bổ sung thêm dẫn chứng, mở rộng (có thể viết ngắn gọn giải pháp) và câu kết đoạn (khái quát lại vấn đề vừa bàn luận).

+ Cần sắp xếp lại các ý trong phần bàn luận theo trình tự hợp lí (ảnh hưởng tiêu cực đối với những đứa trẻ -> ảnh hưởng tiêu cực đối với mối quan hệ giữa cha mẹ với những đứa trẻ -> ảnh hưởng tiêu cực đối với xã hội).

+ Lưu ý điều chỉnh cách diễn đạt để tránh lặp từ.

*Nhận xét:

- Bài viết xác định đúng vấn đề nghị luận, trình bày được một số ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng so sánh "con nhà người ta".

- Góp ý:

+ Bài viết vượt quá dung lượng cho phép nhiều (509 chữ), nhiều phần viết lan man, không đúng trọng tâm.

+ Cần rút gọn các phần: mở đoạn, giải thích, mở rộng - giải pháp, kết đoạn; tập trung vào diễn giải nội dung trọng tâm là trình bày những ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng này (trong bài này con mới chỉ dừng lại ở liệt kê).

+ Lưu ý một số câu văn không đảm bảo hình thức (thiếu chủ ngữ).

*Nhận xét:

- Bài viết xác định đúng vấn đề cần nghị luận, trình bày được một số ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng so sánh "con nhà người ta".

- Bài viết đảm bảo dung lượng 200 chữ.

- Góp ý:

+ Cần bổ sung thêm phần giải thích (cụm từ "con nhà người ta"), một số ảnh hưởng tiêu cực, dẫn chứng, kết đoạn.

+ Trong phần mở rộng - giải pháp, con nên đưa ra cả quan điểm từ phía của cha mẹ - họ cần thay đổi như thế nào?

+ Lưu ý sắp xếp hệ thống lí lẽ theo trình tự hợp lí.

*Nhận xét:

- Bài viết xác định đúng vấn đề nghị luận, trình bày được một số ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng so sánh "con nhà người ta", có dẫn chứng để bài viết thêm thuyết phục.

- Góp ý:

+ Bổ sung thêm một số ảnh hưởng tiêu cực khác (đối với cá nhân đứa trẻ - không dám thể hiện bản thân, sợ thất bại, đánh mất cá tính riêng, mất động lực cố gắng; đối với xã hội - hình thành một xã hội chạy theo thành tích...)

*Nhận xét:

- Bài viết xác định đúng vấn đề cần nghị luận, chỉ ra và phân tích được một số ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng so sánh "con nhà người ta".

- Bài viết trình bày đúng hình thức đoạn văn, câu kết đoạn có sáng tạo.

- Góp ý:

+ Câu mở đoạn con nên viết ngắn gọn lại, đi thẳng vào trọng tâm vấn đề là những ảnh hưởng tiêu cực của việc so sánh.

+ Bổ sung thêm các phần: giải thích "con nhà người ta" (ngắn gọn), một số ảnh hưởng tiêu cực khác (đối với cá nhân - mất cá tính riêng, với xã hội - hình thành xã hội chạy theo thành tích...), dẫn chứng, mở rộng - giải pháp.

+ Con lưu ý sửa lại một số chỗ diễn đạt chưa hay (mang văn nói).

*Nhận xét:

- Bài viết xác định đúng vấn đề, trình bày tương đối tốt những ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng.

- Bài viết diễn đạt trôi chảy, mạch lạc, không mắc các lỗi diễn đạt.

- Góp ý:

+ Bổ sung thêm giải thích "con nhà người ta" (ngắn gọn), dẫn chứng, một số ảnh hưởng khác (đối với cá nhân đứa trẻ - mất đi cá tính, sở trường riêng; đối với xã hội - hình thành nên một xã hội chạy theo thành tích, không tôn trọng sự khác biệt).

*Nhận xét:

- Bài viết xác định đúng vấn đề cần nghị luận, trình bày được một số ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng.

- Góp ý:

+ Câu mở đoạn viết ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề cần nghị luận - những ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng so sánh "con nhà người ta".

+ Bổ sung thêm các phần: giải thích "con nhà người ta" (ngắn gọn), một số ảnh hưởng tiêu cực khác (đối với cá nhân đứa trẻ - không dám thể hiện bản thân, sợ thất bại; đối với xã hội - hình thành một xã hội chạy đua theo thành tích).

+ Cần sắp xếp những ảnh hưởng theo trình tự hợp lí (cá nhân đứa trẻ -> mối quan hệ với cha mẹ -> xã hội).

+ Điều chỉnh những diễn đạt máy móc, chưa hay, không phù hợp với văn phong và ngữ cảnh.

*Nhận xét:

- Bài viết xác định đúng vấn đề cần nghị luận, dẫn dắt, giải thích được vấn đề, chỉ ra được một số ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng.

- Góp ý:

+ Bổ sung thêm một số ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng so sánh con nhà người ta (đối với cá nhân đứa trẻ - mất tự tin, mặc cảm, không dám thể hiện bản thân, sợ thất bại, đánh mất cá tính, sở trường riêng...; đối với mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái - tạo khoảng cách, tâm lí chống đối; đối với xã hội - hình thành một xã hội chạy đua theo thành tích...), dẫn chứng, mở rộng - giải pháp.

