• Edward Chace Tolman (1886-1959) sinh tại Mỹ.

• Sau khi dự lớp học hè ở Đại học Harvard, ông bắt đầu hứng thú với triết học và tâm lý học.

• 1911: ông tốt nghiệp chương trình triết học và tâm lý học ở Harvard. Hết năm học đầu tiên, ông học hè ở Đức. Khi ở Đức, Tolman học với nhà tâm lý học hình thức (Gestalt) trẻ là Kurt Koflka. Tuy tâm lý học hình thức (Gestalt) lúc ấy không gây ấn tượng cho Tolman bao nhiêu, nó cũng đã ảnh hưởng rất nhiều về lý thuyết của ông sau này.

• 1915 Tolman nhận bằng tiến sĩ và được bổ nhiệm làm giáo sư ở Đại học Northwesteru

• 1918 ông bị bãi chức ở Northwestern, sau đó ông đến Đại học California ở Berkeley và làm việc ở đây cho tới hết cuộc đời sự nghiệp.

Tolman coi mục đích và nhận thức như là các cấu trúc lý thuyết dùng để mô tả tiên đoán, và cắt nghĩa hành vi.

Thuyết hành vi có mục đích:- Thông qua nghiên cứu con chuột chạy trong mê cung, ông cho các giả thuyết về việc "con chuột bản thân nó có thể hình thành các giả thuyết cho chính nó" và lựa chọn các hướng đi khác nhau => Các giả thuyết, mong đợi, niềm tin, và bản đồ nhận thức.

Theo lý thuyết của Tolman, một sinh vật không ngừng học tập khi nó quan sát môi trường. Nhưng sinh vật ấy có sử dụng những điều nó học được hay không, và sử dụng thế nào, thì được quyết định bởi trạng thái động lực của sinh vật.

Kiến thức ngấm ngầm

Trong một thí nghiệm nổi tiếng của Tolman về kiến thức ngấm ngầm, Tolman chứng minh một cách rất ấn tượng sự phân biệt giữa học tập và thể hiện. Tolman và Honzik (1930) thực hiện một cuộc thí nghiệm sử dụng ba nhóm chuột làm vật thí nghiệm.

Nhóm 1 được tăng cường với thức ăn mỗi khi chúng đi đúng đường trong một mê cung.

Nhóm 2 đi loanh quanh trong mê cung nhưng không được tăng cường với thức ăn nếu chúng đạt được mục tiêu.

Nhóm 3 được đối xử giống như nhóm 2 cho tới lần thử thứ 11 thì chúng bắt đầu được tăng cường khi đạt đến mục tiêu.

Cả ba nhóm đều bị nhịn đói trước khi được đưa vào mê cung.

Giả thuyết của Tolman là các con chuột trong cả ba nhóm đang học mê cung khi chúng đi loanh quanh trong đó. Nếu giả thuyết của ông đúng, nhóm thứ 3 phải thể hiện tốt như nhóm thứ 1 từ lần thử thứ 12 trở đi. Đó là vì, trước lần thử 11, nhóm 3 đã học được cách đạt đến mục tiêu và việc tìm được thức ăn trong lần 11 đã cho chúng một động cơ thúc đẩy chúng hành động dựa trên kiến thức này.

Vào đầu những năm 30, nhờ hoạt động " Tẩy rửa" của E C Tolman khắc phục được tính trực tuyến trong tư tưởng của J.Watson.

E.C.Tolman ghi lại một số đặc điểm ở cấp độ tâm lý học đại cương của tính quyết định luận của hoạt động sống, tức là ở mức độ cao hơn so với cấp độ mà nhãn quan của "thuyết hành vi cũ" khép lại.

Đưa các nhân tố nhận thức và động cơ trở thành những yếu tố cần thiết trong hành vi tương tác thích ứng của cơ thể với môi trường.

Hình thành nên khái niệm, thuật ngữ nói lên sự tiếp xúc với hiện thực tâm lý thông qua phân tích thực nghiệm.

E.C.Tolman đưa ra nhân tố bên trong, nhưng lại không thể đưa ra được giải thích quyết định luận của chúng.

Giữa hành động có thể có thực với "Bản đồ nhận thức", "Ma trận giá trị - niềm tin" và những định hướng bên trong của hành động đó trong lý thuyết của ông có một vực thẳm.

Như Gazri đã nhận xét, E.C.Tolman đã vẽ các con chuột của mình "vùi đầu vào ý nghĩ" nhưng ông bất lực trong việc giải thích vì sao chúng đi đến được máng thức ăn khi dựa vào hệ thống các khái niệm của mình. Hình ảnh động cơ và hành độngcó thực của động vật vẫn bị tách rời như cũ.

Không giải thích chi tiết về quá trình hình thành bản đồ tâm trí

Không đề cập đến vai trò của cảm xúc

Không giải thích được sự chấp nhận thông tin

Ứng dụng hạn chế trong giáo dục

Không chú ý đến sự thay đổi của môi trường

Thiếu sự chú ý đến vai trò của hệ thống thưởng