วัตถุประสงค์ของการสำรวจ

• เพื่อทราบ ความต้องการจริง ของบุคลากรในด้านความรู้ ทักษะ และสมรรถนะ

• เพื่อจัดลำดับความสำคัญของหัวข้อฝึกอบรม

• เพื่อออกแบบหลักสูตรฝึกอบรมที่ตอบโจทย์องค์กรและพนักงาน

• เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบการวางแผนทรัพยากรฝึกอบรม

🔹 1.จำแนกตามวัตถุประสงค์ของการฝึกอบรม

1.1การฝึกอบรมเพื่อเตรียมความพร้อม (Orientation/Induction Training)

• สำหรับพนักงานใหม่

• แนะนำองค์กร กฎระเบียบ วัฒนธรรม และขั้นตอนการทำงานเบื้องต้น

1.2การฝึกอบรมเพื่อพัฒนาทักษะเฉพาะ (Skill Training)

• มุ่งเน้นด้านเทคนิคหรือวิชาชีพ เช่น การใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ เครื่องจักร การขาย ฯลฯ

1.3การฝึกอบรมเพื่อพัฒนาภาวะผู้นำ (Leadership Development)

• สำหรับหัวหน้างานหรือผู้บริหาร

• มุ่งเน้นเรื่องการบริหารจัดการทีม การตัดสินใจ การคิดเชิงกลยุทธ์

1.4การฝึกอบรมเพื่อพัฒนาทักษะด้านอารมณ์และสังคม (Soft Skills)

• เช่น การสื่อสาร การทำงานเป็นทีม ความฉลาดทางอารมณ์ การบริการลูกค้า

1.5การฝึกอบรมเพื่อเปลี่ยนแปลงหรือปรับตัว (Change Management / Re-skilling / Upskilling)

เช่น การปรับตัวกับเทคโนโลยีใหม่ การเปลี่ยนแปลงระบบการทำงาน

🔹 2.จำแนกตามรูปแบบการจัดฝึกอบรม

2.1การฝึกอบรมในสถานที่ทำงาน (On-the-job Training)

• เรียนรู้จากการทำงานจริง เช่น การฝึกงาน ฝึกภาคสนาม การเป็นพี่เลี้ยง (Mentoring)

2.2การฝึกอบรมนอกสถานที่ทำงาน (Off-the-job Training)

• จัดอบรมนอกเวลางาน เช่น สัมมนา เวิร์กชอป หรือคอร์สเรียน

2.3การฝึกอบรมแบบออนไลน์ (Online / E-Learning)

• เรียนผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ มีความยืดหยุ่นสูง

2.4การฝึกอบรมแบบผสม (Blended Learning)

• ผสมผสานระหว่างการเรียนรู้ด้วยตนเองและกิจกรรมกลุ่ม

🔹 3.จำแนกตามกลุ่มเป้าหมาย

3.1การฝึกอบรมระดับปฏิบัติการ (Operational Level)

• มุ่งเน้นการพัฒนาทักษะที่ใช้ในงานประจำ

3.2การฝึกอบรมระดับบริหาร (Managerial Level)

• พัฒนาทักษะบริหารจัดการ และกลยุทธ์การบริหารทีม

3.3การฝึกอบรมระดับองค์กร (Organizational Level)

• เช่น การฝึกอบรมเรื่องค่านิยมองค์กร วัฒนธรรมองค์กร หรือการเปลี่ยนแปลงระดับองค์กร

1.การวิเคราะห์ความต้องการฝึกอบรม (Training Needs Assessment)

วิเคราะห์ว่า “ใครต้องฝึกอบรม?” และ “ควรฝึกอบรมเรื่องอะไร?”

วิธีการวิเคราะห์:

• วิเคราะห์องค์กร (เป้าหมาย วิสัยทัศน์ การเปลี่ยนแปลง)

• วิเคราะห์งาน (หน้าที่ ทักษะที่ต้องใช้)

• วิเคราะห์บุคคล (ประสิทธิภาพ ความรู้ ทักษะปัจจุบัน)

2.การวางแผนและออกแบบการฝึกอบรม (Training Design)

ออกแบบหลักสูตรฝึกอบรมให้เหมาะสมกับเป้าหมายและกลุ่มเป้าหมาย

องค์ประกอบสำคัญ:

• วัตถุประสงค์การอบรม (ชัดเจนและวัดผลได้)

• เนื้อหาหลักสูตร

• วิธีการฝึกอบรม (บรรยาย กิจกรรมกลุ่ม เวิร์กชอป ฯลฯ)

• วิทยากร/ผู้ฝึกอบรม

• ระยะเวลาและสถานที่

3.การดำเนินการฝึกอบรม (Training Implementation)

นำแผนไปสู่การปฏิบัติจริง

สิ่งที่ต้องจัดเตรียม:

• แจ้งกลุ่มเป้าหมายและเตรียมอุปกรณ์

• ดำเนินกิจกรรมการอบรมตามแผน

• กระตุ้นการมีส่วนร่วมของผู้เข้าอบรม

• บันทึกภาพ/วิดีโอ หรือข้อมูลประกอบกิจกรรม (ถ้าจำเป็น)

4.การประเมินผลการฝึกอบรม (Training Evaluation)

วัดว่า “การฝึกอบรมมีประสิทธิภาพหรือไม่?”