+ Tách các câu văn theo các ý hoàn chỉnh, tránh để một câu văn quá dài.

+ Chỉnh sửa một số từ ngữ (đã high light, gợi ý) diễn đạt chưa hay.

*Nhận xét:

- Bài viết xác định đúng vấn đề cần nghị luận, phân tích được một số ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng so sánh "con nhà người ta".

- Góp ý:

+ Bổ sung thêm các phần: giải thích "con nhà người ta" (ngắn gọn), một số ảnh hưởng tiêu cực khác (đối với cá nhân - không dám thể hiện bản thân, sợ thất bại; đối với xã hội - hình thành một xã hội chạy theo thành tích, không tôn trọng bản sắc cá nhân...), dẫn chứng.

+ Sắp xếp lại lí lẽ theo trình tự: cá nhân --> mqh với gia đình --> xã hội.

+ Sửa lỗi lặp từ.

+ Lưu ý: Không viết số trong bài làm (trừ TH số tuổi, năm sinh, năm xuất bản...)

*Nhận xét:

- Bài viết xác định đúng vấn đề cần nghị luận, phân tích được một số ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng so sánh với "con nhà người ta", không mắc lỗi diễn đạt, chính tả.

- Góp ý:

+ Bổ sung thêm các nội dung: giải thích "con nhà người ta" (ngắn gọn), một số ảnh hưởng tiêu cực khác (đối với cá nhân đứa trẻ: sợ thất bại, không dám thể hiện khả năng của bản thân, mất dần cá tính riêng; đối với xã hội: hình thành xã hội chạy theo thành tích, không tôn trọng bản sắc cá nhân...), dẫn chứng.

*Nhận xét:

- Bài viết xác định đúng vấn đề cần nghị luận, phân tích được một số ảnh hưởng tiêu cực của việc so sánh "con nhà người ta".

- Góp ý:

+ Bổ sung thêm các nội dung: giải thích, một số ảnh hưởng tiêu cực khác, dẫn chứng để bài viết thêm thuyết phục.

*Nhận xét:

• Bổ sung dẫn chứng

Minh Khang

Hiện tượng so sánh con cái thông qua cụm từ "con nhà người ta" của nhiều bậc cha mẹ hiện nay đang gây ra những tác động tiêu cực đến tâm lý và sự phát triển của học sinh. Trước hết, việc liên tục bị so sánh khiến học sinh cảm thấy cha mẹ không hiểu mình và cảm thấy mình kém cỏi hơn mọi người dẫn đến tâm lý tự ti, mất đi sự tự tin và nét riêng của bản thân bởi chúng nghĩ rằng chúng cần theo đuổi một hình mẫu "con nhà người ta" mà cha mẹ mong muốn. Không chỉ vậy, sự so sánh này còn là nguyên nhân chính khiến gia đình trở nên căng thẳng và dần xa cách giữa các thành viên trong gia đình (lặp từ). Học sinh sẽ dần dần từ chối sẻ chia vì cảm thấy tình yêu thương của cha mẹ luôn đi kèm điều kiện. Nguy hiểm hơn, những kỳ vọng vượt quá khả năng sẽ trở thành stress, lo âu, thậm chí dẫn đến trầm cảm và những suy nghĩ tiêu cực. Tóm lại, "con nhà người ta" không phải là cụm từ để giúp học sinh trở nên tốt hơn mà làm bào mòn sự tự tin, bản sắc riêng và chính tình yêu dành cho bậc phụ huynh. Tuy nhiên, cũng cần có một sự so sánh vừa phải để học sinh có thể thấy rằng mình vẫn cần phải cố gắng để tốt hơn. Vì vậy, cha mẹ không nên sử dụng cụm từ "con nhà người ta" để so sánh mà nên so sánh 1 cách hợp lý (điều chỉnh cách góp ý cùng với việc đồng hành, hỗ trợ cùng con) để học sinh có thể có bản sắc riêng mà không bị hòa tan vào xã hội sau này. *Nhận xét: - Bài viết xác định đúng vấn đề cần nghị luận, phân tích được một số ảnh hưởng tiêu cực của hiện tượng so sánh "con nhà người ta". - Góp ý: + Bổ sung thêm các phần: giải thích "con nhà người ta" (ngắn gọn), một số ảnh hưởng tiêu cực khác (đối với cá nhân - không dám thể hiện bản thân, sợ thất bại; đối với xã hội - hình thành một xã hội chạy theo thành tích, không tôn trọng bản sắc cá nhân...), dẫn chứng. + Sắp xếp lại lí lẽ theo trình tự: cá nhân --> mqh với gia đình --> xã hội. + Sửa lỗi lặp từ. + Lưu ý: Không viết số trong bài làm (trừ TH số tuổi, năm sinh, năm xuất bản...)

Viết 1 đoạn văn triển khai Luận điểm 1: Lí giải nguyên nhân sợ hãi là điều không thể tránh khỏi trong tâm lí con người

Gợi ý viết bài:

- Bản chất cuộc sống vốn phức tạp, nỗi sợ hiện diện một cách đa hình, len lỏi vào mọi ngóc ngách của đời sống. Từ bản chất sinh tồn, sợ hãi là bản năng để chúng ta nhận diện và tránh né nguy hiểm.

