Ngựa xe như nước, áo quần như nêm

Đòan thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

b.

Thanh minh trong tiết tháng ba

Gần xa nô nức yến anh

Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân

Dập dìu tài tử giai nhân

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh

Ngựa xe như nước, áo quần như nêm

-Sóng đã cài then,  đêm sập cửa.

b,- Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh

- Ngựa xe như nước, áo quần như nêm

.

- Câu ghép: Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học.

- Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu: Sử dụng từ nối "vì" để nối vế câu => Tạo thành một câu ghép hoàn chỉnh.

b, 

- Câu ghép: Tôi lắng nghe tiếng hai cây phong rì rào, tim đập rộn ràng vì thảng thốt và vui sướng, rồi trong tiếng xạc xào không ngớt ấy, tôi cố hình dung ra những miền xa lạ kia.

- Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu: 

+ Sử dụng dấu "," để ngăn cách các vế câu

+ Sử dụng phép điệp "tôi" để nối các vế câu

+ Các câu đều bổ sung ý nghĩa cho nhau, làm nổi bật nội dung cần diễn đạt

- Câu ghép: Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học.

- Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu: Sử dụng từ nối "vì" để nối vế câu => Tạo thành một câu ghép hoàn chỉnh.

b, 

- Câu ghép: Tôi lắng nghe tiếng hai cây phong rì rào, tim đập rộn ràng vì thảng thốt và vui sướng, rồi trong tiếng xạc xào không ngớt ấy, tôi cố hình dung ra những miền xa lạ kia.

- Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu: 

+ Sử dụng dấu "," để ngăn cách các vế câu

+ Sử dụng phép điệp "tôi" để nối các vế câu

+ Các câu đều bổ sung ý nghĩa cho nhau, làm nổi bật nội dung cần diễn đạt

Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học( nguyên nhân kết quả)

- Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu: Sử dụng từ nối "vì" để nối vế câu => Tạo thành một câu ghép hoàn chỉnh.

b,- Câu ghép: Tôi lắng nghe tiếng hai cây phong rì rào, tim đập rộn ràng vì thảng thốt và vui sướng, rồi trong tiếng xạc xào không ngớt ấy, tôi cố hình dung ra những miền xa lạ kia.

- Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu: 

+ Sử dụng dấu "," để ngăn cách các vế câu

+ Sử dụng phép điệp "tôi" để nối các vế câu

+ Các câu đều bổ sung ý nghĩa cho nhau, làm nổi bật nội dung cần diễn đạt

+Quan hệ giữa các vế câu: quan hệ nối tiếp

b.Tôi lắng nghe tiếng hai cây phong rì rào, tim đập rộn ràng vì thảng thốt và vui sướng, rồi trong tiếng xạc xào không ngớt ấy, tôi cố hình dung ra những miền xa lạ kia-->Nối tiếp

    - Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu : quan hệ nguyên nhân

b, - Câu ghép: Tôi lắng nghe tiếng hai cây phong ...... những miền xa lạ kia.

     - Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu : quan hệ nối tiếp

a, Cảnh vật chung quanh tôi / đều có sự thay đổi, vì chính lòng tôi / có sự thay đổi lớn Quan hệ giữa 2 vế câu: quan hệ nguyên nhân "vì" b, Tôi / lắng nghe tiếng hai cây phong rì rào, tim / đập rộn ràng vì thảng thốt và vui sướng, rồi trong tiếng xạc xào không ngớt ấy, tôi / cố hình dung ra những miền xa lạ kia. Quan hệ giữa các vế câu: quan hệ nối tiếp

 b.Tôi /lắng nghe tiếng hai cây phong rì rào, tim đập rộn ràng vì thảng thốt và vui sướng, rồi /trong tiếng xạc xào không ngớt ấy, tôi cố hình dung ra những miền xa lạ kia. Thuở ấy chỉ có một điều tôi chưa hề nghĩ đến: ai là người đã trồng hai cây phong trên đòi này ?
-Quan hệ nối tiếp:"rồi" và dấu phẩy
BT 3: Tìm trong các ví dụ dưới đây, câu đặc biệt và câu rút gọn:

a. Đứng trước tổ dế, ong xanh khẽ vỗ cánh, uốn mình, giương cặp răng rộng và nhọn như đôi gọng kìm, rồi thoắt cái lao nhanh xuống hang sâu. Ba giây... Bốn giây.... Năm giây... Lâu quá!

b. Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ. Gió biển thổi lồng lộng. Ngoài kia là ánh đèn sáng rọi của một con tàu. Một hồi còi.

c. - Không phải chia nữa.

