Oświecenie w Polsce wiązano z takimi wydarzeniami jak reforma edukacji (powstanie Komisji Edukacji Narodowej w 1773 roku) lub działalność Stanisława Augusta Poniatowskiego.

1. 1715–1789 – okres Oświecenia we Francji, który to jeden z najwybitniejszych punktów odniesienia całej historii tej ery.

2. 1721 – publikacja "Listów perskich" (Listes persanes) Monteskiusza, który był ważnym tomem krytyki ówczesnego absolutyzmu, oraz francuskich społeczeństwa.

3. 1748 – publikacja „O duchu praw" (De l'esprit des lois) Monteskiusza, w której autor przedstawił swoje teorie na temat podziału władzy oraz różnych form rządów.

4. 1751–1772 – wydanie „Encyklopedii" (Encyclopédie) pod redakcją Dennisa Diderota i Jean le Rond d'Alemberta. Była to jedna z najbardziej istotnych przedsięwzięć intelektualnych Oświecenia, którego celem była zgromadzenie i użycie wiedzy.

5. 1762 – publikacja „Umowy społecznej\" (Le Contrat social) Jeana-Jacques'a Rousseau, która wywierała gigantyczny wpływ na ewolucję politycznej myśli i rewolucje, np. na Rewolucję Francuską.

6. 1776 – opublikowanie Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych, ustalenie której było następstwem wpływów idei Oświecenia, przede wszystkim w ustaleniu praw człowieka, wolności i równości.

7. 1789 – początek Rewolucji Francuskiej, która była wyrazem idei Oświecenia i dążenia do obalenia absolutyzmu oraz ustanowienia republiki opartej na wolności, równości i braterstwie.

8. 1791 – uchwalenie pierwszej polskiej Konstytucji 3 maja, która była próbą wprowadzenia reform w duchu Oświecenia, choć okres Oświecenia w Polsce był związany także z innymi wydarzeniami, np. z powstaniem Komisji Edukacji Narodowej w 1773 roku.

1740 – załamanie Królów reformatorów: Stanisław August Poniatowski, który miał duży wpływ na rozwój Oświecenia w Polsce, zasiadł na tronie w 1764 roku, ale przedtem już jego reformistyczne podejście określał kierunek zmian.

1765 – powstanie w Warszawie Kolegium Nobilium, założonego przez Stanisława Augusta Poniatowskiego, które miało na misji wychowywanie młodych członków wyższych warstw społecznych, zgodnie z nowoczesnymi normami edukacyjnymi.

1773 – powstanie Komisji Edukacji Narodowej (KEN), która była pierwszym ministerstwem oświaty w świecie i która miała za cele przeobrażenia szkolnictwa w Polsce, oparte na ideach oświeconych. KEN odpowiedzialna była za organizację szkolnictwa, ulepszenie poziomu wychowania oraz wprowadzenie nowoczesnych metod wychowawczych.

1776 – wydanie „Monitora", pierwszego polskiego oświeceniowego czasopisma, który był przeznaczony na cele edukacyjne oraz propagandowe upowszechnianie myśli Oświecenia w kraju.

1780 – urządzenie reformy wojskowej: Nowoczesne wojsko według ducha oświeceniowego, do narażenia którego miał stać się cel osłabienia obronności kraju i dostosowania do standardów współczesnego wojska.

3 maja 1791 – uchwalenie Konstytucji 3 maja, będącej pierwszą w Europie i drugą na świecie (po amerykańskiej) nowoczesną ustawą zasadniczą. Konstytucja była efektem idei oświeceniowych, przemawiających do reform politycznych, równości wobec prawa i rozdziału władzy.

1792 – polsko-rosyjska wojna i obalanie Konstytucji 3 maja przez Rosję i konfederację targowicką. To był moment, w którym odżyły siły antyreformacyjne, a Oświecenie zostało tymczasowo naznaczone w Polsce przez wewnętrzne i zewnętrzne sprzeczności.

1795 – trzeci rozbiór Polski przez Rosję, Prusy i Austrię, który zakończył existence Rzeczypospolitej Obojga Narodów. I choć nie przetrwało istnienie Rzeczypospolitej, idee Oświecenia ostały się, a wielu Polaków, np. Tadeusz Kościuszko, postanowiło nawet po tych zawirowaniach dalej walczyć o wolność i równość

1. "Satyry" – zbiór, który zawiera utwory różnej tematyki, społecznej, moralnej i politycznej. Krasicki w satyrach ukazał wady ówczesnego społeczeństwa, zwracając uwagę na problemy takie jak chciwość, obłuda, próżność czy głupota. Ludzi często przedstawia karykaturalnie, co podkreśla komiczny, a zarazem krytyczny charakter jego twórczości.

2. "Do króla" – jedno z najpopularniejszych dzieł Krasickiego. Jest to satyra skierowana do władcy, krytykująca królewski styl sprawowania władzy i wskazująca na liczne nadużycia w rządzeniu krajem.

3. "Pijaństwo" – jest jedną z najlepiej znanych książek autora, w której oskarży o piciu alkoholu i jest z jednym ze źródeł oświeceniowej krytyki obyczajów, którym miał doczepić czytelników do dobrej myśli i nawyku moralności.