– Từ ý thức về sự hữu hạn của bản thân và sự bất định của cuộc đời, con người nảy sinh những nỗi sợ nền tảng như sợ cái chết, sợ sự vô nghĩa, sợ sự cô đơn, sợ sự mất mát tự do... Ngoài ra, sự thiếu hụt thông tin, sự mơ hồ của tương lai hay phức tạp của các mối quan hệ cũng tạo ra môi trường cho nỗi sợ nảy sinh – sợ sai lầm, sợ thất bại, sợ bị lừa dối, sợ không thể kiểm soát...

– Là sinh vật xã hội, con người có nhu cầu sâu sắc được chấp nhận, yêu thương hay cảm giác được thuộc về một cộng đồng. Nhu cầu này tạo ra những nỗi sợ xã hội mạnh mẽ: sợ bị phán xét, chỉ trích, sợ bị từ chối, sợ bị cô lập, sợ làm người khác thất vọng.

– Ý kết nối với luận điểm sau: Nếu con người chỉ tuân theo sự mách bảo của nỗi sợ thì sự sống sẽ bị giới hạn trong vòng an toàn hẹp, không thể phát triển. Nhu cầu phát triển buộc con người phải tìm cách vượt qua nỗi sợ. Khi đó, can đảm nảy sinh như một lực đẩy cần thiết để con người dám hành động để vượt qua nghịch cảnh.

hình, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực sâu sắc đến tâm lý và sự phát triển của trẻ nhỏ. Trước hết, việc liên tục bị đặt lên bàn cân so sánh sẽ bào mòn lòng tự trọng của đứa trẻ, khiến chúng rơi vào trạng thái tự ti, luôn mặc cảm rằng mình kém cỏi và không bao giờ đáp ứng được kỳ vọng của gia đình. Áp lực nặng nề này kéo dài dễ dẫn đến các hội chứng tâm lý nguy hiểm như căng thẳng, lo âu hay thậm chỉ là trầm cảm. Không dừng lại ở đó, cụm từ "con nhà người ta" còn

là tác nhân trực tiếp làm rạn nứt tình cảm gia đình. Trẻ sẽ cảm thấy bị tổn thương, không được tồn trọng và dần thu mình lại, tạo ra

khoảng cách lớn với cha mẹ. Thay vì tạo động lực phấn đấu, sự so sánh cực đoan này vô tình nuôi dưỡng sự đố kỵ độc hại, biến những mối quan hệ bạn bè xung quanh thành những cuộc đua tranh nghẹt thở. Nó cũng làm cho đứa trẻ mất đi cá tính, sở trường riêng. Mỗi đứa trẻ là một bản thể độc nhất với những thế mạnh và tốc độ phát triển riêng biệt,do đó, việc so sánh với "con nhà người ta" tạo nên một xã hội chạy theo thành tích, không còn tôn trọng sự khác biệt. Vì vậy, thay vì tìm kiếm một hình mẫu hoàn hảo xa vời, cha mẹ nên lắng nghe, ghi nhận từng nỗ lực nhỏ và đồng hành cùng con

trên hành trình hoàn thiện chính mình.

Hiện nay, việc cha mẹ dùng cụm từ "con nhà người ta" - vốn để chỉ những đứa trẻ hoàn hảo - để so sánh đang gây ra ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý con cái. Lời so sánh này tạo ra áp lực vô hình nặng nề, khiến người con luôn cảm thấy mệt mỏi, tự ti. Hiện tượng này kéo dài dễ đẩy các bạn trẻ vào trầm cảm, đánh mất đi thế mạnh và cá tính riêng. Đối với gia đình, việc bị cân đo đong đếm sẽ làm mất kết nối, tạo khoảng cách lớn vì thiếu đi sự thấu hiểu. Đáng sợ hơn, áp lực ấy còn kích thích tâm lý đố kị, nảy sinh suy nghĩ tiêu cực hoặc hành động nổi loạn. Thực tế, nhiều bạn vì uất ức mà chọn cách bỏ nhà đi hoặc tự làm tổn thương mình. Xét cho cùng, cha mẹ xuất phát từ tâm lý muốn con tốt hơn, nhưng phương pháp này lại gây phản tác dụng. Vì vậy, cha mẹ cần thay đổi bằng cách ngừng so sánh, học cách lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt của con. Đối với học sinh, thay vì buồn bã trước lời so sánh, việc nỗ lực hoàn thiện bản thân tốt hơn mỗi ngày mới là điều quan trọng. Hãy dũng cảm chia sẻ với cha mẹ để cùng thấu hiểu và không ngừng cố gắng khẳng định giá trị riêng của chính mình.

Nhận xét: Bài viết triển khai được các ý trong luận điểm 1, có sáng tạo so với gợi ý ban đầu của cô. Con cần bổ sung thêm 1-2 dẫn chứng như yêu cầu để bài viết được thuyết phục.

Con lưu ý viết chữ cẩn thận hơn!

Nhận xét: Bài viết triển khai được đầy đủ các ý trong luận điểm 1, dẫn chứng đưa ra phù hợp với ngữ cảnh.

Nhận xét:

- Bài viết trình bày được đầy đủ các luận cứ trong luận điểm và đưa ra dẫn chứng phù hợp. Tuy nhiên phần dẫn chứng còn chiếm nhiều dung lượng, con lưu ý rút gọn lại để đảm bảo dung lượng.

- Bài viết diễn đạt mạch lạc, rõ ràng. Con cố gắng phát huy!