-Lằng nhằng mãi, chia ra!
Chú thích : câu đặc biệt là câu in nghiêng,
câu rút gọn là câu in đậm

Bài 4: Trong những câu sau, câu nào là câu ghép? Các vế trong câu ghép đó được nối với nhau bằng những phương tiện nào?
a) Cây non /vừa trồi, lá /đã xòa sát mặt đất.
-Nối bằng dấu phẩy
b) Tôi /nói “nghe đâu” vì tôi /thấy người ta bắn tin rằng mẹ và em tôi xoay ra sống bằng cách đó.
-Nối bằng quan hệ từ "vì"
c) Hổ đực/ mừng rỡ đùa giỡn với con, còn hổ cái /thì nằm phục xuống, dáng mỏi mệt lắm.
-Nối bằng quan hệ từ "còn"

d) Tôi dậy thật sớm, vừa ăn sáng vừa chuẩn bị đồ đạc.

-Không phải câu ghép

              +,  Lằng nhằng mãi, chia ra !
     - không có câu đặc biệt
      
      Bài 4 : 
a) Là câu ghép và được nối với nhau bằng dấu phẩy 
b) Là câu ghép và được nối với nhau bằng quan hệ từ "vì"
c) Là câu ghép và được nối với nhau bằng quan hệ từ "còn"
d) Không phải là câu ghép

a. Đứng trước tổ dế, ong xanh khẽ vỗ cánh, uốn mình, giương cặp răng rộng và nhọn như đôi gọng kìm, rồi thoắt cái lao nhanh xuống hang sâu. Ba giây... Bốn giây.... Năm giây... Lâu quá!-->câu  đặc biệt

b. Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ. Gió biển thổi lồng lộng. Ngoài kia là ánh đèn sáng rọi của một con tàu. Một hồi còi.-->Câu đặc biệt

c. - Không phải chia nữa.

Bài 4: Trong những câu sau, câu nào là câu ghép? Các vế trong câu ghép đó được nối với nhau bằng những phương tiện nào?

a) Cây non vừa trồi, lá đã xòa sát mặt đất.

b) Tôi nói “nghe đâu” vì tôi thấy người ta bắn tin rằng mẹ và em tôi xoay ra sống bằng cách đó.

c) Hổ đực mừng rỡ đùa giỡn với con, còn hổ cái thì nằm phục xuống, dáng mỏi mệt lắm.

-->Câu ghép nối bằng quan hệ từ "còn"

d) Tôi dậy thật sớm, vừa ăn sáng vừa chuẩn bị đồ đạ-->Không phải câu ghép

       *ghi chú:
    abc: Câu đặc biệt
    abc:câu đơn mở rộng thành phần
   abc: Câu ghép

  a, Câu ghép “Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.” Quan hệ nguyên nhân.

  b, Câu ghép “Tôi lắng nghe tiếng hai cây phong rì rào, tim đập rộn ràng vì thảng thốt và vui sướng, rồi trong tiếng xạc xào không ngớt ấy, tôi cố hình dung ra những miền xa lạ kia.” Quan hệ tiếp nối.

      Câu ghép “Thuở ấy chỉ có một điều tôi chưa hề nghĩ đến: ai là người đã trồng hai cây phong trên đồi này?” Quan hệ giải thích.

Bài 3:

  a, Câu đặc biệt: Ba giây... Bốn giây.... Năm giây... Lâu quá!

  b, Câu đặc biệt: Một hồi còi.

  c, Câu đặc biệt: Không phải chia ,Lằng nhằng mãi, chia ra!