ตัวอย่างการประเมิน:

แบบสอบถามหลังอบรม (ความพึงพอใจ)

• แบบทดสอบก่อน-หลังอบรม (ความรู้/ทักษะ)

• ประเมินผลการนำไปใช้จริงในงาน (เปรียบเทียบผลลัพธ์หลังฝึกอบรม)

• ประเมินผลกระทบต่อองค์กร (ROI)

5.การติดตามผลและการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง (Follow-up & Continuous Development)

• ติดตามว่าผู้เข้าอบรมนำสิ่งที่เรียนไปใช้จริงหรือไม่

• จัดอบรมเสริม หรือโครงการต่อเนื่องเพื่อพัฒนาเพิ่มเติม

• ให้คำปรึกษา หรือโค้ชชิ่ง (Coaching & Mentoring)

ประเภทของเทคนิคการฝึกอบรมยอดนิยม

1.การบรรยาย (Lecture)

• ถ่ายทอดความรู้โดยผู้บรรยาย

• เหมาะกับเนื้อหาทฤษฎีหรือพื้นฐาน

• ข้อดี: ครอบคลุมเนื้อหามากในเวลาสั้น

• ข้อจำกัด: ผู้เรียนอาจเฉยเมยหากไม่มีปฏิสัมพันธ์

2.การฝึกปฏิบัติ (Hands-on / Workshop)

• เรียนรู้จากการลงมือทำจริง

• เหมาะกับการสอนทักษะ เช่น การใช้โปรแกรม การผลิต การขาย

• เพิ่มการจดจำและการนำไปใช้จริงได้ดี

3.การสาธิต (Demonstration)

• แสดงตัวอย่างก่อนให้ผู้เรียนทำตาม

• ช่วยให้เห็นภาพ เข้าใจขั้นตอนชัดเจน

4.กรณีศึกษา (Case Study)

• ศึกษาเหตุการณ์จริงหรือสมมุติ

• กระตุ้นการคิดวิเคราะห์ การตัดสินใจ

• เหมาะกับการพัฒนาทักษะการแก้ปัญหาและภาวะผู้นำ

5.การระดมสมอง (Brainstorming)

• เปิดโอกาสให้ผู้เรียนเสนอความคิดเห็นโดยไม่มีการวิจารณ์

• กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ การมีส่วนร่วม

• เหมาะสำหรับการหาแนวทางหรือไอเดียใหม่ ๆ

  
  

• ที่นั่งถูกจัดเรียงเป็นแถว ๆ เหมือนในโรงภาพยนตร์

• ทุกที่นั่งหันหน้าไปทางด้านหน้าของห้อง ซึ่งมีเวทีหรือจอภาพสำหรับการนำเสนอ

• ไม่มีโต๊ะสำหรับเขียนหรือวางอุปกรณ์ส่วนตัว (เว้นแต่เสริมเข้าไปเป็นพิเศษ)

อุปกรณ์และเครื่องมือที่ควรมี

• 📽 โปรเจกเตอร์ และ จอฉาย หรือ หน้าจอ LED ขนาดใหญ่

• 🔊 ลำโพงระบบเสียงรอบทิศทาง เพื่อให้ได้ยินชัดทั่วทั้งห้อง

• 🎤 ไมโครโฟนไร้สาย หรือ ไมค์แบบติดหัว (Lapel Microphone)

• 📡 ระบบอินเทอร์เน็ตไร้สาย (Wi-Fi)

• 📷 กล้องถ่ายทอดสด สำหรับการประชุมออนไลน์

• 💺 เก้าอี้ที่มีเบาะรองนั่งและพนักพิง เพื่อความสบายของผู้เข้าร่วม

ข้อดี

• รองรับผู้เข้าร่วมจำนวนมากได้ในพื้นที่จำกัด

• เหมาะกับการบรรยายหรือการนำเสนอที่ผู้เข้าร่วมไม่มีความจำเป็นต้องจดบันทึกตลอดเวลา

ข้อควรระวัง

• ไม่เหมาะสำหรับกิจกรรมที่ต้องมีการจดบันทึกหรือเขียน

• ไม่เหมาะกับการมีส่วนร่วมระหว่างผู้เข้าร่วม เช่น การอภิปรายกลุ่ม

• ที่นั่งจัดเรียงเป็นแถวเหมือนในห้องเรียน

• มีโต๊ะยาวหรือโต๊ะเดี่ยวสำหรับจดบันทึกหรือใช้โน้ตบุ๊ก

• ผู้เข้าร่วมประชุมหันหน้าไปทางด้านหน้าของห้องที่มีผู้นำเสนอ

อุปกรณ์และเครื่องมือที่ควรมี

• 🖥 จอภาพหรือโปรเจกเตอร์ พร้อมจอฉาย

• 🎙 ไมโครโฟน (ทั้งสำหรับผู้นำเสนอ และบางครั้งมีไมค์โต๊ะสำหรับผู้เข้าร่วม)