Nhận xét:

- Bài viết trình bày được các luận cứ và đưa ra dẫn chứng phù hợp. Con bổ sung thêm 1 luận cứ: Là sinh vật xã hội, con người có nhu cầu sâu sắc được chấp nhận, yêu thương hay cảm giác được thuộc về một cộng đồng. Nhu cầu này tạo ra những nỗi sợ xã hội mạnh mẽ: sợ bị phán xét, chỉ trích, sợ bị từ chối, sợ bị cô lập, sợ làm người khác thất vọng.

- Con cần viết chữ cẩn thận hơn. Không viết số tùy tiện trong bài làm (trừ năm sinh, ngày tháng)

- Con tham khảo bổ sung thêm các luận cứ như trong phần gợi ý bên dưới đề bài cô đã ghim để bài viết được chi tiết hơn nhé!

- Con bổ sung thêm dẫn chứng để bài viết thêm thuyết phục nhé!

- Bài viết diễn đạt lưu loát, có sáng tạo từ các luận cứ và lí lẽ cô đã gợi ý. Tuy nhiên, con có thể bổ sung thêm luận cứ theo phần gợi ý của cô để lập luận được phong phú, chặt chẽ.

- Chữ viết còn xấu, con cố gắng luyện viết chữ cẩn thận hơn nhé!

*Nhận xét:

- Con lưu ý thay đổi hình thức làm BTVN: Viết tay ra vở -> Chụp ảnh -> Nộp bài lên Padlet.

- Bài viết trình bày được đầy đủ luận cứ của luận điểm 1, dẫn chứng đưa ra phù hợp.

- Phần lập luận của con đang đi chơi chệch so với câu nhận định trong đề bài: “Can đảm không có nghĩa là không sợ hãi. Can đảm là vẫn làm đến cùng mặc cho nỗi sợ bủa vây.”, nguyên nhân là do con tập trung quá nhiều vào lí lẽ sợ hãi là tất yếu và cần thiết. Để lập luận đi vào đúng trọng tâm, con có thể diễn đạt theo hướng khác: sợ hãi luôn hiện diện, trong một số trường hợp nó cần thiết để bảo vệ con người, một số khác là sinh ra để con người vượt qua (sợ bị người khác đánh giá, sợ bị hiểu lầm, sợ sự cô đơn…)

- Con có thể bổ sung thêm các ý sau:

– Là sinh vật xã hội, con người có nhu cầu sâu sắc được chấp nhận, yêu thương hay cảm giác được thuộc về một cộng đồng. Nhu cầu này tạo ra những nỗi sợ xã hội mạnh mẽ: sợ bị phán xét, chỉ trích, sợ bị từ chối, sợ bị cô lập, sợ làm người khác thất vọng.

– Ý kết nối với luận điểm sau: Nếu con người chỉ tuân theo sự mách bảo của nỗi sợ thì sự sống sẽ bị giới hạn trong vòng an toàn hẹp, không thể phát triển. Nhu cầu phát triển buộc con người phải tìm cách vượt qua nỗi sợ. Khi đó, can đảm nảy sinh như một lực đẩy cần thiết để con người dám hành động để vượt qua nghịch cảnh.

- Con lưu ý bổ sung thêm dẫn chứng để tăng sức thuyết phục cho lập luận.

- Bài viết của con đã triển khai được các ý cơ bản của luận điểm 1 và lấy được dẫn chứng phù hợp.

- Tuy nhiên, để lập luận được chi tiết hơn, con có thể diễn giải thêm bằng 1-2 câu ngắn (có thể là bổ sung thêm dẫn chứng) sau các ý “nỗi sợ gắn với bản năng sinh tồn” và “nỗi sợ gắn với bản chất con người”.

- Chữ viết chưa đẹp, con cần luyện viết và giảm tốc độ viết để cải thiện.

Nhận xét:

- Con lưu ý hình thức làm BTVN đã thay đổi: Làm ra vở và chụp lại phần bài tập cho cô.

- Con có thể bổ sung thêm một số lí lẽ như trong phần gợi ý của cô (ở dưới phần yêu cầu BTVN) để lập luận được chặt chẽ.

– Là sinh vật xã hội, con người có nhu cầu sâu sắc được chấp nhận, yêu thương hay cảm giác được thuộc về một cộng đồng. Nhu cầu này tạo ra những nỗi sợ xã hội mạnh mẽ: sợ bị phán xét, chỉ trích, sợ bị từ chối, sợ bị cô lập, sợ làm người khác thất vọng.

– Ý kết nối với luận điểm sau: Nếu con người chỉ tuân theo sự mách bảo của nỗi sợ thì sự sống sẽ bị giới hạn trong vòng an toàn hẹp, không thể phát triển. Nhu cầu phát triển buộc con người phải tìm cách vượt qua nỗi sợ. Khi đó, can đảm nảy sinh như một lực đẩy cần thiết để con người dám hành động để vượt qua nghịch cảnh.

- Bài viết của con đã triển khai được các ý cơ bản của luận điểm 1 và lấy được dẫn chứng phù hợp.

- Con lưu ý viết chữ cẩn thận hơn.

*Nhận xét:

- Con lưu ý thay đổi hình thức làm BTVN: Viết ra vở -> chụp lại bài viết -> nộp lên Padlet.

- Bài viết của con triển khai được luận điểm 1, đưa ra dẫn chứng phù hợp với luận điểm.