Bài 4:

  a, Câu ghép “Cây non vừa trồi, lá đã xòa sát mặt đất.” được nối bằng dấu phẩy và cặp quan hệ từ “ …vừa…đã”.

  b, Câu ghép “Tôi nói “nghe đâu” vì tôi thấy người ta bắn tin rằng mẹ và em tôi xoay ra sống bằng cách đó.” được nối bằng quan hệ từ “ vì”.

  c, Câu ghép “Hổ đực mừng rỡ đùa giỡn với con, còn hổ cái thì nằm phục xuống, dáng mỏi mệt lắm.” được nối bằng quan hệ từ “còn” và dấu phẩy.

  d, Câu “Tôi dậy thật sớm, vừa ăn sáng vừa chuẩn bị đồ đạc.” không phải là câu ghép.

Bài 5:

    Rầm…rầm. Tiếng sấm vang lên từng hồi giòn giã. Những đám mây đen kịt đã kéo đến xua đuổi những đám mây trắng còn đang lượn lờ trên bầu trời trong xanh. Gió thổi mạnh làm cây cối nghiêng ngả. Gió thổi mạnh, đùng đùng, cuốn cát bút bay mù mịt. Những chú chim vài phút trước còn hót líu lo bây giờ vì hoảng sợ mà cũng bay tứ tung tìm chỗ trú. Ngoài đường, mọi người hối hả đi thật nhanh về nhà, còn một số người đã tạt nhà người dân bên vỉa hè để xin trú nhờ. Ở sân trời các em nhỏ cũng nhanh chóng chạy về nhà. Lách tách. Mưa rừng từng hạt nhỏ rồi tuôn rào rào.

*Chú thích:

   Câu đặc biệt: “Rầm…Rầm."

   Câu đơn mở rộng thành phần: “ Gió thổi mạnh làm cây cối nghiêng ngả”

   Câu ghép:“ Ngoài đường, mọi người hối hả di thật nhanh về nhà, còn một số người tạt vào nhà dân bên vỉa hè để xin trú nhờ”

+) Lằng nhằng mãi, chia ra!
- Không có câu đặc biệt.
4. a,Cây non vừa trồi, lá đã xòa sát mặt đất: là câu ghép, các vế được nối với nhau bằng dấu phẩy.
b,Tôi nói “nghe đâu” vì tôi thấy người ta bắn tin rằng mẹ và em tôi xoay ra sống bằng cách đó: là câu ghép, các vế trong câu được nối với nhau bằng quan hệ từ        " vì".
c, Hổ đực mừng rỡ đùa giỡn với con, còn hổ cái thì nằm phục xuống, dáng mỏi mệt lắm: là câu ghép, các vế được nối với nhau bằng dấu phẩy và quan hệ từ " còn".
d,Tôi dậy thật sớm, vừa ăn sáng vừa chuẩn bị đồ đạc: không phải là câu ghép.
5. Bài làm
        Ôi! Cảnh hoàng hôn đẹp làm sao! Mặt trời như một quả cầu lửa đỏ rực đang dần xuống núi. Từng áng mây trắng trôi trên nền trời gợi chút sắc hồng tạo thành những bức tranh  tuyệt đẹp.  Dưới ánh hoàng hôn, đàn cò trắng đang bay về tổ  sau một ngày kiếm ăn vất vả và còn những con én chao lượn trên không trung trước khi về nơi trú ẩn của mình. Trên con đường làng, các bác nông dân đang trở về nhà sau một ngày làm việc mệt nhọc, những bạn học sinh vui vẻ về nhà. Không khí thật nhộn nhịp, vui tươi. 
Chứ thích: - Câu đặc biệt: Ôi!
- Câu đơn mở rộng thành phần: Từng áng mây trắng trôi trên... tuyệt đẹp.
- Câu ghép: Dưới ánh hoàng hôn,... của mình.

     +,  Lằng nhằng mãi, chia ra
Bài 4:
a) Cây non /vừa trồi, lá /đã xòa sát mặt đất.
-Nối bằng dấu phẩy
b) Tôi /nói “nghe đâu” vì tôi /thấy người ta bắn tin rằng mẹ và em tôi xoay ra sống bằng cách đó.
-Nối bằng quan hệ từ "vì"
c) Hổ đực/ mừng rỡ đùa giỡn với con, còn hổ cái /thì nằm phục xuống, dáng mỏi mệt lắm
-Nối bằng quan hệ từ "còn"

d) Tôi dậy thật sớm, vừa ăn sáng vừa chuẩn bị đồ đạc.

-Không phải câu ghép