4. "O miłości ojczyzny" – to jedno z jego bardziej znaczących dzieł, w którym krytykuje nieprawdziwą, powierzchowną miłość do ojczyzny w społeczeństwie osiemnastego wieku, który ukazuje problem udawanego patriotyzmu, wzywając do prawdziwej miłości do ojczyzny poprzez konkretne czyny, a nie tylko słowa.

Krasicki używał satyry jako narzędzia do przedstawienia swoich poglądów na temat moralności, etyki, polityki, a także sposobu życia współczesnych mu ludzi. Jego satyry pełne są dowcipu, ale też trafnej krytyki rzeczywistości, co sprawia, że do dziś są aktualne i cieszą się uznaniem. W jego utworach widać również wpływy klasycyzmu, zarówno pod względem formy, jak i treści.

Najważniejsze informacje o hymnie:

1. Autor: Tekst do hymnu pisał Józef Wybicki, natomiast autor melodii skomponowanej jest nieznana.

2. Okoliczności powstania: Piosenka została napisana na tle powstawania Legionów Polskich we Włoszech, które walczyły razem z Napoleonem Bonapartem. Pochodziła z utworu, którego celem było podniesienie morale wojska i wyrażenie oczekiwań co do odzyskania niepodległości przez Polskę.

3. Treść: W hymnie przedstawiono wiarę w odzyskanie niepodległości, gloryfikując postać generała Dąbrowskiego, który dowodził legionistami, oraz nazywając Polaków na walkę o wolność. W utworze pojawiło się również nawiązanie do historii Polski i jej heroicznych tradycji.

4. Pierwsze słowa hymnu:

„Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy"

Co nam obca przemoc wzięła, szablą odbierzemy…""

5. Status: „Mazurek Dąbrowskiego" stał się narodowym hymnem Polski w 1918 r., kiedy to otrzymała niepodległość. Wpisany do ustawy - od 1927 r. został oficjalnie ustanowiony hymnem.

6. Symbolika: Hymn wyraża ducha walki o niepodległość i zjednoczenie narodu. Jest przełącznikiem patriotyzmu i siły narodu polskiego.

Hymn jest grany podczas istotnych narodowych i międzynarodowych imprez oraz z okazji sportowego udziału Polaków na arenach międzynarodowych. Jego melodia słyszana jest na każdym kółku niepodległych planety oraz wywołuje bardzo silne emocje patriotyczne wśród Polaków.

Uważane czasem za końcową fazę baroku, w rzeczywistości zajęło wobec niego pozycję przeciwstawną. Sprzeciwiło się pompatycznemu ceremoniałowi, monumentalizmowi i oficjalnemu charakterowi stylu Ludwika XIV, skłaniając się ku większej kameralności, zmysłowości, wyrafinowaniu i pewnej sentymentalności. Odznaczało się lekkością i dekoracyjnością form, swobodną kompozycją, asymetrią i płynnością linii oraz motywami egzotycznymi (np. chińskimi). Styl rokokowy najsilniej rozwinął się we Francji i związany był głównie z życiem dworskim.

Wstępem do rokoka był okres regencji Filipa Orleańskiego we Francji (1715–1723), podczas której powstawały dzieła charakteryzujące się większą swobodą i dekoracyjnością. Jego rozkwit nastąpił za Ludwika XV. Wówczas też rokoko rozpowszechniło się w Europie, zwłaszcza w Bawarii, Prusach, Austrii, Czechach, Saksonii, na Śląsku, w Polsce i w Rosji.

Cechy:

1. Dekoracyjność
2. Lekkość i elegancja
3. Kolorystyka
4. Motywy
5. Meble i architektura

Sentymentaliści w centrum zainteresowania stawiali człowieka i jego uczucia, skupiali się na indywidualizmie, wnętrzu. Uważali, że człowiek w procesie cywilizacji utracił podstawowe wartości, dlatego propagowali powrót do natury. Metody poznawania świata według nich to: empiryzm i sensualizm. Dzieło sztuki, zgodnie z zasadami kierunku, powinno mówić o uczuciach, psychice człowieka i przeżywanych przez niego emocjach. Dla nurtu typowe były gatunki: sielanka, powieść sentymentalna. Główni przedstawiciele w Europie to Jean Jacques Rousseau, Laurence Sterne; w Polsce: Franciszek Karpiński i Franciszek Dionizy Kniaźnin.

Cechy stylu sentymentalnego:

• nasilenie pierwiastka uczuciowego,

• poszerzenie tematyki literatury i wzbogacenie jej o treści społeczne,

• w literaturze podkreślanie indywidualizmu bohaterów,

• stylowi retoryczno-oratorskiemu przeciwstawienie intymności i czułości,

• nastroje religijne, smutek i melancholia,

• wprowadzenie uczuć litości i empatii,

• wprowadzenie folkloru,

• naśladowanie natury, ale nie ucywilizowanej, lecz prostej, a nawet dzikiej.

Charakterystyka człowieka sentymentalnego:

• czuły,

• patrzy na świat przez pryzmat miłości,

• powinien analizować własne przeżycia,

• powinien kochać przyrodę,

• powinien bywać na łonie natury.