Sợ hãi là một tâm lý hoàn toàn bình thường và không thể tránh khỏi ở mỗi con người. Xét về bản chất sinh tồn, sợ hãi chính là bản năng tự nhiên giúp chúng ta nhận diện và tránh né nguy hiểm để tự bảo vệ mạng sống, chẳng hạn như phản xạ né tránh một chiếc xe lao nhanh về phía mình. Bên cạnh đó, xuất phát từ ý thức về sự hữu hạn và sự bất định của cuộc đời, con người thường nảy sinh những nỗi sợ nền tảng như sợ cái chết, sự vô nghĩa, cô đơn hay mất mát tự do. Ngoài ra, sự mơ hồ của tương lai cũng tạo ra môi trường cho những nỗi sợ khác nảy sinh như sợ sai lầm, sợ thất bại, điển hình như người trẻ khi khởi nghiệp luôn đối mặt với nỗi sợ bị thất bại hoàn toàn. Không chỉ vậy, là một sinh vật xã hội, con người luôn có nhu cầu được chấp nhận, yêu thương, từ đó vô tình tạo ra những nỗi sợ xã hội như sợ bị phán xét, chỉ trích, bị từ chối hay cô lập, giống như tâm lý lo lắng của học sinh khi thuyết trình trước lớp vì sợ bị bạn bè chê cười. Xét cho cùng, nếu con người cứ mãi rụt rè và tuân theo sự mách bảo của nỗi sợ hãi thì sự sống sẽ bị giới hạn trong một vòng an toàn vô cùng chật hẹp, không thể phát triển. Chính nhu cầu muốn thay đổi đã buộc con người phải tìm cách đối mặt; khi ấy, sự can đảm sẽ nảy sinh như một lực đẩy cần thiết giúp con người dám hành động, dũng cảm bước qua nghịch cảnh và làm chủ cuộc đời mình.

Tuy nhiên, nếu chỉ để nỗi sợ chi phối và dẫn dắt, không gian sống và khả năng phát triển của con người sẽ bị giới hạn trong sự hèn nhát. Nhận thức được rủi ro không có nghĩa là dừng bước. Nhìn nhận nỗi sợ như một người bạn đồng hành nghiêm khắc sẽ trở thành lực đẩy mạnh mẽ, buộc chúng ta phải tìm cách vượt qua, từ đó tôi luyện sự dũng cảm và trưởng thành hơn sau mỗi thử thách.

NGÀY VỀ (CHÍNH HỮU)

Có đoàn người lên đóng trên rừng sâu

Đêm nay mơ thấy trở về Hà Nội

Bao giờ trở lại?

Phố phường xưa gạch ngói ngang đường

Ôi hôm nay họ nhớ mái nhà hoang

Bức tường điêu tàn ngày xưa trấn ngự

Nhớ đêm ra đi, đất trời bốc lửa

Cả kinh thành nghi ngút cháy sau lưng

Những chàng trai chưa trắng nợ anh hùng

Hồn mười phương phất phơ cờ đỏ thắm

Rách tả tơi rồi đôi giày vạn dặm

Bụi trường chinh phai bạc áo hào hoa

Mái đầu xanh thề mãi đến khi già

Phơi nắng gió. Và hoa ngàn cỏ dại

Nghe tiếng gọi của những người Hà Nội

Trở về, trở về, chiếm lại quê hương

Nguy nga sao cái buổi lên đường

Súng chuốt gươm lan, mắt ngời sáng quắc

A ha! nhà xiêu mái sập

Xác oan cừu ngập lối chân đi

Gạch ngói xưa mừng đón gót lưu ly

Bước căm giận xéo quân thù lớp lớp

Mịt mù khói ngợp

Cờ máu huy hoàng

Phất nắng

Ôi bài chiến thắng reo vang. 

Đề bài: Viết đoạn văn 200 chữ phân tích hình ảnh người lính trong bài thơ "Ngày về" của nhà thơ Chính Hữu.

• Bài viết bước đầu phân tích được hình ảnh người lính trong bài thơ "Ngày về", tuy nhiên còn sơ lược, chủ yếu dừng lại ở liệt kê.

• Với mỗi lí lẽ như hoàn cảnh sống, ngoại hình, vẻ đẹp tâm hồn và tính cách của người lính, con nên bám vào các câu thơ, phân tích các biện pháp nghệ thuật/ từ ngữ/ hình ảnh ấn tượng để triển khai chi tiết hơn.  

=> Tuy nhiên, những câu thơ, chi tiết con lựa chọn chưa tiêu biểu cho vẻ đẹp của người lính. Con có thể phân tích thêm những câu thơ như: "Những chàng trai chưa trắng nợ anh hùng/ Hồn mười phương phất phơ cờ đỏ thắm"

=> Bổ sung thêm phần phân tích hoàn cảnh sống và chiến đấu, ngoại hình, vẻ đẹp tâm hồn hào hoa của những người lính bằng cách lựa chọn những chi tiết, hình ảnh thơ ấn tượng, các câu thơ có BPTT để phân tích.

=> Khi trích dẫn tên bài thơ, sử dụng dấu ngoặc kép.

