Lichamelijke mishandeling:

Voorbeelden van lichamelijke mishandeling zijn slaan, schoppen, vastbinden aan een stoel of bed.

Psychische mishandeling:

Treiteren en sarren, dreigementen, valse beschuldigingen, beledigingen of bevelen vallen onder psychische mishandeling.

Verwaarlozing:

Bij lichamelijke verwaarlozing krijgt de oudere structureel te weinig eten of drinken en is sprake van een slechte hygiëne. Van psychische verwaarlozing is sprake als de behoefte van ouderen aan aandacht, liefde en ondersteuning structureel worden genegeerd.

Financiële uitbuiting:

Voorbeelden van financiële uitbuiting zijn diefstal van geld en juwelen, verkoop van

eigendommen zonder toestemming van de oudere en gedwongen testamentwijziging.

Seksueel misbruik:

Exhibitionisme, betasten van het lichaam en verkrachting zijn voorbeelden van seksueel misbruik.

Schending van rechten:

Van schending van rechten is sprake als het recht van ouderen op vrijheid, privacy en

zelfbeschikking wordt ingeperkt. De post van de oudere wordt bijvoorbeeld achtergehouden, bezoekers weggestuurd en de oudere wordt verhinderd het huis te verlaten.

• Toenemende afhankelijkheid van zorg door lichamelijke en geestelijke

  achteruitgang. De afhankelijkheid kan ook van financiële of van

  emotionele aard zijn.

• Familiegeschiedenis: gewelddadig met elkaar omgaan kan van

  generatie op generatie worden overgedragen.

• Ingrijpende voorvallen: Er is stress ontstaan door een verhuizing, de

  dood van een geliefd persoon, verlies van een baan of scheiding van

  een huisgenoot. Er kan sprake zijn van financiële nood.

• Isolement: Het slachtoffer heeft weinig contact met de buitenwereld.

  
  

  Risicofactoren bij de pleger:

• Afhankelijkheid: De pleger kan afhankelijk zijn van het slachtoffer,

  bijvoorbeeld voor huisvesting, sociale contacten of inkomen.

• Overbelasting: De zorg is teveel geworden of de zorgbehoefte is groter

  dan de mantelzorger kan bieden. Ook kan de pleger te kampen hebben met langdurige werkloosheid, moeilijkheden op het werk, relatieproblemen of schulden.

• Psychische gesteldheid. De pleger kan psychiatrische problemen of ontwikkelingsstoornissen hebben. Alcoholisme, drugs- en gokverslaving vergroot het risico van mishandeling.

• Er zijn meerdere signalen die kunnen wijzen op ouderenmishandeling, maar een of enkele van die signalen hoeft zeker niet altijd mishandeling in te houden. Enkele gedragssignalen zijn:

  • De oudere of verzorger geeft onsamenhangende en tegenstrijdige verklaringen voor lichamelijke verwondingen.

  • De verzorger toont zich onverschillig voor het wel en wee van de oudere.

  • De verzorger vertoont verschijnselen van overbelasting

  • Er wordt gescholden en geschreeuwd in aanwezigheid van arts of hulpverlener

  • De oudere maakt een depressieve, angstige indruk.

  • De oudere ziet er onverzorgd uit en de huishouding is verwaarloosd.

  • Er verdwijnen spullen en geld van de oudere.

  • De oudere krijgt geen gelegenheid om alleen met de hulpverlener te

    praten.

  • De betrokkenen proberen de hulpverlener buiten de deur te houden.

  • Toenemend aantal schuldeisers

  • Lege koelkast

Hoe werkt de meldcode?

De meldcode is bedoeld voor (vermoedens van) fysiek, psychisch of seksueel geweld en verwaarlozing. De 5 stappen in de meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling helpen professionals vanaf het moment van signaleren tot aan het besluit over het al dan niet doen van een melding bij Veilig Thuis:

1. In kaart brengen van signalen met behulp van de signalenkaart. De kindcheck is onderdeel van deze stap en is bedoeld voor professionals om kindermishandeling door volwassen cliënten vroegtijdig te herkennen.

2. Overleggen met een collega of indien nodig met Veilig Thuis: het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling.

3. In gesprek gaan met de betrokkene(n) om zorgen te bespreken.

4. Afweging maken van de ernst van de situatie. Bij twijfel kan altijd contact worden opgenomen met Veilig Thuis. 

5. Een beslissing nemen. Het afwegingskader in de meldcode helpt de professional bij het nemen van een beslissing. Voor veel beroepsgroepen is ook een specifiek afwegingskader beschikbaar die zij kunnen gebruiken.

De volledige informatie is te vinden op: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huiselijk-geweld/vraag-en-antwoord/wat-kan-ik-doen-bij-ouderenmishandeling

Onmacht en niet weten hoe het anders kan, of niet weten dat er meer ondersteuning beschikbaar is, maakt dat mantelzorgers overbelast raken en een kort lontje krijgen.