• 📡 Wi-Fi ความเร็วสูง สำหรับใช้งานออนไลน์

• 📷 กล้องประชุม สำหรับถ่ายทอดสดหรือบันทึก

• 🔊 ระบบเสียง ครอบคลุมทั่วทั้งห้อง

• 🧊 เครื่องปรับอากาศ และแสงไฟเพียงพอ

• 🖊 กระดานไวท์บอร์ดหรือสมาร์ตบอร์ด สำหรับเขียนและนำเสนอข้อมูล

ข้อดี

• เหมาะกับการฝึกอบรม การเรียนรู้ หรือเวิร์กช็อป

• ผู้เข้าร่วมสามารถจดบันทึก ทำงานกลุ่มย่อย หรือใช้โน้ตบุ๊กได้สะดวก

• ทำให้เกิดบรรยากาศแบบการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ

ข้อควรระวัง

• ใช้พื้นที่มากกว่ารูปแบบโรงภาพยนตร์

• อาจทำให้ความสนใจของผู้เข้าร่วมลดลงหากไม่มีการสื่อสารโต้ตอบ

• โต๊ะประชุมขนาดใหญ่ทรงสี่เหลี่ยมหรือวงรี

• ผู้เข้าร่วมประชุมนั่งรอบโต๊ะ โดยหันหน้าเข้าหากัน

• ผู้นำเสนอหรือประธานนั่งที่หัวโต๊ะ (หรือด้านหน้าสุดของโต๊ะ)

อุปกรณ์และเครื่องมือที่ควรมี

• 📺 หน้าจอ LED ขนาดใหญ่ หรือ โปรเจกเตอร์พร้อมจอฉาย

• 🎤 ไมโครโฟนตั้งโต๊ะ หรือ ไมโครโฟนไร้สายส่วนตัว สำหรับทุกคนหรือบางตำแหน่ง

• 🔊 ระบบเสียงคุณภาพสูง

• 📡 Wi-Fi ความเร็วสูง

• 📷 กล้องสำหรับประชุมออนไลน์ (เช่น Zoom, MS Teams) ติดตั้งมุมกว้าง

• 🖥 จอแสดงผลเสริมฝั่งผู้เข้าร่วม (ในห้องประชุมสมัยใหม่)

• 🖊 สมาร์ตบอร์ด หรือ ไวท์บอร์ด สำหรับการสรุปและเขียนแนวทาง

• 🪑 เก้าอี้ทำงานแบบสบาย รองรับการประชุมนาน ๆ

• 🧃 มุมเครื่องดื่ม/อาหารว่าง (ถ้ามี)

ข้อดี

• เหมาะสำหรับการประชุมวาระสำคัญ เช่น คณะกรรมการ ผู้บริหาร

• ส่งเสริมการสื่อสารแบบเผชิญหน้าและมีปฏิสัมพันธ์

• บรรยากาศเป็นทางการ น่าเชื่อถือ

ข้อควรระวัง

• จำกัดจำนวนผู้เข้าร่วม (รองรับได้น้อยกว่ารูปแบบอื่น)

• ไม่เหมาะกับการฝึกอบรมหรือบรรยายยาว ๆ

• ใช้โต๊ะกลม 4–10 ที่นั่ง วางกระจายทั่วห้อง

• ผู้เข้าร่วมนั่งล้อมโต๊ะ เป็นวงกลม หรือครึ่งวงกลม

• เหมาะสำหรับเวิร์กช็อป การประชุมกลุ่ม หรือกิจกรรมเชิงปฏิสัมพันธ์

อุปกรณ์และเครื่องมือที่ควรมี

• 📺 จอภาพ LED หรือโปรเจกเตอร์ (ติดตั้งตรงกลางหรือหลายด้าน)

• 🎤 ไมโครโฟนไร้สายหรือไมค์ลอย

• 📡 Wi-Fi ครอบคลุม

• 🔊 ลำโพงรอบห้อง

• 🧠 บอร์ดกิจกรรม/ไวท์บอร์ดเคลื่อนที่

• 📷 กล้องถ่ายทอดสด/กล้องหมุนได้

• 🪑 เก้าอี้เบาะนั่งสบายแบบย้ายได้

ข้อดี: เน้นการมีส่วนร่วม ทำกิจกรรมกลุ่มได้ดี

ข้อเสีย: ใช้พื้นที่มาก ไม่เหมาะกับการบรรยายใหญ่