Qua bài thơ 'Ngày về' của Chính Hữu, hình ảnh người lính hiện lên rõ nét với vẻ đẹp hào hoa, lãng mạn mà bi tráng, kiên trung. Dù chịu nhiều gian khổ qua hình ảnh "bụi trường chinh", đôi "giày vạn dặm" đã "rách tả tơi", ở họ vẫn ngời sáng lí tưởng cao đẹp. Ý thức bản thân "chưa trắng nợ anh hùng", những người lính trẻ lập lời thề chiến đấu trọn đời: “Mái đầu xanh thề mãi đến khi già”. Tư thế hiên ngang tiến về chiếm lại quê hương cùng hào khí chiến thắng hiện lên sống động qua “mắt người sáng quắc”, hành động “xéo quân thù lớp lớp” dưới “cờ màu huy hoàng”. Thành công này có được nhờ tác giả khéo léo sử dụng thể thơ tự do, nhịp điệu linh hoạt cùng ngôn ngữ giàu tính tạo hình, trang trọng, thể hiện sự thấu hiểu sâu sắc đời sống người lính. Tóm lại, tác phẩm đã khẳng định hình ảnh người lính chân thực, lãng mạn, đại diện cho thế hệ thanh niên Hà thành thời kỳ đầu kháng chiến chống Pháp.

Trong tác phẩm "Ngày về", nhà thơ Chính Hữu đã khắc họa hình ảnh người lính cụ Hồ một cách rất chân thực và giản dị trong những năm tháng chiến đấu chống Pháp. Đó là hình ảnh người chiến sĩ đi ra từ chiến tranh, từ sự gian khổ nhưng luôn mang trong mình sự lãng mạn và tình yêu đất nước da diết. Sự hy sinh, khốn khó của họ được khắc họa lên qua những hình ảnh: "Ôi hôm nay họ nhớ mái nhà hoang", "Rách tả tơi rồi đôi giày vạn dặm", "Bụi phấn sĩ trường chinh phai bạc có hào hoa", ... Tuy khó khăn như vậy, hình ảnh người lính vẫn giữ vững khí thế hiên ngang, tinh thần lạc quan và niềm tin mãnh liệt vào ngày chiến thắng để trở về. Tác phẩm đã để lại trong lòng người đọc niềm tự hào và sự tri ân sâu sắc trước những đóng góp, hy sinh thầm lặng của thế hệ cha ông cho độc lập, tự do.

Bài viết bước đầu phân tích được hình ảnh người lính trong bài thơ "Ngày về", tuy nhiên còn sơ lược, chủ yếu dừng lại ở liệt kê. Với mỗi lí lẽ như hoàn cảnh sống, ngoại hình, vẻ đẹp tâm hồn và tính cách của người lính, con nên bám vào các câu thơ, phân tích các biện pháp nghệ thuật/ từ ngữ/ hình ảnh ấn tượng để triển khai chi tiết hơn.

=> Bài viết sơ lược, chưa bám sát vào câu từ, hình ảnh thơ để phân tích. Không sát với nội dung của bài thơ.

Cỏ may khâu áo làng quê

cớ chi gió thổi bay về trời cao

ta lên sân thượng chạm vào

cỏ may. Ta cúi xuống chào... cỏ may!

Đời phiêu bạt sáu tầng mây

từ trên chót đỉnh nhìn ngây phố nhà

nào ngờ cỏ đã đơm hoa

găm vào ta vết xót xa tận lòng

Người như con tốt sang sông

chìm trong phố thị còn trông quê nhà

áo quần chẳng rách như xưa

trái tim rạn vỡ vẫn chưa vá lành

Cỏ may không hẹn mà xanh

tìm ta khâu vá cho lành nhớ thương

ngang trời hoa cỏ đẫm sương

loanh quanh sân thượng mà thương cánh đồng...

23.11.2001

(In trong Nguyễn Trọng Tạo tuyển tập, NXB Văn học, H. 2019, tr.348)

Câu 1. Xác định thể thơ, đề tài, chủ đề của bài thơ? 

Câu 2. Xác định biện pháp tu từ và nêu tác dụng nghệ thuật trong khổ thơ đầu? 

Câu 3. Em hiểu nội dung khổ 3 như thế nào, viết đoạn văn khoảng 4 - 5 câu nêu cách hiểu của em? 

Câu 4. Bài thơ gửi gắm ý nghĩa, thông điệp gì trong cuộc sống? 

Câu 1 (1,25)

- Thể thơ lục bát biến thể.

- Đề tài: Quê hương

Câu 2 (1,75)

Câu 3 (1,5)

- Nội dung trọng tâm của khổ 3 không phải là nỗi nhớ quê hương (nội dung của toàn bài). Con nên bám sát vào câu từ trong khổ thơ để nêu cảm nhận.

- Nội dung của khổ 3 có thể gồm các ý chính:

+ Thân phân nhỏ bé, bị động của con người giữa dòng đời như "con tốt" trên "bàn cờ".

+ Nhân vật trữ tình bị "nhấn chìm" trong dòng đời tấp nập trong khi tâm trí vẫn còn "trông quê nhà".

+ Đời sống vật chất nơi phố thị có thể đủ đầy nhưng tâm hồn thì "rạn vỡ vẫn chưa vá lành".

Câu 4 (2)

Có thể bổ sung thêm thông điệp:

- Quê hương gắn với những kỉ niệm, kí ức tuổi thơ đẹp đẽ.

- Quê hương có thể chữa lành nỗi đau, tổn thương của con người.

Câu 1 (1,5)

- Chủ đề: Nỗi nhớ quê da diết và những trăn trở của người con xa xứ.

Câu 2 (1,75)

Câu 3 (2,25)

- Con nên kết hợp việc trích dẫn thơ khi phân tích và không gạch đầu dòng khi viết đoạn văn.

