Wat is het probleem?

Ondergewicht kan verschillende gezondheidsproblemen veroorzaken, zowel op korte als op lange termijn. Het gaat niet alleen om het hebben van een lager lichaamsgewicht dan gemiddeld, maar het kan wijzen op een verstoorde balans tussen calorie-inname en energieverbruik, wat gevolgen kan hebben voor je algehele gezondheid.

Wat is ondergewicht?

Ondergewicht is een situatie waarbij iemand een lichaamsgewicht heeft die lager is dan wat als gezond gezien wordt. Dit kan worden gemeten door de BMI body mass index, dat is een verhouding waarbij het gewicht door de lengte wordt gedeeld. Een bmi van 18,5 wordt vaak gezien als ondergewicht, dit betekent dat het gewicht erg laag is in verhouding van de lengte.

Wat is de aard van het probleem en wat zijn kenmerken?

Onvoldoende voeding: Bijvoorbeeld door te veel ongezond eten of weinig calorieën. 

Verhoogde energiebehoefte: Bijvoorbeeld door ziekten, een versnelde stofwisseling of lichamelijke activiteit die meer energie vereist dan het lichaam binnenkrijgt.

Medische aandoeningen: Zoals hormonale stoornissen, chronische ziekten (zoals kanker, diabetes, of darmaandoeningen) die de opname van voedingsstoffen beïnvloeden.

Psychische factoren: Zoals eetstoornissen (bijvoorbeeld anorexia nervosa)

Lichamelijke symptomen:

1. Extreme vermoeidheid

2. Gewichtsverlies en zichtbare afname van spiermassa

3. Koude handen en voeten

4. Verlies van menstruatie (bij vrouwen)

5. Verzwakt immuunsysteem

Psychologische symptomen

1. Angst en depressie

2. Obsessie met lichaamsgewicht en eetgedrag

3. Eetstoornissen (zoals anorexia nervosa)

4. Schaamte of schuldgevoelens over eten

5. Sociale isolatie

Wordt het probleem in de toekomst groter of kleiner?

Of het probleem van ondergewicht in de toekomst groter of kleiner wordt is lastig te voorspellen. Er zijn wel trends en factoren die de toekomst van ondergewicht kunnen beïnvloeden. 

1. Stijgende druk van sociale media: de druk om aan de schoonheidsidealen te voldoen die vaak via sociale media verspreid worden, wordt steeds sterker. Jongeren worden hierdoor snel beïnvloed en kunnen sneller eetstoornissen en ondergewicht ontwikkelen. 

2. Toename van psychische problemen bij jongeren: problemen zoals depressie, angst en stress onder jongeren nemen de laatste jaren toe. Psychische problemen gaan vaak gepaard met ongezond eetgedrag, dit kan ondergewicht stimuleren. 

Factoren die kunnen bijdragen aan een afname van ondergewicht:

1. Betere bewustwording en preventie: De aandacht voor mentale gezondheid en eetstoornissen neemt toe. Meer voorlichting en programma’s in scholen en op sociale media kunnen jongeren helpen gezondere keuzes te maken en eetstoornissen te herkennen en voorkomen.

2. Toegankelijkheid van gezondheidszorg en voedingsadvies: Met meer aandacht voor gezonde voeding en begeleiding door diëtisten of huisartsen wordt het voor mensen met ondergewicht of eetproblemen mogelijk om tijdig hulp te krijgen.

3. Nieuwe initiatieven en reguleringen op sociale media: Sociale mediaplatformen en overheden nemen stappen om filters, bewerkte foto’s en “onrealistische” schoonheidsidealen te reguleren. Door transparantie over bewerkte beelden en een breder schoonheidsideaal kunnen jongeren mogelijk minder onder druk komen te staan.

Om welke mensen gaat het?

Ondergewicht kan bij elke doelgroep voorkomen. Het komt het meeste voor bij tienermeisjes en jonge vrouwen (12-24 jaar). Bij ouderen (65+ jaar) komt het ook vaak voor omdat ze minder eetlust krijgen en te maken kunnen krijgen met chronische ziektes.

Om hoeveel mensen gaat het?

In Nederland heeft ongeveer 2% van de volwassenen in Nederland ondergewicht. Dit is gebaseerd op de Body Mass Index (BMI), als iemand een BMI onder de 18,5 wordt het beschouwd als ondergewicht. Bij tieners komt ondergewicht veel vaker voor dan bij volwassenen. Naar  schatting heeft ongeveer 8-10% van de tieners in Nederland ondergewicht.