Câu 4 (1,5)

Có thể bổ sung những ý nghĩa:

- Quê hương, nguồn cội luôn là điểm tựa, cái nôi đẹp đẽ của mỗi con người.

- Quê hương gắn với những kỉ niệm, kí ức tuổi thơ.

- Quê hương có thể chữa lành những tổn thương, nỗi đau của con người.

Câu 1 (1)

- Thể thơ: lục bát biến thể.

- Đề tài: Quê hương

- Chủ đề: Nỗi nhớ quê da diết và những trăn trở của người con xa xứ.

Câu 2 (1,25)

BPTT con lựa chọn đúng nhưng chưa tiêu biểu

- Biện pháp tu từ: nhân hóa 

Qua câu thơ: Cỏ may khâu áo làng quê, hình ảnh “khâu” 

- Tác dụng: 

+ Hình ảnh thực: cỏ may thường bám vào quần áo của con người 

+ Từ “khâu” gợi mối gắn bó thân thiết giữa con người và cỏ dại => hình ảnh đầy thương mến.

+ Thể hiện góc nhìn, cảm xúc của tác giả về quê hương.

Câu 3 (1,5)

Con nên bám sát vào câu từ của khổ thơ để phân tích. Khi phân tích khổ thơ cần kết hợp với trích dẫn.

+ Hình ảnh so sánh "người như con tốt sang sông" gợi lên thân phận nhỏ bé, bị động của con người giữa dòng đời, giống quân tốt trên bàn cờ, một khi đã tiến thì không thể quay lại.

+ Nhân vật trữ tình như bị nhấn chìm, mất hút giữa dòng đời tấp nập, trong khi tâm trí vẫn "còn trông quê nhà".

+ Nghịch lí đau đớn nằm ở hai câu cuối khổ ba: đời sống vật chất nơi phố thị có thể đủ đầy ("áo quần chẳng rách như xưa") nhưng tâm hồn thì "rạn vỡ vẫn chưa vá lành".

Câu 4 (1,5)

Bổ sung thêm một số thông điệp

• Quê hương, nguồn cội luôn là điểm tựa, cái nôi đẹp đẽ của mỗi người. Dù đi đâu xa, con người vẫn luôn nhớ về. 

• Quê hương gắn với những kỉ niệm, kí ức tuổi thơ đẹp đẽ

• Quê hương có thể chữa lành những tổn thương, nỗi đau của con người 

• Ai cũng cần giữ và luôn hướng về nguồn cội => đó mới là sự trưởng thành thực sự. 

Bài 1 (1,25)

• Thể thơ: Lục bát => Lục bát biến thể

• Đề tài: Quê hương

• Chủ đề: Tình yêu và nỗi nhớ quê hương => Nỗi nhớ quê hương và sự trăn trở của người con xa xứ.

Bài 2 (1,75)

Biện pháp tu từ:

• Nhân hóa ở "Cỏ may khâu áo làng quê"

• Điệp từ ở từ "cỏ may"

Tác dụng:

• Tăng tính gợi hình, biến bông cỏ may vô tri vô giác trở nên sinh động, có tâm hồn.

• Nhấn mạnh một hình ảnh thân quen ở quê hương giúp tăng sự gần gũi của bài thơ

• Từ “khâu” gợi mối gắn bó thân thiết giữa con người và cỏ dại => hình ảnh đầy thương mến.

Bài 3 (2)

Khổ thơ thứ ba là những lời chân thành và chua xót về nỗi lòng của những người đi xa nhà. Tác giả Nguyễn Trọng Tạo sử dụng biện pháp so sánh con người "như con tốt sang sông", dùng bộ cờ tướng để diễn tả sự dấn thân vào cuộc sống để kiếm mưu sinh, không được phép chùn bước. Tuy không còn nghèo khó, áo quần không còn rách như xưa, sâu thẳm trong họ, "trái tim rạn vỡ vẫn chưa vá lành" một nỗi nhớ quê hương. Qua đó, nhà thơ khẳng định rằng, đời sống vật chất dù hào nhoáng đến đâu cũng không thể thay thế được điểm tựa tinh thần có tên quê nhà. => con người vẫn luôn cần có một điểm tựa tinh thần là quê hương.

Bài 4 (1,25)

Bài thơ gửi gắm cho chúng ta rằng tuy vật chất quan trọng, chúng ta vẫn cần nhớ về những gốc rễ của chúng ta. Một con người như cái cây, vươn cao đến nhường nào vẫn dễ bị đốn ngã nếu thiếu gốc rễ.

Bổ sung thêm một số thông điệp:

• Quê hương, nguồn cội luôn là điểm tựa, cái nôi đẹp đẽ của mỗi người. Dù đi đâu xa, con người vẫn luôn nhớ về. 

• Quê hương gắn với những kỉ niệm, kí ức tuổi thơ đẹp đẽ

• Quê hương có thể chữa lành những tổn thương, nỗi đau của con người 

• Ai cũng cần giữ và luôn hướng về nguồn cội => đó mới là sự trưởng thành thực sự. 

- Thể thơ: lục bát biến thể

- Đề tài: Quê hương

Câu 2 (1,75)

Câu 3 (2,75)

Câu 4 (1,5)

Bổ sung thêm một số thông điệp:

• Quê hương, nguồn cội luôn là điểm tựa, cái nôi đẹp đẽ của mỗi người. Dù đi đâu xa, con người vẫn luôn nhớ về. 

• Quê hương gắn với những kỉ niệm, kí ức tuổi thơ đẹp đẽ

• Quê hương có thể chữa lành những tổn thương, nỗi đau của con người 

• Ai cũng cần giữ và luôn hướng về nguồn cội => đó mới là sự trưởng thành thực sự. 

• Bài thơ dùng thể thơ lục bát => lục bát biến thể

• Đề tài: tình yêu quê hương => Quê hương

• Chủ đề: Nỗi lòng đau đáu hướng về quê nhà và sự lạc lõng của người con xa quê giữa nơi phố thị

Câu 2 (1,5)

• Biện pháp tu từ

• Nhân hóa : "Cỏ may khâu áo làng quê".

• Điệp ngữ "cỏ may" (lặp lại 3 lần).

• Tác dụng:

• Giúp hình ảnh cỏ may trở nên sinh động, gần gũi.

• Thể hiện thái độ trân trọng, nâng niu của nhà thơ đối với những kỷ niệm quê hương.

• Tạo nhịp điệu tha thiết, sâu lắng cho khổ thơ.

• Từ “khâu” gợi mối gắn bó thân thiết giữa con người và cỏ dại => hình ảnh đầy thương mến.

Câu 3 (1,75)

Khổ thơ thứ ba diễn tả sâu sắc tâm trạng lạc lõng của con. Tác giả sử dụng phép so sánh người như con tốt sang sông để gợi thân phận nhỏ bé, bị cuốn đi giữa dòng đời nơi phố thị. Dù cuộc sống vật chất đã đủ đầy hơn, áo quần chẳng rách như xưa, nhưng đời sống tinh thần lại vô cùng trống trải. Đó là sự rạn vỡ trong tâm hồn, là nỗi cô đơn khi phải rời xa cội nguồn mà không gì vá lành được.

Khi phân tích con nên kết hợp trích dẫn thơ.

Có thể bổ sung thêm ý trong phần phân tích:

- Hình ảnh so sánh "người như con tốt sang sông" gợi lên thân phận nhỏ bé, bị động của con người giữa dòng đời, giống quân tốt trên bàn cờ, một khi đã tiến thì không thể quay lại.

- Nhà thơ dùng từ "chìm" thay vì "sống" hay "ở" để diễn tả nhân vật trữ tình như bị nhấn chìm, mất hút giữa dòng đời tấp nập, trong khi tâm trí vẫn "còn trông quê nhà".

Câu 4 (1,75)

Sau khi đọc bài thơ "Cỏ may trên sân thượng", em không khỏi xúc động trước tiếng lòng của một người con xa quê. Bài thơ đã làm nổi bật sự đối lập giữa cuộc sống hiện đại đầy đủ nơi thành thị với sự trống trải trong tâm hồn khi phải xa quê. Qua đó, tác phẩm nhắn nhủ em phải biết ơn cội nguồn và trân trọng những ký ức tuổi thơ. Đồng thời, em cũng nhận ra bài học rằng không nên để vật chất che mờ tâm hồn, lãng quên đi giá trị giản dị của quê hương.

Khi trích dẫn tên bài thơ cần cho vào ngoặc kép.

Có thể bổ sung thêm một số ý nghĩa:

• Quê hương, nguồn cội luôn là điểm tựa, cái nôi đẹp đẽ của mỗi người. Dù đi đâu xa, con người vẫn luôn nhớ về. 

• Quê hương gắn với những kỉ niệm, kí ức tuổi thơ đẹp đẽ

• Quê hương có thể chữa lành những tổn thương, nỗi đau của con người 

• Ai cũng cần giữ và luôn hướng về nguồn cội => đó mới là sự trưởng thành thực sự. 

Cỏ may khâu áo làng quê

cớ chi gió thổi bay về trời cao?

ta lên sân thượng chạm vào

cỏ may. Ta cúi xuống chào... cỏ may!

=> Nội dung: Cuộc gặp gỡ tình cờ, bất ngờ của nhân vật trữ tình với cỏ may (hình ảnh của làng quê).

=> Nghệ thuật: Nhân hóa, Điệp từ, Câu hỏi tu từ.

Đời phiêu bạt sáu tầng mây

từ trên chót đỉnh nhìn ngây phố nhà

nào ngờ cỏ đã đơm hoa

găm vào ta vết xót xa tận lòng

Người như con tốt sang sông

chìm trong phố thị còn trông quê nhà

áo quần chẳng rách như xưa

trái tim rạn vỡ vẫn chưa vá lành

Cỏ may không hẹn mà xanh

tìm ta khâu vá cho lành nhớ thương

ngang trời hoa cỏ đẫm sương

loanh quanh sân thượng mà thương cánh đồng...

23.11.2001

- Sửa lại câu kết đoạn: khái quát, nhận xét về cuộc gặp gỡ giữa nhân vật trữ tình và cỏ may (hình ảnh của làng quê).

=> Bài làm chưa phân tích được phương diện nghệ thuật của khổ thơ cũng như chưa làm nổi bật được cuộc gặp gỡ tình cờ giữa nhân vật trữ tình và cỏ may (hình ảnh gắn liền với làng quê).

=> Khi phân tích, con cần kết hợp trích dẫn từ ngữ trong văn bản để làm rõ cho lập luận của mình.